Strona · s. 7strona oryginału ↗
Poprzez oświecenie — do społeczeństwa obywatelskiego
Слово Просвіти, №48 за 2017 рік
Jarosław PITKO, przewodniczący Lwowskiego Oddziału Obwodowego „Proświty” Cel i zadania „Proświty”, jasno określone na zebraniu założycielskim jeszcze w 1868 roku: „Poprzez oświecenie do niepodległego państwa”, dzisiaj brzmią: „Poprzez oświecenie do narodowo ukierunkowanego społeczeństwa obywatelskiego, a następnie do demokratycznego państwa prawa”. Czyli formowanie narodowego „Ja”, o czym pisał Mykoła Michnowski w swojej pracy „Samostijna Ukrajina” (Niepodległa Ukraina). Właśnie takie społeczeństwo jest gwarantem praw i wolności swoich obywateli, ochrony ich interesów narodowych. Dzisiaj mowa o ochronie czynników tworzących naród: języka i pamięci historycznej, które muszą być podstawą budowy państwa. Niestety, kwestia języka stała się przedmiotem spekulacji politycznych. Próby uregulowania kwestii językowej metodą punktową, na przykład poprzez wprowadzenie kwot na ukraińskojęzyczne nadawanie w eterze (choć powinno być odwrotnie — określenie kwot na języki mniejszości narodowych) czy wprowadzenie artykułu 7 w Ustawie Ukrainy „O oświacie”, oczywiście są pozytywnym krokiem, jednak nie są w stanie rozwiązać problemu w całości. Niezbędne jest Prezydentowi Ukrainy Petrowi Poroszence Przewodniczącemu Rady Najwyższej Ukrainy Andrijowi Parubijowi Premierowi Ukrainy Wołodymyrowi Hrojsmanowi Wielce Szanowni Panowie! Ogólnoukraińska gazeta „Krymska switłycia” w grudniu 2017 roku obchodzi swoje 25-lecie. Czasopismo odegrało ogromną rolę w konsolidacji krymskich Ukraińców, w przywracaniu pamięci historycznej ukraińskiej ludności półwyspu (około 700 tysięcy), w odrodzeniu ukraińskojęzycznej oświaty i rozwoju kultury ukraińskiej. Czasopismo, pracując w trudnej, niemal ekstremalnej atmosferze społeczno-politycznej, która panowała na Krymie, wniosło znaczący wkład w procesy tworzenia państwa i nadało półwyspowi ukraińskie oblicze. Wydawnictwo wspólnie z innymi patriotyczno-państwowymi siłami Autonomii Krymskiej zdecydowanie przeciwdziałało rosyjskiej okupacji, wzywało mieszkańców do stawiania oporu okupantom i bojkotowania zbrodniczego okupacyjnego referendum, przeprowadzonego przez miejscowe władze w marcu 2014 roku. Właśnie z tego powodu już w pierwszych miesiącach aneksji Krymu marionetkowa władza zakazała druku i rozpowszechniania czasopisma na Krymie, dokonała rajdowego przejęcia pomieszczenia oraz sprzętu redakcyjnego. Zatem redakcja straciła majątek i pomieszczenie, a co najważniejsze — tysiące prenumeratorów w całej Ukrainie, zmuszona była wznowić swoją działalność na kontynencie od zera. Zespół redakcyjny, stworzony z dziennikarzy-przymusowych przesiedleńców z Krymu, do tej pory nie posiada własnego pomieszczenia i pracuje na podarowanym lub wziętym w pożyczkę sprzęcie. Co więcej, Ministerstwo Kultury Ukrainy, jako jeden z założycieli i dysponent środków, finansuje wydawnictwo jedynie w 30—40 % potrzeb. Dlatego kierownictwo przedsiębiorstwa państwowego „Narodowe wydawnictwo gazetowo-czasopiśmiennicze” zmuszone jest redukować pracowników i ma ogromne długi nawet z połowicznie obciętych pensji. Sieć prenumeratorów wydawnictwa odradza się dość powoli. Zwracamy Państwa uwagę na to, że wszystkie listy i apele pracowników czasopisma oraz kierownictwa PP „NGZW” Ministerstwo faktycznie ignoruje i ma zamiar w 2018 roku wstrzymać finansowanie wydawnictwa. Biorąc pod uwagę ogromną rolę, jaką gazeta odgrywa w jednoczeniu ukraińskich przesiedleńców z Krymu oraz w obiektywnym relacjonowaniu życia na okupowanym półwyspie i nieuchronnej deokupacji Krymu, zjazd Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki zwraca się do Państwa z prośbą o przewidzenie w budżecie na 2018 rok w oddzielnej pozycji finansowania gazety „Krymska switłycia” w niezbędnym zakresie, jako ważnego wydawnictwa państwowego. Kosztorys wydawnictwa został już dawno przekazany Ministerstwu Kultury Ukrainy. Z upoważnienia zjazdu Przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki, deputowany ludowy Rady Najwyższej Ukrainy I-VI kadencji, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki Pawło MOWCZAN Apel O wsparcie państwowe dla jedynej na Krymie gazety „Krymska switłycia”, która po okupacji półwyspu przez rosyjskich najeźdźców zmuszona była przenieść się z Krymu do Kijowa.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
