Strona · s. 3strona oryginału ↗
«Proświta» — ruch samoratunku narodu
Слово Просвіти, №49 за 2008 рік
Włodymyr FERENC, m. Iwano-Frankiwsk
Państwo o słabym wizerunku międzynarodowym i ubogiej ludności niczego właściwie nie gwarantuje obywatelom samodzielnie i może być „zmuszone do tolerancji” albo „zmuszone do wykonywania poleceń”; musi ściśle wykonywać wytyczne instytucji międzynarodowych, bez względu na możliwe cierpienia i utratę sił życiowych własnego narodu. Dotyczy to także Ukrainy. Dlatego obiektywnie ukraińska machina państwowa sama nie jest w stanie pokonać ogromnego obciążenia kryzysowego przetrwania. Nie pomogą też różne związki międzypaństwowe, o których marzą politycy na wzór Janukowycza. Główna rola w przezwyciężaniu tego kryzysu należy wyłącznie do narodu — własnymi siłami. Właśnie zorganizowana aktywność obywateli ma wyrównywać ograniczone możliwości państwa w warunkach kryzysu. Ukraińcy, niestety, nie są gotowi działać zorganizowanie i skutecznie, bo nie mają zupełnie potrzebnego do tego systemu gro-
Włodymyr PROCENKO, „Dzwin Sewastopola”, Krym
Czy na terytorium Ukrainy potrzebna jest obca flota, która codziennie generuje problemy dla obywateli naszego kraju? Jakkolwiek ktoś by upiększał stosunki między Ukrainą a Rosją, powołując się na przyjacielskie zapewnienia wysokich urzędników, musi rozumieć, że polityka Rosji wobec Ukrainy, pomimo obietnic przyjaźni i współpracy, daleka jest od przyjaznej i pokojowej. Pobyt Czarnomorskiej Floty FR ma tragiczne karty, w których dominuje agresja. Tak, sześciu marynarzy obcej armii obrabowało i pobiło czterech niepełnoletnich, lecz dowództwo Czarnomorskiej Floty FR nie dopuściło na teren jednostki wojskowej ukraińskich śledczych, a przestępców odesłało do Rosji. Oznacza to, że obce dowództwo ukryło przestępców, za co powinno ponieść odpowiedzialność według ukraińskich ustaw, jednak do tego nie doszło. Przyczyną był brak jasnego regulaminu uprawnień organów śledczych w tekście międzypaństwowej umowy o pobycie Czarnomorskiej Floty na terytorium Ukrainy. W artykule 19 Umowy międzyrządowej między Ukrainą a FR zaznaczono: „Kwestie jurysdykcji, związane z przebywaniem formacji wojskowych na terytorium Ukrainy, regulowane są w następujący sposób: 1. W sprawach o przestępstwo popełnione przez osoby wchodzące w skład formacji wojskowych lub członków ich rodzin na terytorium Ukrainy stosuje się ustawodawstwo Ukrainy, a działają sądy, prokuratura i inne właściwe organy Ukrainy.
społecznych organizacji. Organizacji jest wiele, ale są słabe, i nie ma żadnej możliwości prowadzenia ogólnoukraińskiego monitoringu sytuacji ani rzetelnej analityki dla zwykłego człowieka, nie polityka. Mówiąc obrazowo, nie ma politycznie niezaangażowanej instytucji społecznej, która „trzyma rękę na pulsie narodu”. Winni temu jesteśmy my, Ukraińcy, bo skłonni jesteśmy żądać od państwa rzeczy niemożliwych, jednocześnie okazując niechęć do skutecznej działalności obywatelskiej. Niewielu zastanawia się nad rolą organizacji społecznej w życiu narodu, a uwaga jest niezasłużenie skierowana na partie polityczne. Dlatego właśnie specyficzna słabość samoorganizacji obywatelskiej Ukraińców tylko prowokuje struktury państwowe do zastępowania instytucji społecznych, a od tego jest jeszcze gorzej. Obywatelską ospałością prowokujemy silne państwa świata do tworzenia na naszym terytorium całego systemu grantożerczych, nie naszych struktur społecznych. Nie istnieje inne wyjście z wewnętrznego impasu, jak rozwijanie silnych struktur społecznych. Na razie Ukraińcy liczą na cud od idealnego premiera czy prezydenta, wybierają deputowanych, którzy latami nie potrafią dojść do porozumienia. To nazywa się snem narodu, o czym pisał jeszcze Taras Szewczenko. Państwo, na przykład, nie zdoła zorganizować bezpieczeństwa informacyjnego, kiedy przed telewizorami spokojnie drzemać będą zgadzający się na wszelkie programy Ukraińcy. Państwo nie zdoła obronić języka ukraińskiego, dopóki nim nie będzie się porozumiewać wszędzie i dopóki nie będzie go bronić jak własnego honoru każdy Ukrainiec. Państwo nie zdoła podnieść gospodarki narodowej, jeśli obywatele nie zrozumieją potrzeby ochrony rynku wewnętrznego według zasady „swój do swego po swoje”.
2. Postanowienia niniejszego artykułu nie stosuje się:
a) w przypadku popełnienia przez osoby wchodzące w skład formacji wojskowych lub członków ich rodzin – obywateli Federacji Rosyjskiej – przestępstw przeciwko Federacji Rosyjskiej, a także przeciwko osobom wchodzącym w skład formacji wojskowych lub członkom ich rodzin – obywatelom Federacji Rosyjskiej;
b) w przypadku popełnienia przez osoby wchodzące w skład formacji wojskowych przestępstw podczas wykonywania obowiązków służbowych w miejscach dyslokacji formacji wojskowych.
W przypadkach przewidzianych w niniejszym punkcie stosuje się ustawodawstwo Federacji Rosyjskiej i działają sądy, prokuratura oraz inne kompetentne organy Federacji Rosyjskiej.
Państwo nie zdoła nas obronić przed światem, jeśli każdy deputowany, urzędnik będzie demonstrował własne rozumienie narodowych interesów. Nic więc dziwnego, że zewnętrzne ingerencje w życie ukraińskiego społeczeństwa są nieograniczone i mają sieciowy charakter, odbywają się z wykorzystaniem do tego cech procesu globalizacji. Nie bez powodu w telewizji nawet podczas kryzysu dominuje reklama „glamouru”, obcych wartości etnicznych, wypierając z przestrzeni informacyjnej prawdziwą ukraińską oryginalność. Jak mówi satyryk, telewizja uczy, jak żyć, ale przecież nie pokazuje całościowo ukraińskiego życia, usypiając naszą wolę przetrwania w warunkach kryzysu. Państwo może na to wpływać, lecz nie może walczyć z zewnętrznymi ekspansjami informacyjnymi, jeśli ludność nie jest zdolna do zorganizowania się w celu adekwatnej reakcji. Zatem potrzebna jest potężna ogólnoukraińska sieć organizacji społecznych, zdolna przeciwstawić się ekspansjom w przestrzeni informacyjnej, kształtować u narodu właściwe postrzeganie zagrożeń, rodzących się z kryzysu i zmian w stosunkach międzynarodowych Ukrainy. W warunkach narastającego światowego kryzysu konkurencja informacyjna państw odbywa się właśnie za pomocą patriotycznie nastawionych i wysokotechnologicznych instytucji społecznych, które nierzadko finansują państwa. Mogą one działać jako wyrazicielki interesów na terytoriach zainteresowań lub wpływów. Bezpieczeństwo informacyjne to funkcja nie tylko państwa, lecz całego społeczeństwa. Zależy ono od jego samoorganizacji. Ta ogólna zasada dotyczy nie tylko Ukrainy. Tak pojawia się coraz więcej argumentów za utworzeniem silnej społecznej, patriotycznej organizacji
3. Właściwe organy Stron mogą zwracać się do siebie z prośbą o przekazanie lub przejęcie jurysdykcji w odniesieniu do poszczególnych spraw przewidzianych niniejszym artykułem. Takie wnioski rozpatruje się niezwłocznie i życzliwie.” Na podstawie tak nędznych warunków, uzgodnionych w umowie, na obiektach dzierżawy strona rosyjska może robić, co jej się żywnie podoba. Oczywiste jest, że Rosja wyłączyła się spod ukraińskich praw nietykalnością dzierżawionych terytoriów. Umowa dała możliwość podnoszenia kwestii przekazania stronie rosyjskiej do prowadzenia także spraw, które ukraińscy funkcjonariusze organów ścigania wszczynają wobec rosyjskich wojskowych. Oni, powołując się na zamaskowany artykuł umowy, mają pełne prawo w miejscach dyslokacji lub sieci organizacji. To nie nadbudowa ani cieniowa struktura władzy, lecz organizacyjno-analityczne centrum przetrwania narodu. Taką organizacją może stać się Proświta, unowocześniona i wyposażona w nowoczesne środki, technologie i zarządzanie działalnością społeczną. Niestety, większość elit odbiera to jako utopię. Podniesienie tradycyjnej „Proświty” do współczesnego poziomu w obecnych czasach rzeczywiście jest trudne. Nieprzynosząca zysku działalność społeczna, w porównaniu z polityką, nie wzbudza zainteresowania aktywnych ludzi, ponieważ polityka dla niektórych przynosi nadmierne zyski, a innych dobrze karmi.
Najtrudniejsze jest propagowanie potrzeby takiej siły społecznej w środowisku zniechęconego, pragmatycznie nastawionego społeczeństwa. Można to zrobić, mając plan urządzenia Ukrainy i projekt ruchu obywatelskiej samoobrony. Wszelkie pretensje należy kierować nie do władzy, lecz do własnej zdolności tworzenia i podtrzymywania potężnej organizacji społecznej: historycznie powinna ona nazywać się „Proświtą”, symbolizując siłę ukraińskiego światopoglądu. Taka organizacja-sieć jest niezwykle potrzebna również do koordynowania działań licznych drobnych, finansowo niezabezpieczonych organizacji społecznych, które bez współczesnego zarządzania są odłączone od ukraińskiej przestrzeni informacyjnej i nie są w stanie samodzielnie stworzyć jednej sieci szybkiej wymiany informacji i współdziałania. Potrzebne jest społeczne centrum monitoringu sytuacji na Ukrainie oraz potężne centrum analityczne do kształtowania adekwatnej reakcji na zewnętrzne i wewnętrzne zagrożenia, które będzie mogło udzielać konkretnych porad ludności w określonej sytuacji, jak w minionym stuleciu czyniła to „Proświta”.
wojskowych formacji prowadzić własne czynności śledcze. Bez wątpienia potrzebny jest tu międzypaństwowy dokument regulacyjno-prawny, podpisany na szczeblu szefów dwóch rządów, lecz strona rosyjska na to nie pójdzie i nie dopuści, by ukraińscy śledczy wykonywali na obiektach Federacji Rosyjskiej pilne czynności śledcze: zabezpieczanie dowodów, zatrzymania, przesłuchania sprawców i świadków na terytoriach ukraińskich dzierżawionych przez Rosję. I proszę: rosyjskie jednostki wojskowe bezkarnie ukrywają przestępców, pokazując, kto w domu jest gospodarzem. Tak na przykład 29 sierpnia 2008 roku znowu kilku rosyjskich żołnierzy służby zasadniczej Czarnomorskiej Floty FR o godzinie 22 poszło na „samowolkę”: przebrali się w cywilne ubrania, solidnie popili w parku i wszczęli bójkę przy Kurhanie Malachowym, powodując ciężkie uszkodzenia ciała studentów uniwersytetu. Jak twierdzą świadkowie, rosyjscy marynarze poczuli „smak krwi”. Kopali studentów nogami, wykrzykując: „Mieси chochła, Żeka! Dobywaj jego! Etot uże nie szewelitsia!” Tym wszystkim kierował znacznie starszy od swoich współtowarzyszy broni mongoloidalny „Maks”, który, według twierdzeń młodzieży z Korabelnej strony, nie pierwszy raz urządza podobne zajścia. Tym razem milicja zadziałała znacznie szybciej, ale zatrzymała tylko trzech marynarzy, z których dwaj nazwali nazwisko Pietrow, a jeden Akułow. Jeden z milicjantów czy to przypadkowo, czy to z
Czasy się zmieniły i wpływać na życie społeczeństwa może tylko dobrze zorganizowana i finansowana organizacja, którą utrzymuje naród, a nie zagraniczne granty. Współczesna „Proświta” może stać się taką organizacją, jeśli tylko Ukraińcy realnie ją będą wspierać i rozwijać jako ogólnonarodowy ruch samozachowania i przetrwania w warunkach obecnego kryzysu i surowej światowej rywalizacji. Zależy to nie od samej „Proświty”, bo ona robi, co może, lecz od nas, Ukraińców, gdyż kiedyś znudzi nam się przebywanie w stanie letargicznej depresji i oczekiwanie cudu. Wtedy czas nieodmiennie wezwie silnego lidera narodu, zdolnego zjednoczyć uzdolnionych Ukraińców w sprawie tworzenia projektu ogólnoukraińskiej organizacji XXI wieku. W nowym tysiącleciu samoorganizacja społeczna musi równoważyć i harmonijnie uzupełniać władzę państwową i odwrotnie. To nie idealizm, lecz stabilny sposób funkcjonowania państwowego narodów, który pozwala w każdych warunkach przetrwać i pomyślnie się rozwijać. Taki system ustroju państwowego w globalnym sensie koncentruje uwagę narodów na samobytnych wartościach wewnętrznego życia i gospodarowania i w ten sposób przezwycięża kryzysy podobne do obecnego, daje ludzkości szansę przejść bezkonfliktowo do wyższej formy współżycia. Ukraina pod względem poziomu społecznej samoorganizacji i skuteczności władzy, niestety, nie jest w pełni gotowa skutecznie reagować na zjawiska kryzysowe. Dlatego dla Ukraińców kwestia obywatelskiej samoorganizacji w tej sytuacji ma wagę życia lub śmierci, gdyż jest to ostatni i jedyny środek, który może nie tylko zrekompensować słabość ładu państwowego, ale też urzeczywistnić w praktyce konstytucyjną funkcję narodu jako nosiciela całej pełni władzy na Ukrainie.
innych powodów zwolnił głównego uczestnika bójki — Maksa. Dotąd podejrzanych o przestępstwo „Maksa” i „Żeki” dowództwo Floty Czarnomorskiej nie wydało śledczym, a wręcz przeciwnie, przerzucono ich do Rosji. Jeden z poszkodowanych — Ihor Nemyrowski — przebywa na oddziale reanimacji. Zabijanie ludzi to obyczaj barbarzyńców. Dzikość przejawia się w agresji. W trzecim tysiącleciu ludzkość nauczyła się pokojowo współistnieć, ale nie Rosja, gdzie i obecnie kwitnie imperialny światopogląd, rasowa zaciekłość i prawo pięści. Rozmawiając z rosyjskimi i ukraińskimi matkami, czuje się różnicę w poglądach na zemstę. Tam, gdzie Rosjanki żądają pozbawienia życia, Ukrainki mówią: „Bóg go ukarze”. Świadczy to o wysokiej duchowości narodu ukraińskiego i o niecywilizowaniu rosyjskiego, który ukształtował się na ziemiach, które Herodot nazywał krainą androfagów (ludożerców). Nie pomylił się, bo zgodnie z ogólnie przyjętymi prawami rozwoju ludzkości naród rosyjski stanie się cywilizowany dopiero w odległej przyszłości. Czujecie, w jakie tarapaty wpakowaliśmy się z umową o bazowaniu floty? Dziś naszemu państwowemu kierownictwu trzeba zastanowić się, jak wymusić na barbarzyńcy, by wyprowadził ze naszego kraju swoje wojska. Przez wszystkie te lata oficjalny Kijów milczy i uchyla się od kontroli nad wykonywaniem umowy, nie zna liczebności rosyjskiego wojska, które od niedawna nielegalnie się powiększyło. Naruszeń nie usuwa się. Świadczy to o niedostatecznej pracy nad problemami, które powstają w związku z przebywaniem ChFF w Sewastopolu.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
