Strona · s. 3strona oryginału ↗
UKRAIŃSKA GOLGOTA
Слово Просвіти, №48 за 2010 рік
Wasyl Kliczlak, Mykoła Nesterczuk, Łeonid Mużuk, Dmytro Łomaczuk
Zakończenie. Pocz. na str. 1
Akademik zaznaczył, że trzeba domagać się prawdziwej oceny prawnej tej tragedii na Ukrainie i w świecie nie tylko ze względu na pamięć o ofiarach, ale także po to, aby podobne wydarzenia się nie powtórzyły. Dzięki konsekwentnym krokom już coś osiągnięto, ale trzeba iść dalej. Przecież przez długi czas zabronione było nawet wspominanie o głodzie lat 1932—33. Potem głodu już nie negowano, ale nie chciano uznawać jego sztucznej natury. Potomkowie twórców tej katastrofy twierdzili, że przyczyną był nieurodzaj. Kiedy otwarto archiwa, opublikowano mnóstwo świadectw naocznych świadków, niepodważalnymi faktami udowodniono, że wtedy, gdy ukraińscy chłopi umierali z głodu, z imperium do innych państw wywożono zboże, wsie wpisywano na „czarne tablice”, zabierano wszystkie towary żywnościowe, chłopów nie wypuszczano, skazując ich na śmierć głodową, zabraniano przyjmować pomoc od diaspory, Hołodomor zmuszeni byli uznać. Jednak Hołodomor jako ludobójstwo narodu ukraińskiego próbuje się negować do dziś, pomimo tego, że w 2006 roku Rada Najwyższa przyjęła odpowiednią uchwałę, prawda, w niej kluczowe pojęcie „ludobójstwo narodu ukraińskiego” zastąpiono „ludobójstwem ludu ukraińskiego”. Podmiana pojęć w ustawie o Hołodomorze tworzy ogromną przeszkodę dla ukraińskiej dyplomacji na drodze do jego uznania za ludobójstwo przez Organizację Narodów Zjednoczonych.
Ci, którzy nie uznają Hołodomoru za ludobójstwo narodu ukraińskiego, powołują się na to, że Hołodomor był także w Rosji, w Kazachstanie i w innych republikach. To prawda, ale i tam największa tragedia miała miejsce właśnie w miejscach, gdzie przeważnie mieszkali Ukraińcy z pochodzenia (na Kubaniu itp.). Naród przetrwał, ale jeszcze dziś jest wykrwawiony i znajduje się w niebezpieczeństwie, zaznaczyli uczestnicy prezentacji. Dzisiaj znów ma miejsce próba zabójstwa narodu, ale już nie fizycznie, a poprzez agresję humanitarną: narzucanie myśli, że naród ukraiński, język, kultura nie istnieją, że Ukraińcy są częścią narodu rosyjskiego, że mamy wspólną historię itp. Bez narodu ukraińskiego nie ma państwa ukraińskiego, którego zniszczenie jest celem współczesnych sił imperialnych. Swoimi przemyśleniami na temat nowej książki podzielili się historyk Ołeh Hryniw, autor pierwszych utworów o Hołodomorze Ołeksandr Miszczenko (Ołeś Wola), pisarz Hryhorij Hajowyj, który w szczególności akcentował ówczesną nieludzką postawę oficjalnej Ameryki, prezydenta Roosevelta, którego uważa za współuczestnika zbrodni. Przecież właśnie w 1933 roku, po 16 latach nieuznawania, USA nawiązały stosunki dyplomatyczne z ZSRR, czym faktycznie zalegalizowały zbrodniczy reżim. Pisarz Wasyl Wasylaszko powiedział: „Jeden amerykański farmer może wyżywić 115 ludzi. Cały nasz naród nie mógł wyżywić jednego tyrana — Stalina, któremu obecnie na Ukrainie jeszcze niektórzy stawiają pomniki. W wielu wsiach podczas II wojny światowej zginęło mniej ludzi niż podczas głodu w 1933 roku. A nam zamykają usta, mówiąc, że dość już o tym mówić. Będziemy mówić tak długo, dopóki wszyscy nie uświadomią sobie skali tej tragedii”. Artysta Wałerij Franczuk opowiedział, że również 18 lat pracował nad tematem Hołodomoru, stworzył 126 obrazów. „Te obrazy, symbole przychodziły do mnie poprzez wspomnienia mamy — powiedział artysta. — Chcę, aby wystawa tych obrazów była stała, a także wydać książkę reprodukcji, ponieważ podobnej jeszcze nie było”. Na imprezach Proświty brzmiały pieśni o Hołodomorze w wykonaniu chóru „Homin”. Poruszająca była prezentacja książki Arkadija Sydoruka, którą „Proświta” wraz z biblioteką dziecięcą im. P. Bujki przeprowadziła w Szkole Sztuk Dnieprowskiego rejonu. Dzieci, zapaliwszy świece pamięci, uważnie słuchały opowieści historyków, pisarzy. Delikatne dziecięce dusze głęboko przejmują się tymi strasznymi wydarzeniami. Jedna z uczennic wyraziła ogólną opinię: o tym nie chce się czytać, o tym strasznie czytać, ale trzeba znać prawdę, aby podobne wydarzenia się nie powtórzyły.
Nadija KYRIAN Zdjęcia Ołesia DMYTRENKA
Fotoreportaż Serhija MARCZENKA
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
