Strona · s. 7strona oryginału ↗
WOLNOŚĆ DLA NIEWOLNIKÓW
Слово Просвіти, №48 за 2010 рік
„Jak może istnieć święto państwowe Dzień Wolności w kraju, w którym władza lekceważy prawa obywateli?”. To retoryczne pytanie pojawiło się podczas dyskusji „Dzień Wolności i nowe pokolenie polityczne” w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej właśnie w dniu rocznicy pomarańczowej rewolucji — 22 listopada… Gośćmi dyskusji byli: były szef SBU, a obecnie przewodniczący rady politycznej „Naszej Ukrainy” Wałentyn Naływajczenko, była rzeczniczka prasowa prezydenta Iryna Wannykowa, analityk polityczny Rostysław Pawłenko, przewodniczący komitetu wykonawczego „Naszej Ukrainy” Serhij Bondarczuk oraz członek rady politycznej Danyło Łubkiwski. Miejsce spotkania nie jest przypadkowe, gdyż to właśnie Mohylanka w 2004 roku była jedynym kijowskim uniwersytetem, który na szczeblu administracji poparł pomarańczową rewolucję. Podyskutować przyszli zarówno wykładowcy, jak i studenci. Było wielu tych, którzy brali bezpośredni udział w listopadowych wydarzeniach 2004 roku. Jewhen SAW WATEJEW „REWOLUCJA GODNOŚCI” Pomarańczowa rewolucja do dziś była ostatnią stroną ukraińskiej historii, kiedy wolność naprawdę wiele znaczyła. Różnie można odnosić się do pięciu „porewolucyjnych” lat i do ludzi, którzy w tym czasie rządzili państwem. Ale absolutnie z pewnością można powiedzieć, że jesienią 2004 roku ludzie, którzy stali na Majdanie, czuli się wolni i zdolni do samodzielnego dysponowania swoją wolnością. Dla nich wolność była wartością. Według trafnego określenia historyka Jarosława Hrycaka: „To była rewolucja godności, kiedy miliony ludzi zdecydowały, że nie są niegodziwcami, że są coś warci”. Przez następne pięć lat pojęcie „wolności” dewaluowało się. Wiece za pieniądze, sprzedaż własnego głosu na wyborach — wolnością zaczęto handlować i, jak się okazało, przestano ją cenić. „…PIĘĆ LAT TOTALNEJ KORUPCJI, ZDRAD I SWAR…” Mimo że temat spotkania niejako popychał do mówienia o przyszłych perspektywach zaproszonej siły politycznej, przede wszystkim wspominano historię, szukano przyczyn, dlaczego nawet po demokratycznych przemianach, które nastąpiły w wyniku pomarańczowej rewolucji, wróciliśmy tam, skąd zaczynaliśmy. „Wtedy w 2004, a nawet jeszcze w 2005 roku większość ludności Ukrainy popierała Juszczenkę. Europa i prawie cały świat też początkowo byli zachwyceni. Ale my musieliśmy ten zachwyt przekuć w realne reformy, w realne projekty ustaw i zbudować nowy system władzy. Żaden z tych projektów nie został zrealizowany” — odpowiada W. Naływajczenko i nazywa dawno wszystkim zrozumiałą przyczynę: „To było pięć lat totalnej korupcji, zdrad i swar”. W rezultacie ukraińskie społeczeństwo otrzymało władzę, dla której wolność nie jest już nawet wartością. W takiej sytuacji Dzień Wolności przekształcił się w całkowitą farsę, co 22 listopada dobrze pokazały wiadomości wielu kanałów telewizyjnych. Oto widzimy Janukowycza w Brukseli, głos zza kadru mówi nam, że ruch bezwizowy między Ukrainą a UE będzie niemal w przyszłym roku. A całkiem obok materiał o wielotysięcznym wiecu przedsiębiorców w centrum Kijowa, który władza chciała zakazać! „TAK, JESTEŚMY PRAGMATYKAMI. TAK, JESTEŚMY NACJONALISTAMI” Temat dyskusji, przypomnę, brzmiał „Dzień Wolności i nowe pokolenie polityczne”, ale pojawiły się też inne pytania: czy można już mówić o „nowym pokoleniu politycznym”? Jeśli rzeczywiście się uformowało, to czym będzie różnić się od starego? „Przede wszystkim to ludzie, którzy odnieśli sukces już w warunkach niepodległej Ukrainy i mają obiektywny interes w tym, aby państwo rozwijało się jako silne, niezależne i stawiało ambitne zadania. Ukraina już teraz ma wystarczająco dużo ambitnych młodych ludzi, którzy nie ograniczają się wyłącznie do indywidualnego sukcesu, a mówią o sukcesie całego kraju” — tak widzi to pokolenie analityk polityczny Rostysław Pawłenko. „My już pożegnaliśmy się z dużą częścią »drogich przyjaciół« i korupcjonerów” — przekonuje Naływajczenko, a mówiąc o nowym kursie politycznym, pewnie, niemal po wojskowemu, stwierdza: „Tak, jesteśmy pragmatykami. Tak, jesteśmy nacjonalistami”. Pragmatyczny nacjonalizm, według słów polityków, powinien opierać się i orientować na obywatela, który wiąże swoje własne zadania życiowe z celami swojego państwa. Wiec na Majdanie Niepodległości i hasła, które padają, pozwalają Rostysławowi Pawłence patrzeć w przyszłość z optymizmem, a nawet przeprowadzić paralele z 2004 rokiem: „Spójrzcie na dzisiejszy Majdan i przypomnijcie sobie 22 listopada 2004 roku. Wtedy pierwszymi na ulice wyszli aktywiści społeczni, teraz to drobny i średni biznes. Pierwszymi wychodzą aktywni, ci, którzy mogą wstać, wyraźnie zadeklarować, wiedząc, że nie jest ich tak wielu”. „TRZEBA POZBAWIĆ SBU FUNKCJI ODZIEDZICZONYCH PO KGB” Dzisiejsze zaniepokojenie stanem demokracji na Ukrainie tak czy inaczej wiąże się z działalnością SBU i jej szefa Wałerija Choroszkowskiego. Podczas dyskusji poruszono również ten temat. W szczególności padło pytanie o czasy, kiedy Naływajczenko i Choroszkowski pracowali razem. „Wałerij Choroszkowski został moim pierwszym zastępcą w 2009 roku. Był wśród pierwszych, którzy popierali politykę »dekadebizacji« SBU, na wszelkie sposoby wspierał otwieranie archiwów UPA, zatrzymywanie na terytorium Ukrainy agentów FSB. Te zmiany, które nastąpiły… Myślę, że nie warto ich personalizować, należy po prostu pozbawić SBU funkcji odziedziczonych po KGB, żeby żaden szef tej służby nie miał takich uprawnień, jakie ma teraz Choroszkowski”. Dzień Wolności za nowej władzy „świętowano” po raz pierwszy. I niech sama władza nie chce o tym święcie wspominać, najważniejsze, żeby każdego roku wspominaliśmy my.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
