Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 10strona oryginału ↗

SŁOWEM, PĘDZLEM, DZIAŁANIEM!

Слово Просвіти, №49 за 2008 рік

roku kandydatka z Berysławskiego oddziału Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Taisija Bernadśka zwyciężyła w wyborach na mera Berysławia. To właśnie Berysławszczyzna rozpoczęła ruch demontażu pomników Lenina i stawiania znaków pamięci, pomników ukraińskiej historii, wśród których jest znak Pamięci ofiar przymusowych przesiedleń z ziem zachodnioukraińskich z 1951 roku oraz Dzwon pamięci ostatniej przystani kozaków Siczy Zaporoskiej. Proświcianie ze wsi Zmijiwka to przykład, jak można współpracować ludziom różnych narodowości i wyznań, jak osiągnąć zgodę w pracy społeczno-politycznej i obywatelskiej. Za przykładem sąsiadów nowokachowscy proświcianie wzmocnili pracę komisji ds. kontroli przestrzegania ustawodawstwa Ukrainy o językach przy miejskim komitecie wykonawczym. Liczne listy protestacyjne, wysłuchania publiczne, pozwy sądowe przeciwko naruszającym prawo przyczyniły się do bardziej pełnego szacunku stosunku do ukraińskiego urzędowania ze strony deputowanych samorządu lokalnego i urzędników instytucji państwowych w Nowej Kachowce. Prowadzenie długotrwałej (od 1993 do 2002 roku) akcji prośwician w zrusyfikowanej Nowej Kachowce przyniosło radość mieszkańcom i gościom miasteczka. Na 50-lecie Nowej Kachowki w centrum miasta według projektu prośwician ustawiono pomnik Tarasa Szewczenki, rok później uroczyście odsłonięto tablicę pamiątkową Bohaterowi Ukrainy Wiaczesławowi Czornowołowi. Obecnie rozpoczęto zbiórkę funduszy na ustawienie pomnika Ołeksandrowi Dowżence. W Chersoniu, dzięki pomocy finansowej Towarzystwa Języka Ukraińskiego z Chicago (USA), w muzeum szkoły ogólnokształcącej nr 52 imienia Tarasa Szewczenki ustawiono popiersie Wielkiego Kobziarza (autorska praca proświcianina, rzeźbiarza Iwana Merdaka). Proświcianie Chersonia wspólnie z kolegami z lokalnej organizacji Ludowego Ruchu Ukrainy oraz Obwodowego Pałacu Młodzieży doprowadzili do przemianowania placu Tekstylników na plac Tarasa Szewczenki. Miło również, że właśnie pod adresem m. Chersoń, plac Szewczenki 1, obecnie pracuje „Młoda Proświta” Chersońszczyzny. Liczebność Chersońskiego oddziału obwodowego Ogólnoukraińskiej młodzieżowej organizacji społecznej „Młoda Proświta” codziennie rośnie, dołączają do niej twórczy młodzi ludzie. Wszak według projektu „Młodej Proświty” po raz pierwszy od lat niepodległości Ukrainy w 2008 roku przeprowadzono naradę młodych literatów obwodu. Owocna współpraca z wydziałem ds. rodziny, młodzieży i sportu Chersońskiej obwodowej administracji państwowej daje rezultat: co roku przeprowadzany jest otwarty konkurs młodych literatów „Pokolenie XXI”. Ukraińskojęzyczni młodzi poeci i pisarze mają twórczy zapał do współpracy z „Młodą Proświtą” Chersońszczyzny. Uzdolnieni muzycy, choreografowie, artyści i wokaliści mogą poczuć przyjazne ramię młodych prośwician na oryginalnym obwodowym festiwalu uzdolnionej młodzieży „Gwiezdny karnawał”. Na łamach gazety „Młodzież Chersońszczyzny” oraz młodzieżowego almanachu „Wyszywanka”, który redaguje proświcianin, dziennikarz i pisarz Wadym Łubczak, publikowane są pierwsze próby pióra. „Młoda Proświta” Oleszek w ścisłej współpracy z lokalną wspólnotą Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej stworzyła Świetlicę pamięci ofiar wielkiego głodu i komunistycznych represji. Ciurupynskie miejskie oddziału Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” imienia Tarasa Szewczenki zaproponowało w centrum miasta kozackiej sławy odrodzić Świątynię miłości, wszak nasz naród znalazł w sobie siły, by przemyśleć wizję przeszłości, aby budować przyszłość. Krzyże pamięci, które od 1993 roku przypominają oleszkowianom o zamordowanych przez komunistów rodakach, ustawiono na terenie tej Świątyni. Choćby jakie decyzje podejmowała była promoskiewska większość Ciurupynskiej rady miejskiej, ukraińskie odrodzenie narodowe nabiera mocy na południu Ukrainy. Dorasta nowa ukraińska młodzież, która nie odda na pastwę własnej historii i duchowości. Kwartalny program telewizyjny „Orbita Proświty” i cotygodniowe reportaże zasłużonego pracownika kultury Ukrainy Wasyla Mełeszczenki o żmudnej codziennej pracy prośwician Chersońszczyzny znajdują przychylne opinie w sercach rodaków. Działalność wydawnicza „Proświty”, mimo trudności materialnych, nie ustawała nigdy. Tylko od 2000 do 2008 roku ukazało się drukiem ponad 150 wydań literatury historycznej, naukowej, muzycznej, artystycznej i metodycznej. Nie stoją z boku propagandy państwowotwórczych idei „Proświty” także mistrzowie pędzla. Ludowy artysta Ukrainy Wołodymyr Czupryna, członkowie Narodowego związku artystów Ukrainy Wołodymyr Honczarenko, Fedir Zahorodniuk, Wiktor Trapenok, Ołeksandr Kowacz, Olha Honobolina na wystawach osobistych i zbiorowych, poświęconych Dniu Niepodległości Ukrainy, 230-leciu Chersonia oraz świętom Wielkanocnym, zademonstrowali wymagającym wielbicielom sztuk pięknych różnorodność i piękno Południowej Ukrainy. Tradycyjnymi stały się występy aktywu Chersońskiego obwodowego oddziału Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” imienia Tarasa Szewczenki przed uczniami i pedagogami szkół ogólnokształcących obwodu, słuchaczami Regionalnego instytutu kształcenia ustawicznego, studentami uczelni wyższych. Ponad półtorej dekady młodzi poeci i śpiewacy obwodowego laboratorium literacko-artystycznego „Czysta krynica” radują rodaków zwycięstwami na obwodowych, ogólnoukraińskich i międzynarodowych festiwalach-konkursach twórczych. Siedem wydań almanachu twórczości dziecięcej i młodzieżowej „Czysta krynica” zasiliło biblioteki nie tylko Ukrainy, ale i dalekiej zagranicy. Przychylne opinie w gazetach i czasopismach Chersońszczyzny, Tarnopola, Lwowa, Nowego Jorku i Toronto inspirują poetycką młodość do twórczości. „Młoda Proświta” Chersońszczyzny, której pierwsze komórki stworzono z absolwentów LML „Czysta krynica”, przy wsparciu wydziału ds. rodziny, młodzieży i sportu obwodowej administracji państwowej podarowała światu literackiemu drugi almanach liryki intymnej młodych literatów „Młoda muza”. Uświadamiamy sobie, że na niwie ukraińskiego odrodzenia nie jesteśmy samotni, a mamy przyjazne wsparcie pobratymców z dalekiej zagranicy. Tak, dzięki Fundacji Jara Sławutycza ujrzało światło dzienne już pięć wydań „Wiestnika Fundacji Tawryjskiej”, gdzie drukowano badania literaturoznawcze o ukraińskiej diasporze oraz twórcze osiągnięcia współczesnych. Za wsparciem Fundacji imienia Iwana Bahrianego oraz Amerykańsko-ukraińskiej fundacji „Spadszczyna” biblioteki obwodu wzbogaciły się o wydania „Księgi pamięci o Wielkim Głodzie 1932—1933 lat na Chersońszczyźnie” oraz drugie wydanie tematycznego almanachu „Głos Ojczyzny”. Studenci mają możliwość czytać gazetę „Młodzież Chersońszczyzny”, której pomoc okazuje Kanadyjska grupa patriotyczna zachowania ukraińskiego dziedzictwa. W tym roku zintensyfikowała się praca „Proświty” w Czapłynce i Wełykiej Łepesysze. Wierzę, że w każdej wsi barbarzyńsko zrusyfikowanej Chersońszczyzny zapanuje duch ukraińskiego odrodzenia.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn