Strona · s. 11strona oryginału ↗
ALARM MORSKI… … WIELKA BIEDA! Krym nie może stać się strefą nieszczęścia!
Слово Просвіти, №49 за 2010 рік
Oficjalnie poinformowano: „Kierownictwo Ukrainy przeznaczy środki na rozwiązanie problemów zanieczyszczenia Morza Czarnego u południowego wybrzeża Krymu, gdzie znajduje się większość sanatoriów półwyspu. Organy władz autonomii otrzymały polecenie walki z zanieczyszczeniem morza w granicach swoich kompetencji”. Czy ta praca (już obiecywana przez wielu poprzednich składów naszych rządów) zostanie wykonana należycie?
Wiktor CHOMENKO, Krym
…Tradycyjnie media półwyspu wstydliwie milczą na ten palący temat, by „nie zepsuć sezonu”, „nie „odstraszyć” wczasowiczów, którzy wszystkie „uroki” ekologicznego stanu morza odczuwają w pełni na własnej skórze, a po powrocie z Krymu, zszokowani ogromnymi bolączkami jego środowiska, często nie zalecają swoim przyjaciołom i znajomym wyjazdu wypoczywać na półwysep, i tym samym podkopują wizerunek kurortu. Nic dziwnego, bo rzeczywisty stan ekologii Południowego Wybrzeża od dawna jest nie do pozazdroszczenia.
SES WYSYŁA SOS Oto zaledwie kilka ostatnich danych ekologów: nawet po sezonie kurortowym morze na wybrzeżu regionów Alušty i Jałty wciąż jest brudniejsze od normy co najmniej dziesięciokrotnie! Lekarze zauważają: „Za tymi liczbami stoją konkretne przypadki zachorowań setek ludzi, którzy liczyli tu na wypoczynek i leczenie, na co wydali spore pieniądze”. Doprecyzowują: „Główne przyczyny zakażeń ludzi to niezadowalająca jakość morskiej wody, zanieczyszczonej ściekami fekalnymi, a także spożywanie niskiej jakości produktów. Stare, zardzewiałe oczyszczalnie albo nie wytrzymują nowej skali obciążeń, albo wcale nie działają, i kanalizacyjne ścieki spuszczane są bezpośrednio do morza”. Zauważmy, że według komunikatów SES Krymu sytuacja sanitarna w wielu nadmorskich osadach jest krytyczna również po zakończeniu sezonu kurortowego. Plaże-kloaki od systematycznego zamykania nie stają się czystsze.
KURORT CZY ŚMIETNISKO? Według ekologów rzeki, zbiorniki wodne oraz przybrzeżne wody Morza Czarnego i Morza Azowskiego są zanieczyszczone ściekami przemysłowymi i komunalnymi. Zużyte oczyszczalnie kanalizacyjne z czasów jeszcze sowieckich mają niewystarczającą przepustowość, w rezultacie średnio rocznie do otwartych zbiorników wodnych odprowadza się co najmniej 230 mln m³ ścieków, z czego zanieczyszczonych — 108, a normatywnie oczyszczonych — 124 mln m³. Ogólnie zanieczyszczenie półwyspu i przyległych wód jest bardzo wysokie. Nizinna część Krymu pod względem poziomu zanieczyszczenia (zwłaszcza gleb) ustępuje jedynie regionowi krzyworosko-dnieprowskiemu, południowym częściom obwodów chersońskiego i zaporoskiego i znajduje się na tym samym poziomie co Donbas. Oto takie naukowo wyważone, realne charakterystyki, jakie przyrodnicy dają regionowi, który w reklamowych prospektach promuje się jako kurortowy i rekreacyjny, uzdrowiskowy i leczniczy. Uspokajają ogół nadziejami na szybkie przekształcenie Krymu we wzorcowy kurort o znaczeniu światowym, zamiast w końcu zmobilizować miejscowe i centralne władze do masowego oczyszczenia zanieczyszczonego kraju o naprawdę wyjątkowym, ogromnym potencjale kurortowym, który od dawna wymaga systematycznych działań ekologicznych. Przede wszystkim należy wybudować choćby kilka nowoczesnych zakładów utylizacji odpadów z głęboką przeróbką nieczystości, których góry co lato wyrastają na coraz to nowych hektarach kurortowego półwyspu. Według ekologów największą szkodę wodom przybrzeżnym Krymu wyrządzają lokalne źródła zanieczyszczeń, przy czym najbardziej poszkodowane są akweny zatok i zatoczek o słabej wymianie wody. Choć to przykre, współczesna sytuacja ekologiczna na Krymie odzwierciedla dominującą dziś na wybrzeżu ideologię „pałacomanii”, która określa człowieka jako wieńcu przyrody, a jednocześnie przeciwstawia osobę i środowisko. To przeciwstawienie stało się podstawą kształtowania ogólnie konsumpcyjnego stylu życia z wszystkimi przykrymi konsekwencjami, przede wszystkim barbarzyńskim stosunkiem do przyrody, ponieważ u wielu naszych „postradzieckich” współczesnych nadal dominuje wyobrażenie o darmowym charakterze nieograniczonych zasobów naturalnych.
KURORTOWICZE WYJEŻDŻAJĄ, BRUD POZOSTAJE… Na krymskich poligonach odpadów komunalnych nagromadziło się już ponad 60 mln ton śmieci. Co roku na wysypiskach półwyspu gromadzi się 2 miliony nowych „śmierdzących metrów sześciennych”. Objętość powstających odpadów wzrasta co roku prawie o milion ton. Według danych krymskiego Komitetu Ochrony Środowiska, z 28 zaledwie oficjalnych poligonów funkcjonujących na terytorium „półwyspu zdrowia”, na ponad 200 hektarach, tylko 50 procent otrzymało akty państwowe na prawo użytkowania ziemi. Ponad połowa krymskich wysypisk nie odpowiada normom i wymogom sanitarno-technicznym, nie mówiąc już o dziesiątkach nowych śmietnisk, które wyrastają jak grzyby po deszczu. Ich rzeczywistej liczby nie są w stanie ustalić nawet kontrole odpowiednich służb i systematyczne akcje ekologów. Sytuację komplikuje też to, że bezgospodarcze, niedbałe użytkowanie Krymu trwało przez całą jego historię, co doprowadziło do poważnych problemów ekologicznych. A dzieje się to w regionie, gdzie skupiona jest ogromna liczba rzadkich gatunków roślin i zwierząt, unikalnych stref klimatycznych i rezerwatów ekologicznych, uzdrowisk leczniczych. Chodzi o los prawdziwej oazy życiodajnej, której wartości dla przedłużania życia Ukraińców nie sposób przecenić. Tym bardziej w kraju, który doświadczył katastrofy czarnobylskiej. Jeśli nie zastosujemy ostrych i radykalnych środków stabilizacji sytuacji ekologicznej, po prostu stracimy ten unikalny region rekreacyjny. Biorąc pod uwagę jego obecny stan zanieczyszczenia, rządy Ukrainy i Krymu powinny wreszcie poświęcić należytą uwagę tej kwestii regionalnej o znaczeniu ogólnonarodowym, doprowadzić do skutecznej polityki ekologicznej i stosować bardziej odczuwalne, maksymalnie surowe sankcje wobec naruszycieli prawa ekologicznego. Bo poza ekologią od dawna „uderza” kuracjuszy i mieszkańców półwyspu niepocieszający stan pasa nadbrzeżnego całego Południowego Wybrzeża. To ogólnonarodowe dobro narodowe faktycznie zostało oddane różnego rodzaju długoterminowym dzierżawcom i „właścicielom”, brutalnie wyprzedane na „czarnym rynku ziemi” i chaotycznie oraz pospiesznie zabetonowane pretensjonalnymi „nowobudami” rodzimych i rosyjskich dorobkiewiczów, nawet w parkach ochronnych i rezerwatach, które powinny być szczególnie pewnie chronione prawem. Co więcej, zamiast należytej, jakościowej pracy nad umocnieniem brzegu, w działalności krymskiego Zarządu ds. Zapobiegania Osuwiskom ponownie ujawniono znaczne naruszenia. „Osuwiskowcy” są zobowiązani sumiennie zajmować się swoją bezpośrednią sprawą: umacnianiem krymskiego wybrzeża, które stale, aktywnie i potężnie niszczy i „zlizuje” morze. A oni podchodzą do tego skrajnie niedbale. Na przykład z 5,2 mln hrywien, otrzymanych przez zarząd za okres od kwietnia ubiegłego roku do wiosny bieżącego, na remont podległych mu budowli wydano… ponad sto tysięcy hrywien. Dzieje się tak, mimo że Krym, jak wiadomo, żyje z kurortów, a zachowanie plaż jest dla niego kwestią przetrwania.
GDZIE SĄ „WEWNĘTRZNE ZASOBY” I DOSTĘPNE PLAŻE? Od dawna stały się banałem obietnice i oficjalne zapewnienia o bezpłatnych, „jak w Europie”, krymskich plażach. Dla kuracjuszy i miejscowych mieszkańców to chybiona reklama, mająca zwabić na półwysep jak największą liczbę wczasowiczów. W rzeczywistości, nawet po kilku pokazowych nalotach urzędników na miejsca masowego wypoczynku, różnorodnych „zbieraczy haraczu” za prawo wejścia do fal nie ubyło. Prześledzić, dokąd idą i na co są wykorzystywane zebrane pieniądze, do dziś się nie udaje. Również stan sanitarny takich „płatnych terytoriów” z rzadkimi wyjątkami nie staje się lepszy. Zatem opłaty za krymskie krajobrazy i plaże nadal osiadają w kieszeniach biznesmenów i urzędników różnych resortów, upoważnionych do dysponowania ogólnonarodowym dobrem. Mimo że za każdą plażą są przypisane wydziały miejskich i osiedlowych zarządów kurortów, których pracownicy dwa razy w tygodniu są zobowiązani przeprowadzać kontrole i sporządzać akty o wykrytych naruszeniach. A wykonawczym komitetom wiejskich, osiedlowych i miejskich rad powierzono zapewnienie bezpłatnego i swobodnego dostępu wczasowiczów i miejscowych mieszkańców do pляży komunalnych. W stosownej uchwale krymski rząd prosi prokuraturę i milicję półwyspu o szybką reakcję na bezprawnie ustanowioną opłatę za wstęp na plaże, miejsca masowego wypoczynku, tereny i obiekty przyrodniczo-rezerwatowego i leśnego funduszu. Jednak „wszystko po staremu”, co, odpowiednio, nie poprawia stanu ekologicznego.
RADZI „GREENPEACE” Tymczasem naukowcy obserwują nasilanie się degradacji stanu ekosystemu Morza Czarnego. Bo nawet w czasie kryzysu gospodarczego trwa niekontrolowane zagospodarowywanie wybrzeża Morza Azowskiego i Czarnego, nie zwalnia zanikanie unikalnych krajobrazów przyczarnomorskich, katastrofalnie kurczą się siedliska unikalnej flory i fauny, tarliska endemicznych gatunków ryb. Coraz intensywniej zanieczyszczają wybrzeże Morza Czarnego nadmorskie regiony kurortowo-rekreacyjne. Eksperci doszli do wniosku, że w ostatnich latach dynamika zanieczyszczenia Morza Czarnego znacznie wzrosła. W morzu pojawiły się obszary przydenne, gdzie praktycznie nie zarejestrowano żadnego żywego organizmu. Na jednej trzeciej powierzchni szelfu północno-zachodniej części Morza Czarnego notuje się rozległe strefy bez tlenu, co prowadzi do zagłady wszystkiego, co żywe. Kolejną bolączką Morza Czarnego w regionie krymskim ekolodzy uważają działalność Floty Czarnomorskiej Federacji Rosyjskiej. Według ich danych akwen Morza Czarnego katastrofalnie zanieczyszczają systematyczne, długotrwałe wycieki benzyny z okrętów floty. Od 14 lat program „Morski brzeg” szuka poważnych inwestorów, bez wdrożenia
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
