Strona · s. 7strona oryginału ↗
STRUNY SŁOWA OLEKSANDRA ASTAFJEWA
Слово Просвіти, №49 за 2010 рік
Tarnopolszczyzna. Tu mieszkała rodzina matki, którą deportowano z Polski po zakończeniu II wojny światowej. O dzieciństwie nie ma co mówić — nie było go. Następnie ukończył Ukraińską Drukarską Akademię Poligraficzną (obecnie — Ukraińską akademię drukarstwa) we Lwowie, zdobył zawód dziennikarza. W Kijowie, w Instytucie Literatury im. T. H. Szewczenki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy obronił rozprawy kandydacką (1990) i doktorską (1999) z teorii literatury. Od 1996 roku zapraszano go jako profesora na wykłady na uniwersytetach w Warszawie, Częstochowie, Greifswaldzie, Lüneburgu, Budapeszcie, na Sorbonie i in. Dziś w osobie Oleksandra Astafjewa mamy autorytatywnego ukraińskiego literaturoznawcę, a mianowicie teoretyka literatury, komparatystę, slawistę, a także poetę, prozaika, tłumacza, publicystę, działacza kulturalno-społecznego. Ponadto jest profesorem katedry teorii literatury i komparatystyki Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki; członkiem Narodowej Spilki Pisarzy Ukrainy (1992), Międzynarodowego Klubu PEN (2008). Pisarska droga O. Astafjewa rozpoczęła się dawno. Jego piórem ... rom, z arabskiej liryki V—XVIII w.; ze staroniemieckiego i łaciny — pieśni wagantów i minnesingrów; ze starofrancuskiego — poezje prowansalskich trubadurów; z francuskiego — utwory Victora Hugo, Guillaume'a Apollinaire'a, Jacques'a Prévera, René Chara; z polskiego — „Sonety krymskie” Adama Mickiewicza oraz jego ballady, poszczególne utwory Jarosława Iwaszkiewicza, Juliana Tuwima, Leopolda Staffa, Karola Wojtyły. Wybitny uczony jest zwolennikiem strukturalno-semiotycznej estetyki. Jej idee naukowiec owocnie stosuje do badania i interpretacji historii literatur słowiańskich. Aktywnie bada zagadnienia teorii literatury i komparatystyki. Jego dorobek to przede wszystkim 12 monografii, gruntownych wydań literaturoznawczych. Najważniejsze z nich: „Stylizacja” (1998); „Liryka ukraińskiej emigracji” (1998); „Obraz i znak” (2000); „Temat Hołodomoru w literaturze ukraińskiej: próba analizy egzystencjalnej” (Greifswald, 2004), „Poeci «Nowojorskiej grupy»” (2005) i in. W jego dorobku są powieść, nowele, opowiadania. Znana prawda: każdy uczony ma swoją ulubioną niwę, na której upodobania badawcze służą jako pewien identyfikator jego powołania. Zostało ono naznaczone przez O. Astafjewa obrazem pamięci. Chodzi o dotąd niedostatecznie zbadaną kwestię życia i kultury ukraińskiej emigracji, zwłaszcza w Polsce. Utwory O. Astafjewa przetłumaczono na język angielski, niemiecki, francuski, polski, bułgarski, gruziński, ormiański i in. O jego dramatycznym losie i tułaczce matki nakręcono film dokumentalny „Trzy kłosy” (reżyser — Serhij Cymbał), który wywołał duży rezonans wśród widzów. Od czasu do czasu jest emitowany na kanale UT-1. Wystarczy rzucić tylko pobieżne spojrzenie na jakąkolwiek stronicę w życiorysie Oleksandra Astafjewa jako pisarza, uczonego, działacza kulturalno-oświatowego i społecznego — i odsłaniają się nowe cechy jego duchowo bogatej osobowości. Tak, od 1993 do 2003 roku kierował Niżyńską miejską organizacją Towarzystwa „Proświta”, redagował wydawnictwa proświtiańskie — gazetę „Niżyn” (1992, ukazało się 5 numerów) oraz „Proświtę” (1992—1996), przekształconą w obwodowy tygodnik, który ukazywał się
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
