Strona · s. 2strona oryginału ↗
Świeczka wiecznej pamięci
Слово Просвіти, №48 за 2012 рік
Społeczeństwo Ukrainy, miliony Ukraińców i nie-Ukraińców za granicą 24 listopada uczciły niegasnącą pamięć tych milionów ukraińskich chłopów, którzy stali się ofiarami moskiewsko-komunistycznej polityki ludobójstwa w latach 1932—1933. W małych i dużych miastach, we wsiach odbywały się żałobne pochody, we wszystkich cerkwiach i kościołach — panichidy, pod pomnikami i niezliczonymi mogiłami — pojedynczymi i zbiorowymi — składano wieńce. I w wyznaczonym czasie ci, którzy nie utracili pamięci rodowej i narodowej, zapalili świeczki… Ulana WOLYKOWSKA Zdjęcie Ołeksandra ŁYTWYNENKI Czwarta sobota listopada — oficjalny dzień pamięci ofiar Hołodomoru lat 1932—1933. W żałobnym pochodzie do Narodowego Muzeum „Memoriał pamięci ofiar Hołodomorów na Ukrainie” wzięło udział około trzech tysięcy kijowian i gości stolicy. Tegoroczne obchody poświęcone są odważnym ludziom, zdolnym do prawdziwych czynów, którzy w czasach śmiertelnego żniwa pomagali i ratowali życie. O nich opowiadało wielu uczestników akcji. Organizatorzy pochodu zaprosili do podzielenia się symbolicznym chlebem: „Naszym obowiązkiem jest ocalenie pamięci o tych, którzy zginęli w tych strasznych latach. Dzisiaj wspominamy imiona ludzi, którzy poświęcali swoje życie dla innych. Należy również ustalić imiona ludzi, którzy umierali z powodu Hołodomoru. W „Narodowej księdze pamięci ofiar Hołodomoru 1932—1933” jest nieco ponad 800 tysięcy osób. Ta praca musi trwać”. — Ludzie, którzy zbierali datki na całej Zachodniej Ukrainie, opowiadali, że rosyjscy żołnierze, którzy stali na granicy, bezczelnie kłamali, jakoby głodu na Ukrainie nie było: „U nas wszystko rozkwita. Rozdajcie wszystko swoim!”, — świadczy Andrij Łotocki z rejonu kowelskiego obwodu wołyńskiego, ur. w 1932 r. — Moja rodzina, brat, siostra przetrwali głód. O Hołodomorze opowiadano mi, gdy byłam jeszcze mała. Mama miała dwoje dzieci, które zaniosła do żłobka. Z nami mieszkała ciotka (siostra ojca), która miała wtedy siedem lat. Mama zostawiła ją w gospodarstwie, a sama poszła po żywność. Wzięła puszkę po konserwach i skierowała się do kołchozu, bo tam gotowali jakąś zupę. Ale mamę zawrócono, mówiąc, że jeśli nie ma jej w pracy, to i zupy nie ma. Siedmioletnie dziecko przez trzy dni siedziało w chacie bez jedzenia, dopóki nie wróciła moja mama z jakimś pożywieniem. Dziecko leżało już na podłodze… — wspomina Olha Tychoniwna, ur. w 1940 r. Minutą ciszy uczcili miliony zmarłych świadkowie i dzieci Hołodomoru, przedstawiciele partii politycznych, organizacji społecznych, misji dyplomatycznych państw zagranicznych i organizacji międzynarodowych. — Najważniejsze, że pamięć o tych strasznych latach przechodzi w świadomość i sumienie ludzi, którzy mają dar odczuwania prawdy i obowiązek sumienia. Wydawałoby się, co amerykańskich intelektualistów obchodzi tragedia na Ukrainie, ale człowieczeństwo łączy dzieci ziemi. Z milionów ludzkich ofiar Hołodomoru szczególnie zapadła mi w pamięć matka z Połtawszczyzny, która ubrała w wyszywanki swoje troje dzieci, sama się ubrała i zamknęła drzwi przed czarnym światem. Tak ich znaleziono uroczyście ubranych, martwych… Pojęcie ludobójstwa wprowadził do obiegu prawnego Raphael Lemkin, nadał mu definicję jako strategicznie zaplanowanej zbrodni. Ludobójstwo niekoniecznie oznacza natychmiastowe zniszczenie narodu, jak w przypadku Holokaustu, oznacza raczej skoordynowany plan różnych działań, skierowanych na zniszczenie istotnych podstaw życia narodu, kultury, języka, uczuć narodowych, religijnych i ekonomicznych fundamentów. Stopniowe ludobójstwo jako niszczenie własności osobistej, bezpieczeństwa, wolności, godności zaczęło się na Ukrainie pod koniec lat 20. XX wieku. Nie ma sensu zabijać 40 mln chłopów, kiedy wystarczy zabić mózg i duszę narodu — inteligencję, cerkiew i język, a resztę sterroryzować głodem i przekształcić w zastraszonych niewolników. Wielkie zbrodnie paraliżują świadomość. Prawda o Hołodomorze przyspieszyła upadek imperium zła. U podstaw głosowania Ukraińców za niepodległością również leżała pamięć o Hołodomorze. Ludobójstwo uznały dziesiątki parlamentów
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
