Strona · s. 12strona oryginału ↗
SŁOWO O PETRZE SYCZENKU
Слово Просвіти, №49 за 2010 рік
Jewhen BUKET
Niedawno w osiedlu Makariw na Kijowszczyźnie, w przytulnej literackiej świetlicy miejscowego liceum odbyło się wydarzenie, na które społeczność Makariwszczyzny czekała przez kilka lat. Z inicjatywy kierowniczki klubu „Poszuk” Rejonowego Centrum Dzieci i Młodzieży im. Danyła Tuptala Diny Netrebi zaprezentowano książkę – „łabędzi śpiew” członka Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy Petra Syczenka „Wiatr z Chołodnego Jaru”.
Diana Swyrydiwna Netreba — członkini Narodowej Spółki Krajoznawców Ukrainy, osoba, która przywróciła z niebytu setki zapomnianych nazwisk partyzantów-konspiratorów (zarówno radzieckich, jak i członków OUN). Jest redaktorką pierwszej i jedynej w rejonie antologii utworów pisarzy regionu «Literacka Makarowszczyzna», niestrudzoną badaczką historii wsi, wieloletnią prenumeratorką tygodnika «Słowo Proświty». Nasza ostatnia wspólna praca to «Szkice z historii Jasnohorodki». Przez kilka lat Diana Swyrydiwna pomagała mi gromadzić materiał o znanych mieszkańcach i gościach wsi. Do książki weszło pięć szkiców napisanych przez D. Netrebę oraz ponad dwadzieścia unikalnych zdjęć historycznych, które odnalazła w domowych archiwach jasnohorodczan. Właśnie w tej wsi znajduje się siedziba Syczenków — ośrodek życia społecznego, literackiego i krajoznawczego drugiej połowy XX wieku. Diana Netreba jest najgorliwszą kontynuatorką idei Petra Syczenki i uważa za swój obowiązek strzec pamięci o wybitnym synu i płomiennym patriocie rodzinnej Makarowszczyzny. Powieść historyczna Petra Syczenki «Wiatr z Chołodnego Jaru» została ukończona już w 1993 roku. Opowiada o wydarzeniach powstania chłopsko-kozackiego na Prawobrzeżnej Ukrainie w 1768 roku, które w historii otrzymało nazwę Koliszczyzny. Powieść jest ostatnią i najobszerniejszą częścią trylogii o Koliszczyźnie. Dwie pierwsze książki «Ój huk, matko, huk» (1972) i «Rzeki wychodzą z brzegów» (1985) Petro Syczenko napisał we współautorstwie z historykiem Witalijem Kulakowskim. Praca doktorska W. Kulakowskiego była właśnie poświęcona wydarzeniom powstania hajdamackiego 1768 roku, dlatego ten temat został głęboko zbadany, autorzy dysponowali znacznym materiałem faktograficznym i folklorystycznym, i w rezultacie wszyscy męscy bohaterowie trylogii są rzeczywistymi postaciami historycznymi. W zakończeniu trylogii autor uzupełnił i uogólnił informacje przedstawione w dwóch poprzednich. Zatem słuszne jest twierdzenie czytelników, że powieść historyczna «Wiatr z Chołodnego Jaru» jest szczytem twórczości tego artysty. Pewnego słonecznego marcowego dnia 2004 roku pisarz Petro Syczenko po długiej chorobie odszedł do lepszych światów, nie doczekawszy się wydania swojej ostatniej powieści. W lipcu tego samego roku w gazecie rejonowej «Makarowskie Wiadomości» ogłoszono wspólny apel rejonowej organizacji «Młodej Proświty» i klubu «Poszuk» do społeczeństwa z wezwaniem do zebrania środków na wydanie książki «Wiatr z Chołodnego Jaru». Na apel odpowiedziała wspólnota terytorialna wsi Nowosiłki na czele z wiejską głową Natalią Płotnicką. 20 listopada 1922 roku Petro Syczenko urodził się w Nowosiłkach, i mieszkańcy wsi postanowili właśnie w ten szlachetny sposób uczcić pamięć rodaka. Jesienią 2008 roku książka ujrzała światło dzienne. Ale z powodu szeregu okoliczności jej prezentacja była odkładana przez dwa lata. Literacka świetlica zgromadziła wielu wielbicieli twórczości pisarza-rodaka. Nie będę wymieniać wszystkich uczestników prezentacji, gdyż pomieszczenie było przepełnione. Zgodzicie się, nieczęsto można przeczytać wyrafinowany utwór artystyczny, w którym każda strona poświęcona jest znanym z dzieciństwa wsiom, w każdym wierszu spotyka się znane nazwisko, a co najważniejsze — czytelnika od pierwszych zdań zachwyca dynamiczna fabuła, która niepostrzeżenie wplata się we wzór faktów z bohaterskiej przeszłości kraju. Licealiści, którzy przygotowując się do prezentacji, przeczytali powieść «Wiatr z Chołodnego Jaru», ogarniało uczucie patriotyzmu. Jestem przekonany, że właśnie na takich książkach trzeba wychowywać młodzież, gdyż w nich jest dusza narodu ukraińskiego.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
