Strona · s. 11strona oryginału ↗
Ciąg dalszy artykułu «Proświtiańskie wiece», s. 1
WIEC PROSWITIAŃSKI
Слово Просвіти, №49 за 2007 рік
...całą jej działalność i wszystkie upokorzenia, jakie wycierpiała, a potem przeszła do ogólnej kwestii narodowej, opowiadała o sytuacji współczesnej kultury ukraińskiej. Michale Michajłowiczu, słuchano mnie z takim zdziwieniem, jakbym spadła tu z księżyca, tak mało ta „господствующая народность” wie i rozumie, czym jest naprawdę ta bezkresna Rosja i jakie morze łez utopiono w jej „jedinstwie”. Staraniem Proświty zorganizowano wystawę sztuki, na której zaprezentowano prace czernihowskich artystów: Michaiła Żuka, Walentyna Zinczenki, Petra Cyhanka, braci Buszników. O organizacji wystawy Michaił Michajłowicz informował w czasopiśmie „Літературно-науковий вісник” oraz w ukraińskiej gazecie „Rada”. Działalność czernihowskiej Proświty zyskuje szeroki rozgłos daleko poza granicami Ukrainy. Tak aktywna praca przestraszyła czernihowskiego gubernatora i zaczęły sypać się zakazy. „Po prostu nie dają żyć Proświcie. Chcemy zwołać zebranie — zakaz, chcemy zrobić wystawę — zabraniają. Nawet koncerty Łysenki na rzecz Proświty zakazano. Jeździsz, szarpiesz się, tłumaczysz — nic nie pomaga. Mówią: »Istniejcie sobie na papierze, a żyć wam nie damy«”, — pisze Michaił Kociubyński w liście do Andrija Czajkowskiego. 27 sierpnia 1908 roku rozkazem gubernatora wszystkich członków zarządu czernihowskiej Proświty wykluczono z towarzystwa. Pierwsze na tej liście było nazwisko Kociubyńskiego. Ale praca proswiatian nie poszła na marne: obudziła świadomość obywatelską ludności miejskiej, pozwoliła zrozumieć, że Ukraińcy są godni wolności i zdolni rozwijać własne piśmiennictwo, naukę, sztukę i życie społeczne. Już w niepodległej Ukrainie, w odrodzonym Towarzystwie, wnuk wielkiego pisarza — Jurij Romanowicz Kociubyński, dyrektor naszego muzeum, został wybrany pierwszym przewodniczącym czernihowskiej miejskiej Proświty. A po jego śmierci sprawę proswiatiańską kontynuuje jego syn, obecny dyrektor muzeum Ihor Kociubyński.
Zdjęcie P. Antonenki
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
