Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

ZAMÓWIENIE CZASU

Слово Просвіти, №49 за 2011 рік

językiem, brzmi i twoja ojczysta. Można się tylko domyślać, jak młodzi Ukraińcy, upokorzeni przesłuchaniami, oskarżeniami, sądami, stłoczeni w wagonach towarowych, pokonawszy tysiące kilometrów, przyzwyczajali się do wszystkiego, co obce: ziemi, nieba, drzew, roślin, wody, codzienności, reżimu więziennego, niewolniczej pracy, samowoli konwojentów, a co najważniejsze — do obcego języka, w którym najostrzej i najbrutalniej pośród przekleństw i wyzwisk brzmiało „banderówka”, „zapadjenka”, „chochłuszka”… Można sobie tylko wyobrazić, jak młoda, cnotliwa, czysta, bogobojna dziewczyna z wyostrzonym poczuciem piękna, wewnętrznego i zewnętrznego, każdego dnia zanurzała się w błocie przemocy, okrucieństwa, upokorzenia, drażliwości, nieznośności, w którą nie tydzień, nie miesiąc, a dziesiątki lat wdeptywano czystą, Bogu oddaną ukraińską duszę… Tutaj, wydawałoby się, nie czas na wysokie uczucia, nie na lirykę, nie na pieśni, nie na recytatyw czy rym, który objawia wysoką harmonię ze wszechświatem, miłość do boskiego porządku świata, do wszystkiego tego, co zostało gwałtownie od ciebie oderwane: twoje horyzonty, twoje Karpaty, twoja wysoka bojkowska estetyka, do wszystkiego, co zwie się gniazdem rodowym i światem Pańskim… Szatan się wywyższa, szatan wszystko przekreśla, przemalowuje, przesuwa akcenty, szatan jest wszędzie: w portretach wodzów, psach stróżujących, szynelach i pagonach, karabinach, w strażnikach, w „mocnym” obcym słowie, szatan jest w strefie piekła. I trzeba było mieć, zachować wiarę i słowo. Wiarę, która skłaniała do modlitwy, do zrozumienia tego, że Bóg jest niepokonany, a miłość do niego, jak i do swojego ojczystego słowa, a zatem słowa Bożego, — to uczucia niewytrawialne: wiara w to, że to nie próba, że to piekło jest tymczasowe, że „kłamliwa zasłona”, która jest nad wszystkim, — rozerwie się. Właśnie dlatego wiara zawsze bierze górę nad rozumem: O drogi rozumie, czy nie poszedłbyś ty w las… Wokoło widzisz tylko ściany szare, I kroki słyszysz nie ludzi, a bestii… A nad wszystkim — kłamliwości zasłona. (str. 111). To właśnie dusza pojęła, że „nad wszystkim kłamliwości zasłona”, dlatego powstaje religijno-filozoficzny wniosek, który natychmiast uformował się w jasną sentencję: Słuchając, nie słyszymy Patrząc, nie widzimy, bo nie wierzymy (podkreślenie moje — P. M.) A ludzkiej duszy nie obmacać rękami. Choć, może, ty i Tomasz niewierny. (str. 121) Jak tu nie wspomnieć: „Wszystko daje się według wiary twojej”. I tutaj nieważne, w jakim stopniu talentu czy genialności jesteś obdarzony, jakie dla tego egzystencjalnego stanu nadają się rytmy, bo pisze się nie rozumem, który zawsze pragnie porównań i samochwalstwa, a duszą, która zawsze towarzyszy innym systemem miary: szczerością, otwartością, spowiedzią przed najwyższą siłą — siłą Pańską i zrozumieniem jej obecności w tobie… I można z pewnością stwierdzić, że Pan nie opuszczał tej niezwykłej kobiety — Kateryny Mandryk-Kujbidy, przeprowadzając ją nie przez jedno kręgi piekła, aby zahartować ducha, aby jej życiowy czyn stał się przykładem dla innych, przykładem niezłomnej wiary w Najwyższego, w jego porządek świata, w ojczyste słowo tobie przez niego darowane i w swoją ojczyznę jako szczególną strefę, gdzie zło pragnie wziąć górę nad ludzkimi cnotami, nad dobromyślnością i dobroczynnością. I los Kateryny Mandryk-Kujbidy jest najwyraźniejszą ilustracją tego, że wszystkie próby szataństwa, by podporządkować sobie człowieka, który zachowuje w duszy wysoki boski ład, są daremne. Od uświadomienia sobie tej boskiej zgodności można wykrzyknąć śladem niemieckiego poety:

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn