Strona · s. 13strona oryginału ↗
Ciąg dalszy artykułu «PIERWODRUK», s. 12
PIERWODRUK
Слово Просвіти, №49 за 2008 рік
— Jakie bandyty?.. Ja sam… — Bystriej! Szevelis! I tylko Wasyl przekroczył próg kuźni, jak go z warkotem owczarek capnął za udo. Wpił się zębami i nie puszczał. — Joj! Niech dziecko! — to z chaty mama wyskoczyli i zawyli. — Mołczi, suka! I zabrali Wasyla. I tatę zabrali. Wiedli i bili. Bili i wiedli na „enkagebe”. Garnizonowiec znowu zbił Wasyla z nóg. Tata nie wytrzymali, że tak mordują dziecko, i na swoją zgubę powiedzieli: „Bijecie — to dobijcie już go. Nie męczcie!”. Koło Kicelika „pajdiosznyki” — żołnierze-obławicy — ze złości zastrzelili Kicelikowego psa, żeby nie szczekał, i wywlekli z chaty za włosy Marijkę Kicelikową — też 15-letnią dziewczynę — i razem poprowadzili do Jabłonowa na „enkagebe”. Na przesłuchania! Na tortury! Bili takim drągiem, jak stylisko od siekiery. Rozbierali do naga — i bili. Bili raz za razem — tak, że całe ciało było czarne od pobicia, jak bajbarak. A na nagich dziewczętach „tańczyli” butami. Bóg wie co powymyślali ci czekiści-komsomolcy i komuniści, a po naszemu — sowiety, pajdiosznyki i zabójcy, poprzypisywali tym chłopcom i dziewczętom takie rzeczy, że i Stalinowi się nie śniły. A to jeszcze były dzieci. I przeciw żebractwu-moskiewszczyźnie nic nie mieli, chyba jedną nienawiść, a jeszcze, może, u kogoś z bachurów (chłopców) tryzub znaleźli, a u dziewcząt — chusteczkę z wyhaftowanym „Sława Ukrainie”. Albo i to nie. U brata Wasyla nic nie znaleźli. Ale wszystko jedno torturowali. Przez krzesło wznak przeginali, na rozżarzoną kuchnię (płytę) sadzali, aż dopóki nie zapachnie mięsem. Pieczonym. I wciąż pytali: — Ty! Wzrywał mosty?.. — Ty! Nies żrać banditam? — U tiebia jest orużyje. Gdie ono? — Ty! Był westowym. Soznawajś! A to tiebie kajuk! — Skolko was w sotnie? I kto? Nazywaj! — Ty! Prieduprieżdał banditow: — Garnizon?! — Ty? — Ty?! — Ty?!. * * * Tak przeszło po kościach, po martwych i żywych ciałach pół roku. Z początku mordowali Wasyla w Jabłonowie na „enkagebe”, a domordowywali w Kołomyi w więzieniu. * * * Śnieg walił płatami. Zaspy sięgały dachu naszej chaty. Tatę wypuścili z „enkagebe” (czy „enkawede”). I tata byli w domu. — Sława Jsu! — przyszła Hrydżuczka ze Stopczatowa, z Malcewa. — Jurku, jedźcie i zabierzcie Wasyla. Tata pomyśleli, że Wasyla zamęczyli kadebiści, że Wasyl martwy. — Mnie trupa nie trzeba! Niech sobie biorą go na wieczerzę ci, co go zakatrupili. — A nie, żywy. Janko Skorecki go doprowadził do nas. Janko był w Kołomyi, a tam jeszcze byli nasi ludzie. I wzięli waszego chłopca (pod więzieniem leżał. W śniegu. Wyrzucili). Wzięli i przywieźli na korczugach. On u nas. Tata zaprzęgli w sanie krowę i cielę. I przywieźli Wasyla. Półżywego. Trzy miesiące leżał na pościeli, obracali go. Nic nie jadł. Tylko wywarem z borówek i wywarem z suszonych malin zakraplali. * * * Pierwszy raz — za wiersze! — mnie wezwali (zabrali) do KGB w 1964 roku. To było w Czerniowcach.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
