Strona · s. 6strona oryginału ↗
CZY ROSJA UZNA LUDOBÓJSTWO
Слово Просвіти, №50 за 2007 рік
Młoda niepodległa Ukraina już po raz kolejny obchodzi rocznicę Hołodomoru lat 1932—1933. Jest to jedna z najbardziej tragicznych kart naszej historii. Głód stał się dla Ukraińców tym, czym był Holokaust dla Żydów. Iluż zamorzono niewinnych ludzi! Komu było to potrzebne? Odpowiedź jest jednoznaczna — bolszewickiemu kierownictwu ZSRR! Chciałoby się jednak dowiedzieć więcej konkretnych informacji. Na pytania studentów odpowiada Władysław Fedorowycz WERSTIUK, dyrektor departamentu Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej. — Jak Pan ocenia wiedzę młodzieży w kwestii Hołodomoru lat 1932—1933? Co należy zrobić, aby podnieść świadomość narodową? — Przeważająca większość Ukraińców uświadamia sobie tę tragedię. Według sondaży 70% naszych obywateli uznaje Hołodomor lat 1932—1933 za ludobójstwo wobec narodu ukraińskiego. A to, proszę przyznać, niemało. Jednak niestety nie wszyscy do końca zdają sobie sprawę, ilu ludzi zostało zamorzonych… Miliony! Wśród nich byli geniusze, utalentowani artyści, literaci. Proszę sobie tylko wyobrazić, ile by zrobili, odkryli, osiągnęli! — Co Pana zdaniem hamuje badania nad Hołodomorem lat 1932—1933? — Od 1933 roku minęło już sporo czasu. Niezwykle trudno jest określić realną liczbę zmarłych. Naocznych świadków Hołodomoru pozostało niewielu. Bezsprzecznie władza radziecka na wszelkie sposoby starała się ukryć rzeczywiste fakty Hołodomoru. Wszystko to blokowało badania i naukę, ale wraz z odzyskaniem Niepodległości wszystko się zmieniło. Niedawno ukazała się książka W. Borysenko „Zapal świeczkę” — wielki zbiór dokumentów i materiałów, ogromna liczba artykułów czasopiśmienniczych i prasowych, w których ujawniono poszczególne epizody strasznej tragedii, jej motywy i skutki. Dowiadujemy się coraz więcej. Zresztą dzisiaj nie ma już żadnych obiektywnych przeszkód dla przemilczania tragedii narodu ukraińskiego. — Władysławie Fedorowyczu, czy możliwe jest uznanie przez Rosję Hołodomoru na Ukrainie za ludobójstwo? — Moim zdaniem jest to możliwe, ale nie teraz. Rosyjska elita polityczna nie chce bowiem tego uznać, najwyraźniej obawiając się, że Ukraina mogłaby wysunąć wobec niej, jako następczyni prawnej ZSRR, pewne roszczenia. Ale tak kwestii na Ukrainie nikt nie stawia, ponieważ Ukraina potępia nie narody, a totalitarny reżim komunistyczny. — Co dla Pana oznacza Dzień Pamięci ofiar Hołodomoru? Jak Pan go spędza? — Dzień Pamięci ofiar Hołodomoru lat 1932—1933 to Dzień Żałoby. Czczę pamięć zmarłych, biorę udział w uroczystościach poświęconych temu dniu. Uważam, że jest to święty obowiązek każdego Ukraińca. Rozmawiała Łarysa SZMYNDRUK. Dopiero po odzyskaniu naszej niepodległości rozpoczęła się żmudna praca nad zbieraniem wspomnień naocznych świadków Hołodomoru lat 1932—33. Najwięcej o głębi tej tragedii dowiadujemy się właśnie z opowieści tych, którzy przeszli przez te próby i przeżyli. Wspomnienia Marii Karpiwny Worozbyt, z domu Diłowa, z obwodu dniepropetrowskiego, poruszają do głębi duszy: „Żyliśmy my, Diłowowie, w rejonie pawłohradzkim, wieś Bohdano-Werbśke, czy po prostu Bohdaniwką ją zwali, kilometrów 30 od Wasylkiwki. Brat Panas z żoną Ołeksandrą i troje chłopców w wieku przedszkolnym. Drugi brat Danyło był kawalerem, a ja też niezamężna. Wszyscy dorośli pracowali w kołchozie „Prawda”. Za rok nie zarobili nic. A w ogrodzie było trochę żyta posiane, kukurydzy. Oto nastała jesień. Na wieś jak sępy nalecieli nieznani ludzie, mówią po moskiewsku, a przeklinają po diabelsku. Do nich i nasi wiejscy aktywiści dołączyli i żądają, żeby wszyscy wywo-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
