Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 10strona oryginału ↗

POWRACAJĄC DO ŹRÓDEŁ

Слово Просвіти, №50 за 2004 рік

Niedawno osada Wyhoda, położona w rejonie dolińskim obwodu iwanofrankiwskiego, obchodziła swoje 120-lecie. Z okazji jubileuszu tej najmłodszej miejscowości Ziemi Dolińskiej, powstałej na ziemiach starodawnej wsi Pacyków, ukazała się wspaniała książka-album fotograficzny „Wyhoda”, którą z wielkim natchnieniem przygotował znany w rejonie i obwodzie fotoreporter, publicysta, autor reportaży, członek Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy — pan Mychajło Borys. Autor dokładnie zbadał historię tej oryginalnej osady drwali i pracowników przemysłu drzewnego, zilustrował rys historyczny pięknymi kolorowymi fotografiami, nie pomijając przeszłości i teraźniejszości Wyhody. W szczególności książka opowiada o historii Towarzystwa „Proświta”, szczegółowo przedstawia osiągnięcia „Proświty” na przestrzeni wielu lat. Towarzystwo „Proświta” we wsi zostało założone w 1896 roku i działało do 1939 roku. Po zamknięciu Towarzystwa władza bolszewicka aresztowała jego zarząd oraz poszczególnych najbardziej aktywnych członków. I, jak to mówią, było za co! Przecież „Proświta” zainicjowała w 1901 roku akcje protestacyjne przeciwko antyukraińskiej polityce rządu austriackiego, w 1902 roku chłopi przyłączyli się do ogólnonarodowego strajku rolnego, a w lipcu 1902 roku w Pacykowie odbyło się pierwsze święto Siczy, w którym wzięli udział wszyscy mieszkańcy wsi, a członkowie towarzystw „Sokił”, „Ridna Szkoła”, „Sojuz Ukrajinok” przygotowali ciekawe programy sportowe i koncertowe. Jednakże największym organizatorem święta była „Proświta”! Większość członków „Proświty” wstąpiła do Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i w szeregach UPA stanęła w obronie kraju. Radością mieszkańców Wyhody była wieść o proklamowaniu Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, co nastąpiło 1 listopada 1918 roku, jednak już w 1919 roku Ziemia Dolińska została okupowana przez władze polskie. Rozpoczęły się represje wobec ukraińskości, a ludzie znów gromadzili się wokół „Proświty”. Nawiasem mówiąc, strajk w 1926 roku w Wyhodzie poprowadzili aktywiści „Proświty”, a nie komuniści, jak twierdzili radzieccy historycy (komórka partii komunistycznej została utworzona tutaj dopiero w 1927 roku). A we wrześniu 1939 roku bolszewicy aresztowali aktywistów „Proświty”, kończąc jej działalność. Jeśli chodzi o współczesność, to Wyhoda jest znana na świecie jako malowniczy zakątek Karpat. Tutaj już dzisiaj opracowano wspaniałą trasę „karpackim tramwajem” — kolejka wąskotorowa będzie wozić turystów specjalnym pociągiem turystycznym. Autor książki M. Borys jest osobiście znajomy z Austriakiem Wolframem Wendelinem, który pisze książki o kolejach. Już dziewiąty rok pan Wendelin podczas swojego urlopu przyjeżdża do Wyhody, opanował język ukraiński i uważa go za najpiękniejszy na świecie! Napisał książkę o kolejce wąskotorowej w Wyhodzie, chciałby ją przetłumaczyć i wydać po ukraińsku. Próbnym rejsem pociągu turystycznego przez 4 stacje do podnóża góry Mahury podróżowała już grupa turystów z Niemiec, Anglii, Polski… Przewodnikiem był dla nich również pan Wolfram Wendelin, gdyż to on w lipcu 2004 roku zorganizował grupę zagranicznych turystów, aby podróżować „Karpackim tramwajem”! Zatem w książce „Wyhoda” zamieszczono kolorowe zdjęcie pana Wendelina, a także fotografie z jego kolekcji… …Ukraińska prowincja… W Karpatach jest ona jeszcze bardziej atrakcyjna! Agroturystyka, gwara bojkowszczyzny, autentyczność stroju przyciągają obcokrajowców. Wydaje się, że zadowoleni z naszego regionu są także mieszkańcy Ługańska, którzy przebywali u nas podczas pierwszej tury wyborów. Chciałoby się, aby szczegółowo opowiedzieli w swoim stepowym kraju o tym, jak ich u nas przyjęto, jak im się przebywało na Ziemi Podkarpackiej, to wtedy nie będzie różnych wymysłów i plotek o „wojowniczych” banderowcach. Nadija DYCZKA, członkini Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy, Podkarpacie, m. Dolina

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn