Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

Ciąg dalszy artykułu «POSTACIE», s. 10

POSTACIE

Слово Просвіти, №50 за 2007 рік

Ukrainy. Z całkiem zrozumiałych przyczyn wydawnictwa radzieckie nie wspominają o tym, podobnie jak o działalności Muzyczki w Galicji. Wiadomość o skazaniu A. W. Muzyczki na pięć lat zesłania na podstawie materiałów z funduszy archiwalnych Zarządu SBU w obwodzie odeskim opublikowano w książce „Odeski Martyrolog”, jednak bez wskazania przyczyn i czasu podjęcia takiej decyzji. Biorąc pod uwagę, że organy radzieckie posiadały informacje o udziale Muzyczki w Czynie Listopadowym, było to wystarczające do zesłania uczonego. W swoich pracach A. W. Muzyczka często powoływał się na badania M. Hruszewskiego, S. Jefremowa, D. Doncowa i innych „burżuazyjnych nacjonalistów”, co również mogło być podstawą do represji. Od połowy lat 30. do początku lat 60. profesor Muzyczka wykłada literaturę rosyjską oraz literaturę narodów ZSRR w Kyzyłordyńskim, a następnie w Semipałatyńskim instytucie pedagogicznym. Nie posiadamy jeszcze żadnych dokumentów z tego okresu. Należy ponadto zaznaczyć, że wszystkie stopnie naukowe i tytuły naukowe zostały odebrane Andrijowi Wasylowyczowi na mocy postanowienia „trójki” NKWD. Etykietę „wroga ludu” Muzyczka nosił do 1955 roku, kiedy to decyzją Sądu Najwyższego wszystkie oskarżenia wobec niego zostały oddalone jako bezpodstawne. I już w 1958 roku Andrij Wasylowycz obronił rozprawę doktorską, uzyskując stopień doktora nauk filologicznych. Jednak pomimo wszelkich starań, by powrócić do Odessy, organy władzy radzieckiej nigdy nie wydały mu pozwolenia na zamieszkanie i pracę w Ukrainie. Mając gorące pragnienie powrotu do Odessy, A. W. Muzyczka kilkakrotnie przyjeżdżał do Kijowa i naszego miasta, spotykał się z ministrem oświaty ludowej USRR, przewodniczącym Prezydium Akademii Nauk USRR, prorektorem Uniwersytetu Odeskiego oraz innymi urzędnikami. Wszędzie obiecywano mu wyjaśnienie sprawy, lecz były to tylko słowa. Zesłanie trwało nadal. Nie powróciwszy do Ukrainy, Andrij Wasylowycz Muzyczka zmarł w 1966 roku. Pochowano go w Semipałatyńsku. Czasopismo „Radzieckie literaturoznawstwo”, honorując pamięć profesora, zdołało uznać prace Muzyczki za takie, które „stanowią znaczącą wartość w ukraińskim radzieckim literaturoznawstwie”, jednak na tym uznanie zasług się zakończyło. W przyszłości badania nad życiem i działalnością naukową profesora A. W. Muzyczki wymagają starannego poszukiwania i studiowania dokumentów archiwalnych, wspomnień kolegów i uczniów oraz wprowadzenia tych nowych źródeł do obiegu naukowego. W szczególności szczególnej uwagi wymaga rozwiązanie kwestii czasu i oficjalnej przyczyny zastosowania represji wobec Andrija Muzyczki. Nie mniej interesującym aspektem jest również udział profesora w życiu społecznym, kulturalnym i politycznym społeczeństwa, zwłaszcza podczas mieszkania i pracy w Odessie. 6 grudnia 2007 roku minęło 121 lat od urodzin Andrija Wasylowycza Muzyczki. Należy uczcić pamięć jednego z wybitnych działaczy nauki, patrioty, badacza życia i twórczości klasyków literatury ukraińskiej.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn