Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
← Archiwum «Slovo Prosvity»

Слово Просвіти, №50 за 2009 рік

16 s. · 40 wpisów · PDF w Wikimedia Commons ↗ · CC BY 4.0

Tłumaczenie maszynowe z ukraińskiego. Cytaty, nazwiska i liczby sprawdzaj ze stroną oryginału.

Tekst wyodrębniono z PDF i automatycznie podzielono na materiały. Granice części materiałów nie zostały sprawdzone redakcyjnie: jeden wpis może zawierać kilka materiałów, tylko część jednego lub blok serwisowy (np. ogłoszenie o prenumeracie). Źródłem pierwotnym jest strona gazety w PDF.

Strona · s. 1strona oryginału ↗

OGÓLNOUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 50 (531), 17—23 grudnia 2009 TEMAT NUMERU: Iwan Zajeć, Pawło Mowczan, Mykoła Żułynśkyj, Ołeksander Szokało o tożsamości narodowej na Ukrainie 2, 5, 6, 11 INTERNET — PRZYJACIEL CZY WRÓG?

Uhonorować pamięć ofiar komunistycznego reżimu — pierwszej fali ukraińskiego Rozstrzelanego Odrodzenia przyszła na Cmentarz Łukianowski stolicy garstka patriotów. Petro ANTONENKO W te dni — kolejny męczeński jubileusz naszej historii. Równo 75 lat temu, w grudniu 1934 roku, miała miejsce pierwsza fala Rozstrzelanego ukraińskiego Odrodzenia. Oczywiście, można liczyć początek totalitarnego terroru od pierwszych dni przewrotu październikowego, wspomnieć pierwsze radzieckie obozy koncentracyjne, wreszcie Hołodomor lat 1932—1933. Ale to, co zaczęło się w grudniu 1934 roku, jeszcze na kilka lat przed początkiem wielkiego terroru końca lat 30., w ukraińskiej historii stoi osobno. Bo to już była wojna przeciwko samemu duchowi i duszy naszego narodu — przeciwko jego duchowej elicie. 14 grudnia 1934 roku organy karne ZSRR rozstrzelały na podstawie sfałszowanych oskarżeń pisarzy Hryhorija Kosynkę, Iwana Kruszelnyćkiego oraz innych znanych przedstawicieli twórczej inteligencji. Rozstrzeliwania trwały także w kolejnych tygodniach. Z okazji tej smutnej daty Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Memoriał” oraz Instytut Pamięci Narodowej zorganizowały na Cmentarzu Łukianowskim w Kijowie akcję upamiętnienia rozstrzelanej ukraińskiej inteligencji. Na jednej z kwater cmentarza poświęcono krzyż pamiątkowy w miejscu symbolicznego pochówku ofiar totalitarnego reżimu. Symbolicznego, ponieważ nie tylko po trzech czwartych wieku, ale już rankiem po nocnych rozstrzelaniach i potajemnym zakopywaniu ofiar nawet pracownicy cmentarza nie byli w stanie rozpoznać miejsc tych bezimiennych, pozbawionych krzyży pochówków. Rozstrzelanych zakopywano w dołach tam, gdzie nad ich szczątkami przebiegały cmentarne ścieżki i trawniki. Wszystko starannie wyrównywano i maskowano. Tak zakopywano w zmarzniętą ziemię kwiat narodu. Przy krzyżu pamiątkowym odprawiono panichidę. Odbył się wiec przedstawicieli społeczeństwa. Znany obrońca praw człowieka, były więzień polityczny Wasyl Owsijenko powiedział: „Dla stalinowskiego reżimu dogodny moment zniszczenia ukraińskiej elity nadszedł w grudniu 1934 roku po zabójstwie Kirowa w Leningradzie. Zabójstwo to wcale nie było polityczne, raczej prowokacyjne. 1 grudnia wyszło przygotowane przez Stalina postanowienie o trybie prowadzenia spraw „o przygotowanie i dokonanie aktów terrorystycznych”. Czyli terror ten przedstawiono jako walkę z terroryzmem. Na całe śledztwo przeznaczano dziesięć dób. Udział obrońcy, samego oskarżonego, odwołanie od wyroku — wszystko to nie było przewidziane. A wyrok wykonywano natychmiast po ogłoszeniu, co było całkowicie w duchu założeń twórcy państwa radzieckiego Lenina. 4 grudnia gazeta „Prawda” poinformowała o aresztowaniach znalezionych „terrorystów”. Takich ludzi aresztowano również na Ukrainie, w szczególności w Kijowie. I byli to przedstawiciele ukraińskiej twórczej inteligencji”. Doktor nauk historycznych Serhij Biłokiń: „Niektórzy twierdzą obecnie, że niby już za późno na lustrację, na sądzenie tych, którzy są winni masowych represji, Hołodomoru. Nie, to nie tak i nigdy nie jest za późno. Bo historia trwa. Wchodzimy w nowe próby w związku z określonymi procesami politycznymi”. Przewodniczący Towarzystwa „Memoriał” Łeś Taniuk: „Ludzi rozstrzeliwano w Pałacu Październikowym i przywożono chować tutaj, zakopywano pod ścieżkami. Mamy przerażające liczby dotyczące kwiatu narodu. Słynna rodzina Kruszelnyćkich, którą faktycznie zwabiono z Galicji tutaj i zniszczono — to byli genialni ludzie. Rozrzuciło ich po całym świecie, od Kijowa po Sandarmoch, od Sołowek po Leningrad. Zrozumiałe, że „sprawę Kirowa” wymyślono jeszcze przed jego zabójstwem. A Kirow swego czasu powiedział: „Trzeba karać tak, aby na tamtym świecie był wielki przyrost ludności”. Oto tak wprowadzano idiotyczną ideę: im więcej zabijesz ludzi, tym więcej przyniesiesz im szczęścia. Idea ta zrównuje brunatny faszyzm z czerwonym. Dzisiaj możemy po raz drugi wejść do tej samej rzeki, jeśli do władzy dojdą ludzie, którzy nie mają pamięci historycznej. Postarajmy się więc zrobić wszystko, aby podobne rzeczy się nie powtórzyły”. Wnuczka Iwana Kruszelnyćkiego Tetiana Kruszelnyćka: „Takie upamiętnienie powinno było odbyć się znacznie wcześniej. Może ten dół, gdzie pochowani są mój dziadek i jego brat Taras, jest gdzieś obok? Ale należytego upamiętnienia tego miejsca dotąd nie było. Wszyscy widzą, jak nieprzyjazne, nieuporządkowane jest to miejsce. A czyż to nie był ludobójstwo, podobne do Hołodomoru?” Akademik Ihor Juchnowśkyj, kierownik Instytutu Pamięci Narodowej: „Dobrze, że wreszcie ofiary tego terroru zostały nazwane z imienia, że będą wspominane. Instytut Pamięci Narodowej będzie inicjował sprawy sądowe dotyczące zbrodniarzy, którzy niszczyli lud Ukrainy. Zapamiętajmy: jesteśmy gospodarzami na Ukrainie i musimy zachowywać się jak gospodarze”. Były też inne, nie mniej poruszające wystąpienia. W imieniu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” słowo upamiętnienia wygłosił członek Zarządu Centralnego Mykoła Ocun. Było też coś, co przemawiało bardziej niż wystąpienia. Na akcję przyszła córka Iwana Kruszelnyćkiego, pani Łarysa Kruszelnyćka. Jakie uczucia przepełniały tę niebędącą już młodą kobietę, której ojca rozstrzelano i potajemnie zakopano właśnie tutaj równo 75 lat temu? Pani Łarysa łykała tabletki i ledwo stała na nogach. W jej imieniu, w imieniu ich zamęczonej rodziny, mówiła na wiecu córka Tetiana. …Chylą głowy płomienie świec przy krzyżu. Brzmi modlitwa. Wieczna pamięć. I nie dopuśćmy do powtórzenia tamtych czasów, tamtych tragedii. xxx Na koniec muszę powiedzieć o dwóch rzeczach. Pierwsza — to całkowity brak przedstawicieli władzy — zarówno ogólnoukraińskiej, jak i miejskiej. Zresztą, nie raczyły uhonorować pamięci patriotów także niektóre siły polityczne, które stale pozycjonują się jako narodowe, patriotyczne i demokratyczne. I druga. Miejsce, gdzie przyszło ustawić krzyż pamiątkowy — to zaplecze Cmentarza Łukianowskiego, bardziej przypominające śmietnik. Ponadto, z każdej strony miejsce spoczynku otoczyły place budowy, prace prowadzone są tuż przy grobach, niemal na samych pochówkach. To kim my wtedy jesteśmy? Smutno, boleśnie… RATUJMY SIĘ OD REKLAMY! DLACZEGO W „PROŚWICIE” JEST MAŁO MŁODYCH? DO KATERYNY W BOHDANIWCE

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

cji prokuroriv” zbyrala koshty z pryvatnoho biznesu y namahalasia otrymaty zemliu v kurortnykh zonakh Ukrainy. I shcho zh? A nichoho. Shynalskyi zmushenyi perekonuvaty zhurnalistiv, shcho prydbav zakordonnu neruhomist na krevni, a kerivnytstvo Henprokuratury yak u rot vody nabrało. Koruptsiia — yavyshche mizhnarodne i zhyvuche. Bilshoiu chy menshoiu miroiu vona ie v usikh krainakh. Ale v demokratychnykh z neiu tak borutsia, u nas zhe — pidzhyvliuiut. Velykoho rozmakhu v nas vona nabyraie z pochatkom “prykhvatyzatsii”, koly za nichoho ne varti papirtsi-vaucheri u hromadian vidibraly levovu chastku zahalnonarodnoho dobra. Todi rozplodylysia vsiliaki trastovi piramidy, start yakym bulo dano dekretom premiera Leonida Kuchmy. I shcho zh? Kuchma stav prezydentom na dvi kadentsii: pid chas pershoi vchyvsia na prezydenta, pid chas druhoi — doucheuvavsia. Todi osnovna masa natsionalnoho bahatstva opynylasia v rukakh sta oliharkhichnykh rodyn. U nashykh hromadian zalyshylasia dirka vid bublyka. A mizh tsymy riznymy polium maiemo tonuiusinkyi shar serednoho klasu, sputanoho po rukakh i nohakh koruptsioneramy. Na telebachenni militseiskyi ministr nazyvav tsyfry, yaki mały b vrazhaty hliadacha: tysiachi spiinanykh koruptsioneriv. A dovedenykh do lohichnoho kintsia sprav duzhe malo. Nazvaty khoch odnoho vysokoposadovtsia, yakoho pokaraly, ministr ne zmih. Perevazhna bilshist — dribnota, dlia zvitnosti. Yakyi vykhid? Shcho treba dlia toho, shchob ne hilochky stryhty, a pid koren rubaty? Vykhid nastilky prostyi, nastilky y neimovirno skladnyi. Pochynaty treba z toho, z choho pochynaie ryba psuvatysia, — z holovy: iz systemy vlady. A same — iz zakonodavchoi ii hilky, z Verkhovnoi Rady. Vona stvoryla umovy dlia koruptsii, perejshovshy na proporsiinu systemu vyboriv za partiinymy spyskamy. Kupyvshy za miliony prokhidni mistsia u spyskakh, skorobahatky provely pid prozoru banui sesiinoi zaly svoikh “knopkodaviv” — okhoronтsiv, vodiiv, sekretarok, kryminalnykh i napivkryminalnykh personazhiv. I pochalasia veremiia. Pryimaly neprozori zakony “pid sebe”, stvoriuvaly koruptsiini skhemy, rozstavlialy “svoikh liudei” u vykonavchii vladi, nadto u pravookhoronnykh orhanakh, na dokhidni mistsia u podatkovii sferi, na mytnytsiakh, u prokurorskykh orhanakh i sudakh. Narodni obrani protystavyly sebe narodovi, na yakyi yim naplyuvaty. Pro narod vony zhadaiut lyshe na cherhovykh vyborakh. Shchob obraty u zakonodavchyi orhan ukrainskykh patriotiv, liudei vysokomoralnykh i vysokoprofesiinykh, treba zminyty zakonodavstvo pro vybory. Zrobyty tse ni ninishnia Verkhovna Rada, ni maibutnia, obrana za spyskamy — zakrytymy chy vidkrytymy, — ne zmozhe. Chas zminyty zakonodavstvo tak, shchob “dozvilnyi” chynovnyk ne mih vodyty za nis hromadianyna, shchob nadannia toho chy toho dozvolu bulo chitko rehlamentovane konkretnymy umovamy y obmezhene v chasi. Ale tse yim nevyhidno i nepotribno. Otzhe, khtos povynen vziaty na sebe vidpovidalnist, spyraiuchys na narod, zmusyty ninishnii parlament ukhvalyty spravdi demokratychnyi zakon pro vybory, a potim dostrokovo rozpustyty tsiu Verkhovnu Radu y obraty novu za novym zakonom. Dumaiu, shcho kozhen iz ninishnikh pretendentiv rozumiie tsiu prostu istynu, ta daleko ne kozhen mozhe vziaty na sebe vidpovidalnist za ii realizatsiiu. Poky shcho pro taku hotovnist zaiavyly chynnyi Prezydent Viktor Yushchenko i, zdaietsia, shche Arsenii Yatsenyuk. Dai Boze takomu zdiisnytysia.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

NIE STRZYC WŁOSÓW, A RĄBAĆ KORZEŃ…

KOLUMNA PUBLICYSTY Witalij KARPENKO Tydzień minął pod znakiem walki z korupcją. Nie można powiedzieć, że to nowy temat: jeszcze za czasów radzieckich prowadzono wojnę z tą plagą o skromnej nazwie „łapownictwo”. Temat ten był wiodący w obietnicach wyborczych Leonida Kuczmy. Nie schodził on z łamów gazet, ekranów telewizyjnych, radiowego eteru także w naszych dniach. Lecz szczególnie zaostrzył się podczas obecnego wyścigu prezydenckiego. Jest to zrozumiałe: wszak korupcyjne haracze, jak to mówią, siedzą w wątrobie naszego ludu — jakże kandydaci mają nie powalczyć, oczywiście słownie, z powszechną biedą. A tutaj jeszcze nadarzyła się nie lada okazja — Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Korupcji. Oto i przemówili niemal jednocześnie wszyscy pretendenci, a czy nie najbardziej starali się główni gracze ogromnego ogólnoukraińskiego spektaklu pod nazwą „Wybory Prezydenta Ukrainy”. „Walczyli” jeden od drugiego bardziej zawzięcie, jeden od drugiego groźniej: Janukowycz, Tymoszenko, Jaceniuk, Tihipko, Hrycenko, Łytwyn… A obietnice — atrakcyjnie stanowcze: stworzyć specjalny organ (biuro) do walki z korupcją (o tym, nawiasem mówiąc, mówiono nie od roku); skrócić aparat urzędniczy o 40 %; pozbawiać świadczeń emerytalnych tych, którzy biorą łapówki; zaostrzyć kary aż do dożywotniego więzienia z konfiskatą mienia itd. Premier Julia Tymoszenko nawet oświadczyła na antenie „Wielkiej polityki” w „Interze”, że ma „bardzo wielką listę ludzi…, których trzeba w dosłownym znaczeniu wykończyć za to, co zrobili z krajem przez te 18 lat”. Prezydent Wiktor Juszczenko zebrał kierowników struktur siłowych w tej sprawie i urządził surową awanturę za nieudolne kierownictwo, co niespodziewanie przerodziło się w skandal związany z szefem MSW J. Łucenką, który demonstracyjnie opuścił posiedzenie — to osobny temat do rozmowy. Wszystko to ostatecznie przerodziło się w zwykłe już wstrząsanie powietrzem i przedwyborczy PR. Nic dobrego z tego nie wyjdzie, ponieważ — i tutaj rację miał Wiktor Juszczenko na wspomnianej naradzie — korzenie korupcji należy szukać w wyższych szczeblach władzy, przede wszystkim w organach ścigania, których kierownictwo ją osłania („kryje”). Więc nieprzypadkowo Ukraina w ostatnich latach stała się jednym z najbardziej skorumpowanych państw, staczając się w światowym rankingu z 98. na 146. miejsce. Czymże jest korupcja? Słowniki tłumaczą skąpo: to przekupność, sprzedajność urzędników i działaczy społecznych; w wydaniach czasów radzieckich rytualnie dodawano: w krajach kapitalistycznych. Rzeczywiście, z łaciny słowo corruptio — przekupstwo. Lecz słowniki nie nadążają za życiem, a korupcja nie stoi w miejscu. Obecnie, przynajmniej u nas, pojęcie to obejmuje znacznie szersze spektrum pojęć — od drobnej łapóweczki-prezentu po totalne nadużycia władzy, przywłaszczenia cudzego i działania mafijne w rodzaju smutno znanego raiderstwa. Korupcja na Ukrainie stała się wszechogarniająca, jej przerzuty przeniknęły cały aparat zarządczy od góry do dołu. I nie trzeba się dziwić, że walka z nią została oddana tym samym korupcjonistom. Stąd i rezultat: oni jeden drugiego osłaniają i wspierają — wszak swój swemu oka nie wykole. Korupcją kieruje pragnienie zysku, nielegalnego wzbogacenia. Stymulują ją dwie rzeczy: pierwsza — sprzyjające warunki; druga — bezkarność. Obie ściśle powiązane i wzajemnie splecione, zrośnięte. Dlatego obecne formy walki z nią — jeśli ta walka istnieje — są nieefektywne. Skrócić aparat urzędniczy — to dobrze. Lecz czy mechaniczne skrócenie coś da, czy będzie gwarancja, że skrócą samych korupcjonistów, czy nie odsieją razem z plewami także prawdziwych ziaren? Nawet jeśli wyczyścić nieuczciwych urzędników i na ich miejsce przyjdą uczciwi ludzie, w korupcyjnej atmosferze staną się takimi samymi. Zaostrzyć odpowiedzialność karną — do więzienia trafi drobna rybka dla raportu, a wielka tak i będzie pływać w mętnej wodzie zarządzania państwowego. Niestety, przez lata niepodległości wyrobiła się już świadomość korupcyjna, psychologia korupcyjna, odruchy drapieżnego chwytania. O tym, kto rwie się na stanowiska zarządcze, opublikowano statystykę Głównego Zarządu Służby Państwowej Ukrainy: przez pięć lat 90 % kandydatów na stanowiska 1. i 2. kategorii (to poziom kierowników centralnych organów władzy, „gubernatorów” i ich zastępców, dyrektorów departamentów) podało nieprawdziwe informacje o sobie. Z nich prawie 73 % — nieprawdziwe dane o dochodach, 1,2 % — o wykształceniu, 13 % ukryło informacje dotyczące protokołów administracyjnych o pociągnięciu do odpowiedzialności za działania korupcyjne oraz o pociągnięciu do odpowiedzialności karnej. Co roku do służby państwowej przychodzi 40 tys. osób, a weryfikację przechodzi zaledwie 0,6 procenta wszystkich, których przyjmują. Czymże więc się dziwić, że nawet wykryci korupcjoniści, jak zwykle, unikają zasłużonej kary, ponieważ ręka rękę myje. Weźmy kilka najbardziej rezonansowych faktów. Znana była sędzia Sądu Konstytucyjnego w krótkim czasie nabyła na nazwisko matki kilka mieszkań w Kijowie za 5 mln dolarów USA (w ówczesnych cenach); nikt nie wątpi, że nie za sędziowską pensję — no i co? Spłynęło jak po kaczce. Złapali na gorącym uczynku kierownika Lwowskiego Obwodowego Sądu Administracyjnego „kolędnika” Zwaricza, który „wykolędował” miliony — do tej pory sprawa nie jest zbadana i nie przekazana do sądu. Niedawno w mediach wypłynął skandal z zastępcą prokuratora generalnego Szynalskim, który z żoną, mając w Kijowie trzy mieszkania o łącznej powierzchni 730 m kw., dwa garaże, kuter i prestiżowe auto, nabył jeszcze mieszkanie za pół miliona euro w Baden-Baden. A jeszcze kierowane przez niego „Ukraińskie stowarzy-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

NARODOWA FORMUŁA MODERNIZACJI

Wystąpienie na parlamentarnych wysłuchaniach „Tożsamość narodowa w Ukrainie w warunkach wyzwań globalizacyjnych: problemy i drogi ochrony” Iwan ZAJĘCZ, deputowany ludowy Ukrainy Niektórzy uważają, że Europejczycy, a zatem także Ukraińcy, weszli w erę postnarodową, że globalizacja zmniejsza rolę narodu, że nadchodzi epoka liberalnego globalizmu. W konsekwencji ideologia dynamicznego konserwatyzmu, uzasadniająca rozwój na podstawie etnicznej, rzekomo gwałtownie straci na sile. Innymi słowy, twierdzi się, że czynnik narodowy i etniczny stanie się zjawiskiem odchodzącym z historii świata. I rzekomo szczególną wartość będą mieć nie poszczególne państwa, lecz instytucje ponadnarodowe i ideologie kosmopolityczne. Jednak całe doświadczenie XX wieku oraz to, co obserwujemy dziś na kontynencie europejskim (przypomnijmy twardą walkę z migracją, umacnianie i ochronę jednego państwowego języka), prowadzi do przeciwnego wniosku: XXI wiek stanie się czasem szerokiej realizacji narodowych projektów modernizacyjnych. I tylko te narody, które będą nieustannie pogłębiać i rozwijać tożsamość narodową, zapewnią sobie konkurencyjność i godne „miejsce pod słońcem” w przyszłości. Zatem my, Ukraińcy, musimy także zadbać o własną tożsamość narodową na wszystkich poziomach. Po pierwsze. Trzeba bardziej wytrwale i konsekwentnie umacniać europejską koncepcję państwa narodowego. We wszystkich latach niepodległości to właśnie wybór przez Ukraińców narodowego typu państwa najbardziej poddawany jest atakom i próbom rewizji. Kto nie słyszał z najwyższych trybun, że Ukraina jest państwem wielonarodowym? A stąd cały zestaw recept, których pod żadnym warunkiem nie można zaakceptować: dwa języki państwowe, federalizm, multikulturalizm. Obok tego widzimy wiele prób spekulacji i nadużywania uprawnionych praw mniejszości narodowych w celu ograniczenia rozwoju narodu tytularnego. Tymczasem Państwo Ukraińskie zostało proklamowane w nurcie europejskiej tradycji budowania państwa, której właściwy jest właśnie narodowy typ państwa. Oznacza to, że tradycja i obyczaje narodu tytularnego, w naszym przypadku ukraińskiego, stanowią podstawę organizacji społecznej pod warunkiem gwarantowania praw mniejszości narodowych. Na takiej koncepcji, sformułowanej w Deklaracji o suwerenności państwowej Ukrainy, opierają się wszystkie akty prawne, a także Konstytucja. W Deklaracji pierwszy rozdział nosi tytuł „Samookreślenie narodu ukraińskiego”. A w Konstytucji zapisano, że narodowa niebiesko-żółta flaga, tryzub, hymn „Jeszcze nie umarła Ukraina”, język ukraiński są symbolami państwowymi. I nie może to podlegać żadnej rewizji. Twierdzenie, że Europa wraz z utworzeniem Unii Europejskiej odrzuca narodową tradycję budowania państwa, to nic innego jak spekulacje. UE jest sposobem solidarnej konkurencji cywilizacyjnie bliskich europejskich państw narodowych z innymi potęgami światowymi. A ta solidarność przejawia się w bardzo szerokim kręgu kwestii: od gospodarczych i ekologicznych po migracyjne i geopolityczne. Po drugie. Szczególnej uwagi wymaga umacnianie języka ukraińskiego na Ukrainie w całej jego pełni, a przede wszystkim jako jedynego języka państwowego — podstawy tożsamości narodowej i jedności narodu. Świat wkracza w epokę informacyjną, w której zasób intelektualny i informacyjny będzie występował co najmniej jako najcenniejszy. Ale każdy wie, że nośnikiem informacji jest język. Język to odrębny świat. Jeden język państwowy to jeden świat, dwa języki państwowe to dwa światy. A narodom potrzebna jest nie rozdwojenie, lecz jedność. We współczesną informacyjną, postindustrialną epokę język, oprócz podstawy kulturowo-duchowej, pełni także bardzo ważną funkcję racjonalną, zwłaszcza ekonomiczną. Nie jest tajemnicą, że zaawansowane kraje wykorzystują język jako narzędzie ochrony gospodarki narodowej, zwłaszcza jako pozataryfowy instrument ochrony rynku wewnętrznego, przemysłu narodowego i siły roboczej. Dlatego nie z pozycji wygody codziennej, lecz z doktryny rozumienia języka jako Domu bytu człowieka i narodu należy rozwiązywać problem językowy. Dlatego Stany Zjednoczone, Francja, Indie, Rosja i inne państwa w ostatnich latach na poziomie ustawodawczym podjęły działania na rzecz instytucjonalizacji jednego języka państwowego. Według jakich światowych tendencji narzuca się nam (zarówno od wewnątrz, jak i z zewnątrz) drugi język państwowy? Po trzecie. Należy także pamiętać, że tożsamość narodowa opiera się na historycznie wypracowanych tradycyjnych sposobach gospodarowania, które trzeba modernizować, a nie niszczyć. Ukraińska tradycja pracy na ziemi sięga głębi wielu tysiącleci. Dlatego zachowanie i rozwój ukraińskiej wsi, tradycji pracy na ziemi, oszczędnego stosunku do przyrody jest żywotnie ważne dla ukraińskiej tożsamości w każdych czasach, także w epoce informacyjnej. Organiczna dla Ukraińców we wszystkich wiekach potrzeba harmonijnych stosunków z przyrodą, dziś niezwykle aktualna, może stać się jedną z naszych przewag konkurencyjnych. Jedynie krótko zarysowałem niektóre założenia współczesnej ideologii dynamicznego konserwatyzmu, która jako jedyna jest zdolna przeciwstawić się prymitywnej liberalnej globalizacji, niszczącej różnorodność i bogactwo świata. Idea dynamicznego konserwatyzmu polega na rozwoju form zewnętrznych, który zachowuje istotę i całość ducha narodowego oraz bytu, podnosząc je na nowy, wyższy poziom, adekwatny do wyzwań współczesnej epoki. Wszystkie udane przykłady modernizacji w XIX–XX wieku — od krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych po Japonię i Koreę Południową, a dziś Chiny — miały wyraźnie określony charakter narodowy, opierały się na specyfice narodowej, światopoglądzie i historii konkretnych narodów. Zatem nasza odpowiedź na wyzwania globalizacji to narodowa formuła modernizacji, która będzie opierać się na umiejętnym wykorzystaniu i rozwijaniu tego bogatego potencjału, zawartego w tradycjach, mentalności i innych cnotach wypracowanych i zgromadzonych przez pokolenia naszego narodu. 9 grudnia 2009 roku

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

FRONT OBRONY UKRAIŃSKICH IDEAŁÓW

Natalia ANTONIUK Zdjęcia Olesia DMYTRENKI Działalności „Memoriału” trudno nie docenić w kontekście kształtowania historycznej świadomości narodu ukraińskiego. Ogłosiwszy swoimi statutowymi zadaniami zachowanie pamięci o represjach politycznych w USRR oraz prowadzenie działalności na rzecz praw człowieka, ta organizacja społeczna jest przykładem służby Ukrainie. Wyniki pracy badawczej „Memoriału” to dziesiątki publikacji, odnalezienie tysięcy dokumentów archiwalnych, udział w stworzeniu muzeum historii poświęconego ofiarom Wielkiego Głodu w Żytomierzu, w otwarciu muzeum Wasyla Stusa w Doniecku, rozwiązaniu problemu zachowania fresków Ałły Horskiej, ustawieniu pomnika Wasyla Stusa w Winnicy itd. „Memoriał” organizował wystawy dokumentalne represjonowanych artystów: Ałły Horskiej, Wiktora Zareckiego, Wołodymyra Kutkina, Weniamina Kusznira, Opanasa Załywachy, Hałyny Sewruk, Ludmyły Semykiny i in., wieczory pamięci represjonowanych działaczy kultury, literatury, nauki, wystąpienia w szkołach, instytutach, udział w audycjach radiowych i telewizyjnych. Za sprawą „Memoriału” nakręcono filmy i programy telewizyjne o Wielkim Głodzie, NKWD, Bykowni, Sołowkach, Sandarmochu, niedoli ukraińskich dysydentów i represjonowanych pisarzy itd. A to tylko jedna strona działalności, którą towarzystwo prowadzi od 1989 roku. Sprawozdanie o „Memoriale” wygłosił jego niezmienny przewodniczący, deputowany ludowy Ukrainy pięciu kadencji, poeta, reżyser, obrońca praw człowieka Łeś Taniuk. Z okazji 20-lecia powstania organizacji z pisemnym pozdrowieniem do uroczystego zgromadzenia zwrócił się Prezydent Wiktor Juszczenko. „Głęboki szacunek dla towarzystwa „Memoriał”, dla was wszystkich, szanowni przyjaciele. Życzę dobrego zdrowia, niewyczerpanej inspiracji i nowych osiągnięć w imię Ojczyzny” – czytamy w pozdrowieniu, które odczytał zastępca szefa Sekretariatu Prezydenta Ukrainy Jurij Bohucki. Juszczenko zaznaczył, że towarzystwo „Memoriał” stało się wyrazem narodowej woli Ukraińców do przezwyciężenia totalitarnego reżimu kolonialnego i odnowienia własnego państwa. Prezydent uważa, że obecnie „Memoriał” jest jedną z najbardziej szanowanych i wpływowych organizacji w kraju; dziękuje członkom towarzystwa za znaczącą pracę badawczą, za pomoc byłym więźniom politycznym i represjonowanym, za działalność oświatową i wychowanie młodego pokolenia w duchu patriotyzmu. Głowa państwa wyraziła przekonanie, że Ukraina, która ucierpiała od totalitaryzmu, obowiązkowo musi potępić reżim sowiecki i rządzącą wtedy Komunistyczną Partię za zbrodnie przeciwko Ukraińcom. Jest przekonany, że mimo wszystkich trudności, Ukraińcy będą odradzać pamięć narodową i sprawiedliwość historyczną. „Memoriał” witali jego założyciele – narodowe związki twórcze, znani działacze polityczni, poeci i obrońcy praw człowieka. Artysta-szestdziesiątnik Wasyl Perewalśkyj powiedział o tradycyjnej „ciasnocie” niektórych Ukraińców: „My wciąż kontynuujemy stawianie pomników katom, w szczególności Leninowi. Dlatego pozycja „Memoriału” powinna być bardziej ofensywna, ostrzejsza. Mam nadzieję, że współczesna młodzież nie pozostanie obojętna, a przyłączy się do wspólnej walki o ukraińską ideę”. Temat wytrwałości i utwierdzania świadomości narodowej kontynuowali Myrosław Popowycz, akademik NAN Ukrainy, dyrektor Instytutu Filozofii im. H. S. Skoworody, Roman Krucyk, przewodniczący Kijowskiej miejskiej organizacji „Memoriału”. Mykoła Żułynski, dyrektor Instytutu Literatury im. T. H. Szewczenki, akademik NAN Ukrainy powiedział: „Memoriał” to front obrony ukraińskich ideałów. Wielu Ukraińców, niestety, jeszcze dzisiaj nie zna prawdy historycznej, dlatego zadaniem towarzystwa jest szerzenie prawdy i wykorzenianie błędnych wyobrażeń narodu o przeszłości”. Na potrzebę mobilizacji sił narodowych zwrócił uwagę Iwan Dracz: „Jeśli nie stworzymy narodowego parlamentu, to nie będzie z nas żadnego pożytku”. Dmytro Pawłyczko zaznaczył, że źródła narodowego kompleksu niższości tkwią w naszej historii: „Na procesy społeczne trzeba patrzeć głębiej. Tak, byliśmy częścią imperium rosyjskiego, jednak czy daleko odeszliśmy od tamtego czasu? W Dnieprze rada miejska przyjęła uchwałę, w której mowa o tym, że na terenie miasta językiem urzędowym jest rosyjski. Rozproszone zostały nasze siły… Warto wiedzieć, że niezorganizowany naród nic nie może zrobić, natomiast mała zorganizowana grupa oligarchów już zagarnęła ukraińskie wartości”. Druga część wieczoru – koncert świąteczny – rozpoczęła się od głosu Wasyla Stusa. Poeta czytał: „Nie rozpaczam nad przeszłością”. Potem goście obejrzeli fragment filmu „Świeca czarna oświeconej drogi”. O strasznych wydarzeniach historii ukraińskiej – tragedii w osadzie Bykownia śpiewał Teodor Kukurudza, a Kost Hylczenko zaprezentował piosenkę „Hołodomor”. Dzięki etiudom plastycznym „Konfrontacja”, „Niezłomność”, „Nieśmiertelność”, które mistrzowsko wykonali artyści Teatru współczesnej choreografii „Suzirja Aniko”, obecni przekonali się, że w tańcu można wyrazić najsubtelniejsze uczucia. Na wieczorze występowały również siostry Telniuk z piosenkami „Ofiara” i „Żegnaj, Ukraino”. Obecni mogli również delektować się wierszami Wasyla Stusa w wykonaniu Hałyny Stefanowej, Jewhena Nyszczuka, Andrija Burłuckiego i Tetiany Mychiny. Na koniec Kameralny chór „Kijów” wykonał utwór „Z nami Bóg”. Rzeczywiście, Boże błogosławieństwo towarzyszy działalności Ukraińskiego dobrowolnego kulturalno-oświatowego praw człowieka charytatywnego towarzystwa „Memoriał” im. W. Stusa, bo członkowie tej organizacji służą idei narodowej, Ukrainie. Proponujemy wywiad z Łesiem Taniukiem, który opowiedział „Słowu Proświty” o pracy „Memoriału”, planach i podzielił się swoimi przeżyciami o los Ukrainy. – Łesiu Stepanowyczu, proszę opowiedzieć o powstaniu „Memoriału”. – „Memoriał” im. W. Stusa nie mógł się nie narodzić – na tle amoralizmu sowieckiego systemu ludobójstwa, a przede wszystkim – na tle jego paranoicznego syndromu imperialnego. Po naszych akcjach dotyczących zakazu KPZR-KPU, po przygotowanym przeze mnie projekcie Ustawy o lustracji, a zwłaszcza po stworzeniu Ogólnoukraińskiego komitetu ds. przygotowania sądu nad KPZR-KPU za zbrodnie totalitaryzmu „Norymberga-2” na „Memoriał” im. W. Stusa, na Ogólnoukraińskie towarzystwo więźniów politycznych i represjonowanych, na przywódców Ruchu i na każdego, kto kierował tymi strukturami, spadła lawina prowokacji, fałszywek, oszczerstw politycznych, w których, oprócz zasadniczo „czerwonych”, wzięli udział także „pobratymcy”, karierowiczowscy bracia, którzy okazali się potem, kiedy prawda zwyciężyła, albo politycznymi błędnikami, albo pseudodemokratycznymi maruderami ukraińskiej niepodległości. W obronie „Memoriału” stanęli jego czołowi założyciele Wiaczesław Czornowił, Mykoła Rudenko, Henrych Ałtunian, Lola i Nadija Switłyczni, Iwan Hel, Opanas Załywacha, Semen Hłuzman, Mychajłyna Kociubynśka, Myrosław Marynowycz, Nina Smużanycia, dziesiątki mistrzów literatury, teatru, kina – grono szestdziesiątników. Dobrze Państwo rozumiecie, że „Memoriał” nie ma 20 lat. W jego żyłach płynie krew powstańców OUN-UPA, krew ukrzyżowanych na krzyżach i zamęczonych w piwnicach Czeka, krew rozstrzelanych na Sołowkach i w Magadanie, czarna krew ukraińskiego Hołodomoru i żółto-błękitna krew ukraińskiej kultury. Najjaśniejszy rozbłysk ukraińskiego ognia — szistdesiatnyky (pokolenie lat sześćdziesiątych), dlatego „Memoriał” faktycznie narodził się 50 lat temu w Klubie Twórczej Młodzieży, który zapoczątkował wtedy proces rehabilitacji prawdziwych ukraińskich wartości i prawdziwych ukraińskich bohaterów. — Jeśli mówić językiem danych statystycznych, co „Memoriał” zrealizował w ostatnim czasie? — Nie będę składał sprawozdania z tego, co zrobiono — zakres jest zbyt wielki. Przytoczę kilka liczb: to 39 wieczorów pamięci, wystawy dokumentów, dzieł sztuki, samwydawu (64 ogólne, 128 regionalnych), 16 ogólnoukraińskich, 8 międzynarodowych i 12 regionalnych konferencji oraz sympozjów; siedem zjazdów, pomoc prawna i socjalna dla represjonowanych, akcje legislacyjne, ponad 100 filmów i tyle samo programów telewizyjnych. Obecnie w Narodowym Muzeum Literatury trwa wystawa grafiki, malarstwa, rzeźby, ceramiki z kolekcji Muzeum Szistdesiatnykiw, którą przygotował Mykoła Płachotniuk. Wreszcie, to nasze wydawnictwa książkowe, wśród których jest 358 tytułów: pierwsza — „Hołod-33” Wołodymyra Maniaka, ostatnia — „Demjaniw łaz” Romana Krucyka. — Ukraińskie niepodległe państwo i „Memoriał” — są niemal rówieśnikami. Czy jest między nimi przyjazne wsparcie, wzajemna pomoc? — Państwo przez 20 lat nie przekazało „Memoriałowi” ani jednej kopiejki, choć były na to rozporządzenia, ukazy… Jedyna pomoc: kiedy towarzystwo zaczęło organizować wyjazdy do Sandarmochu, to wsparł nas Prezydent Ukrainy. Pewnego razu pojechaliśmy na miejsce rozstrzelanej elity z Głową państwa. Istnieją dwa ukazy Prezydenta Ukrainy, że trzeba pomagać takim towarzystwom, jak nasze. Jednak decyzje nie są wykonywane, a sponsorów na rzecz ochrony praw człowieka nie ma. Całą pracę wykonują własnymi siłami nieobojętni Ukraińcy, którzy nigdy nie schodzili z barykad, zawsze byli w obronie Ukrainy, na Majdanie ukraińskiej niepodległości, których połączyła ukraińska idea narodowa. Represjonowani — to ludzie niemłodzi, liczba ich z każdym rokiem maleje. Ale na ich miejsce do „Memoriału” przychodzi młodzież, którą ten problem boli nie mniej niż pionierów. Nie boli chyba kijowskiej biurokracji, która nijak nie odważy się „zdjąć” Lenina albo postawić pomnik Stusowi tam, gdzie był Pietrowskiemu, biurokracji, która wbrew Ukazowi Prezydenta, do tej pory nie znalazła środków na muzeum szistdesiatnyctwa przy ulicy Honczara 33, gdzie już znajduje się muzeum-gabinet Czornowoła i fundacja jego imienia, którą kieruje Atena Paszko. Ten budynek trzeba w całości przekazać szistdesiatnykom. Gdyby była pomoc państwa, moglibyśmy wydać około 100 tomów w sprawach sądu nad KPZR-KPU na podstawie materiałów 240 sądów społecznych, które przeprowadziliśmy we wszystkich obwodach Ukrainy. Zbrodnie przeciwko ludzkości i człowieczeństwu nie mają terminu przedawnienia, a „Norymberga-2” dla przetrwania ludzkości — jest niezbędna, nieunikniona. — Lesiu Stepanowyczu, jakie są priorytety w dalszej pracy towarzystwa i czym się teraz zajmujecie? — Od niedawna praca towarzystwa „Memoriał” imienia Wasyla Stusa skoncentrowana jest na działalności wydawniczej, pomocy prawnej dla ludzi i edukacyjnej propagandzie. W szczególności rozpowszechniamy płyty dla szkół o represjonowanych, Sandarmochu, Hołodomorze. „Memoriał” jako pierwszy zaczął drukować literaturę o tej tematyce. Wydałem monografię o represjonowanym ukraińskim teatrze „Marjan Kruszelnycki”, nad którą pracowałem czterdzieści lat; została zgłoszona do Nagrody Szewczenkowskiej. Zakończyłem cykl „Narodziny i rozstrzelanie szistdesiatnykiw” (1956—1966). To 14 tomów, które kończą się aresztowaniami ukraińskiej inteligencji. Oprawione dzienniki już dawno stoją na półkach, problem tylko w tym, żeby znaleźć środki na druk. W tych dziennikach — ówczesny samwydaw, pisarskie awantury, protokoły, dużo materiału dokumentalnego, którego nigdzie nie ma itd. Oprócz tego, na stronach dzienników jest lista represjonowanych: prawie 9 tysięcy nazwisk — do lat 90. Wydanie obliczone jest na 60 tomów. — Jaki kurs powinna obrać Ukraina, żeby wychować prawdziwego Ukraińca? — My z epoki ideologicznej przeskoczyliśmy w epokę merkantylną, gdzie nie ma żadnej ideologii. Z Ukraińców, wychowanych na wartościach duchowych, dzisiaj wybija się moralność, żeby zrobić z nich tubylców na własnej ziemi, aby łatwiej im było spławiać obce wartości, towary, ideologię. Wyrasta nowa generacja, która chce być prawdziwymi Ukraińcami. Lecz przed nią tyle pokus, tyle reklam „słodkiego życia”, że nie może dorównać szistdesiatnykom, którzy nie marzyli o materialnym wzbogaceniu, a oddanie pracowali na rzecz narodu. My w tamtych czasach, mimo wszystkich prześladowań, mieliśmy wewnętrzną równowagę, bo wiedzieliśmy, że idea narodowa — to sens naszego życia, wszystko inne — drugorzędne. Współczesna młodzież ciągnie do narodowego, ale jeszcze chce się wzbogacić. To normalne. Ale za to przychodzi czasem płacić własną nieswobodą, zależnością od tego, kto daje pieniądze. W takim przypadku niedaleko i do tradycyjnej starszyzny, która w trudnych chwilach oddawała Ukrainę i wybierała majątki. Jeśli wcześniej ludzie bali się KPZR, KPU, KGB, w państwie panowała atmosfera strachu, to teraz boją się, że nie będą w stanie zapewnić rodzinie bytu, że sprzedajny sąd ich skarze, bo pieniądze — to głowa wszystkiego. Ukraina potrzebuje potężnego zrywu do przodu, całkowitego zakazu niemoralności, która panuje w telewizji, w prasie, w społeczeństwie. Teraz trzeba oświecić człowieka od wewnątrz zasadami moralnymi, żeby nie bał się własnego cienia, wychować odważnego Ukraińca, który będzie miał za zaszczyt bronić praw człowieka i interesów narodowych i będzie miał prawo powiedzieć: Duszę i ciało położymy Za naszą wolność! I pokażemy, że my, bracia, Kozackiego rodu! 7 grudnia w teatrze imienia Iwana Franki na uroczystym wieczorze, poświęconym 20. rocznicy utworzenia Ukraińskiego dobrowolnego kulturalno-oświatowego prawoczłowieczego towarzystwa charytatywnego „Memoriał” imienia Wasyla Stusa, spotkali się dumni i niepokonani synowie Ukrainy.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

W ZASYMILOWANYM OTOCZENIU

Olha HRUSZKO, m. Torez, obwód doniecki. Bardzo niepokoi mnie stan duchowości ludności Donbasu, zwłaszcza młodzieży. Przez cały czas trwania reżimu Krawczuka i Kuczmy nic nie robiono dla odrodzenia patriotyzmu, duchowości, świadomości narodowej ludzi. Z powodu ekonomicznego zubożenia ludności, telewizyjno-radiowo-prasowego zombingu oraz „obróbki” przez politinformatorów Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego robiono z ludzi niewolników — „elektorat” dla wsparcia władzy. Symbole totalitarnego reżimu — pomniki katów narodu ukraińskiego — straszą w miastach i miasteczkach naszego obwodu, ulice nazwano na cześć wrogów Ukrainy — Lenina, Postyszewa, Artioma itd. Sferę kultury w małych miastach na Doniecczyźnie zniszczono. Kluby, biblioteki prawie nie działają. Z ukraińskimi wydawnictwami toczy się walka, w sprzedaży jest tylko małomiasteczkowa i „żółta” prasa. Przed kupującymi ukrywa się nawet gazetę Rady Najwyższej „Hołos Ukrajiny”. Prawie całkowicie zniszczono przewodową sieć radiową, dlatego niełatwo usłyszeć Pierwszy Narodowy kanał radiowy, który jako jeden z niewielu niesie informacje państwowotwórcze. Ofiarnie, twórczo pracuje zespół Donieckiego obwodowego kanału radiowego, ale niestety słuchaczy jest bardzo mało, gdyż radia poodbierano — kto z oszczędności, a kto z „niechęci” do języka państwowego i wszystkiego, co ukraińskie. A przecież to także środek powiadamiania obrony cywilnej! A z odbiorników elektrycznych płyną „szansonopopsiny”, zwłaszcza w transporcie miejskim, przyuczając do obcej niskiej jakości „kultury więziennej”, brudnej propagandy politycznej. Za „czyjeś” wielkie pieniądze do mieszkań doprowadzono telewizję kablową, która transmituje mnóstwo wrogich Ukrainie kanałów sąsiedniego kraju, które kontynuują zombing ludności. Za to takie kanały jak „Kultura” nie są retransmitowane. Wszystko to robi się w celu zidiocenia narodu. A stąd nie tylko „śmieci” w głowach i na języku, ale i wokół — w klatkach schodowych, na podwórkach. Od niedawna worki ze śmieciami kładzie się wzdłuż dróg, zapewne z wielkiej pogardy do ziemi, na której żyją. I patrząc na ten zniekształcony „krajobraz”, dorastają dzieci. Ale tak w Ukrainie było nie zawsze. Nawet obcokrajowcy we wszystkich wiekach byli zachwyceni tradycjami kulturowymi narodu ukraińskiego, jego dobrym usposobieniem, pracowitością, duchowością, talentem, pięknem. Po wszystkich niedolach — rozkułaczaniu, głodzie, wojnie — żyjąc na Doniecczyźnie, moja babcia posypywała ścieżki w ogródku piaskiem, wybielała drzewka, a matka nie pozwalała nawet papierka po cukierku rzucić nie tylko na podwórku, ale i za podwórkiem, i już całkiem chora i ślepa każdy dzień zaczynała od zamiatania podwórza. Mama i babcia bardzo kochały każdy zakątek swojej ziemi i uczyły nas tego. I drzwi w ukraińskich domach nie zamykano, bo nie bano się złodziei; kraść — to grzech. I pijanych nie było, bo wstyd, i nikt nie przeklinał. Wysoka kultura i duchowość naszego narodu przejawiała się także w tym, że do rodziców zwracano się per „Wy”. A jakie pieśni śpiewano, jakie wzory wyszywały ukraińskie dziewczęta! A każdy kawaler, oprócz tego, że był najlepszym rolnikiem, miał jeszcze jakieś rzemiosło — szewca, bednarza, stolarza… Szczególnie szkoda młodzieży naszego regionu, a także Krymu, Sewastopola. Ci chłopcy i dziewczęta wiele stracili. Truto ich nieprawdą, agresją, złem. Ale dość dziwić się młodzieży, bo taki światopogląd mają ich nauczyciele, przedstawiciele władzy. W moim mieście — ruiny na każdym kroku. W ruinach moja szkoła, gdzie nauczyciele uczyli nas myśleć i wyciągać wnioski, a pierwsza nauczycielka mówiła: „Uczcie się języka ukraińskiego, będzie wam potrzebny”. Obok — ruiny szpitala, szkoła wieczorowa bez dachu i okien, dalej kupa śmieci na miejscu profilaktycznego ośrodka kopalnianego, resztki ścian domu kultury, który spalono, a potem rozwalono, a obok szkoła, która działa, podobna do więzienia. Wśród mieszkalnych pięciopiętrowców — resztki konstrukcji nowego przedszkola „Lisowa kazka”, które należało do wielkiej kopalni „Prohres”, biało-błękitne „flagi” paneli na ruinach akademików, przedsiębiorstw, niedokończone domy dla robotników, porzucony „park kultury” bez atrakcji, resztki kół widokowych, które pocięto na metal, zapewne, żeby z góry nikt nie mógł zobaczyć strasznej ruiny. Na terenie szkoły górniczej nr 110 im. Stachanowa. Natomiast przystanki urządzają w kompleksie z kioskami do sprzedaży wyrobów tytoniowych. Za kioskami nie widać autobusów. Jak to wszystko działa na psychikę dorastającego pokolenia, które codziennie patrzy na taką dysharmonię? Czy to nie wojna na własnym terytorium z własnym narodem, poniżenie godności tego narodu? Przecież i teraz rządzą miastem ci, którzy jeszcze niedawno uczyli: „Bijcie pomarańczowych, będzie wam benzyna i uniewinniająca „ksywa”. Ludzie w kamizelkach kuloodpornych spędzali młodzież z instytutów i szkół na wiece, fałszowali wybory, podsłuchiwali telefony, zastraszali obywateli. Dlatego obowiązkowo potrzebna jest lustracja! Ludzi tego pokroju dawno należy zastąpić wysokomoralnymi, narodowo świadomymi, młodymi, patriotycznymi. Pilnie trzeba przywrócić rozpowszechnianie prasy z Kijowa, którą warto reklamować, bo nawet nauczyciele języka ukraińskiego nie wiedzą, że są takie ogólnoukraińskie wydawnictwa jak „Słowo Proświty” i samo towarzystwo „Proświta” im. T. Szewczenki. O gazetach „Szliach peremohy”, „Nacija i Derżawa”, „Ukrajina mołoda”, „Nasza wira”, „Krymska switłycia” ze wspaniałymi dodatkami dla dzieci „Dżerełce” i „Budźmo” oraz innych patriotycznych wydawnictwach prawie nie wiedzą. Nauczycieli trzeba samych uczyć. Przecież kiedy człowiek przestaje czytać, to przestaje też myśleć. Właśnie tego potrzebują nasi wrogowie. W obwodach wschodnich należy otworzyć kursy dla nauczycieli i młodzieży z nauki języka państwowego, historii i kultury Ukrainy. Do tego wszystkiego trzeba zaangażować narodowo świadomych obywateli. Jurij Karpluk, gracz drużyny „XAYS MODE” ze Lwowa, z Kotem Bajunem. Anatolij TEKLIUK, przewodniczący Winnickiego obwodowego zjednoczenia WUT „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. 5—6 grudnia 2009 roku odbył się kolejny intelektualno-growy festiwal „Bajunale”. Tradycyjnie Winnickie obwodowe zjednoczenie Ogólnoukraińskiego towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki dedykuje go Dniowi ukraińskiego piśmiennictwa i języka, ale w tym roku w związku z kwarantanną trzeba było zmieniać datę. Takie okoliczności nie odstraszyły uczestników festiwalu, zebrało się ich niemało — 35 drużyn ze Lwowa, Iwano-Frankiwska, Tarnopola, Równego, Kijowa, Odessy, Charkowa i Winnicy. Dwa dni prowadzili intelektualne batalie w różnorodnych turniejach festiwalu, wypróbowywali swoją wiedzę i bystrość. Otworzył się „Bajunale-2009” memoriałowym turniejem na cześć Wołodymyra Bilyńskiego, który tragicznie zginął tego lata, — aktywnego członka „Proświty”, miłośnika gier intelektualnych, uczestnika poprzednich ogólnoukraińskich turniejów Klubu intelektualnego towarzystwa „Bajun”. Program festiwalu obejmował III etap Pucharu Zachodniej Ukrainy, turniej „Wszechświat ukraińskiego słowa”, konkurs recytatorów poezji Bohdana Ihora Antonycza. Wieczór poświęcono grom w brain-ring i „Swoją grę”, a za- co będzie dla nich wsparciem, bo niezwykle trudno im żyć w zasymilowanym środowisku. Wielu z nich choruje. W zeszłym roku przedwcześnie zmarła moja przyjaciółka Nadija, z którą byłyśmy na Majdanie. Obaj jej synowie zginęli od narkotyków, które na Doniecczyźnie, a w naszym mieście w szczególności, bardzo łatwo zdobyć. W Sewastopolu zmarł nasz znajomy — syn znanego uczonego-rolnika W. Didusia. Nakazał pochować go w ulubionej wyszywance. Zmarła moja matka Sofija, która bardzo wiele przeżyła w swoim życiu. Mój mąż, utalentowany artysta, w wieku pięćdziesięciu lat doznał drugiego zawału. Niejednokrotnie próbowano mnie zwolnić z pracy, w której pracuję od ćwierć wieku, z powodów politycznych. Ciężko!.. Na szczeblu państwowym potrzebne jest wsparcie, a nawet ochrona obywateli świadomych narodowo, żyjących w zasymilowanych miastach. Tacy ludzie, zwłaszcza w naszych regionach, powinni być na wagę złota, bo jest ich tutaj, niestety, niewielu, a ich wiedza może przydać się wielu młodym. Wśród patriotów jest wiele twórczych osobowości, które poprzez słowo, sztuki plastyczne, muzykę mogą zaszczepić w młodych miłość do rodzinnego kraju. Są wśród nich także nauczyciele, których odsunięto od ukochanej pracy za „ukraińskość”. A w niewielu ukraińskich szkołach panuje język rosyjski, a poza szkołą — tym bardziej. Aby przeszkodzić panowaniu obcej ideologii, na szczeblu państwowym należy pilnie znaleźć nie tak znowu wielkie środki na odnowienie przewodowej sieci radiowej we wszystkich obwodach, miastach i wsiach. Wszak ci, którym sprzyja mrok, najbardziej boją się naszej samoświadomości. symbol festiwalu) do Lwowa. „Bajunale” — jeden z niewielu na Ukrainie festiwali intelektualno-gier w języku ukraińskim. Ale stopniowo, dzięki pracy Proświty, staje się zwyczajem granie w gry intelektualne na ukraińskim materiale (historia, kultura, zwyczaje, gra słów i znaczeń) oraz w języku ukraińskim, więc na festiwal przyjeżdżają już drużyny z Odessy, Charkowa, Czernihowa, Ługańska, a nie tylko z Ukrainy Centralnej czy Zachodniej. święto rozumu zwieńczyło firmowe danie intelektualne Kota Bajuna — wideorealia „Ukraińskie piśmiennictwo”. Zwycięzcy otrzymali nagrody, a stało się to możliwe dzięki wsparciu festiwalu przez Główny Zarząd ds. polityki wewnętrznej, mediów i kontaktów ze społeczeństwem Winnickiej Obwodowej Administracji Państwowej, który już nie od jednego roku jest niezawodnym partnerem winnickich działaczy Proświty. Drużyna z Tarnopola „Zachodni biegun” była najlepsza na etapie Pucharu Ukrainy Zachodniej oraz w turnieju „Wszechświat ukraińskiego słowa”, „Kariozne potwory” ze Lwowa świętowały zwycięstwo w „Ukraińskim piśmiennictwie”. Pierwsze miejsce w konkursie recytatorów poezji wywalczył Dmytro Sztofel, drugim został Petro Osypenko, trzecie miejsce przypadło Tetianie Mykytiuk. W klasyfikacji generalnej „Bajunale-2009” „brąz” wywalczyły „Kariozne potwory” (Lwów), „srebro” przypadło winnickiej „Pincie Teddy”, a na złoty stopień podium weszła „XAYC MODE” ze sławnego miasta Lwa — to właśnie oni zabrali Kota Bajuna (statuetkę —

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

RATUJCIE CENTRUM KULTURY

Prezydentowi Ukrainy Wiktorowi Juszczence Premier Ukrainy Julii Tymoszenko. Na Ukraińskie Centrum Kulturalno-Informacyjne w Sewastopolu po raz kolejny połakomili się rajderzy. Cel jest zrozumiały: nowoczesny budynek o powierzchni pomieszczeń około 16 000 metrów kwadratowych i 4 hektary ziemi to łakomy kąsek dla nowobogackich. Póki co należy to do państwa. UKCI posiada salę na 1200 widzów, scenę z nowoczesnym wyposażeniem, co roku przeprowadza 600 wydarzeń kulturalnych, w tym festiwale, koncerty, wystawy artystyczne oraz uroczystości z okazji świąt państwowych i ludowych. W tym pałacu bezpłatnie przeprowadzają wydarzenia kulturalne ukraińscy marynarze wojskowi, pedagodzy, Stowarzyszenie Towarzystw Narodowo-Kulturalnych Sewastopola, organizacje społeczne. Znajduje się tu jedyna pełnowartościowa biblioteka z ukraińskimi książkami, ludowe muzeum historii rozwoju przemysłu rybnego Południowej Ukrainy. Lecz niedawno przewodniczący Sewastopolskiej Miejskiej Administracji Państwowej Serhij Kunicyn oraz jego zastępca Wołodymyr Kazarin ogłosili zamiar umieszczenia w UKCI Sewastopolskiego Teatru Tańca Wadima Jelizarowa oraz struktury Kijowskiego Uniwersytetu Kultury i Sztuki, aby „tchnąć w niego nowe życie”. Być może obie te jednostki kulturalne są wartościowym dorobkiem i mogą mieć problemy wzrostu, ale rozwiązywać je trzeba nie kosztem innych. A w interpretacji przedstawicieli władzy takie zamiary oznaczają ruinę zespołu twórczego centrum, komercjalizację wykorzystania pomieszczeń i możliwe pojawienie się tu handlu samochodami czy meblami, budowę na działce ziemi parkingu samochodowego czy supermarketu. Te działania są wrogie narodowi ukraińskiemu i jego kulturze. Wołodymyr Kazarin na briefingu 7 grudnia uspokoił opinię publiczną: „UKCI był, jest i będzie, ale trzeba sprawić, by był gęściej obciążony”. Lecz w te dobre zamiary trudno uwierzyć, gdyż przygotowania do podziału dóbr materialnych już zaczęły się dziesięcioma kontrolami UKCI i zakończą się w najbliższych dniach, kiedy zapadnie decyzja — czy w Sewastopolu ma być prawdziwa ukraińska kultura, czy oddać Ukraińskie Centrum Kulturalno-Informacyjne beznarodowym rajderom. Wasi, Wiktorze Andrijowyczu i Julio Wołodymyriwno, podwładni bardzo się śpieszą z antyukraińską decyzją. Prosimy Was o zdecydowane zatrzymanie destabilizacji ukraińskiego życia kulturalnego w Sewastopolu. Komitet Społeczny „Ukraiński Sewastopol”

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

Ukraińsko-niemiecka nagroda literacka im. Ołesia Honczara ogłasza coroczny konkurs na najlepszy utwór młodego autora

Prestiżową Międzynarodową Pozarządową Ukraińsko-Niemiecką Nagrodę Literacką im. Ołesia Honczara ustanowili w 1996 roku niemieccy mecenasi: pisarka Tetiana Kusztewska, przedsiębiorca Dieter Karrenberg oraz Narodowy Związek Pisarzy Ukrainy. Do konkursu przyjmowane są już wydane drukiem, a jeszcze nieopublikowane utwory młodych autorów piszących po ukraińsku (do 30. roku życia), mieszkających na Ukrainie i poza jej granicami. Zwycięzców wyłania jury w pięciu kategoriach: proza – powieść lub opowiadanie; cykl opowiadań, nowel; poezja; praca literaturoznawcza poświęcona twórczości Ołesia Honczara; publicystyka. Termin składania książek i rękopisów upływa 15 marca 2010 roku. Uroczyste wręczenie nagród zwycięzcom konkursu tradycyjnie odbędzie się 3 kwietnia 2010 roku – w dniu urodzin Ołesia Honczara. Jury prosi o przesyłanie rękopisów na adres: 01001, Redakcja gazety „Słowo Proświty”, Chreszczatyk 10-b, Kijów (na konkurs nagrody im. Ołesia Honczara). Kierownik projektu – Halyna Tarasiuk, tel. 279-78-08 lub 278-30-01.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 5strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

Zakończenie. Pocz. w nr 49 z 2009 r. My, oczarowani słowem „demokracja”, oddaliśmy do archiwum wszystkie istniejące zagrożenia dla nas, budowniczych młodego państwa, utożsamiając to słowo ze słowem automatycznej refleksji „pokój”, nie uświadamiając sobie tego, że Europa już nie jeden raz, podstawiając Ukrainę, podstawiała samą siebie. Lekcje Republiki Weimarskiej muszą brać pod uwagę nie tylko Ukraińcy, ale i Rosjanie, nie zapominając, że u nich w podbrzuszu potężnieje o niewiarygodnej sile zmodernizowane Chiny. Społeczność planetarna, zglobalizowana jedynie czynnikiem czasu, licząca sześć miliardów istnień, jest niechcący podzielona językami, kulturami, religiami, historiami; istnienia, które nie mają ani wspólnej skali wartości, ani wspólnego autorytetu, ani władzy ogólnej, żyją w relatywnym pokoju. I każda próba podziału stref wpływów jest skrajnie niebezpieczna. I jakakolwiek próba zamachu na moje prawo bycia Ukraińcem, określonym, przypomnę jeszcze raz, przez samego Boga, jest wyzwaniem dla Stwórcy Świata. Nikt nie posiada mandatu od Najwyższego na swoją wyższość ani wobec mnie osobiście, ani wobec mojego ojczystego słowa, mojej kultury, mojego narodu. Szanujcie nasze prawa — wszak to Wy jesteście na naszej, przez Boga danej ziemi, a nie odwrotnie… Chociaż spóźniliśmy się z odrodzeniem swojego państwa, to nie daje to prawa kręgom finansowo-oligarchicznym ignorować państwo ukraińskie, osłabiając celowo wszystkie jego mechanizmy, wszystkie jego podstawy prawne. Kręgi te są składowymi transnarodowych ugrupowań, które przejęły wszystkie sfery produkcyjne, agrarne, informacyjne i projektują wszystkie procesy polityczne, w wyniku których na Ukrainie coraz mniej jest ukraińskiego, hamując wszelkimi możliwymi środkami całkowicie naturalny pociąg narodu do samoidentyfikacji. Ale planu Pańskiego nikt nie anulował i nie anuluje… I dotyczy to nie tylko nas, Ukraińców. Zglobalizowany świat zmierza do stopniowego eliminowania miejsca i roli każdego państwa. Planu kosmicznego zaś nikt nie jest w stanie odrzucić. Dlatego bycie sobą jest kosmicznym testamentem. Współczesny zglobalizowany świat jest obciążony nierozwiązywalnymi, zdawałoby się, sprzecznościami. Wymaga on przy współczesnym sposobie produkcji unifikacji standardów życia, a także przy unifikacji systemu politycznego nierównomierności podziału zdobyczy cywilizacyjnych. Pogłębiająca się przepaść między tak zwanym złotym miliardem a pozostałymi pięcioma miliardami może doprowadzić do nieuniknionych starć… Ale to sprawa, która jakby nas nie dotyczy… Prawdziwie, dla nas ważne jest, jak zachować swoją odrębność, jak odzyskać swoje oblicze, dążąc jednocześnie do unifikujących zasad zjednoczonej Europy. Jak nam, dążąc do stania się częścią politycznej Europy, zachować tam swoje duchowe centrum? W tym przyspieszającym unifikującym, odosobniającym procesie globalizacyjnym młodym państwom będzie trudno bronić się, jeśli teraz nie przełamiemy inercji płynięcia z prądem… Trzeba o tym mówić pełnym głosem. Dalej tak trwać nie może, panowie pretendenci do papachy. Myślcie od czasu do czasu także o Ukrainie. Krajobraz językowo-kulturowy jeszcze nigdy nie był niszczony tak intensywnie, jak teraz. Wygląda na to, że nasz los to nieskończona droga prób i tragedii… Musimy uświadomić sobie, że rzeczywiście nastała nowa postindustrialna epoka, gdzie faktycznie uformował się nowy światopogląd, nowy system ekonomiczny, nowe stosunki między państwowe, gdzie dominują te narody, które przekształciły się w narody, tworząc w poprzednich stuleciach swoje państwa narodowe. Legitymizacja narodu ukraińskiego odbyła się przy jego całkowitym rozbrojeniu zarówno w sferze militarnej, jak i we wszystkich innych sferach — produkcyjnej, agrarnej, informacyjnej, naukowej, edukacyjnej… Nam, Ukraińcom, przypisano rolę osłów, które biegną za pękiem siana, który kołysze się cały czas przed pyskiem: rolę wiecznie goniących i od wszystkiego zależnych… Europa będzie stale wymagać od Ukrainy coraz to nowych standardów, a Rosja zawsze będzie szantażować, żądając wstrzymania tak zwanej ukrainizacji historii, kultury, edukacji, czyli w tych sferach, gdzie najmniej na dziś obecna jest „ukrainizacja”, bez której samoidentyfikacja jest nie do pomyślenia. Chociaż nasz duch narodowy nie jest jeszcze ostatecznie stłumiony, to ekonomicznie zostaliśmy wyparci z tego pola, na którym dokonuje się podział pracy i rynków… Dlatego najbardziej aktywna ludność ukraińska szuka sobie miejsca poza granicami Ukrainy, gdzie stworzono dla nich najbardziej dyskryminujące warunki. I mimo tych okoliczności, Ukraińcy zarówno poza granicami Ukrainy, jak i na samej Ukrainie dość romantycznie traktują naszą narodową przyszłość, dążąc do siebie nawzajem i tworząc samoobronne struktury zachowania swojej tożsamości, czemu, właściwie, poświęcone były poprzednie przesłuchania parlamentarne… Jak przekonaliśmy się w ostatnich latach, procesy globalizacyjne wpisują wszystkie państwa w inny system współrzędnych, w inne systemy ekonomiczne i warunki istnienia. Musimy po prostu uświadomić sobie, że nikt i nigdy nie będzie sprzyjał naszemu historycznemu przejawowi bycia sobą zarówno na poziomie ogólnonarodowym, jak i indywidualnym. Rynek współczucia nie zna, konkurencja z nikim się nie przyjaźni. Darwinizm społeczny to główna zasada istniejącego porządku świata. Wielkimi i sławnymi nie są ci, którzy odziedziczyli tysiącletnie osiągnięcia kulturowe, tradycje, artefakty, a ten, kto posiada majątek i konsumuje najwięcej dóbr. Do kryteriów oceny społeczeństw i narodów nie należą, niestety, ani wysoki poziom duchowości, ani ogólnodostępna edukacja, ani różnorodność artystyczna, ani kategorie zła i dobra, ani sprawiedliwości. System liberalnych represji właśnie dotyczy wspomnianych przeze mnie kategorii, aby stłumić inspirujące wartości lub wyprzeć je z wielkiej przestrzeni narodowej w wąską, prywatną, co właściwie dzieje się gwałtownie w nowej Ukrainie, gdzie zaszczepia się konformizm, wprowadza się masowo w aktywnych okresach politycznych, aby problemy „sprawiedliwości” czy „krzywdy” zostały zdjęte z porządku dziennego, dlatego też twierdzą, że sprzed pięciu lat majdanowa samoidentyfikacja, rzekomo, jest niemożliwa… Ale jestem przekonany, że mimo wszystkich wysiłków liberałów i rusyfikatorów, aby znieść tożsamość narodową, która wchłaniana jest z mlekiem matki, która nabiera statusu zwyczajowości i tworzy wyższą wartość, znieść jest niemożliwe. Wszak człowiekowi właściwe jest z natury potwierdzanie nie tylko swojego „ja”, ale i „my”, i naturalne jest bronienie się w dychotomii „my — oni”. Język rosyjski przekształcił się w narzędzie, jakkolwiek dziwnie by to nie brzmiało, światowego liberalizmu, który dąży do zdemontowania zbiorowej pamięci narodowej, zniszczenia językowo-informacyjnej przestrzeni ukraińskiej, zdewaluowania, wyśmiania tradycji ukraińskich. I zrozumiałe dlaczego. Ta „tak by rzec” kulturowa podświadomość, na której zawsze odbywała się samoidentyfikacja, przeszkadza we wprowadzeniu uniwersalnego nowego systemu socjokulturowego „kup-sprzedaj”. Wszak nie wszystko kupuje się i nie Zdjęcie Olesia Dmytrenki wszystko jest na sprzedaż… To jest to, co uświęcone sakralizowaną pamięcią. Dlatego właśnie odbywa się szturm na nasze duchowe fundamenty, dlatego nie istnieje ukraińska kinematografia, własni bohaterowie narodowi, dlatego sakralne narodowe świętości są antykwaryzowane w posiadłościach bezrodnych nowobogackich, którzy nigdy nie pójdą śladami Chanenków i Tereszczenków i nigdy nie wżyją się w utracony kontekst kulturowo-historyczny. Dla nich ten antykwariat to nie wysokie symbole, a zestaw metek z cenami. Przyłączenie do zbiorowej pamięci kulturowej, jak twierdzi O. Panarin, rodzi bohaterów, a uspołecznienie spadków w wymiarze indywidualnym rodzi antykwariuszy jako agentów rynku postindustrialnego… Naród jest strażnikiem społecznej świadomości historycznej, czyli własnej zbiorowej tożsamości, dlatego tak represjonowane są wszystkie obszary, wszystkie mechanizmy tej tożsamości. Dlatego mamy taką proporcję na rynkach książki: jedna ukraińska książka na 10 rosyjskich… Dlatego Pałac „Ukraina” na długo przed Majdanem przekształcił się w pałac „Rosja”, dlatego wszystkie błyszczące miesięczniki, kwartalniki są całkowicie nieukraińskie, dlatego wszystkie elektroniczne nośniki informacji, włącznie z DVD, jak i sieć Internet, nie są ukraińskie. Ale energia wypartej wspólnoty narodowej nigdzie nie znika – ona ściska się w kwazary, naród to wielki milczek, którego odsunięto, wyobcowano z systemu współczesnych komunikacji, zmonopolizowanych przez „hałaśliwą mniejszość”, dla której władza terytorialna nie istnieje. Siły planetarne uwolniły się od przestrzeni, co stworzyło bezbronność o charakterze globalnym. Jak twierdzi polski publicysta Ryszard Kapuściński („Znamia”, nr 10 z 2009 r., str. 6): „Współczesny człowiek stracił poczucie bezpieczeństwa, stracił schronienie, gdzie mógłby się ukryć. W każdym miejscu może go dosięgnąć jakaś siła, której nie jest w stanie nawet zidentyfikować. Globalizuje się świat, odpowiednio globalizują się też strachy i zagrożenia… Nie kto inny, sam George Soros przyznaje: „Wcześniej byliśmy pewni ogólnej zasady, że demokratyczne kraje szukają pokoju. Po prezydenturze Busha ta zasada już nie działa, jeśli w ogóle kiedykolwiek działała”. (Gazeta „Deń”, 12 listopada 2009 r.). Zatem problemy bezpieczeństwa, zarówno międzypaństwowe, jak i międzyludzkie — otwarte… Przestrzeń globalizacyjna wymaga zglobalizowanej kontroli. I jeszcze nie uświadamiamy sobie, że dzisiaj dla ogólnoplanetarnej kontroli ludzkości istnieją już odpowiednie technologie i globalne infrastruktury, które za pomocą komputerów i scentralizowanego banku danych mogą sprawować kontrolę nad każdym bytem. Taka możliwość, jak zaznacza filozof Armin Risi, stanie się rzeczywistością, kiedy dane osobowe wszystkich obywateli oraz dane o ich oszczędnościach będą zapisywane na mikroczipach. A powodem przejścia na taką technologię stanie się, na przykład, brak gotówki w obiegu. W takich warunkach żaden człowiek nie będzie mógł niczego: ani kupić, ani sprzedać bez czyjegoś pozwolenia. Podstaw dla takiej globalnej kontroli jest pod dostatkiem. Specjaliści wymieniają sześć najważniejszych zagrożeń dla świata. Po pierwsze, jest to pogłębiająca się bieda w wielu zakątkach świata i związana z tym degradacja środowiska naturalnego. Wszak na bieżący dzień już ponad 1,5 mld ludzi nie ma dostępu do zdrowej wody pitnej. Odpowiednie pustynnienie towarzyszy współczesnemu człowiekowi, gdyż już jedna trzecia Hiszpanii w ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci zamieniła się w pustynię. Do trzeciej kategorii należą nieustanne wojny między państwami i konflikty wewnętrzne. Do czwartej — rozpowszechnianie broni, chemiczno-biologicznej, być może nawet jądrowej. Piąta — zorganizowana przestępczość, związana z narkotykami i handlem ludźmi. Dopiero na szóstym miejscu — zagrożenie terroryzmem. Właśnie dlatego pojawia się coraz więcej uzasadnień dla takiej totalnej kontroli mikroczipowej. A obecny światowy kryzys finansowy jest preludium do tego globalnego projektu, marzeniem dla tych, którzy pragną zawładnąć całym światem i którzy obecnie najwięcej mówią o „pokoju na całym świecie”… Zatem globalizacja zakłada liczbową identyfikację, czyli praktykę globalnego absolutnego zaprzeczenia Boga, co zresztą potwierdza Boskie objawienie Jana Teologa, a mianowicie tak, „objawieniem” tłumaczy się greckie słowo „Apokalipsa”, zgodnie z którym ludzie czasów ostatecznych będą mieli odpowiednie (niewidzialne!) znamię na ręce lub na swoim czole… I zgadzam się z opinią Armina Risiego, że te proroctwa w dziwny sposób się spełniają… Na dowód tego przytacza on szerokie wprowadzanie zamiast papierowych anonimowych pieniędzy nowych wirtualnych: za pomocą pasków magnetycznych i mikroczipów… Przygotowania do całkowitej likwidacji gotówki idą w zawrotnym tempie. Im częściej ludzie korzystają z kart płatniczych, tym bardziej dziwnymi, podejrzanymi i staroświeckimi wydają się ci, którzy korzystają z gotówki… Nie będę szeroko rozwodził się na ten temat, który jest bodaj najaktualniejszym dla całej ludzkości… Wniosek jest jeden. Nowy porządek świata, który nieubłaganie globalnie wprowadza się na świecie, wprawdzie gwarantuje pokój i bezpieczeństwo, ale za to trzeba drogo płacić: swoją wolnością, swoim ludzkim, narodowym dorobkiem, który wraz z duszą, z Boską iskrą nabywa się poprzez samoidentyfikację… Bóg, podobnie jak człowiek, jest wykluczany poza nawias. Taki jest wniosek procesu globalizacji. Zatem będziemy teraz uważniej przyglądać się temu, co czynią z nami dwie równorzędne siły, zarówno na zewnątrz Ukrainy, jak i od wewnątrz: czynią nas sierotami, ludźmi bez korzeni, niszczą nasz język, kulturę, edukację, historię. Teraz pod tym kątem widzenia czytajcie „objawienia” i D. Tabacznyka… Jednakże nam trzeba robić swoje, aby nie stało się to, przed czym ostrzegał swego czasu wielki rosyjski pisarz F. M. Dostojewski słowami jednego z bohaterów powieści „Biesy”, Piotra Wierchowieńskiego, w którego nazwisku zawarto odpowiednią treść: oto co mówi (nie dosłownie) Stawroginowi: góry zrównać — rzecz nietrudna. My wzniecimy zamęt, pijaństwo, kłamstwo, a do tego donosy i niespotykaną rozpustę. My każdego geniusza udusimy w powijakach. O, nasi — to tylko ci, którzy tną i palą. Ja wszystkich ich policzyłem! Nauczyciel, który szydzi wraz z dziećmi z ich Boga, z ich kolebki, — nasz. Adwokat, który broni wykształconego mordercy, — także nasz. Administratorzy, literaci — o, naszych jest wielu, bardzo wielu, oni sami o tym nie wiedzą! My tylko samymi gołymi idejkami zwyciężymy! Ich, niegodziwców, sług diabelskich — według wyrażenia metropolity Hilariona — jest wielu, ale i nas niemało. A do tego nie trzeba zapominać, że z nami Bóg. Istniejemy we własnym polu energetycznym, które było kształtowane przez tysiąclecia, pielęgnując rodzime słowo, we własnych tradycjach i paradygmatach. I dlatego rodzime słowo jest dla nas mechanizmem samoidentyfikacji. Domem bytu naszego, i nie jest aż tak wąska nasza przestrzeń kulturowa. Jedynie niezbędna jest nowa polityka językowo-kulturowa z uwagi na wyrażone przeze mnie zagrożenia, zatem potrzebna jest także własna świadoma, a nie żywiołowa, celowa polityka rozwoju ukraińskiego słowa, gdyż my wszyscy, Ukraińcy, jesteśmy „logocentryczni”, ubóstwiamy słowo i poprzez nie sami w pewnej mierze stajemy się boscy, bo zmieniamy się, stajemy się samymi sobą, czyli samoidentyfikujemy się, unikając niebezpiecznych mutacji, które mogą doprowadzić także do „kryzysu antropologicznego”, według wyrażenia znanej rosyjskiej pisarki Olesi Nikołajewej, która na niedawnym spotkaniu z premierem Rosji powiedziała, że obecnie dochodzi w Rosji do „wyraźnego zdziczenia i barbaryzacji rosyjskiego człowieka”. Najstraszniejsze jest to, że u nas, tak jak w Rosji, w świadomości młodzieży zamiast estetycznych, moralnych paradygmatów, zamiast narodowych ukraińskich archetypów tworzy się „czarna dziura” ignorancji, którą wypełniają męty agresywnej kultury masowej, narzucającej swoje stereotypy zachowań, swój slang i slogany, swoje refleksje, wypełniając ich dusze wstrętną, bezdenną pospolitością. Jeśli tak będzie dalej, to po co nam już to terytorium, które samo siebie nie uświadamia, nie przychodzi do zmysłów i pędzi nie wiadomo dokąd, terytorium, po którym będą grasować nowi barbarzyńcy, krótkowzroczni, z duszami spowitymi mrokiem? Jednakże to nigdy się nie stanie choćby dlatego, że my nagłaśniamy istniejące na świecie problemy. Pawło MOWCZAN

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 6strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

świat przyrody i świat ducha, które są ucieleśnione w języku, w psychologii oraz ludzkich wartościach, przede wszystkim język organizuje i jednoczy poprzez kulturę i dzięki kulturze te dwa światy, ponieważ język, jak później określi inny niemiecki uczony Humboldt, to „duch narodu”. Kulturowo zorganizowany „duch ludu” ucieleśnia się w formę „narodu–państwa” (Hegel) i jest przejawem instytucjonalnej formy wolności ludu. To właśnie Hegel uzasadnił prawem sens państwowości jako formy kulturowej całości. Filozof podkreślał: „Lód, który nie zorganizował się w Państwo, to po prostu lud, pozbawiony właściwie historii”. My zorganizowaliśmy się w państwo, nie jesteśmy pozbawieni własnej historii, chociaż nie znamy jej w pełni, ale znaleźliśmy się na progu niebezpiecznej dla zachowania państwa granicy, kiedy realnym zagrożeniem jest duchowa i moralna degeneracja, społeczna dezintegracja i konfliktowość społeczna. Ewidentny jest niepokojący narastający proces dehumanizacji ukraińskiego społeczeństwa, zarażania go bacylami niemoralności, bezduchowości, dążeniem do osiągnięcia wzbogacenia wszelkimi środkami, kiedy popisywanie się bogactwem, jak i ukrywanie bogactwa nabytego nieuczciwą drogą, okrucieństwo, przemoc, cyniczne rozkoszowanie się niszczą podstawowe wartości narodu. Bezsprzecznie, trzeba robić wszystko, aby formować społeczeństwo jako „całościowy organizm kulturowy” (Iwan Franko). Iwan Franko jeszcze w 1905 roku wzywał ukraińską inteligencję, aby „wytworzyć z ogromnej etnicznej masy ukraińskiego ludu ukraiński naród, całościowy organizm kulturowy, zdolny do samodzielnego kulturowego i politycznego życia…”. To „ogromne dziejowe zadanie” (Franko) szczególnie ostro stanęło obecnie, w warunkach niepodległości, kiedy na naszych oczach rozmywa się nasz narodowy obraz, niszczone są nasze podstawowe wartości i transformowane pod panrosyjską tożsamość narodową. Trwa aktywne rozpowszechnianie innych wartości, ideałów, treści, kodów kulturowych i wzorców, zwłaszcza języka — wszystkiego tego, co właśnie formuje tożsamość. Mówimy „formuje” i od razu sami siebie pytamy: jakież mechanizmy formowania narodowej tożsamości uruchamia ukraińska władza? I czy istnieje jakaś

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 6strona oryginału ↗

Wystąpienie na przesłuchaniach parlamentarnych na temat „Tożsamość narodowa w Ukrainie w warunkach wyzwań globalizacyjnych: problemy i drogi zachowania”

Zdjęcie Olesia Dmytrenki. Mykoła Żułynski. Kiedy Taras Szewczenko na dwa lata przed przedwczesnym zakończeniem swojego ziemskiego życia testamentował: Zmartwychwstanę dzisiaj! Dla nich, ludzi zakutych moich, ubogich, nędznych… Wywyższę małych tych niewolników niemych! Ja na straży przy nich postawię słowo, — to myślał on o duchowym przebudzeniu ukraińskiego człowieka, o nabyciu przez niego godności narodowej i honoru, o odrodzeniu ducha narodowego. Pamiętacie, u Iwana Franki: Wierzę w siłę ducha i w dzień zmartwychwstały twojego powstania. To z poematu „Mojżesz”, napisanego przez Frankę w 1905 roku dla wywyższenia wysokiej słuszności poświęcenia w imię duchowego przejrzenia tych, których należy wyprowadzić z pustyni niewolnictwa i narodowej słuszności. Nasi politycy zawzięcie przebijają jeden drugiego słownymi włóczniami w próbie przedstawienia społeczeństwu swojego rozumienia idei narodowej, podczas gdy zarówno przez Szewczenkę, jak i Frankę oraz Łesię Ukrainkę idea narodowa była obrazowo pojmowana jako problem wyboru duchowego i wolności moralnej, jako energia miłości do swojego narodu i nieustanna gotowość do poświęcenia w imię realizacji ideału narodowego. A duch narodu naszego jest osłabiony, wycieńczony walką o przetrwanie i wstrętem do politycznie spekulatywnej demagogii cynicznych „mężów stanu”. Ukraiński naród tak i nie nabył wiary, bo władza jej nie kultywowała, ponieważ była zajęta przede wszystkim prywatyzacją polityki i komercjalizacją własnej władzy. A naród bez wiary nie nabędzie godności narodowej, bo właśnie na wierze wyrasta duch narodu, charakter narodowy. Pamiętacie, jak Mykoła Hohol wyraził się: „Prawdziwa narodowość znajduje się… w samym duchu narodu”. Pojęcia „duch narodowy”, „dusza” narodu, które leżą u podstaw filozofii tożsamości narodowej, należą do niemieckiego filozofa i przyrodnika XVIII wieku J. G. von Herdera. Co zatem warunkuje specyfikę „ducha narodowego” każdego narodu? Według Herdera człowieka jako osobowość kształtują „dwa światy” — systema, struktura instytucjonalna, jakiś organ państwowy, zdolny do konstruowania własnej tożsamości narodowej? Kiedy Europa niemal pół wieku stopniowo, ale celowo kształtuje jednolity europejski fundament kulturowy, tworzy, według słów ideologa integracji europejskiej Roberta Schumana, „specyficzną bliskość duchową” na podstawie jednolitej przestrzeni informacyjnej i kulturowo-symbolicznej, to my od czasu do czasu jedynie nieśmiało deklarujemy swoje prawa do ukraińskiej przestrzeni kulturowo-informacyjnej, która jest dosłownie „zaorana” przez rosyjskie mass media, rosyjską i amerykańską popkulturę, produkcję filmową… Musimy z goryczą przyznać, że władza ukraińska okazała się niezdolna do zapewnienia ochrony narodowej przestrzeni kulturowo-informacyjnej, a zatem aktywnego i systemowego kształtowania tożsamości narodowej, zachowania, ochrony, rozwijania i rozpowszechniania własnych ideałów oraz wartości. Należy uświadamiać sobie, że kształtowanie tożsamości narodowej to proces, który zachodzi w każdym nowoczesnym państwie, ponieważ zapewnia on demokratyczny rozwój każdego społeczeństwa. Unifikacyjne fale globalizacji zalewają nasze narodowe brzegi w czasie, gdy jesteśmy jeszcze dalecy od zakończenia procesu kształtowania tożsamości narodowej. Zamiast tego powinniśmy przyspieszać tworzenie ponadnarodowej tożsamości europejskiej na podstawie ukształtowanej tożsamości narodowej, która harmonijnie rozwijałaby się w europejskiej sferze kulturowej. Ukraina jako suwerenne państwo stoi przed poważnym wyzwaniem modernizacyjnym, które koncentruje się na transformacji ukraińskiej tożsamości narodowej w warunkach globalizacji. Ponieważ procesy integracji i globalizacji aktywnie wpływają nie tylko na gospodarkę narodową, ale przede wszystkim na sferę socjohumanitarną, istnieje pilna potrzeba kształtowania całościowej polityki rozwoju humanitarnego Ukrainy. Jest to uwarunkowane tym, że w ostatnich dziesięcioleciach zaktywizował się wpływ wielu podmiotów polityki międzynarodowej — korporacji transnarodowych, międzynarodowych organizacji rządowych i pozarządowych, tworów ponadpaństwowych (WNP, UE, NATO itd.) na kształtowanie tożsamości poprzez rozpowszechnianie własnych wartości, ideałów, treści, tekstów kulturowych i ideologicznych oraz języka, nowych modeli samoidentyfikacji itp. Jeśli w wymiarze gospodarczym współczesna Ukraina powinna dynamicznie zwiększać udział produktu intelektualnego w produkcji narodowej i praktycznie definiować innowacyjność jako dominujący model rozwoju gospodarczego, to w rozwoju socjohumanitarnym priorytetem powinno być maksymalne odkrycie potencjału każdego człowieka i społeczeństwa w ogóle, tworzenie sprzyjających warunków dla realizacji intelektualnych, kulturowych, duchowych możliwości człowieka i narodu. Przede wszystkim państwo jest zobowiązane kształtować politykę możliwości dla człowieka jako głównego zasobu narodowego w edukacji, nauce, kulturze, w jego realizacji zawodowej, zapewniając adresowość ochrony zdrowia i zabezpieczenia społecznego, wdrażając priorytety zdrowego stylu życia, harmonizacji środowiska ludzkiego i naturalnego, wsparcia rodziny oraz sprzyjania dzietności. Oczywiste jest, że realizacja całościowej polityki rozwoju humanitarnego jest niemożliwa bez kształtowania demokratycznego, skonsolidowanego społeczeństwa, osiągnięcia najwyższych poziomów wolności jednostki i utwierdzenia godności ludzkiej oraz narodowej. Wszystko będzie zależeć od tego, czy władza ukraińska będzie zdolna zapewnić równy i wszechstronny dostęp do podstawowych praw i wolności obywatelskich, stać się koordynatorem działań różnych podmiotów społeczeństwa, uformować sprzyjającą dla rozwoju społeczeństwa i jednostki bazę prawną i normatywną. Ważne jest wypracowanie mechanizmów integracyjnych, standardów społecznych i modeli zachowań, wartości tolerancji i konsolidacji społecznej, na podstawie których odbywa się transformacja tożsamości narodowej w kontekście integracji europejskiej. U człowieka w szczególności i społeczeństwa w ogóle musi uformować się potrzeba i umiejętność wspólnego, w atmosferze szacunku i wzajemnego zrozumienia, tolerancyjnego współżycia, przy zachowaniu własnej różnorodności kulturowej, etnicznej, językowej, religijnej. Państwo jest zobowiązane w tym celu zapewniać rozwój i jak najpełniejsze wykorzystanie potencjału kulturowego narodu w wielostronnych związkach z innymi kulturami narodowymi, rozwijać interakcję międzykulturową w celu wywalczenia należnego miejsca Ukrainy w europejskiej i światowej przestrzeni humanitarnej. Od tego będzie zależeć, na ile zostanie przyspieszony proces przekształcenia Ukrainy w integralną część europejskiego środowiska socjokulturowego dzięki włączeniu się w zjawiska i procesy kulturowe oraz duchowe zjednoczonej Europy. Kształtowanie współczesnego modelu rozwoju humanitarnego Ukrainy powinno stać się priorytetowym zadaniem państwa, ponieważ, jak świadczy doświadczenie krajów Europy Środkowej i Wschodniej, dzięki integracji z europejskimi sferami politycznymi, gospodarczymi, naukowymi, edukacyjnymi, kulturowymi kraje te demonstrują dynamiczny rozwój. Dlatego państwo jest zobowiązane wypracować i uruchomić mechanizmy „konstruowania” tożsamości narodowej w celu zjednoczenia różnych grup etnicznych i społecznych w jednolitą całość, w „całościowy organizm kulturowy, zdolny do samodzielnego życia kulturowego i politycznego” (Iwan Franko). Niezbędnym i decydującym składnikiem transformacji ukraińskiej tożsamości narodowej jest narodowa przestrzeń socjohumanitarna. Ważnym składnikiem przestrzeni socjohumanitarnej, skutecznym mechanizmem jej kształtowania jest przestrzeń informacyjno-komunikacyjna, ponieważ przede wszystkim dzięki środkom masowego przekazu i komunikacji rozpowszechniane są w społeczeństwie różne typy tożsamości — narodowa, etniczna, religijna, genderowa, zawodowa… W tym planie rośnie rola i zadania nauk humanistycznych, które są zobowiązane operacyjnie włączać się w realizację ważnego dla państwa zadania — kształtowania nowoczesnej tożsamości ukraińskiej, wzmacniania pokoju międzyetnicznego, solidarności obywatelskiej, jedności społecznej. Tylko systemowa akcentacja na priorytetach narodowych rozwoju humanitarnego dynamizuje kształtowanie współczesnego modelu konkurencyjnego narodu, bazującego na przyspieszonym wzroście potencjału intelektualno-duchowego społeczeństwa oraz innowacjach naukowo-technologicznych. Jednocześnie Ukraina musi rozwiązywać niezwykle skomplikowany problem konsolidacji politycznej i homogenizacji społeczeństwa, bez czego trudno liczyć na odnalezienie własnej drogi rozwoju narodowego, ustanowienie ukraińskiego narodu politycznego, utwierdzenie modernizacyjnego charakteru ukraińskiej idei narodowej, stworzenie wspólnej przestrzeni kulturowo-symbolicznej oraz kształtowanie obok ukraińskiej tożsamości narodowej tożsamości europejskiej. Jedność i konsolidacja polityczna społeczeństwa to jedno z priorytetowych zadań państwa, bez rozwiązania którego problematyczna pozostaje pełnowartościowa, na równoprawnych zasadach integracja Ukrainy w europejskie i ogólnoświatowe procesy, systemy interakcji i współżycia. Zatem przede wszystkim należy zbudować narodowy Dom bytu dla wszystkich obywateli Ukrainy — stworzyć państwo narodowe. To zadanie postawił w 1905 roku Iwan Franko w „Liście otwartym do galicyjskiej młodzieży ukraińskiej”: zdobyć niepodległość Ukrainy, co oznaczało „wzniesienie naszej budowli narodowej w całej jej całości”. Osiągnęliśmy niepodległość, utwierdzamy ją, ale jeszcze nie wytworzyliśmy z „ogromnej masy etnicznej narodu ukraińskiego” „całościowego organizmu kulturowego” — narodu ukraińskiego ze swoim systemem wartości i priorytetów, z własnym językiem, mitologią, świadomością i symboliką. Dlatego kształtowanie tożsamości narodowej dla nas, dla władzy ukraińskiej, instytucji społecznych, elity narodowej — to zadanie pierwszorzędne, niecierpiące zwłoki. I w tym planie nie da się ominąć kwestii nacjonalizmu w tym europejskim rozumieniu i interpretacji, która bazuje na świadomości narodowej, na poczuciu narodowym, odczuwaniu, a co najważniejsze — na dążeniu do wolności i państwowego samostanowienia narodu. Jak definiuje nacjonalizm autor książki „Tożsamość narodowa”, angielski specjalista w kwestiach powstania i rozwoju narodów oraz nacjonalizmu Anthony Smith: „…Zdefiniuję nacjonalizm jako ruch ideologiczny na rzecz osiągnięcia i utwierdzenia niepodległości, jedności oraz tożsamości w imieniu populacji, która, według zamysłu kilku swoich członków, ma stanowić realny lub potencjalny »naród«”. Uczony uważa, że „nacjonalizm to głównie doktryna kulturowa”, która służy przede wszystkim do osiągnięcia „jedności i tożsamości narodu”. Zatem nacjonalizm można rozpatrywać nie tylko jako odmianę ideologii politycznej, ale jako doktrynę kulturową, jako „formę kultury”, a sam naród — jako „typ tożsamości, którego znaczenie i priorytet jest uwarunkowany tą formą kultury”. Kształtowanie tożsamości narodowej jako fenomenu zbiorowego jest skierowane przede wszystkim na tworzenie jedności, solidarności społecznej, na osiągnięcie konsolidacji narodu. Bez takiej jedności, bez zgody i porozumienia państwo się nie utwierdzi. Ponad dwa tysiące lat temu sławny filozof Lucjusz Anneusz Seneka w jednym ze swoich „Listów moralnych do Lucyliusza” przytaczał mądre słowa dzielnego Marka Agryppy: „Zgodą rosną małe państwa, niezgodą — niszczeją nawet największe”. 9 grudnia 2009 r.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

lat Stalin umacniał się w roli władcy partii i państwa. W 1928 roku Stalin poczuł się gospodarzem w kraju i postanowił kontynuować realizację zamierzeń Lenina. Industrializację rozpoczął Lenin i szła ona pełną parą. A Stalin zabrał się za kolektywizację. Zaczął od rozkułaczania. Na ten temat Lenin również wydał jasną wskazówkę w odezwie do robotników z 6 sierpnia 1918 roku: „Towarzysze robotnicy! Idziemy do ostatniego decydującego boju! Kułak wściekle nienawidzi władzy radzieckiej i gotów jest udusić, zarżnąć setki tysięcy robotników. Bezlitosna wojna przeciwko tym kułakom! Śmierć im!”. Śmierć Stalin zamienił tak zwanym kułakom, a w rzeczywistości najbardziej gospodarnym rolnikom, na zsyłkę na Syberię, Ural i do rejonów Północy Europejskiej Rosji wraz z rodzinami, z konfiskatą całego mienia. Napotkawszy szalony opór kolektywizacji ze strony reszty chłopstwa, Stalin przypomniał sobie o zaleceniu Lenina: „...nauczyć tę publikę tak, aby przez kilkadziesiąt lat nie śmieli nawet myśleć o jakimkolwiek oporze”. I wykonał je z leninowskim okrucieństwem, wybierając najskuteczniejszy sposób niszczenia milionów ludzi bez sądów, bez rozstrzeliwań — głodem. Ten sposób, nawiasem mówiąc, został wypróbowany w ukraińskich wsiach jeszcze przez Lenina w 1921 roku. „Nauczyć” Stalinowi udało się na tyle dobrze, że aż do lat 80. ludzie bali się opowiadać o Hołodomorze, a co dopiero stawiać opór komunistom. Z wyjątkiem pojedynczych bohaterów. Zatem Lenin był zleceniodawcą również Hołodomoru na Ukrainie. Jeśli zaś przeanalizować wszystkie zbrodnie, które zlecił i zorganizował, to wyjdzie, że jest to jeden z największych morderców w historii ludzkości. Dlaczego więc Ukraińcy mieliby kłaniać się swojemu katu już w niepodległej Ukrainie? To wygląda tak, jakby bandyta zabił bez powodu waszego syna lub córkę, powiesił w waszym domu swój portret i nakazał go nie zdejmować. I oto on umarł, nie może was ukarać za nieposłuszeństwo, a wy wciąż nie zdejmujecie jego portretu. To co — na wieki zmienił was w potulne bydło? Tak samo jest na Ukrainie. Komuniści nie rządzą jednoosobowo już od 18 lat i nie mogą ukarać swoich ideowych przeciwników, a ich symbole pozostają nienaruszalne. Ocknijcie się, Ukraińcy! Pomnik ofiar Hołodomoru powinien stanąć właśnie w miejscu pomnika Lenina. Na nim powinny być wymienione wszystkie wsie rejonu łozowskiego i liczba zmarłych w nich ludzi z powodu tamtego Głodu. Rada miejska Łozowej, która podejmie decyzję o zburzeniu pomnika Lenina i wzniesieniu w tym miejscu pomnika ofiar Hołodomoru, zasłynie na całą Ukrainę. A ludzie z wdzięcznością wezmą udział w budowie takiego pomnika. hewicz przyjął dla siebie pseudonim Czuprynka. Godzinę akademicką w instytucie pedagogicznym zorganizował i prowadził laureat nagród imienia represjonowanych pisarzy Myrosława Irczana i Tarasa Melnyczuka, członek zarządu iwanofrankiwskiej „Proświty”, zasłużony działacz sztuki Ukrainy, poeta i dramaturg Jarosław Jarosz. Wszyscy obecni studenci czwartego roku stali ciasnym półkolem. I drżącym płomieniem płonęła biała świeca. A w audytoryjnej ciszy na zakończenie rozbrzmiewały modlitwy „Ojcze nasz...” i „Bogurodzico Dziewico...”, „Pod Twoją obronę uciekamy się...” oraz przejmujący 50. psalm „Zmiłuj się nade mną, Boże...”

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

UKRAIŃSKI RACHUNEK (gorzkie wspomnienie)

Po trzecie, chciał, aby Rosja stała się źródłem światowej rewolucji i zorganizował Międzynarodówkę, a także wsparcie finansowe dla wszelkich zagranicznych ruchów o orientacji komunistycznej. Za środek do osiągnięcia tych pragnień obrał zniszczenie wszystkich niepokornych. W tym celu najpierw stworzył Nadzwyczajną Komisję (Czeka), stawiając na czele swojego wiernego naśladowcę Feliksa Dzierżyńskiego. Czeka była seryjnym mordercą, to znaczy zabijała setkami dziennie. Stała ona również nad innymi organami karnymi, które stworzono później, a także nad stworzoną przez bolszewików armią. Lenin bardzo lubił wygubiać ludzi i zawsze wyrzucał swoim podwładnym miękkość. Oto jeden z przykładów jego działalności. Organizując grabież cerkwi i klasztorów, 22 marca 1922 roku wydał polecenie Biuru Politycznemu: “Konfiskata kosztowności musi zostać przeprowadzona z bezlitosną stanowczością, bezwzględnie, przed niczym się nie zatrzymując, i w jak najkrótszym terminie. Im większą liczbę przedstawicieli reakcyjnej burżuazji i reakcyjnego duchowieństwa uda nam się przy tej okazji rozstrzelać, tym lepiej. Trzeba właśnie teraz nauczyć tę publikę tak, aby przez kilkadziesiąt lat o żadnym oporze nie śmieli nawet myśleć”. Zwracam uwagę na słowo “uda się”. Uczył rozstrzeliwać nie tylko z przymusu, ale szukać podstaw, by rozstrzelać. Organizował wykonanie tych postanowień wodza sekretarz generalny partii Józef Stalin. Kolektywizację chłopów zaplanował Lenin. Występując na naradzie delegatów komitetów biedoty guberni centralnych 8 listopada 1918 roku, powiedział: “Podział był dobry tylko na początek. Miał pokazać, że ziemia odchodzi od obszarników, że przechodzi do chłopów. Ale to za mało. Wyjście jest tylko w społecznym uprawianiu ziemi. Komuny, uprawa artelowa, towarzystwa chłopskie — oto gdzie ratunek przed nieopłacalnością drobnego gospodarstwa, oto w czym środek podniesienia i ulepszenia gospodarstwa, oszczędności sił i walki z kułactwem, próżniactwem i wyzyskiem”. Rozpocząć aktywną kolektywizację Lenin w 1918 roku nie mógł, bo trwała wojna domowa. A chłopi po cichu zaczęli gospodarować na własnej ziemi. Po wojnie w Rosji i w Ukrainie doszło do wielu chłopskich powstań przeciwko władzy bolszewickiej, która siłą odebrała chłopom owoce ich pracy. I bolszewicy zmuszeni byli ustanowić stały podatek. Chłopom zaczęło żyć się lepiej i z czasem u przeważającej większości pojawiły się krowy, konie, sprzęt rolniczy. Chłopstwo stawiało domy, budynki gospodarcze. Niezamożnymi pozostali leniwi. Lenin zmarł w 1924 roku. Kilka Petro TYTARIW, wnuk ofiar Hołodomoru, ukraiński nacjonalista, m. Kijów 1952 rok… Kwietniowa pora w stepowej wsi na Kirovohradszczyźnie, która rozlokowała się trzema ulicami na zboczach wąwozu. Ogrody, ograniczone krzewami i wierzbami, zbiegają w brzeg, gdzie płynie wiosenna woda. Na drugiej ulicy w chacie, gdzie zamiast ogrodu — wielkie podwórze, rozbrzmiewa szkolny dzwonek, zawsze słychać go na całą wieś. Na podwórze wybiega hałaśliwa dziatwa wiejskiej szkoły podstawowej. I nagle cichnie… bo przez wąwóz, z podwórza, gdzie rośnie największa we wsi grusza-dziczka, słychać kobiecy krzyk i ludzki gwar. Szybkonoga dziatwa w mgnieniu oka była już tam, w centrum wydarzeń, które zaniepokoiły wieś. Przy drzwiach chaty — “gospodyni podwórza” Zajcewa w skórzanej kurtce, w której, zapewne, nawet spała. Na dziurawym słomianym dachu stał Pawło, mieszkaniec wsi od 1941 r., ze snopkiem żytniej słomy w rękach. Pośrodku podwórza — żona Pawła, Maria, z dwojgiem małych dzieci na rękach, zwracając się do męża na dachu, pytała, co on robi. Na podwórzu, wokół gruszy-dziczki, zebrali się wolni od pracy chłopi, obserwując przebieg wydarzeń. Już nie tylko do męża, ale i do nich mówiła Maria: “Ta chata jest ukradziona, ta kobieta Zajcewa przyjechała do wsi w 1933 roku i ukradła tę chatę, a dziadka i babcię, opuchniętych z głodu, z komsomolcami wyniosła pod tę gruszę-dziczkę — tutaj oni i pomarli. Mój dziadek nigdy nie brał grzechu na duszę, nie weźmiesz i ty! Złaź!” Chłopi aprobująco buczeli na słowa Marii, a Pawło, odwracając oczy, schodził po drabinie. Maria z triumfującym wyglądem wyszła z podwórza. Śladem szedł Pawło, na głos wyrzucając sobie… Szli oni ulicą obok wiejskiego zakątka z dziesięciu chat, które w latach 1932—33 opustoszały i stały się kołchozowymi kuchniami paszowymi, cielętnikami, kurnikami… A w tym, że chaty stały się pustkami, winna jest “obca” Zajcewa z miejscowym komsomołem. Dalej rodzina przejdzie obok podwórza, gdzie wiosną 1933 r. mąż z żoną zjedli swoje dziecko. A naprzeciw nich jeszcze żyje komsomolec, który wygrzebał u sąsiadów w 1932 r. wszystko jadalne… w 1953 r. zawiąże sobie pętlę i zawiśnie nad pomyjowym świńskim korytem. A wtedy przejdą obok klubu, który jest w porządnej chłopskiej chacie, też ukradzionej, od którego po partyjnemu chowali i jeszcze będą chować… kara Boża! — miejscową partię. Komsomoł zaduszonych pętlą, suchotami, buraczyskiem. W procesjach z czerwonym sztandarem w rękach i “kierownik klubu” — na czele… Ten dzień na podwórzu ukradzionego domu, na martwej ulicy, we wsi Pawła i Marii stał się Dniem wspomnienia chłopów o piekle lat 1932—33. Wszyscy, którzy ich słyszeli, widzieli, zapamiętali na całe życie. Z czasem “partia Zajcewej” namaluje karykaturę na wielodzietną Marię — kwoka, spod skrzydeł której wyglądają dzieci… Karykatura, obsiadnięta muchami, kilka lat będzie wisieć w kontorze. Jeden zakątek, jedna ulica, a we wsi są trzy, i na każdej — swoje “gorbunowy”, “budki”, swoje kanibale. Jeszcze wielu jest żywych świadków oto takich “obrazków z przeszłości”. Nie milczmy! Mój dziadek Iwan Krawczenko, po ulicznemu Czarny Iwan, od 1933 roku wzywał moją pamięć o zamęczonych… A ich katom hańba! Na wieki wieków!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

W BLASKU ŚWIECY ŻAŁOBNEJ

Zdjęcie Ołesia Dmytrenki Mykoła SYSCZENKO, poszkodowany w wyniku Hołodomoru, emeryt, publicysta, m. Łozowa, obwód charkowski. To będzie logiczne, sprawiedliwe i po chrześcijańsku. Byłem na upamiętnieniu ofiar Hołodomoru lat 1932—33. Władze Łozowej zrobiły to według wypracowanego scenariusza obchodów dat dotyczących niepodległej Ukrainy. Głównymi osobami byli uczniowie szkół i innych placówek oświatowych, którzy dobrowolnie zgodzili się wziąć udział w tym wydarzeniu, na czele z personelem pedagogicznym. Wszyscy ze świecami. A także ludzie nieobojętni na to wydarzenie, którzy dowiedzieli się o uroczystości. Prowadząca wygłosiła przemówienie. Potem obecni zapalili o godzinie 16. świece i ustawili je na asfalcie w kształcie krzyża. Były głośniki, korespondenci. Wszystko odbyło się zorganizowanie i uroczyście. Ale nasuwa się pytanie: dlaczego ten krzyż układano przy pomniku Tarasa Szewczenki? Czyż mało było mu bólu duszy za te cierpienia Ukraińców, które działy się przed nim i za jego życia? Uważam, że to upokorzenie godności narodowej Ukraińców z Łozowej, którym władze wyznaczyły tylko miejsce przy pomniku Szewczenki, by czuli się Ukraińcami. Dlaczego godzą się z taką sytuacją? A może nie umarli podczas tego Hołodomoru ich dziadkowie, babcie, rodzice, matki, bracia, siostry, inni krewni? A jeśli umarli i oni o tym pamiętają, to trzeba wymagać od władz wzniesienia pomnika ofiar tego strasznego Hołodomoru w centrum Łozowej, a nie gdzieś na obrzeżach. Już 18 lat Ukraińcy żyją w niepodległym państwie, Ukrainie, a czują się nie gospodarzami, a niewolnikami. Jak pisał Szewczenko: „…niewolnicy, podnóżki, brud Moskwy”. Może już wystarczy? Dlatego proponuję postawić pomnik ofiar Hołodomoru lat 1932—33 w tym miejscu, gdzie stoi pomnik Lenina. Logicznie i sprawiedliwie. Dlatego, że właśnie Lenin był zleceniodawcą tego Hołodomoru. Bo wszystko, co działo się w Imperium Rosyjskim po przejęciu władzy przez bolszewików w październiku 1917 roku, zostało zaplanowane przez Lenina i zrealizowane pod jego bezpośrednim kierownictwem lub pod kierownictwem jego następców. I Stalin, jako najwierniejszy i najbardziej konsekwentny uczeń Lenina, realizował to, co on zapowiedział, i tak, jak zapowiedział. Po pierwsze, Lenin chciał, aby żadna część Imperium Rosyjskiego od niej się nie odłączyła. I właśnie on zorganizował zniszczenie demokratycznej Ukraińskiej Republiki Ludowej, proklamowanej przez Ukraińską Radę Centralną. Po drugie, chciał, aby w Rosji istniała i rządziła tylko jedna, jego partia. I zorganizował fizyczną eksterminację członków wszystkich innych partii. Wasyl SOFIJUK, m. Iwano-Frankiwsk W dalekich minionych wiekach ich wieszano, ćwiartowano, nieludzko torturowano, łamano żebra. Wrogowie niszczyli ich setkami tylko za to, że byli Ukraińcami. A w pierwszej połowie XX wieku okrutna komunistyczna władza masowo rozstrzeliwała Ukraińców. I nie tylko podczas działań wojennych — pod stacją Kruty na Czernihowszczyźnie czy w miasteczku Bazar na Żytomierszczyźnie. Satanistyczna wierchuszka władzy cynicznie morzyła ich strasznym, dzikim głodem. Miliony naszych rodaków — młodych i starych, siwych i dzieci — bezlitośnie miażdżyła totalitarna maszyna stalinizmu. Z jedynym celem — aby na wieki zetrzeć z powierzchni ziemi niepokorny naród ukraiński jako naród. Trzy zaplanowane hołodomory czarnym jak smoła wichrem ciężko przetoczyły się przez Ukrainę: 1921—22, 1932—33, 1946—47 lata. Komuniści rozstrzeliwali Ukraińców na obcych Sołowkach, w Sandarmochu i na ukraińskich przestrzeniach: w Winnicy, w Bykowni pod Kijowem, w Połtawie, we Lwowie, w Stanisławowie… Ginęli uczciwi ludzie — pracownicy, patrioci… Niewinnie… O tym była mowa podczas godziny akademickiej „Nasze modlitwy za dusze niewinne — w blasku świecy żałobnej” na katedrze filologii i metodyki edukacji początkowej Instytutu Pedagogicznego Przykarpackiego Uniwersytetu Narodowego imienia Wasyla Stefanyka. Wymieniono wiele wybitnych, świetlanych imion, pośród nich także młodego poety Hryhorija Czuprynki, który urodził się w tym samym jesiennym dniu — 27 listopada, czekiści-komuniści rozstrzelali go w 1923 roku, a dwadzieścia lat później Główny Dowódca UPA Roman Szu-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

PROBLEM NASZYCH DUSZ

Każdy z nas codziennie spotyka ludzi, którzy w naszym odczuciu nie zasługują ani na uwagę, ani na szacunek. Przechodząc obok, odwracamy wzrok, chowając się w swój chwiejny dobrobyt, we własny świat, w którym nie ma miejsca dla bezdomnych. Olena Szułha Na początku zimy (a zimą bezdomnym jest najtrudniej) Międzynarodowa organizacja społeczna „Przyjaciele Wspólnoty św. Idziego” oraz Szkoła Pracy Socjalnej Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska” przeprowadziły konferencję „Bezdomni: niewidzialni ludzie Kijowa”. Organizacja „Przyjaciele Wspólnoty św. Idziego” ma dziesięcioletnie doświadczenie w kontaktach z kijowskimi bezdomnymi. Zaproponowała więc bezstronne spojrzenie na ludzi, którzy z różnych przyczyn stracili dom i zostali bez wsparcia. Celem konferencji było zapoczątkowanie zmian w stosunku obywateli do bezdomnych, pomoc w przełamywaniu głęboko zakorzenionych stereotypów oraz zwrócenie uwagi społeczeństwa na tę warstwę społeczną i jej problemy. Na konferencję przybyli ludzie nieobojętni, którzy rozumieją, że stopień tolerancji społeczeństwa określa stosunek do jego najbardziej wrażliwych warstw: Nuncjusz Apostolski w Ukrainie monsignore Ivan Jurkovič, konsul Włoch w Ukrainie Francesco di Stefani, przedstawicielka Rzecznika Praw Człowieka Rady Najwyższej Ukrainy Raisa Butajewa, przedstawiciele organizacji charytatywnych od biednych, tworząc mury – czasem niewidzialne, czasem prawdziwe, które oddzielają biednych od świata dobrobytu. Pewnego razu na głównym dworcu w Rzymie zmarła kobieta, której lekarze odmówili udzielenia pomocy tylko dlatego, że była źle ubrana i miała wszy. Społeczeństwo, które pozwala człowiekowi umrzeć na ulicy, jest chore; trzeba zaszczepić w nim współczucie i miłosierdzie. Obecnie „Wspólnota św. Idziego” działa w 70 krajach. Zwraca się do władz z projektami, które sprzyjają rozwojowi w społeczeństwie nowej kultury stosunku do bezdomnych, opierają się na konkretnych problemach tych ludzi i dają możliwość przezwyciężenia stereotypów. Życie na ulicy nie jest wyborem. Przyczynami bezdomności są zdarzenia, które nie wykraczają poza ramy codzienności. Może to być długotrwała choroba, utrata pracy, rozwód, konflikty z krewnymi. Wśród bezdomnych jest wielu starszych ludzi, których eksmitowali młodzi. Bezdomni to nasi współobywatele, których spotkały trudności. To nie bezimienny tłum, każdy z nich zasługuje na szacunek. Można im pomóc, jest to słuszne zarówno we Włoszech, jak i w Ukrainie. Bieda ludzi ulicy w różnych krajach nie różni się. Miasto, które odpycha biednych, nie może zagwarantować bezpieczeństwa nikomu”. Nadija Kabaczenko jako wykładowczyni jest dobrze zaznajomiona z problemami bezdomnych. „Istnieją podstawy prawne, które gwarantują ochronę socjalną bezdomnych – mówi. – Ale w dokumentach jest wiele sprzecznych zapisów. Politycy nawet nie stawiają sobie za cel przezwyciężenia bezdomności. Nie znam przykładów, by władze miejskie wpisały bezdomnego na listę oczekujących na mieszkanie socjalne. Aby zmienić sytuację, trzeba zwiększyć rolę władz lokalnych. Na pierwszy plan wysuwa się wspólnota. Potrzebne jest planowanie strategiczne, badanie potrzeb, z uwzględnieniem indywidualnych. Wśród bezdomnych jest wielu ludzi z wyższym wykształceniem i znacznym doświadczeniem zawodowym. Ich wiedzę i doświadczenie społeczeństwo może wykorzystać. Ważnym problemem w systemie pracy z bezdomnymi jest kształcenie zawodowe. Trzeba opracowywać programy szkoleniowe, aby przygotowywać wysoko wykwalifikowanych specjalistów, bo póki co w tej dziedzinie pracują wolontariusze”. Ivanna Kobernyk mówiła o odpowiedzialności dziennikarza nie tylko za liczby i fakty w materiale dla mediów, ale także za wybór tematu, za kształtowanie opinii publicznej o danym zjawisku. Dziennikarstwo jako lustro społeczeństwa powinno pracować na to, by uczynić je lepszym, bardziej humanitarnym i tolerancyjnym. To, jaki będzie świat, zależy od każdego z nas. „W społeczeństwie istnieją stereotypy dotyczące bezdomnych – jest przekonana Julija Kuroczka. – Tak, uważamy, że wszyscy bezdomni to elementy kryminalne, które odmawiają pracy, alkoholicy; że roznoszą choroby; że to ukryta mafia, która zarabia tysiące hrywien na żebractwie. „Przyjaciele Wspólnoty św. Idziego” dobrze wiedzą, że każdy człowiek w wielkim mieście może znaleźć się na ulicy i stracić majątek. Ale ten, kto traci dom, nie powinien tracić ludzkiej godności. Często bezdomnemu, aby ją odzyskać, wystarczy usłyszeć zwracanie się po imieniu, życzenia z okazji urodzin. Nasza miłość, troska i uwaga to nie tort, którego ubywa, jeśli dzieli się nim z innymi. Przez lata, w których pracujemy z bezdomnymi, doprowadziliśmy do tego, że pogotowie nie odmawia przyjazdu i udzielenia pomocy. Spotykamy wrażliwych lekarzy, ale są oni zmuszeni wypisywać bezdomnych na ulicę, często półnagich, bo brudne ubrania podczas przyjmowania do szpitali są niszczone. Bezdomni są brudni nie dlatego, że z natury są niechlujni, ale dlatego, że żyjąc na ulicy, nie mają możliwości się umyć. Codziennie bezdomny człowiek rozwiązuje wiele problemów, o których nawet nie podejrzewamy. Przede wszystkim jest to poszukiwanie jedzenia i miejsca na nocleg. Przez wszystkie lata nie spotkaliśmy ani jednej osoby, dla której życie na ulicy było własnym wyborem: tak ułożyły się okoliczności.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Postawię chatę i izbę, Sadek-rajek zasadzę. Posiedzę i pochodzę We własnym małym błogosławieństwie. Lecz w samotnej samotności W ogródku będę odpoczywać, Przyśnią mi się dzieciątka, I wesoła matka mi się przyśni… Taras Szewczenko

…fundacji „Dom Ojcowski”, Czerwonego Krzyża, Międzynarodowego Klubu Kobiet, pracownicy katedr socjalnych uczelni wyższych Kijowa. W obradach konferencji wzięli udział przedstawiciel „Wspólnoty Świętego Idziego” Alessandro Salakone, kierownik organizacji „Przyjaciele Wspólnoty Świętego Idziego” Jurij Li-fan-se oraz jej przedstawicielka Julia Kurocz­ka, dyrektorka Szkoły Pracy Socjalnej im. W. Połtawca przy NaUKMA, kandydatka nauk filozoficznych Nadija Kabaczenko, kierownik sekcji pracy z bezdomnymi obywatelami Głównego Zarządu Ochrony Socjalnej Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej Ołeksandr Łapenko, dziennikarka Iwanna Kobernyk. Jurij Li-fan-se powiedział, że na Ukrainie obecnie jest wiele problemów politycznych i gospodarczych. Tymczasem społeczeństwo uważa, że bezdomni to ludzie, którzy nie mają prawa nazywać się ludźmi, i od czasów radzieckich chowa ich za skrótem „bomż”. W co przekształci się nasze społeczeństwo, jeśli każdy będzie dbał tylko o siebie? Czy nie utracimy zdolności do miłosierdzia, współczucia? Problem bezdomnych to problem bezduszności wszystkich i każdego z osobna. Czy możemy być pewni, że logika bezprawia jutro nie rozciągnie się także na nas? „Przyjaciele Wspólnoty Świętego Idziego” starają się przyciągnąć do pracy z bezdomnymi młodzież, setki ich wolontariuszy — wczorajsi i dzisiejsi studenci, którzy choć pracują w czasie wolnym od zajęć zawodowych, nie można ich nazwać nieprofesjonalistami. Alessandro Salakone, który przyjechał ze stolicy Włoch Rzymu, twierdzi, że problemy bezdomności są aktualne także dla tego z pozoru w pełni materialnie zabezpieczonego kraju: „Bogata Europa broni się

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

Lwowscy socjologowie zbadali, że dziesiąta część „mieszkańców ulicy” Lwowa to ludzie z wyższym wykształceniem.

Podczas pracy konferencji. Zdjęcie Switłany Maksymenko „Przyjaciele Wspólnoty św. Idziego” proponują stworzenie miejskiego numeru telefonu, pod który ludzie mogliby zgłaszać przebywanie bezdomnego na ulicy. Tę informację otrzymywałyby patrole socjalne, które Kijowska Miejska Administracja Państwowa organizuje zimą. Byłoby dobrze, gdyby kursował autobus miłosierdzia, ratując ludzi od chłodu. Taki projekt z powodzeniem działa w Rzymie, Moskwie i innych dużych miastach. Organizacja prosi władze miejskie o zezwolenie bezdomnym na przebywanie w czasie mrozów w miejscach publicznych — przejściach metra i na dworcach. Warto otworzyć nowe centra socjalne dla noclegu bezdomnych, najlepiej z prysznicem i pralnią. Proponujemy także uprościć system rejestracji i wydawania bezdomnym paszportów, wszak bez paszportu niemożliwe jest znalezienie pracy, otrzymywanie emerytury itp. Czyż nie byłoby lepiej dla społeczeństwa, gdyby było jak najmniej ludzi bez paszportów?” Jako przedstawiciel władz miejskich Ołeksandr Łapenko żwawo raportował, że „praca z bezdomnymi prowadzona jest od dawna, więc jest doświadczenie. W Kijowie istnieją trzy placówki opieki społecznej: dom opieki społecznej na 166 osób — hotel i oddział noclegowy, gdzie udzielają usług medycznych; centrum adaptacji społecznej w Jasnohorodce pod Kijowem na 300 osób, gdzie pobyt jest bezpłatny, pomagają wyrobić dokumenty, emerytury; centrum ewidencji bezdomnych obywateli, które zajmuje się rejestracją i odnawianiem paszportów, wyrabianiem emerytury i grupy inwalidzkiej. W każ- Zdjęcie Ksenii Hładyszewej Boże mój! Stukot, grzmot, blask; po obu stronach piętrzą się czteropiętrowe ściany; stukot końskich kopyt, dźwięk kół odbijały się grzmotem i rozbrzmiewały z czterech stron; domy rosły i jakby podnosiły się z ziemi na każdym kroku; mosty drżały; karety latały; woźnice, forysie krzyczeli; śnieg świszczał pod tysiącem sań, które pędziły skądkolwiek; piesi tulili się i tłoczyli pod domami, które obwieszone były lampkami, a ogromne cienie ich migotały po ścianach, sięgając głową do kominów i dachów. Mykoła Hohol dym rejonie miasta jest bank odzieży i obuwia dla bezdomnych. Od 2006 roku odbywają się zimowe patrole, podczas których rozdają gorące posiłki: codziennie — 200 porcji. Istnieje też telefon: 15-51. Na bazie Pierwszego Szpitala Miejskiego utworzono oddział dla bezdomnych na 20 (dla kilkumilionowego miasta! — przyp. aut.) łóżek. Jest instytucja, która przechowuje rzeczy. W ciągu roku trzy bezdomne rodziny zostały wpisane na listę oczekujących na mieszkanie”. Czyżby więc w Kijowie problem bezdomnych został prawie rozwiązany? Mówią, że cztery lata temu w mroźną zimę na Chreszczatyku w biały dzień zamarzła 39-letnia kobieta, matka czworga dzieci. Przyjechała do stolicy na zarobek, aby dać dzieciom możliwość nauki. Spędziwszy bezsenną noc, zasnęła na ulicy. Aby ją uratować, trzeba było po prostu ją obudzić. Obojętni przechodnie tego nie zauważyli… Jak często nie zauważamy tych, którzy potrzebują współczucia? To problem nie finansowania, to problem naszych dusz. Obojętność stała się normą. Tymczasem nikt nie jest ubezpieczony od tego, że jutro spotka go nieszczęście. W wielkim mieście jesteśmy wrażliwi, często bywa ono wrogie wobec nas. Miasta, w którym nie słychać krzyku o pomoc, nie możemy uważać za bezpieczne. Oddaliwszy się od ziemi, nie zbliżyliśmy się do niebios. Ignorując ukraińską odwieczną kulturę, zapomniawszy o najważniejszych wartościach, społeczeństwo przekształca się w potwora, wrogiego samemu sobie. Pomyślmy, czy możliwa była bezdomność i wrogość wobec bezdomnego w naszej kordocentrycznej kulturze jeszcze na początku XX wieku? A minęło nie tak wiele czasu, wciąż żyją ludzie, którzy pamiętają inny świat. Czyżby urbanizacja, dążenie do sytego dobrobytu zmusiły nas do zapomnienia nabytego przez wieki, genetycznie zachowanego doświadczenia? Czyżbyśmy pozwolili, by miłosierdzie i współczucie stały się przeżytkiem przeszłości?

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

znaleźć odpowiedź na wszystkie pytania. Co więcej, Internet to atrybut współczesnej młodzieży. Kiedy chłopak czy dziewczyna zna ciekawe strony, potrafi szybko znajdować potrzebne informacje itp., zyskuje autorytet w środowisku młodzieżowym. Człowiek, który nie potrafi korzystać z sieci elektronicznej, wywołuje drwiny. 3. Nie czuję zagrożenia ze strony Internetu, przynosi on tylko korzyści. WYSYPISKO NIEPOTRZEBNEJ INFORMACJI Edgard, 22 lata, programista 1. Często, bo to moja praca.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

INTERNET — BEZPIECZNA ZABAWKA CZY ZACIĘTY WRÓG?

VOX POPULI Korespondentka „SP” zwróciła się do kijowskiej młodzieży z pytaniami: 1. Ile czasu spędzasz w Internecie? 2. Jakie strony odwiedzasz? 3. Czy odczuwasz zagrożenie ze strony sieci elektronicznej? ZAGROŻENIE PODCZAS NIEUMIEJĘTNEGO KORZYSTANIA Artur, 24 lata, pracownik banku 1. Dwa-trzy dni w tygodniu. 2. Internet to największa biblioteka na świecie, gdzie można znaleźć informacje na każdy temat, począwszy od prognozy pogody i wiadomości, a skończywszy na tekstach prac naukowych. Bardzo wygodna i użyteczna, zwłaszcza dla ludzi biznesu, jest poczta elektroniczna. Korzystam też ze sklepów internetowych, które dziś są najlepszym sposobem na zakup dowolnego towaru. Światowa sieć to ważna i nieodłączna część współczesnego świata. 3. Internet kryje pewne niebezpieczeństwo, jeśli korzysta się z niego niewłaściwie i nieumiejętnie. Na przykład przez sieć elektroniczną można wprowadzić do komputera wirusy. Wiele osób może „wsiąknąć” w gry online, tracąc orientację w świecie, przestając rozumieć, co jest realne, a co iluzoryczne. Destrukcyjny wpływ na osobowość ma wulgaryzm, który spotyka się w tekstach elektronicznych. Również w Internecie w wolnym dostępie znajdują się informacje o tym, jak na przykład zrobić bombę z podręcznych materiałów lub wywołać panikę w tłumie itp. W Internecie potrzebna jest ostra cenzura, choć służbom, które się tym zajmują, trudno wyłapywać podobne dokumenty — ciągle pojawiają się nowe. Współczesna młodzież średnio spędza od dwóch do dziesięciu godzin dziennie przed komputerem, a czasem nawet więcej. Znaczną część swojego czasu chłopcy i dziewczęta poświęcają na Internet, gdzie słuchają muzyki, oglądają filmy, czytają książki elektroniczne, komunikują się z przyjaciółmi itd. Zafascynowanie Internetem często wywołuje uzależnienie psychiczne. Coraz częściej młodzież zaczyna żyć za monitorami, ryzykując zepsucie wzroku, skrzywienie kręgosłupa, bóle głowy, zaburzenia snu, zaburzenia nerwowe. Jednak najstraszniejsze jest to, że z powodu uzależnienia od Internetu młodzież umiera. Zdarzały się przypadki, gdy z powodu emocjonalnego przeciążenia ginęli ludzie, którzy przez 12—50 godzin nie odrywali oczu od monitorów. Na świecie pojawiły się kliniki rehabilitacji osób uzależnionych od Internetu, w szczególności w Japonii, Korei i Chinach, a niedawno zaczęto je tworzyć w USA i Europie, w szczególności w Rzymie. Organy ochrony zdrowia Chin oficjalnie uznały uzależnienie od Internetu za chorobę podlegającą natychmiastowemu leczeniu. Na Ukrainie jeszcze nie mówi się o masowym niebezpieczeństwie płynącym z Internetu dla młodych ludzi. Problem uzależnienia jest zawężany: o negatywnym wpływie gier komputerowych na osobowość wiadomo więcej niż o zagrożeniu ze strony sieci społecznościowych, portali randkowych, stron pornograficznych. Psychiatra kijowskiego centrum psychologicznego „Nou-hau” Aelita Garnyćka wyjaśniła przyczyny, z powodu których młodzież staje się uzależniona od Internetu: „Wraz z rozszerzeniem możliwości sieci elektronicznej, niskimi cenami dostawców internetowych i szerokim dostępem młodzieży do komputerów liczba uzależnionych w naszym centrum wzrosła. Pasja do Internetu pojawia się u tych, którzy odczuwają deficyt miłości i wsparcia. Z drugiej strony — człowiek skłonny do uzależnień przez całe życie będzie zmieniał upodobania — czy to Internet, czy palenie, czy coś innego. Uzależnienie nie jest ostatecznie uleczalne”. Zatem Internet nie jest taką bezpieczną zabawką, jak się na pierwszy rzut oka wydaje. Czyni on człowieka częścią systemu elektronicznego, zmusza do myślenia megabajtami i posługiwania się żargonem komputerowym. A ponadto — przez Internet młodzież zaczęła zapominać drogę do własnego serca, do własnego „ja”, ponieważ w wir- POCIECHA DLA SAMOTNYCH Iryna, 20 lat, studentka 1. W Internecie spędzam pięć—sześć dni w tygodniu. 2. Lubię oglądać ciekawe filmy i słuchać muzyki online. W moim życiu był okres, kiedy dniami i nocami oglądałam ulubiony serial — nie mogłam oderwać oczu od monitora. Niełatwo było przezwyciężyć to uzależnienie. 3. Zagrożenie ze strony Internetu jest minimalne. Uważam, że sieć elektroniczna to pociecha dla samotnych i dla tych, którzy na pewnym etapie chcą pobyć sami. NAJSUKCESYWNIEJSZY WYNALAZEK LUDZKOŚCI Jewhen, 22 lata, menedżer 1. Kiedy odpoczywam w domu w weekendy, prawie cały czas spędzam w sieci elektronicznej. 2. Każdy, kto ma dostęp do Internetu, otwiera przed sobą wiele możliwości — komunikację z ciekawymi ludźmi, różnorodne informacje, pocztę elektroniczną i bibliotekę. Internet oszczędza pieniądze: nie kupuję płyt DVD, ponieważ na niektórych stronach można pobierać dowolne filmy i muzykę. W Internecie dowiedziałem się wielu ciekawych historii o swoich idolach i celebrytach, znalazłem przyjaciół, zacząłem komunikować się z kolegami z klasy, których nie widziałem dziesięć lat. Internet spodobał się moim rodzicom, mama koresponduje z dawnymi znajomymi. Wielu przyjaciół za pomocą Internetu znalazło swoje „połówki”: jedni wesoło spędzają czas razem, a inni już przygotowują się do ślubu. Jestem fanem futbolu, pół roku temu zacząłem grać w wirtualny futbol, wrażenia z którego są pozytywne. Na różnych forach komunikuję się z kibicami kijowskiego „Dynama”, omawiamy aktualne tematy dotyczące drużyny. 3. Nie, ponieważ Internet to najsukcesywniejszy wynalazek ludzkości. ATRYBUT WSPÓŁCZESNEJ MŁODZIEŻY Ołena, 17 lat, studentka 1. W Internecie „siedzę” codziennie. 2. Czaty, fora, sieci społecznościowe dają możliwość komunikowania się z przyjaciółmi i poznawania nowych ludzi. W Internecie można wymienić się doświadczeniem, poradzić się na każdy temat i 2. Odwiedzam różnorodne strony: i do pracy, i do komunikacji. 3. Internet to gigantyczne wysypisko niepotrzebnych i niedokładnych informacji, które zaśmiecają mózg. Z sieci elektronicznej trzeba umieć prawidłowo korzystać, a ludzie, którzy ulegają uzależnieniu, muszą nauczyć się kontrolować siebie. EGZAMIN Z SIŁY DUCHA Tetiana, 20 lat, studentka 1. Internetowi codziennie poświęcam przynajmniej dwie godziny. 2. Jak cała współczesna młodzież, nie potrafię wyobrazić sobie życia bez czatów i sieci społecznościowych. 3. Pasja do sieci elektronicznej przeszkadza w zajmowaniu się innymi sprawami. Często zamiast pilnie pisać pracę kontrolną, wchodzę na różnorodne strony, gdzie komunikuję się z przyjaciółmi lub czytam artykuły. Internet to egzamin z siły ducha: albo go w porę zostawisz, albo on cię ostatecznie wciągnie. Zdjęcie autora blogi, których głównym celem jest chwalenie się sobą, zmyślonymi zwycięstwami, a wszystko to jest grą nieszczerego i powierzchownego aktora. A w pierwszym pamiętniku żółkną zasuszone płatki pierwszej podarowanej róży… A czy młodzież wyobraża sobie swój weekend bez komputera? Od rana do nocy chłopcy i dziewczęta, którzy noszą miano graczy, grają w różnorodne gry komputerowe. Z na wpół przymkniętymi, zaczerwienionymi oczami patrzą w monitor — grać, grać, grać. Elektroniczne kraty… Przez Internet zaciera się słodki smak spotkań z ukochaną osobą i gorycz rozstań. Przecież można całodobowo korespondować w przestrzeni elektronicznej, dawać elektroniczne kwiaty i pocałunki, wymieniać się zdjęciami i komunikować za pomocą kamery internetowej. Tacy właśnie są współcześni Romeo i Julia. Kiedyś zwykły list był miłą wiadomością, na którą oczekiwano dniami, tygodniami, miesiącami. Obecnie poczta elektroniczna w ciągu kilku sekund dostarczy wiadomość. Teraz nie wypada z drżeniem serca oczekiwać listu od ukochanej osoby, długo obracać w rękach pękatą kopertę, wdychając jej zapach, a potem z radością czytać słowa czułości. Teraz to tylko legendy — wspomnienia o tym, jak starannie wypisywano każdą literę w liście, skrapiano strony ulubionymi perfumami, a żegnając się lub żartując — dla romantyzmu — zostawiano mokry ślad od łez. Dla wielu te wspomnienia są świeże, ale je również pochłonął Internet. Młodzież coraz częściej boi się zostawać sam na sam ze sobą, wypełniając się elektronicznymi odczuciami. Kiedy nagle w domu znika światło, młodzi odczuwają dotkliwą samotność i smutek. Internet daje tlen… Dzień bez Internetu mija ciężko, po tygodniu zaczyna się „głód”. Potrzebna jest nowa dawka elektronicznej rzeczywistości. I znów młodzież przypada do monitorów, nie szczędząc czasu, zdrowia, energii. Witamy w świecie Internetu, gdzie nikt nikomu nie jest potrzebny, gdzie można znaleźć pociechę, tracąc w zamian duchowy kręgosłup. To świat, w którym hartują się młode serca, które nie otwierają się przed sobą nawzajem. Stronę przygotowała Natalia ANTONIUK

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Świat, w którym hartują się młode serca

Dzisiejsze młode pokolenie żyje w dwóch wymiarach: w rzeczywistości i w wirtualnym świecie. Prawdziwe życie wymaga od człowieka wysiłku, cierpliwości, wytrwałości, a wirtualne wymaga jedynie umiejętności pracy z komputerem. Dlatego młodym ludziom tak podoba się uciekać od życiowych trudności do przestrzeni elektronicznej, gdzie nie ma ani ograniczeń, ani obowiązków. Uzależnienie od Internetu jest tak samo silne jak uzależnienie od narkotyków, papierosów czy alkoholu. w wirtualnym świecie nie ma imion, są elektroniczne przezwiska (nicki), nie ma twarzy, są fotografie (awatarki), nie ma emocji, są ich wirtualne odpowiedniki (emotikony). Internet zniszczył te proste radości, dzięki którym w pełni czuje się smak prawdziwego życia. W szczególności młodzież traci rozkosz bezpośredniej rozmowy z przyjaciółmi, bo najlepszym towarzyszem staje się komputer. Młodzieżowa logika jest taka: po co spotykać się z przyjaciółmi, skoro są strony, na których można z nimi porozmawiać? A do tego, kiedy jest zimno, nie chce się nigdzie wychodzić, a w domu tak wygodnie. Z najlepszą przyjaciółką, zamiast serdecznej rozmowy przy filiżance herbaty, można porozmawiać przez ICQ w pracy, bo to prostsze, łatwiejsze i tańsze. W Internecie można kłamać, przesadzać, nie rozstawiać akcentów, bo nikt nie widzi twoich oczu, a tak bardzo chce się wyglądać lepiej, choćby w świecie wirtualnym, gdzie nie ma granicy między kłamstwem a prawdą. Dlatego właśnie zyskały popularność portale społecznościowe. Czasem kontakt ze znajomymi przez lata pozostaje na poziomie elektronicznego uścisku dłoni. Internet stopniowo staje się sztucznym zamiennikiem doświadczenia życiowego. Młodzi ludzie bez celu błądzą labiryntami różnorodnych stron, gromadząc w pamięci informacje, które być może nigdy nie przydadzą się w prawdziwym życiu. Internet jest jak szwedzki stół: mnóstwo wszelkiego rodzaju przysmaków — oczy rozbiegajutsia, chočetsia vsʹoho sprobuvaty, odnak korysnych страв maŀo. — (poprawka niżej)

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗

PISZESZ NIE DLATEGO, ŻE CHCESZ COŚ POWIEDZIEĆ, A DLATEGO, ŻE MASZ COŚ DO POWIEDZENIA

Iwan OLIJNYK Na zmianę okrutnej próbie cenzury na los słowa przypadła jeszcze bardziej okrutna próba obojętnością. Jewhen Jewtuszenko We wszystkich czasach słowo było skrzypcami w rękach wirtuoza i kawałkiem drewna w rękach amatora. Od wieków było ono głównym militarnym narzędziem w rękach inspiratorów rewolucji i niebiańskim nektarem w rękach głosicieli Słowa Bożego. Przez stulecia za jedno tylko słowo ludzi palono na środku placów, a jedno tylko słowo monarchy darowało ułaskawienie. Ewoluowało ono od prymitywnych aktów werbalnych do potężnego materializatora myśli. Prawdziwe słowo chłopa wywoływało zwierzęcy strach wszechmocnych suwerenów. I im bardziej prawdziwe i pojemne ono było, tym bardziej bano się tego, kto nim włada. Słowo jest ubóstwiane, dopóki brzmi melodią, ale kiedy przestaje wtórować rozdętemu samouwielbieniu, pojawia się wstręt i gniew. I wtedy na miejsce prawdomównych przychodzą bardziej ulegli pisarze, którzy przepisują historię na nowo. Słowo jest potrzebne wszystkim — i jednocześnie nie jest potrzebne nikomu. “Polityk powinien umieć przewidzieć to, co będzie jutro, za tydzień, miesiąc, rok, a potem umiejętnie znaleźć słowa, by wyjaśnić, dlaczego do tego nie doszło” — mówi Maurice Druon. Giovanni Boccaccio słownie opisywał, jaki nieprzeciętny talent retora-demagoga musi mieć lowelas, aby zdobyć kolejną damę serca. Franz Kafka kierował reflektory na głośniki zardzewiałej machiny biurokratycznej, która na wszystkie błagania niezmiennie odpowiadała monotonnym słownym absurdem, niczym nagranym na taśmę, jednak zawsze dawała złudną nadzieję. Słowo — to sam człowiek, czasem tak kłamliwa w swoim uroku cygańska igła, która niejednokrotnie przebijała na wylot zaciśnięte serca, niosąc wieczny spokój. Słowu już prawie nikt nie wierzy. I nie jest ważne, czy piszesz dlatego, że chcesz coś powiedzieć, czy dlatego, że masz coś do powiedzenia. Słowo połączyło i podzieliło ludzi. Na progu ery informacyjnej pozostało ono bezcenne i zdewaluowane, prawdziwe i zwodnicze… I wieczne. Choć potargane próbą obojętnością, jednak wieczne.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗

RATUJMY SIĘ OD REKLAMY!

Taina BRATCZENKO Pewnego wieczoru zawitałam do znajomej. Dopóki rozmawiałyśmy, jej pięcioletni wnuk uważnie oglądał jakąś audycję telewizyjną. A potem, kiedy na ekranie pojawiła się kolejna reklama, zapytał: „A dlaczego w reklamie ciocie cały czas, kiedy idą w gości jedna do drugiej, to darują nie cukierki i torty, a proszki do prania? Czy one są takimi niechlujami? A po zjedzeniu „Snickersa” koniecznie trzeba skakać z dachu?”. DLACZEGO NASZA REKLAMA JEST TAKA NIEDORZECZNA? Każdego wieczoru włączasz telewizor i zaczyna się… Na pierwszym kanale reklamują „Snickersy”, na drugim — „Pampersy”, na trzecim — „Tampaxy”. Co z nich jest lepsze? Patrzysz i myślisz: ileż ciekawej informacji daje reklama! Okazuje się, że czekolada „Korona” to smak pożądania, a „Bounty” — rajska rozkosz. A jeśli dzieciaki skosztują mlecznej czekolady „Milky Way”, to od razu zaczną muczeć. Właśnie dzięki reklamie dowiedziałam się, że moja twarz po prostu nie może obejść się bez kosmetyków z Morza Martwego, włosy — bez szamponu „Head & Shoulders”, a żołądek — bez gumy „Orbit”. A jeszcze okazało się, że moja kotka lubi konserwy „Whiskas”, chociaż mojej pensji nie wystarczy na to, żeby samej odżywiać się „Whiskasem”… Od takiego życia nie to, że zaczniesz muczeć, a zawyjesz. Jeśli wierzyć naszej reklamie, to piwo „Rohoń” — prawdziwy wskaźnik przyjaźni. Kiedy będziesz częstować przyjaciół tym piwem, to oni „dla ciebie zrobią wszystko!”. Jakże łatwo kupić męską przyjaźń! A dla ratowania naszej reprezentacji bardzo potrzeba wypić jak najwięcej „Czernihiwskiego”! No, a kto będzie pił „Pramenśke”, ten poczuje wielkość austriackiego cesarza! Tylko ciekawe: ileż go trzeba wypić, żeby czuć się właśnie austriackim cesarzem, bo niektórzy po przedawkowaniu mogą uważać się nawet za Napoleona… DLACZEGO NASZA REKLAMA JEST TAKA KŁAMLIWA? A czy spodobałoby się komuś z rodziców, gdyby syn złośliwie zapytał: „Tato, a dlaczego ty nie kaszlesz?”, jak to pyta w reklamie preparatów od kaszlu „reklamowy synek” „reklamowego tatę”. Zatem kaszlej, tato, jeszcze! I głośniej! Żeby zagłuszyć kaszlem następną reklamę, poświęconą kawie. Przecież kawę „Nescafe” propagują pod fragment marszu Montekich i Kapuletów z baletu Siergieja Prokofiewa „Romeo i Julia”. To niech oba klany zabijają się nawzajem, a my w tym czasie będziemy smakować kawę „Nescafe”. DLACZEGO NASZA REKLAMA JEST TAKA AGRESYWNA? Ale najbardziej oburzyło w kolejnej reklamie znęcanie się nad uczuciami religijnymi wierzących. Niedawno na wszystkich kanałach zaczęli ogłaszać grudniowe koncerty rosyjskich piosenkarzy „Gwiazdkowe spotkania”. To czyż ci niepiśmienni ateiści, którzy organizują i propagują „Gwiazdkowe spotkania”, nie wiedzą, że 12 grudnia wciąż trwa Przedświąteczny post u wszystkich chrześcijan: i prawosławnych, i katolików? Oczywiście, że nikt nikomu nie zabrania w tym czasie bawić się i odwiedzać koncerty, ale dlaczego trzeba je nazywać „gwiazdkowymi”, a nie „noworocznymi”? A kiedy już w tej reklamie ogłaszają, że niespodzianką dla nas będzie przyjazd „gwiazdy” Ałły Pugaczowej i proponują spotkać „gwiazdkę gwiazdkową”, to tego nie mogę pojąć… Przecież jak wszyscy chrześcijanie, wiem z Biblii, że za Gwiazdkę Betlejemską uważa się jedyną — tę, która wzeszła nad Betlejem i zwiastowała narodzenie Syna Bożego. I my będziemy spotykać ją nie wcześniej niż w Wigilię. DLACZEGO NASZA REKLAMA JEST TAKA BEZCZELNA? I jakże mi, zacofanej kobiecie, chce się nie darów Morza Martwego, a płodów naszej żywej ziemi, żeby na stole była nasza palanycia z barszczem i słoniną, a nie kostka „Galina Blanca” na litr wody! I żeby konserwy były najpierw dla nas, a dopiero potem dla kotki. Jedyne, o co jestem spokojna, kiedy oglądam reklamę, — nie grozi mi próchnica. I nie dlatego, że używam „Dirolu” z ksylitolem, a dlatego, że coraz mniej odczuwam rozkosz smaku. Przecież im mniej jedzenia — tym mniej rozkoszy, a zatem — i zagrożenia próchnicą. Widocznie ci, którzy reklamują wszystkie te importowane towary, żyją nie w naszym kraju, choć i rozmawiają naszym językiem. Bo inaczej radziliby, jak można przeżyć bez jedzenia i nie schudnąć, a nie propagowaliby pigułek, które zmniejszają wagę i skracają wiek. A to kręcisz się w pracy cały dzień, jak ta baletnica, która w reklamie, i nikt ci nie to, że „Raffaello” nie zaproponuje, a nawet podwyżki pensji… A nam wciąż obiecują europejskie życie, jak w najlepszych importowanych serialach. Tylko słowa ich topnieją, jak piana od „Head & Shoulders”. I już tyle piany i tyle brudu wypełzło na powierzchnię naszego życia, że żaden „Tide” nie poradzi sobie. Oto po takich reklamach chce się pójść do naszych możnowładców w gości z proszkami do prania, żeby oczyścić ich z brudu i łapownictwa, a reklamę — z kłamstwa i niedorzeczności. faktycznie nieudolny w językoznawstwie urzędnik Derżstandartu może swoimi niepiśmiennymi, albo na odwrót — bardzo przemyślanymi działaniami sprzyjać dyskryminacji języka ukraińskiego na Ukrainie. Oczywiste jest, że dla bezpieczeństwa Ukrainy i ochrony jej języka państwowego przed nieświadomymi lub na odwrót bardzo świadomymi (szowinistycznie) urzędnikami potrzebne są takie środki na szczeblu państwowym: zaangażować do etatu Derżstandartu językoznawcę nie niższego poziomu niż dyrektor Instytutu Języka Ukraińskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy z tym, żeby wszystkie propozycje terminologiczne Derżstandartu, zanim trafią do druku jako „nieodwołalne prawo” do wykonania przez obywateli, otrzymywały aprobatę Instytutu Języka Ukraińskiego; zważywszy na to, że w ustaleniu terminologii zainteresowani są specjaliści różnych instytucji naukowo-technicznych, podczas opracowywania pewnej terminologii — na przykład chemicznej — omawiać proponowane terminy ze specjalistami odpowiedniej branży — na przykład chemicznej; jeśli w procesie omawiania nie będzie jednolitego poglądu, to ostateczną redakcję leksyki terminologicznej powierzyć Instytutowi Języka Ukraińskiego i w żadnym wypadku nie pracownikom Derżstandartu Ukrainy; wiedząc, że w młodym państwie, jakim jest Ukraina, jeszcze nie wszystkie akty prawne doprowadzono do zgodności z wymogami zdrowego rozsądku i interesami bezpieczeństwa państwa, zobowiązać Służbę Bezpieczeństwa Ukrainy do sprawdzenia zgodności stopni naukowych urzędników Derżstandartu Ukrainy z wymogami i celami, które stoją przed tą instytucją, jak również autentyczności posiadanych przez tych urzędników dyplomów; środki potrzebne na dodruk karykaturalnych podręczników szkolnych ściągnąć z osób winnych karykaturyzacji języka ukraińskiego. Od redakcji: Pisownia autora zachowana.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗

CIOS W PLECY?

Swiatosław KARAWANSKIJ. Język państwowy odrębnego narodu państwowego jest jego bogactwem narodowym, które obywatele odrębnego państwa powinni szanować i bronić tak samo, jak flagę państwową, godło państwowe i hymn państwowy. Aby ten aksjomat stał się rzeczywistością, struktury państwowe odrębnego państwa — Prezydent, rząd, parlament — muszą wypracować i przyjąć odpowiednie akty prawne. Brak takich aktów na Ukrainie w praktyce odbija się na bezpieczeństwie państwowym kraju, co widać z szeregu faktów, gdy poszczególne struktury biurokratyczne swoimi woluntarystycznymi eksperymentami nad językiem państwowym wyrządzają szkodę państwu w niektórych dziedzinach, w szczególności w sferze edukacji, nauki i kultury. Ta szkoda ostatecznie odbija się na bezpieczeństwie państwowym. Ukraińska terminologia naukowo-techniczna doznała totalnego upokorzenia w czasach „przyjaźni narodów” i ten fakt doprowadził do stworzenia w niepodległej Ukrainie państwowych, a także społecznych instytucji standaryzacji leksyki terminologicznej. Fakt, bez wątpienia, zdrowy. Ale stworzenie instytucji standaryzacji to jeszcze nie rozwiązanie problemu. Nad tymi instytucjami w społeczeństwie obywatelskim potrzebna jest kontrola społeczeństwa, a także organów bezpieczeństwa, ponieważ standardy języka państwowego mogą wpływać i wpływają na bezpieczeństwo państwowe. Brak takiej kontroli to charakterystyczna cecha reżimów totalitarnych, kiedy z góry — z gabinetów wrogich narodowi uzurpatorów — dyktowano żywotnie konieczne realia, w tym także terminologię naukowo-techniczną. Właśnie recydywami takiej polityki można wyjaśnić wypracowanie przez Państwowy Komitet Standaryzacji Ukrainy „międzynarodowej” terminologii chemicznej nie tylko dla potrzeb naukowo-technicznych. Skarykaturowane nazwy niektórych pierwiastków chemicznych. Symbol, Wymowa symbolu, Ukraińska nazwa tradycyjna, Nazwa karykaturalna. Ag, argentum, срібло (srebro), Аргентум (Argentum). Au, aurum, золото (złoto), Аурум (Aurum). C, carbon, вуглець (węgiel), Карбон (Carbon). Cu, cuprum, мідь (miedź), Купрум (Cuprum). Fe, ferrum, залізо (żelazo), Ферум (Ferrum). H, hidrogen, водень (wodór), Гідроген (Hydrogen). Hg, mercurium, живе срібло (żywe srebro), Меркурій (Mercurius). Md, mendelejevium, менделеєвій (mendelew), Мєндєлєвій (Mendelejew). Ni, nikel, нікель (nikiel), Нікол (Nicol). O, oxygen, кисень (tlen), Оксиген (Oxygen). Pb, plumbum, оливо (ołów), Плюмбум (Plumbum). S, sulfur, сірка (siarka), Сульфур (Sulfur). St, stanum, цина (cyna), Станум (Stanum). A także dla systemu edukacji, na co Państwowy Komitet Standaryzacji nie ma podstaw prawnych, naruszając prerogatywę Ministerstwa Edukacji i Nauki. Oto jak Państwowy Komitet Standaryzacji opracował ukraińską terminologię chemiczną z wprowadzeniem jej do podręczników szkolnych (zob. tab.). Jaka jest potrzeba takiej karykaturyzacji języka ukraińskiego? Po pierwsze, powstaje pytanie o wystarczający profesjonalizm osób, które wyświadczyły taką „niedźwiedzią przysługę” językowi ukraińskiemu. Do czego doprowadzi taka karykaturyzacja? Utrudnienie ukraińskiej terminologii takim, w praktyce, antyukraińskim posunięciem, będzie wywoływać w środowisku uczniów niechęć do uczenia się w ukraińskich szkołach, a u rodziców — do posyłania dzieci do ukraińskich szkół. To samo dotyczy zagranicznych studentów. Takie ultranaukowe posunięcie będzie sprzyjać napływowi obcokrajowców do rosyjskich uczelni wyższych w Rosji, a nie do ukraińskich na Ukrainie. Innymi słowy, jakiś mało znany i

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

Proponuję rozpatrzyć problem tożsamości narodowej na Ukrainie przede wszystkim w naszych obecnych realiach prawnych. I zacznę od Ustawy Zasadniczej, a dokładniej od zainicjowanego przez Prezydenta Ukrainy projektu Ustawy Ukrainy „O wprowadzeniu zmian do Konstytucji Ukrainy”. Zakończyła się debata publiczna nad tym projektem ustawy i sądząc po przefiltrowanych na prezydenckiej stronie informacjach, nie zamierza się wsłuchiwać w głos obywateli, a zatem społeczeństwo ukraińskie nie otrzyma pożądanego rezultatu od tej inicjatywy konstytucyjnej. A najbardziej niepokojące jest to, że z projektu Ustawy Zasadniczej — paszportu państwa ukraińskiego, podobnie jak wcześniej z paszportu obywatela Ukrainy, usunięto prawną podstawę tożsamości narodowej.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

TOŻSAMOŚĆ NARODOWA I WOLA OBYWATELSKA SPOŁECZEŃSTWA UKRAIŃSKIEGO

Ołeksander SZOKAŁO Preambuła projektu ustawy Ukrainy „O wprowadzeniu zmian do Konstytucji Ukrainy” zaczyna się tezą: „Naród ukraiński — obywatele Ukrainy wszystkich narodowości”. Jeszcze w kwietniu 2008 r. Rada Naukowa ds. problemów stosunków międzyetnicznych i polityki etnonarodowej przy Prezydium Narodowej Akademii Nauk Ukrainy wydała opinię o jej błędności (choć w zamian zaproponowała nie lepszą — „naród Ukrainy”). Ta błędna teza powtarza odpowiednie stwierdzenie z obowiązującej Konstytucji, które dezorientuje naszą świadomość społeczną już od 13 lat z rzędu, i jest nam narzucane nadal. Czy to sami autorzy projektu oszaleli od teoretyzowania o „społeczeństwie obywatelskim” i „narodzie politycznym” na Ukrainie? Czy siły zewnętrzne próbują uformować na Ukrainie w XXI wieku nowoczesną wspólnotę polityczną pod deklaratywną nazwą „Naród ukraiński”? W Konstytucji ZSRR analogiczną tezą deklarowano formowanie „narodu radzieckiego” — narodu politycznego jako konglomeratu wszystkich narodowości zamieszkujących terytorium Związku Radzieckiego. Obecnie Związek Radziecki przyjęło się nazywać imperium. Imperium, posiadając odpowiednią wielkomocarstwową ideologię — system orientacji politycznych opartych na imperialnej doktrynie zajmowania terytoriów i podbijania ludności, samo formuje swoje społeczeństwo użytkowe. A samodzielny naród z odpowiednią ideologią państwową — systemem orientacji duchowo-społeczno-prawnych opartych na narodowej tradycji samoorganizacji kulturowej, sam tworzy własną wolą polityczną swoje państwo narodowe. W tym tkwi zasadnicza różnica między międzynarodowym imperium a państwem narodowym. Jakiż to eksperyment zamierzono przeprowadzić na Ukrainie? W paszportach obywateli Ukrainy nie ma już zapisu o narodowości — brak podstaw prawnych do narodowej samoidentyfikacji. Teraz w zawoalowany sposób usuwa się z paszportu państwa — Konstytucji Ukrainy — samo pojęcie narodu rdzennego. Pozostało odnarodowić Ukraińców, a na ich korzennej podstawie wyhodować hybrydę kosmopolitów, którym obojętny jest los ukraińskiej ziemi i los tradycji kulturowej narodu rdzennego, sam naród ukraiński i jego duch narodowy. Destrukcyjny proces już trwa: z Ukrainy wygnano około 8 mln wygnańców społecznych — nielegalnych zarobkowych emigrantów w świat, a na Ukrainę wpuszczono niemal taką samą liczbę nielegalnych przybyszów z całego świata. W obecnej Ukrainie istota społeczna jest niepełna i brakuje właśnie klasy średniej, która powinna być źródłem samodzielnej siły społeczeństwa, zdolnego tworzyć państwo narodowe. Zamiast tego władza kompradorska w zadeklarowanym „suwerennym i niepodległym, demokratycznym, socjalnym, prawnym państwie” przeprowadza eksperyment społeczny: formuje społeczeństwo użytkowe — bezetniczny naród polityczny pod ujednoliconą nazwą „Naród ukraiński”. Tytułowa teza „Naród ukraiński — obywatele Ukrainy wszystkich narodowości” z wymienionego projektu ustawy deklaruje „Naród ukraiński” jako konglomerat etnopolityczny i od razu wyklucza z życia politycznego „naród ukraiński” jako wspólnotę etnokulturowo-duchową, tytularny, rdzenny naród — podstawowy czynnik narodotwórczy i państwowotwórczy. Czynnik polityczny od razu zaczyna przeważać nad kulturowym. A niedojrzała świadomość polityczna niszczy duchowe zasady kultury — systemu samoorganizacji, samorozwoju, samorealizacji (drugich, duchowych, narodzin) jednostki i narodu (nacji) jako osoby zbiorowej. Tylko na zasadzie kultury narodowej możliwy jest rozwój polityki narodowej — systemu zapewnienia ładu społecznego. Przypomnę poważne ostrzeżenie wybitnego ukraińskiego uczonego-ekonomisty i działacza politycznego Mychajła Tuhan-Baranowskiego (1865—1919): „Polityka nigdy nie może być wyższa od poziomu kultury”. Polityzacja kultury prowadzi do profanacji całej różnorodności przejawów życia kulturalnego, opartego na samoorganizacji. Japończycy w oto jakiej filozofii sformułowali zasadę tworzenia państwa narodowego na podstawie samoorganizacji kulturowej: „Dusza narodu tworzy państwo”. A pierwszy i najwybitniejszy ukraiński filozof prawa Pamfił Jurkewycz (1826—1874) stworzył całościowy system filozoficzny narodowego państwowotwórstwa na zasadzie prawa narodowego jako zjawiska ducha narodowego: „Prawo — zjawisko ducha narodowego, charakteru historycznego narodu oraz odwiecznej idei prawdy… Duch narodowy jest źródłem prawa i wyższym ustawodawcą”. P. Jurkewycz uzasadnia niezwykle aktualne obecnie przekonanie, że „duch narodu objawia się w jego prawach poprzez moralność władzy”. Zatem, jeśli władza jest niemoralna, to „duch narodu” nie objawia się w prawach. I jeśli ujednolicony „Naród ukraiński” czy abstrakcyjny „naród Ukrainy” jest pozbawiony ducha narodowego, to taki pseudonaród nie będzie miał także swojego prawa, a Ukraina nie stanie się państwem prawnym. Lecz mimo wszystko, naród ukraiński był, jest i będzie rdzenną wspólnotą etnokulturowo-duchową na swojej rodzimej ziemi i głównym czynnikiem państwowotwórczym Ukrainy jako państwa narodowego, jakiekolwiek eksperymenty polityczne by na nim przeprowadzano. Inaczej na tej żyznej ziemi być nie może, choćby nie wiadomo jak komuś chciało się zmienić proces przyrodniczo-historyczny. Właśnie sakralno-naturalna nazwa Ukraina określa psychotyp i typ duchowy ludzi, samonazwę i narodową ideę państwową narodu rdzennego, który zachowuje i pomnaża samodzielną siłę swojej samoorganizacji zgodnie z prawem Wszechjednego Życia. Ukraińcy są dominującym etnosem tytularnym na Ukrainie, stanowiąc 78% społeczeństwa ukraińskiego. Rdzenny naród ukraiński (nacja) — czynnik jednoczący dla wszystkich przyjezdnych. Na zasadach tradycji kulturowej narodu ukraińskiego i na ogólnoludzkiej podstawie moralnej formuje się społeczeństwo ukraińskie. Społeczeństwo ukraińskie — różnoetniczne, społeczno-polityczno-prawne samoutworzenie z tożsamością obywatelską. Naród ukraiński (nacja) — monoetniczne jądro etnokulturowo-duchowe całościowego społeczeństwa ukraińskiego z tożsamością narodową. Istotą ukraińskiej tożsamości narodowej jest typ duchowy człowieka ukraińskiego z prymatem serca — wiodącym czynnikiem życia moralnego. Moralność i duchowość — podstawowa treść życia Ukraińców na zasadzie rodzimej tradycji przyrodniczo-kulturowej. Bo właśnie duchowość napełnia wyższym sensem indywidualne życie człowieka i całą przestrzeń życiową narodu. Abstrakcja od moralności i duchowości prowadzi do odnarodowienia. Przyczyną obecnego kryzysu społecznego na Ukrainie stało się oderwanie od tradycji duchowej rodzimej kultury i imitacja zachodniej cywilizacji finansowej. Przede wszystkim niszczycielskim wpływom cywilizacyjnym ulega system tradycyjnej etnopedagogiki i edukacji — źródłowa podstawa samoidentyfikacji narodu (destrukcyjne działanie procesu bolońskiego na ukraińską edukację stało się już oczywiste). Tożsamość narodowa na Ukrainie znajduje się nie tylko pod unifikacyjnym naciskiem liberalnej kosmopolitycznej cywilizacji finansowej, ale także pod niwelacyjnym naciskiem agresywnej rosyjskiej imperialnej „cywilizacji prawosławnej”. Naród ukraiński, jak i przedstawiciele innych narodów, posiada własną tożsamość etniczną (narodową) z rdzeniem typu duchowego, gdziekolwiek by nie żyli. Socjum etniczne zawsze pozostaje duchowo-przyrodniczą, etnokulturową, językowo-psychologiczną rzeczywistością, a jego przedstawiciele poprzez etniczną samoidentyfikację czują i uświadamiają sobie, że są nieodłączną częścią swojego narodu. Każdy przedstawiciel narodu tytularnego i składowej etnicznej społeczeństwa ukraińskiego powinien mieć prawo swobodnego potwierdzania swojej narodowości zapisem w paszporcie obywatela Ukrainy. A państwo jest zobowiązane zagwarantować to prawo wszystkim składowym etnicznym i na tej podstawie — także reprezentację w organach władzy państwowej wszystkim mniejszościom narodowym w proporcjach równych z narodem tytularnym. Gdzie teraz miejsce dla Ukraińców, ale nie obywateli Ukrainy? Obiektywnie pozostając częścią ukraińskiego socjum etnicznego, Ukraińcy zagraniczni (ich status określono odpowiednią Ustawą Ukrainy), zgodnie z Konstytucją, teraz nie należą do „Narodu ukraińskiego”, bo nie są obywatelami Ukrainy. De iure rzeczywiście nie należą do wspólnoty społeczno-polityczno-prawnej społeczeństwa ukraińskiego, ale do narodu ukraińskiego jako wspólnoty etnokulturowo-duchowej należą de facto. Więc jaki sens mają etniczni Ukraińcy poza granicami Ukrainy, by identyfikować się z konglomeratowym „Narodem ukraińskim” czy z abstrakcyjnym „narodem Ukrainy”? A cudzoziemcom u nas wystarczy tylko nabyć obywatelstwo ukraińskie, by od razu stali się „narodem ukraińskim” lub „narodem Ukrainy”. Tożsamość etniczna lub narodowa — to wyraz woli samodzielnej siły ducha narodu, nacji jako osoby zbiorowej poprzez indywidualne wyrazy woli ludzi. Rdzeniem etnicznej, narodowej samoidentyfikacji jest typ duchowy człowieka jako suma stabilnych cech etnopsychicznych — wiodąca siła ducha osoby w jej sercu. Sercem człowiek jednoczy się ze wszystkim, co bliskie — ziemią, rodziną, rodem, narodem, znajdując przyrodniczo-moralną podstawę dla pragnienia duszy, by żyć, a rozumem, zwłaszcza pozbawionym podstawy serca, kieruje się w świat i przeważnie przystosowuje, adaptuje do obcego. Teraz pojawia się pytanie dotyczące zadeklarowanego w Konstytucji Ukrainy „zachowania puli genowej Narodu ukraińskiego” jako obowiązku państwa. Wychodzi na to, że państwo jest zobowiązane zachowywać pulę genową konglomeratu kosztem odnarodowienia narodu rdzennego? Zatrzymać odnarodowienie Ukraińców i spekulacje polityczne na kwestiach językowo-narodowych oraz zapewnić odtwarzanie przez społeczeństwo ukraińskie własnej samodzielnej siły i jego samorozwój na tej podstawie można jedynie poprzez zalegalizowanie w Konstytucji Ukrainy: kluczowego pojęcia prawnego Społeczeństwo ukraińskie — różnoetniczna całość obywatelska, skonsolidowana wokół monoetnicznego jądra rdzennego narodu ukraińskiego (nacji); podstawowego pojęcia tradycyjnego prawa ukraińskiego Wola — mądra decyzja, którą świadomie podejmują wszyscy obywatele i która staje się skutecznym prawem dla każdego obywatela w jedności jego praw i obowiązków; światopoglądowego pojęcia Ukraińska ideologia państwowa — system orientacji duchowo-społeczno-prawnych życia Społeczeństwa ukraińskiego na zasadzie Zdjęcie Ksenii Hładyszewej fundament ukraińskiej tradycji kulturowej i ogólnoludzkiej moralności. Istota moralności tkwi w osiągnięciu przez człowieka dojrzałości moralnej w trójjedni prawdziwego myślenia, prawdziwego wyrażania i sprawiedliwego działania, na podstawie czego odbywa się drugie, duchowe narodzenie człowieka w systemie jego własnej kultury. Każdy człowiek i naród musi mieć własne oparcie moralne w duchowej woli swojego serca i moralnej skuteczności swojego rozumu. „Wola to miara samodzielnej siły człowieka i narodu. Bądźcie samodzielną siłą, a nie narzędziem cudzej siły” — ten moralny imperatyw P. Kulisza jest kluczem do zrozumienia istoty ludzkiego życia. Człowiek posiada samodzielną siłę, gdy kieruje się pragnieniem duszy, by żyć, i realizuje swój życiowy program — duchowy cel. A kiedy posługuje się tylko potrzebami organizmu, bierze środek za cel i łatwo staje się narzędziem cudzej siły. Ludzie, którzy zależą od kawałka chleba w dosłownym i przenośnym znaczeniu, tracą samodzielną siłę i życiowy program swojej duszy. Zbiorowa osoba narodu, podobnie jak ludzka osobowość, zapewnia sobie godne życie samodzielną siłą duszy, serca i rozumu. Wyższy cel indywidualno-wspólnotowy koncentruje idea ładu społecznego (narodowa idea państwowotwórcza) — program życia ukraińskiego społeczeństwa na podstawie kulturowej (duchowo-gospodarczej) tradycji rdzennego narodu z wiodącymi światopoglądowymi orientacjami narodowej ideologii państwowotwórczej. Tylko narodowa ideologia państwowotwórcza zapewnia wartościowe duchowo-społeczno-prawne orientacje dla każdego obywatela i całego ukraińskiego społeczeństwa w realizacji życiowego programu indywidualnej i zbiorowej duszy w systemie polityki narodowej — zarządzania społeczeństwem i państwem. Ukraińskie społeczeństwo jest zdolne osiągnąć porozumienie społeczne i zharmonizować swoje życie ze środowiskiem naturalnym Ukrainy poprzez język rdzennego narodu — system naturalnych wibracji akustycznych i duchowo-sensowych, które porządkują przestrzeń życiową całego społeczeństwa. Tylko system języka rdzennego narodu o statusie państwowego zapewnia międzyetniczne porozumienie obywatelskie i tworzenie systemu ładu społecznego. Państwo powinno zapewniać wszechstronny rozwój i pełnowartościowe funkcjonowanie języka ukraińskiego jako państwowego oraz języka komunikacji międzyetnicznej w sferze politycznej i wszystkich innych sferach życia społecznego na całym terytorium Ukrainy oraz gwarantować swobodny rozwój i kulturowe funkcjonowanie języków wszystkich mniejszości narodowych. Lecz funkcjonowanie języka, oprócz aspektu kulturowo-politycznego, ma jeszcze aspekt moralny. Język, zwłaszcza państwowy, staje się realną moralną siłą społeczną, gdy mówiący potwierdzają prawdę swoich słów sprawiedliwymi czynami. Tylko ideologia państwowotwórcza, skuteczny język państwowy i wola (skuteczna świadomość prawna) skonsolidowanego ukraińskiego społeczeństwa są zdolne zjednoczyć wszystkich ukraińskich obywateli w ojczyźnie i za granicą, a także zagraniczną część ukraińskiego etnosu w interesie Ukrainy wbrew zaprzaństwu kompradorów. A na zbiorową osobę narodu ukraińskiego z jego konsolidującą wolą ducha narodowego nakłada się wysoką misję zjednoczenia całego ukraińskiego społeczeństwa w całościową wspólnotę społeczno-polityczno-prawną, która wytworzy własną wolą obywatelską swoisty system polityczny ładu społecznego — państwo ukraińskie.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 12strona oryginału ↗

DLACZEGO W «PROŚWIECIE» JEST MAŁO MŁODYCH?

Wołodymyr FERENC, członek „Proświty”, członek NSŻU, m. Iwano-Frankiwsk Nie będę dużo przepowiadać z tego, o czym mówiono na sprawozdawczo-wyborczej konferencji Iwano-Frankiwskiej obwodowej „Proświty”. Delegaci to przeważnie ludzie w średnim i starszym wieku, dlatego najbardziej chcieli usłyszeć odpowiedź na pytanie, dlaczego w „Proświcie” jest tak mało młodzieży. Przewodniczący „Młodej Proświty” Wołodymyr Olijnyk nie zapisywał się do wystąpienia, ale mimo to otrzymał głos na żądanie zaniepokojonych proświtian. Ogólny entuzjazm wyparował, kiedy usłyszano prawidłowe ogólne frazy o szczególnym zainteresowaniu młodzieży i o tym, że praca jest prowadzona. Pan Olijnyk jako przewodniczący „Młodej Proświty” zrobił błyskawiczną karierę polityczną, pracuje w departamencie polityki wewnętrznej i ze względu na obowiązki służbowe musi zajmować się problemami młodzieży. Dlatego trudno odróżnić jego osobiste sukcesy w służbie państwowej, zaczynając od „Szkoły liderów”, od rzeczywistego dorobku kierowanej przez niego organizacji. Ze wszystkiego wynikało, że przyczyną starzenia się „Proświty” jest brak uwagi organizacji do problemów młodzieży, jej życiowych potrzeb i zainteresowań. Nikt już nie zaczął dopytywać, czy „Młoda Proświta” istnieje w szkołach wiejskich, w miastach i rejonach obwodu. Czasu było za mało, dlatego odpowiedź na bolesne pytanie ma dać nowo wybrana rada „Proświty”. Moim zdaniem nie warto dostosowywać się do młodzieży, tym bardziej „wabić” ją do „Proświty”, choć niektórzy uważają to za jedyny prosty sposób odmłodzenia organizacji. Młodzież jest rozsądna i chce widzieć w organizacji siłę, zdolną osiągać sukces już dziś, nie licząc na przyszłość. Młodzi wolą nie gadać o idei narodowej, lecz żyć już dziś tak, jak powinni żyć wolni Ukraińcy; uznają za pożyteczną organizację z konkretną misją pomocy obywatelom w osiąganiu pomyślnego ukraińskiego stylu życia. Dlatego wyjaśniać misję i demonstrować skuteczne działanie „Proświty” koniecznie trzeba, aby społeczność odczuła obecność siły, która realnie pomaga w codziennym życiu i pracuje na perspektywę narodu. Telewizja, reklama, prasa i liberalni politycy odwodzą Ukraińców od aktywności obywatelskiej, stopniowo przekształcając ich w obojętne, konsumenckie społeczeństwo. Rośnie niechęć Ukraińców do wspierania własnych, ukraińskich organizacji społecznych. Ale przecież nasi dziadkowie, z własnych skromnych środków, utrzymywali w jeszcze gorszej sytuacji „Proświtę”, która faktycznie zapoczątkowała „Plast”, OUN, stworzyła duchowe podstawy walk wyzwoleńczych. Tak już jest zaprowadzone, że każde pokolenie Ukraińców musi nieść swój ciężar odpowiedzialności i walki. Współczesne ukraińskie społeczeństwo również będzie musiało przeżyć walkę o wyzwolenie, tym razem od narastającego wpływu informacji z ekranów telewizyjnych, prasy, radia i Internetu. Trzeba będzie nauczyć się rozpoznawać destrukcyjną informację i propagandę oraz chronić przed nią dzieci. Niestety, państwo nie wszystko może, dlatego nie możemy czuć się bezpieczni i wolni w warunkach i w kulturze narodowej, jeśli nie będziemy mieli narodowej organizacji społecznej, przeznaczonej do samoobrony przed najnowszymi zagrożeniami i do prognozowania pomyślnego rozwoju narodu. Współczesne prosvitanstwo, czyli oświecenie, to złożona sfera działalności społecznej, która nie każdemu jest pod siłę i wymaga władania technologiami informacyjnymi, umiejętności głębokiej analizy wydarzeń w Ukrainie i poza jej granicami. Działacze Proświty starszego pokolenia, którzy nie zdołali opanować nowych metod pracy społecznej, obiektywnie nie będą w stanie wypełnić współczesnej misji „Proświty”. Dlatego organizacja potrzebuje młodzieży, ale nie jako zmiany wiekowej, lecz jako pełnoprawnego członkostwa z nowoczesnym myśleniem i fachowym podejściem do sprawy społecznej. „Proświta” powinna stać się organizacją systemotwórczą, która połączy narodowe struktury społeczne w ogólnoukraiński ośrodek samoobrony narodu, kształtowania pomyślnego zachowania społeczeństwa w kontaktach ze światem oraz tworzenia wysokiej jakości ukraińskiego stylu życia. Tylko taka współczesna „Proświta” może skutecznie kompensować słabość systemu politycznego, naprawiać wady demokracji, kontrolować realizowanie przez władzę interesu narodowego. Stworzenie tak złożonego organizmu społecznego — systemu ukraińskiego narodowego (nieliberalnego) społeczeństwa obywatelskiego — wymaga wielkich środków i aktywności, przede wszystkim młodzieży. Ale właśnie ten niezwykle interesujący, ultranowoczesny projekt wzmacniania potencjału narodowego i tworzenia ukraińskiego cudu (na wzór japońskiego w Japonii) może przyciągnąć wszystkich rozsądnych Ukraińców, a przede wszystkim młodzież. „Proświta” powinna przekonać wszystkich Ukraińców świata do konieczności zebrania środków na jej wyposażenie na poziomie superorganizacji XXI wieku. Jeśli zejść na ziemię, to znajdziemy mnóstwo przeszkód na drodze do realizacji tego projektu, ale z czasem można je pokonać, mając wiarę w ukraińskość. Przykro, że trzeba będzie naprawiać czysto organizacyjne przeszkody. Tak się złożyło, że „Młoda Proświta” została zarejestrowana prawnie jako odrębna organizacja społeczna, z własnym statutem, członkostwem, niezależnym kierownictwem i formalnie nie podlega „Proświcie”, a jedynie deleguje do zarządu własnego przedstawiciela. „Młoda Proświta” zrzesza już samodzielną młodzież, skupioną na własnych zainteresowaniach: organizacji czasu wolnego, przygotowaniu do przywództwa w działalności politycznej i biznesowej. Dlatego członkowie organizacji młodzieżowej nie mają potrzeby dodatkowo zdobywać członkostwa również w Macierzystej „Proświcie”. Nic dziwnego, że taka „Młoda Proświta” zamyka się w sobie i ciąży ku klubowi wzajemnego wsparcia w celu zdobycia kariery politycznej, biznesowej czy władczej. Nieuchronnie pozostawia na uboczu nie do końca jeszcze samodzielną młodzież uczniowską. Ogniwa „Młodej Proświty” w szkołach w rzeczywistości organizują inicjatywni członkowie Macierzystej „Proświty”. Stąd nieprzyjemny dla nas wniosek: organizacyjne wydzielenie „Młodej Proświty” faktycznie naruszyło tradycję wiekowej ciągłości członkostwa w „Proświcie”. Oczywiście była to błędna decyzja, ale jak teraz przekonać ambitnych młodych liderów, by oddali pieczęć, a „Młodą Proświtę” skłonić do samolikwidacji i wtopienia się w jedną „Proświtę”? Od samego początku zaproponowano inną drogę. Musiałem uczestniczyć w publicznej dyskusji na temat młodzieżowego prosvitanstwa, referować na konferencji Iwano-Frankiwskiego Miejskiego Zrzeszenia „Proświty”, przygotowywać projekty przepisów o „Młodej Proświcie” oraz metodyczne zalecenia dla organizatorów. „Młoda Proświta” była wówczas postrzegana jako młodzieżowe skrzydło Towarzystwa, z koncentracją działania w szkole. Przyjmowanie młodzieży w członkostwo „Proświty” miało odbywać się na ogólnych zasadach, w starszym wieku uczniowskim, po szkoleniu pod kierunkiem doświadczonych opiekunów-działaczy Proświty. Statut „Proświty” nie ustanawia ograniczeń wiekowych ani przywilejów członkostwa. Organizacja przyjmuje wszystkich gotowych do pracy społecznej — od ucznia po emeryta. Niestety, zwyciężyło inne stanowisko i od tego czasu młodzież uważa „Proświtę” za organizację starszego pokolenia. Jeśli wszystko pozostawimy tak, jak jest, to za jakiś czas nie będzie ani aktywnej starej, ani młodej „Proświty”. Istnieje jeszcze gorsze niebezpieczeństwo: osłabiona organizacyjnym odłączeniem młodzieży „Proświta” może zostać poddana najazdom raiderskim ze strony oligarchicznych partii, które będą cynicznie starały się wykorzystać swoją kontrolę nad nią jako dowód dziś modnej „nacjonal-demokratyczności”. Ukraińcy powinni wiedzieć, że nie wspierając „Proświty”, ryzykujemy utratę inicjatywy społecznej, i wtedy w imieniu ukraińskiej społeczności będą występować ludzie, którym głęboko obojętny jest los języka ukraińskiego i prawdziwa misja „Proświty”. Zatem problemy „Proświty” są nierozerwalnie związane ze współczesnymi trudnościami Ukrainy, dlatego niezawodnie zmieniać życie na lepsze można jedynie w ruchu prosvitiańskim. Młodość, niestety, jest czasowa, dlatego kwestia młodzieży w życiu społecznym nie istnieje — istnieje problem współczesnego prowadzenia spraw społecznych i zrozumienia, że systemowemu naciskowi na ukraińskość może przeciwstawić się jedynie równie silna w oporze narodowa struktura społeczna, oparta na „Proświcie”. Z czasem przekonujemy się, że innego wyjścia nie ma. Prawdziwą demokrację, zdolną poprawiać życie i władzę państwową, mogą urzeczywistnić jedynie silne narodowe organizacje społeczne w systemowej jedności ze zmodernizowaną „Proświtą”.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 12strona oryginału ↗

Dobiega końca „Rok bez młodzieży”

Euhen BUKET Z myślą o szerokim zaangażowaniu młodzieży w budowę demokratycznego społeczeństwa obywatelskiego oraz stworzeniu odpowiednich warunków do intelektualnego, kulturalnego i fizycznego rozwoju młodych obywateli Prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko 3 lipca 2008 roku podpisał dekret «O przeprowadzeniu na Ukrainie w 2009 roku Roku Młodzieży». Wszystko wyglądało wtedy optymistycznie: przewidywano w projektach ustawy o budżecie państwowym Ukrainy na 2009 rok i kolejne lata zwiększenie środków na działania w ramach realizacji polityki młodzieżowej, wsparcie młodzieżowych i dziecięcych organizacji społecznych, tworzenie młodzieżowych programów telewizyjnych i radiowych, utworzenie Ogólnoukraińskiego centrum patriotycznego wychowania młodzieży oraz Domu Młodzieży Ukrainy, a także inne działania, łącznie około dwudziestu kierunków, które miały poprawić życie młodzieży. To było latem. A jesienią nadeszła ogólnoukraińska kryzys… Chciało się jak najlepiej, a wyszło jak zawsze: finansowanie państwowe projektów programów młodzieżowych i dziecięcych organizacji społecznych zmniejszono w porównaniu z 2008 rokiem trzykrotnie, zamrożono program młodzieżowych kredytów mieszkaniowych, a dekret Prezydenta jest realizowany „na papierze”. Tak uważają organizatorzy obywatelskiej kampanii „Rok bez młodzieży”, która rozpoczęła się 8 listopada tego roku. Według badań socjologicznych 97% respondentów nie wie o przeprowadzaniu Roku Młodzieży na Ukrainie, a 85% tych, którzy słyszeli o Roku Młodzieży, uważa, że jego realizację zawalili urzędnicy. Niezadowolenie wywołało powstanie licznej obywatelskiej koalicji, jakiej ruch młodzieżowy od dawna nie widział. W ciągu miesiąca przed kampanią przyłączyło się ponad 100 ogólnoukraińskich i regionalnych organizacji społecznych, wśród nich młodzi prosvitianie z obwodów winnickiego, odeskiego i kijowskiego. Wokół idei zmuszenia urzędników i wysokich funkcjonariuszy do realizacji w oficjalnie ogłoszonym Roku Młodzieży na Ukrainie zadeklarowanego przez państwo wsparcia ukraińskiej młodzieży zjednoczyły się organizacje z wszystkich zakątków kraju. Wśród nich są organy samorządu studenckiego, rady młodzieżowe różnych miast, media drukowane i elektroniczne, kluby o różnym profilu, organizacje społeczne oraz ich związki. Uczestnicy kampanii już wysłali około trzech tysięcy oficjalnych pism do ministra ds. rodziny, młodzieży i sportu Jurija Pawlenki, rozpoczęli falę protestacyjnych akcji we wszystkich regionach kraju i przygotowują referendum w sprawie Roku Młodzieży na Ukrainie, którym planują dać ostateczną ocenę realizacji przez państwo jego własnych inicjatyw w dziedzinie polityki młodzieżowej. Uczestnikami kampanii mogą być także dziś wszelkie organizacje społeczne, osoby prawne i fizyczne. Zbierane są podpisy pod petycją internetową, działa strona http://www.rikbezmolodi.org oraz grupa w sieci społecznościowej „W kontakcie”. Można tam zapoznać się z relacjami z przeprowadzonych akcji, zapowiedziami wydarzeń, znaleźć listę organizacji-uczestników, telefony inicjatywy obywatelskiej itp. Tymczasem oficjalna strona Ministerstwa Ukrainy ds. rodziny, młodzieży i sportu informuje, że z Rokiem Młodzieży wszystko w porządku, dekret Prezydenta jest wykonywany, imprezy się odbywają, choć nie tak masowo, jak planowano. I dlaczego ta młodzież protestuje? Trzeba wreszcie zrozumieć, że w Ukrainie jest kryzys, i że on na pewno minie, tak jak minie Rok Młodzieży, który nikomu nie jest potrzebny przed wyborami.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 12strona oryginału ↗

Świeć nam, Switłanko!

Marija Didyk, nauczycielka-metodyk, wieś Kiselów, obwód czerniowiecki W jej oczach zawsze jest dużo światła. A to światło pochodzi z miłości do wszystkiego: do matki, do babci i dziadka, do przyjaciół-młodych proświtjan, bo Switłana Snitko jest przewodniczącą pierwotnej organizacji „Młodej Proświty” przy kiselowskiej szkole ogólnokształcącej na Bukowinie. Wzorowa uczennica od pierwszej klasy. Ulubione przedmioty — języki obce, historia. Hobby — wyraziste czytanie. Szczególnie lubi ogniste słowa Szewczenki. Już trzy lata Switłana jest stałą laureatką rejonowych szewczenkowskich konkursów „Zwrócone świętości”. A jeszcze — pomocnica księdza Jurija Łużnego, kierownika niedzielnej szkoły przy cerkwi Świętego Mikołaja. To przykład współpracy Kościoła i „Młodej Proświty”. Dzięki tej współpracy zorganizowano wiele ciekawych wycieczek (uczniowie niedzielnej szkoły odwiedzili klasztory w Maniawie i Uhryniczowie na Galicji), uczniowie-młodzi proświtjanie co roku biorą udział w obwodowym konkursie bożonarodzeniowych wertepów w Czerniowcach, dziecięcy chór cerkiewny przez cały rok śpiewa akafisty przy wszystkich kaplicach wsi. Młoda proświtjanka po dorosłemu martwi się problemami swoich rówieśników. Bo rozmawiając z nimi, rozumie, czego pragną niepokorne dusze szesnastolatków. To niezwykle trudny wiek, bo oni już nie są dziećmi, ale jeszcze nie dorośli. Właśnie w tym okresie jej rówieśnicy szukają swojego miejsca w grupach, gdzie byłyby wspólne zainteresowania, podobny stosunek do świata. Switłana zastanawia się nad tym, co trzeba zrobić, aby młodzież szkolna się zmieniła, zrozumiała, że najważniejsze dla niej w przyszłości to wiedza, ideały narodowe, kulturalne, historyczne. Switłana jest czytelniczką „Słowa Proświty”. Najbardziej przyciągają jej uwagę materiały na temat historyczny. A jeszcze na łamach gazety, jak wszyscy jej rówieśnicy, szuka odpowiedzi na mnóstwo pytań, szczególnie tych dotyczących ruchu młodzieżowego. Dlatego myślę, że wyrażę myśl przeważającej większości młodzieży, aby w czasopiśmie pisano o młodzieży szkolnej, jej liderach i ich problemach.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 13strona oryginału ↗

PROFESJONALIZM I DOŚWIADCZENIE Narodowy program prezentacyjno-rankingowy „Biznesowy wizerunek Ukrainy. Osiągnięcia narodowe”

Zaszczytne wyróżnienie „Narodowe uznanie—2009” otrzymała Specjalistyczna naukowo-projektowa firma architektoniczno-konserwatorska „Archprojekt-MDM”. Niedawno obchodziła ona piętnastolecie istnienia. Stworzył ją i stanął na jej czele znany odeski architekt, członek rzeczywisty Akademii Inżynieryjnej Ukrainy, członek rzeczywisty Międzynarodowej Akademii „Sciences Housing and Communal Economy”, członek korespondent Międzynarodowej Akademii Inżynieryjnej, członek Narodowego Związku Architektów Ukrainy Mychajło Powstaniuk, który poświęcił ukochanemu miastu ponad 42 lata działalności zawodowej i twórczej. „Archprojekt-MDM” to firma rodzinna, gdyż ramię w ramię z Mychajłą Hryhorowyczem pracują dwaj jego synowie — Mychajło i Dmytro, którym ojciec przekazał nie tylko tajemnice zawodowe, ale i miłość do rodzinnego miasta, zachwyt jego historią, wiarę w jego szczęśliwą przyszłość. Firma specjalizuje się w projektowaniu nowych budynków, rekonstrukcji i renowacji zabytków architektury. Oprócz tego „Archprojekt” projektuje i rekonstruuje budynki mieszkalne i użyteczności publicznej, pracuje nad wystrojem wnętrz. Wszystkie projekty wydawane są z pełnym pakietem dokumentów, w tym ze wszystkimi niezbędnymi uzgodnieniami i zezwoleniami. Firma zaprojektowała i brała udział w budowie ponad 350 obiektów w Odessie, w tym budynków mieszkalnych przy zaułku Sabańskim (wyróżnionych dyplomem I stopnia Związku Architektów Ukrainy za najlepszy projekt 1996 roku). W dorobku twórczym firmy znajduje się rekonstrukcja rynku „Prywoz” i zasłużona nagroda — pierwsza nagroda mera miasta w 1999 r.; rekonstrukcja kilku zabytków architektury z nadbudową pięter (ul. Lanżeronowska 9 i 13; przy ul. Preobrażeńskiej 32 na rogu ul. Derybasowskiej); fasady i wnętrza Arabskiego Centrum Kultury; budynek restauracji „Czerwony homar”, ul. Marazlijewska 1/1; rekonstrukcja i renowacja zabytku architektury — Pałacu Szacha, ul. Gogola 2. Za tę pracę firma otrzymała II nagrodę na VIII Międzynarodowej wystawie „Budownictwo i architektura, 2001” (Kijów). Wymownym świadectwem wysokiego profesjonalizmu zespołu są liczne nagrody szczebla ogólnoukraińskiego i międzynarodowego; dyplom zwycięzcy wystawy „ArchTech” w nominacji „Architektura” (2000); dyplom Denkmal (2000) „Europejskiej wystawy ochrony zabytków i odnowy miast” (Lipsk). Dyplom ten jest jedynym, jaki zdobyła organizacja projektowa z krajów WNP. „Archprojekt-MDM” został nagrodzony dyplomem laureata ogólnonarodowego konkursu „Wyższa próba”, a dyrektor M. Powstaniuk za osobisty wkład w uzdrowienie gospodarki narodowej, rozwój procesów integracyjnych — międzynarodowym wyróżnieniem „Złoty Merkury” (2004 r.). W tym samym roku firma zdobyła międzynarodową nagrodę „Jakość europejska”. Jest to najwyższy stopień międzynarodowego uznania zasług producenta towarów. Decyzją Europejskiego Zgromadzenia Biznesowego za osobisty wkład w intelektualny rozwój współczesnego społeczeństwa Mychajło Powstaniuk został uhonorowany międzynarodową nagrodą Sokratesa i włączony do międzynarodowego rejestru wybitnych osobistości współczesnego świata (2005). Za dynamikę wzrostu w swojej branży w 2006 roku firma została nagrodzona dyplomem „Najlepsze przedsiębiorstwa Europy”, a jej dyrektor M. Powstaniuk za osobisty wkład w rozwój integracji europejskiej — międzynarodowym wyróżnieniem „Zjednoczona Europa” (Anglia, Oksford, 2007). Zdobywcą złotego wyróżnienia „Uznanie roku—2009” jest Towarzystwo z ograniczoną odpowiedzialnością „Ukrahrotech” oraz Międzyregionalne centrum przekwalifikowania zawodowego żołnierzy zwolnionych do rezerwy. Towarzystwo z ograniczoną odpowiedzialnością „Ukrahrotech” specjalizuje się w opracowywaniu dokumentacji naukowo-technicznej i projektowej w sferze bezpieczeństwa technogennego od 1999 roku, w szczególności w opracowywaniu i ekspertyzie planów lokalizacji i likwidacji sytuacji awaryjnych i awarii, identyfikacji i deklarowaniu obiektów podwyższonego ryzyka, projektowaniu kompleksów zautomatyzowanych systemów wczesnego wykrywania sytuacji nadzwyczajnych, a także ich montażu, próbach odbiorczych i rozruchu. dzenia. Wszystkie prace wykonują wykwalifikowani pracownicy. Doświadczenie wysokiej klasy specjalistów i ekspertów, zgromadzone podczas opracowywania dokumentacji inżynieryjnej i technicznej dla ponad 1500 dużych i małych przedsiębiorstw Ukrainy, zostało uhonorowane listami pochwalnymi i dyplomami. Przedsiębiorstwo jest dyplomantem międzynarodowych wystaw w dziedzinie bezpieczeństwa pożarowego i technogennego, laureatem nagrody oraz zdobywcą złotego medalu ogólnoukraińskiego programu „Złote ręce Ukrainy”. Publikacje naukowe pracowników przedsiębiorstwa ukazywały się w czasopismach „Wiestnik Naukowy”, „Modelowanie Matematyczne” oraz innych wydawnictwach. Specjaliści brali aktywny udział w konferencjach naukowych i seminariach metodycznych, posiedzeniach plenarnych ogólnoukraińskich konferencji naukowo-praktycznych na tematy: „Aktualne problemy obrony cywilnej”, „O deklarowaniu bezpieczeństwa obiektów potencjalnie niebezpiecznych”; międzynarodowych seminariach-naradach „Ochrona pracy i bezpieczeństwo przemysłowe w przedsiębiorstwach NJSC Naftohaz Ukrainy”, „Aktualne kwestie zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego i technogennego na Ukrainie”, „Współczesny stan bezpieczeństwa technogennego na Ukrainie oraz kierunki zwiększenia skuteczności działań zapobiegawczych”, „Wdrażanie systemów wczesnego wykrywania sytuacji nadzwyczajnych i ostrzegania ludzi w przypadku ich wystąpienia w obiektach potencjalnie niebezpiecznych oraz obiektach podwyższonego ryzyka — jako skuteczny środek zapobiegania powstawaniu sytuacji nadzwyczajnych” itp. „Ukrahrotech” prowadzi badania naukowe w dziedzinie prognozowania sytuacji nadzwyczajnych, oceny ryzyka i skutków awarii, a także prace perspektywiczne, nad którymi pracują kandydaci i doktorzy nauk chemicznych oraz technicznych. Wydano podręcznik „Zarządzanie bezpieczeństwem technogennym obiektów potencjalnie niebezpiecznych” (nakład 5000 egzemplarzy), w którym przedstawiono metody obliczeń skutków sytuacji awaryjnych i awarii wraz z przykładami, które pomogą twórcom planów lokalizacji i likwidacji sytuacji awaryjnych oraz awarii. Przedsiębiorstwo posiada bazę produkcyjno-techniczną, jest oficjalnym dealerem ChOKBA „Chimawtomatyka” AT „ROSS”, „SPO Analitpryład” (Rosja), członkiem stowarzyszenia „Bezpieczeństwo technogenne i ochrona cywilna ludności”, członkiem stowarzyszenia uczestników programów wczesnego wykrywania i ostrzegania o przypadkach wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych na Ukrainie. Spółka z o.o. NPP „Ukrahrotech” zaprasza wszystkich chętnych do wzajemnie korzystnej współpracy. Współczesna Ukraina pilnie potrzebuje nowego typu młodzieży — mobilnego na rynku pracy absolwenta placówki stopniowego kształcenia zawodowego, który zdobył nie tylko określoną wiedzę i umiejętności zawodowe w jednym lub kilku zawodach robotniczych wyższego stopnia, ale także, pokonując konkurencję, zdołał uzyskać poziom kwalifikacyjny młodszego specjalisty, stać się menedżerem średniego szczebla produkcji. Właśnie takich absolwentów przygotowuje jedna z najlepszych placówek edukacyjnych nowego typu w Krzywym Rogu i w całym obwodzie dniepropetrowskim — Międzyregionalny ośrodek przekwalifikowania zawodowego żołnierzy zwolnionych do rezerwy. Prawie 20 lat kieruje nim Wołodymyr Bałakin — kandydat nauk pedagogicznych, docent. Jest naukowcem-praktykiem, który łączy działalność naukowo-pedagogiczną z pracą organizacyjną na rzecz realizacji stopniowego kształcenia zawodowego. To właśnie z jego inicjatywy i dzięki jego wytrwałości ta placówka edukacyjna stała się liderem innowacji oświatowych. Ośrodek przeszedł kilka etapów reorganizacji — od szkoły zawodowej o profilu maszynowym do utworzonego w ramach realizacji państwowego programu adaptacji społecznej byłych wojskowych Międzyregionalnego ośrodka przekwalifikowania zawodowego żołnierzy zwolnionych do rezerwy. Obecnie w jego skład wchodzą trzy miejskie placówki kształcenia zawodowo-technicznego oraz szkoła zawodowa o profilu rolniczym. Zgodnie z wdrażanym stopniowym kształceniem zawodowym placówka oferuje następujące usługi edukacyjne: podstawowe kształcenie zawodowe; przygotowanie młodszych specjalistów w dziedzinach wiedzy; kursowe kształcenie zawodowo-techniczne; przekwalifikowanie i podnoszenie kwalifikacji. Ośrodek prowadzi przygotowanie wykwalifikowanych robotników w 79 licencjonowanych i trzech atestowanych poziomach zawodów, w szczególności: tokarz, ślusarz naprawy samochodów, elektrogazospawacz, krawiec, kucharz, fryzjer itp. Placówka edukacyjna jest akredytowana na pierwszym poziomie akredytacyjnym i w następujących kierunkach kształcenia: „Mechanika inżynieryjna”, „Produkcja odzieżowa”, „Technologie żywności i inżynieria”. Międzyregionalny ośrodek posiada kompleks edukacyjny, w skład którego wchodzi sześć budynków dydaktycznych i socjalno-bytowych, warsztaty szkoleniowo-produkcyjne, trzy biblioteki z czytelniami, trzy sale sportowe i trzy aule, cztery pracownie komputerowe, księgozbiór liczący prawie 100 tysięcy egzemplarzy, nowoczesne gabinety, laboratoria, warsztaty, dwa hotele młodzieżowe. W skład placówki edukacyjnej wchodzi Centrum rehabilitacji zawodowej uczniów z wadami mowy i słuchu, którzy przyjeżdżają na naukę z całej Ukrainy. Placówka zapewnia im nie tylko wysokiej jakości edukację, ale i perspektywę ochrony socjalnej. Ośrodek jest wyposażony w zautomatyzowane systemy nauczania. Uczniowie, studenci i słuchacze mają możliwość swobodnego korzystania z Internetu, aktywnie wdrażane jest kształcenie na odległość. Nauka odbywa się w trybie dziennym, wieczorowym i zaocznym. Kontyngent uczniów, studentów i słuchaczy wynosi 1600 osób. Placówka edukacyjna jest obiektem badań naukowo-pedagogicznych w dziedzinie stopniowego kształcenia zawodowego. Od 1999 roku otwarto tu eksperymentalną platformę pedagogiczną Instytutu Pedagogiki i Psychologii Kształcenia Zawodowego APN Ukrainy, a w 2000 roku — Ministerstwa Oświaty i Nauki Ukrainy w zakresie opracowywania i wdrażania nowych form organizacyjnych przygotowania wykwalifikowanych robotników, młodszych specjalistów na podstawie stopniowego kształcenia. Znaczną uwagę przywiązuje się tu do patriotycznego wychowania młodzieży uczniowskiej i studenckiej. Utworzono i z powodzeniem działa Związek Weteranów Afganistanu „Perewał”, muzeum żołnierzy-internacjonalistów, klub wojskowo-patriotyczny „Poszuk”. Ośrodek jest znany w regionie nie tylko z nowych podejść do kształcenia zawodowego, ale także z aktywnej działalności w sferze kultury i sportu. Jest organizatorem Ogólnoukraińskiego festiwalu dziecięco-młodzieżowego piosenki estradowej „Spiwohraj”, Ogólnoukraińskich mistrzostw w modelarstwie lotniczym. Działają: zespół wokalno-instrumentalny „Krosword”; szkoła-studio biznesu modelowego „M-centr”; teatr mody i sztuki fryzjerskiej; klub sportowy taekwondo „Kumgan”; klub tenisa ziemnego „Centr” i inne. Klub sportowy „SK-Centr” przez kilka lat był zwycięzcą spartakiad obwodowych i miejskich placówek kształcenia zawodowo-technicznego, zdobywcą pucharu w piłce nożnej Ogólnoukraińskiej spartakiady szkolnictwa zawodowego. Owocna działalność oświatowa, naukowa, społeczna oraz kulturalno-sportowa Międzyregionalnego ośrodka przekwalifikowania zawodowego żołnierzy zwolnionych do rezerwy jest skierowana w przyszłość, ponieważ wszechstronnie rozwinięta, mobilna zawodowo młodzież to gwarancja rozkwitu państwa ukraińskiego. 23 grudnia 2009 roku odbędzie się uroczysta prezentacja narodowego programu prezentacyjno-rankingowego „Biznesowy wizerunek Ukrainy. Osiągnięcia narodowe”, w ramach którego złotymi i srebrnymi odznakami oraz dyplomami programu narodowego zostaną nagrodzone najlepsze miasta i wsie naszego kraju, przedsiębiorstwa, organizacje, instytucje oraz placówki edukacyjne.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

POBRUDZONA FARBĄ SPÓDNICA — JEDEN ZE ZNAKÓW PRAWDZIWEJ ARTYSTKI

7 grudnia minęło 109 lat, odkąd na świat Boży w niewielkiej wsi Bohdaniwka, w obecnym rejonie jahotyńskim obwodu kijowskiego, w chłopskiej rodzinie urodziła się dziewczynka. Nazwano ją na cześć świętej wielkomęczennicy Katarzyny. Wtedy jeszcze nikt nie wiedział, że stanie się ona utalentowaną artystką o światowym imieniu, bez której obecnie trudno wyobrazić sobie ukraińskie malarstwo dekoracyjne. A wielbiciele jej unikalnego talentu co roku obchodzą tę datę. Opowiadamy o niektórych wydarzeniach poświęconych Katerynie Biłokur. Studentka Natalia Łozyńska w roli Kateryny Biłokur studenci Kijowskiego Obwodowego Kolegium Kultury i Sztuki, demonstrując kompozycje literacko-muzyczne, spektakle i monospektakle na podstawie materiałów bogatej i wysokiej klasy spuścizny epistolarnej Kateryny Biłokur. Tym razem studenci trzeciego roku kolegium zaprezentowali pracę dyplomową absolwentki placówki Łesi Panczenko „Dusza artysty to kwiat”. Natalia Łozyńska, która odgrywała rolę Kateryny Biłokur, Dmytro SZCZERBYNA Zdjęcie autora Wiele obrazów Kateryny Biłokur cieszy oczy miłośników malarstwa w Muzeum Ukraińskiej Sztuki Ludowej Dekoracyjnej. Piąty rok z rzędu w dniu urodzin artystki zespół działu naukowo-oświatowego muzeum organizuje uroczyste wydarzenia. Nie pierwszy rok występują tu także studenci Nadiia KYRIAN Zdjęcie autora Fundacja charytatywna „Dumnycz” (przewodnicząca — radna rejonu peczerskiego Marta Tkaczuk) zorganizowała wyjazd do wsi Bohdaniwka, gdzie obchodzono 109. rocznicę urodzin Kateryny Biłokur. W drodze przypomniałam sobie opowieść naukowca Kateryny Kryworuczko: „W 1980 roku trafiłam do Domu Artysty na wieczór Kateryny Biłokur, który zorganizował Mykoła Kaharlycki. W dużej sali zebrała się garstka ludzi, około 25 osób. Wśród nich — kilku studentów z Afryki. Miałam wtedy już album tej artystki, wydany w 1968 roku, zachwycała się nią cała nasza rodzina. Pamiętam, jak mój, wtedy jeszcze mały syn Wałerij powiedział: »Och, ja nigdy nie będę potrafił tak namalować!«. To był szczyt czasów zastoju i o Biłokur jeszcze mało wiedziano”. Od tego czasu sława Kateryny Biłokur znacznie wzrosła, o czym świadczył również ten wyjazd. W Bohdaniwce przy pomniku Kateryny Biłokur zebrali się uczniowie miejscowej szkoły, nauczyciele, liczni goście. Wśród mówców — nauczycielka ze wsi Arkadiiwka w rejonie zhurivskim Hanna Siabro, autorka książki „Wykorzystanie spuścizny epistolarnej Kateryny Biłokur w procesie nauczania w szkole”. Uważa ona, że historia życia artystki pomoże dzieciom w naszych trudnych czasach przeciwstawić się bezduchowości, stać się patriotami. W szkole znajduje się wspaniałe muzeum historyczne, wiele reprodukcji obrazów Kateryny Biłokur, wszyscy uczniowie znają jej listy. Na bazie tej szkoły organizowane są seminaria rejonowe, uczniowie wystawiają spektakle o artystce. Dyrektor Jahotyńskiego Państwowego Muzeum Historycznego Lidia Demczenko wspominała, jak występując na żywo w Radiu Narodowym, opowiadała o pracy muzealnej. Kiedy opowieść dotyczyła Kateryny Biłokur, jej obrazów — zaczęła się prawdziwa lawina telefonów, dzwoniono z niemal wszystkich obwodów Ukrainy, zadawano pytania. Wtedy przekonałam się, jak bardzo szanują artystkę i jej twórczość. Na 110. rocznicę urodzin muzeum przeprowadzi rejonowe i obwodowe wystawy prac uczniowskich i studenckich „Kateryna Biłokur — żywy kwiat Ukrainy”. Planują przeprowadzić generalny remont muzeum-zagrody, zagospodarować podwórze, wyłożyć pomnik płytami granitowymi itp. Kierownik Jahotyńskiej Galerii Obrazów zaznaczyła, że pisarz Mykoła Kaharlycki, badacz życia i twórczości Biłokur, bardzo trafnie opisał kiedyś Katerynę Wasyliwnę, obserwując ją pewnego razu w Kijowskim Muzeum: „Promienne ciemnobrunatne ubranie wiejskiej kobiety. Stała metr od głuchej ściany podłużnej, całym ciałem opierając się na kijku, za który trzymała się obiema rękami. namiętnie i emocjonalnie przekazała świat wewnętrzny bohaterki utworu poprzez jej listy. Głównym tematem kompozycji są zaloty do młodej artystki. Studenci odtworzyli także pewne momenty konfliktowe w rodzinie mistrzyni — rodzice nie rozumieli jej pasji do malowania. Sceny zagrane dowcipnie, z ludowym humorem. W kompozycji ukazano także tragiczne punkty zwrotne życia artystki, w szczególności wojnę, przez którą w 1941 roku w Połtawie zniszczono jej prace. Licznych odwiedzających, wśród których przeważała młodzież, oczarowała czarującym śpiewem młoda piosenkarka, uczennica ludowej artystki Ukrainy Niny Matwijenko, laureatka konkursów ogólnoukraińskich i międzynarodowych Rusłana Łocman. Piosenka, tak samo jak kwiaty, zawsze towarzyszyła artystce w życiu. Swoimi wrażeniami z gry młodych aktorów i twórczości Kateryny Biłokur podzielili się goście, w tym dyrektor galerii „Switłycia” Iryna Sadowa, artystka Hałyna Wereszczynśka. Zdaniem Hałyny Wereszczynśkiej, mimo że cały cywilizowany świat już dawno uznał Katerynę Biłokur, mimo że jej pracami zachwycał się sam Pablo Picasso, Ukraina nie poświęca wystarczającej uwagi popularyzacji obrazów mistrzyni. Nie wszyscy szanują talent artystki także w Bohdaniwce. Artystka wspomniała wyjazd do jej małej ojczyzny, odwiedziła jej chatę, jakby czuła obecność samej gospodyni — tutaj wszystko jest zachowane tak, jak za życia Kateryny Wasyliwny. Hałyna Wereszczynśka opowiedziała, z jakim drżeniem patrzyła na „paletę” Kateryny Biłokur — prosty kawałek szkła. I już wychodząc z chaty, zatrzymała się na podwórzu przy fotografii Kateryny Biłokur. Kolorowy wujek z czubem wystającym spod czapki, przechodząc obok, szorstko zauważył: „No co wy na nią patrzycie! Też mi znaleźli piękność! Przecież ona ma spódnicę w farbie!”. Najwyraźniej miał nadzieję takimi słowami zniechęcić turystów do artystki. Ale wywarło to odwrotny skutek. Przecież jeśli spódnica jest w farbie — to prawdziwa artystka — uważa Hałyna Wereszczynśka. „Wy dzisiaj weszliście w postać Kateryny Biłokur i jej otoczenia tak, jak kiedyś ona wchodziła w postać kwiatu, kiedy je malowała” — dzielili się wrażeniami ze spektaklu zachwyceni widzowie. Studenci w prezencie od muzeum otrzymali zbiór „Klasycy ukraińskiej piosenki”. A artystka patrzyła na nas przez wieczność z portretu. Obok niego stał wazon z luksusowymi kwiatami, które tak kochała. Ale właśnie kwiaty z jej prac wydawały się o wiele żywsze od jeszcze żywych, ale już zerwanych. Być może jeden z tych kwiatów — to właśnie Kateryna Biłokur, w którą artystka się przemieniła, aby cieszyć oczy nieobojętnych na sztukę i piękno. który rzeczywiście wiele zrobił dla popularyzacji twórczości Kateryny Biłokur i to nie dla nagród czy pieniędzy, a z miłości. Jego dewiza brzmi: „Kiedy los bohatera przechodzi przez serce, wtedy warto pisać o nim”. Całe życie pisał o Oksanie Petrusenko i Katerynie Biłokur. Udowodnił, że obrazy Biłokur to nie naiwne malarstwo, a profesjonalne prace utalentowanej artystki. Olha Kaharłyćka podziękowała mieszkańcom Jahotyna, którzy w tym roku złożyli wniosek o Nagrodę im. Szewczenki na książki Mykoły Kaharłyćkiego. „Nam większych nagród nie trzeba” — powiedziała pani Olha. Zasłużony działacz kultury Ukrainy Zoja Rużyn przyjechała do Bohdaniwki z uczniami Kijowskiego Międzyregionalnego Wyższego Zawodowego Szkoły Łączności, której dyrektor W. Petrowycz we wszystkim sprzyja szerzeniu twórczości Kateryny Biłokur. W szkole stworzono galerię fotokopii obrazów artystki, zapoznają się z jej listami. „Kiedy ja, jak co roku, przygotowując się do rocznicy Kateryny Biłokur, cały dzień plotłam wieniec z kłosów pszenicy dla niej — opowiedziała Zoja Rużyn — tego dnia najzdolniejsza uczennica Kateryny Wasyliwny, Hanna Samarska, otrzymała tytuł ludowego artysty Ukrainy. To symboliczne”. Bohdaniwkę odwiedziła uczennica Kateryny Biłokur, Tamara Handża, która ucząc się w szkole, razem z przyjaciółką Hałyną Kopową chodziła do mistrzyni uczyć się malować. I do teraz przechowuje tamte albumy. Ukończywszy wydział mechaniczno-matematyczny Kijowskiego Uniwersytetu Państwowego im. T. Szewczenki, pracuje jako inżynier-programista, ale do dziś z wdzięcznością wspomina nauczycielkę, dzięki której zafascynowała się sztuką. Jurij Szyłow, historyk i archeolog, powiedział: „Kwiatowy świat Kateryny Biłokur, który uformował się obok starożytnych ornamentów, odzwierciedlił wyobrażenie o iryju, raju, w którym przebywają dusze przodków, do którego dążyło chłopstwo, zwłaszcza w tamtych ciężkich czasach kolektywizacji i hołodomorów. To postać zarówno wielka, jak i bardzo tragiczna”. Pracownik fundacji „Dumnycz” Tamara Hłuszenok poinformowała, że z pomocą Hanny Siabro podarowali każdej szkole rejonu peczerskiego w Kijowie opracowania metodyczne lekcji, które zapoznają z twórczością Kateryny Biłokur i jej spuścizną epistolarną. Fundacja zajmuje się rozwojem duchowym dzieci, zapoznaje z twórczością Kateryny Biłokur, daruje szkołom rejonu reprodukcje jej obrazów. Przewodnicząca Rady Wiejskiej w Bohdaniwce Ludmyła Romanenko podziękowała gościom za to, że pamiętają o ich wybitnej rodaczce. „Kiedy przyjdzie wiosna, na podwórzu posiadłości zakwitną cudowne kwiaty, które tak kochała gospodyni. Ale najważniejsze, żeby te kwiaty kwitły w duszach ludzi” — podsumowała spotkanie kierowniczka posiadłości-muzeum Olha Szapował.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

DO CELU ZMIERZAŁA ODWAŻNIE, UPARCIE I DUMNIE

Mocno owinięta chustką z frędzlami, które w rzędach opadały na podbródek. Duże, piękne, wilgotne ciemne oczy strzelały olśniewającą iskrą ze ściany…” W galerii obrazów przechowuje się 72 jej prace wraz ze szkicami i rysunkami. Kiedy obrazy Kateryny Wasyliwny przywożą do Kijowa na wystawy, ludzie mówią: „Jak bogaty jest wasz zbiór, chciałoby się oglądać go częściej”. Od pomnika goście udali się do Muzeum Memorialnego-Siedziby, gdzie powitała ich kierowniczka Ołha Szapował: „W siedzibie staramy się zachować wszystko tak, jak było za życia Kateryny Wasyliwny. Oto piękna rzeźba parkowa, którą stworzył i podarował rodakom siostrzeniec artystki Iwan Biłokur. Kateryna jakby pracowała w ogrodzie czy na grządce, tu nawet obrazek został przy wiśniach – zmęczyła się, przysiadła w swoim kwietniku. Kiedy tę rzeźbę przywieziono w 1986 roku, przyszła synowa Chrystia, zapłakała i powiedziała: »Nareszcie ty, Katre, jesteś w swoim ogrodzie«”. Ludzie ledwo zmieścili się w chatce, gdzie rozbrzmiewały dobre słowa o dawnej gospodyni. Uczestnicy lokalnego zespołu ludowego „Berehynia” pod kierownictwem Nadii Słapkowskiej pokazali przedstawienie na podstawie opowiadania Kateryny Biłokur „We wsi Bohdanówka w rejonie szramkiwskim na ziemi czerkaskiej”, w którym wspomniano ponad dwadzieścia pieśni ludowych. Aby je odtworzyć, uczestnicy „Berehyni” chodzili do starszych ludzi i zapisywali. Przypominano ważne etapy życia artystki. Być może, gdyby nie usłyszała pieśni „Czy ja w łęgu kalina nie była” w wykonaniu Oksany Pietrusenko i nie napisała do niej listu, gdyby dobrzy ludzie nie zanieśli tego listu, choć na nim nie było nawet dokładnego adresu, nie wiadomo, czy dziś wiedzielibyśmy o wybitnej artystce Kateryně Biłokur. Kateryna Wasyliwna pisała: „Do swojego celu szłam uparcie, odważnie i dumnie”. Człowiek, który ani jednego dnia nie siedział w ławce szkolnej, a pisał piękne listy, opowiadania, poemat. Nie wiedziała nawet, gdzie postawić owe „różne znaki”. W liście do Oksany Andrijiwny na dole narysowała koszyk, do którego włożyła przecinki, kropki, i napisała: „Rozstawcie je tam, gdzie trzeba, bo nie wiem, gdzie one powinny stać”. Mówiono o ludziach, którzy swoim sercem dotknęli losu Kateryny Wasyliwny. 30 lat poświęcił badaniu życiowej i twórczej drogi artystki pisarz Mykoła Kahariłyc-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

GARŚĆ ŻYTA NA BEZKRESNYM POLU

Nadia DANYŁEWSKA Niedawno w Koroстeniu ukazała się ksiażka M. Brycun-Chodaka „Wielka Drzewiania Ziemia Drewlańskiego Księstwa” — owoc wieloletniej pracy duchowej. To trzecia ksiażka — Ksiega-Spowiedź o Obyczajach i Wierzeniach Wielkiej Ojczyzny, ksiażka Historii w Kazaniach, kontynuacja drugiej — Kręgu Poszukiwań. A pierwsza ksiażka, jak Słoneczny Krąg, oświetla Srebrnym Promieniem Głębi Świata, odsłania, jak Mrok zgasłych Tysiącleci łączy się z ukrytą Przyszłością w błękitnym Mareve Wieków. Trzecia ksiażka — jak nieskończoność Bytu Ducha Wielkich przodków. Dotyczy Wielkiego Żytomierszczyzny. Jest jak Odczucie Głębin bezdennej studni Życia-historii. Objętość ksiażki — 427 stron. Na kolorowej okładce — wizerunek dawnych tradycyjnych haftowanych na płótnie wzorów w czterech kolorach z odpowiednią symboliką. Na pierwszej stronie — fotografia Świątyni Przodków, Kamienia-Ofiarnika w Urocznisku Siatowszczyna, Jazyckiej Wołoki. Autor wyraża szczerą wdzięczność dobroczyńcom wydania oraz stałemu współpracownikowi w jego pracy — synowi, starszemu pracownikowi naukowemu Instytutu Chemii Organicznej NAN Ukrainy Wasylowi Brycunowi. W książce wiele czarno-białych fotografii. Są wśród nich wzory ornamentyki tkactwa ręcznikowego i dywanowego; tysiącletni Ręcznik-Bożnica Rusów-Słowian; przykłady doskonałej architektury chaty; pasieka; miejsca pochówków; kurhany pochówków Przodków; mogilniki; rzeki; panoramy gór i urocznisk; ciesielstwo itd. Słowa: Obyczaj, Ojczyzna, Człowiek, Kazanie, Studnia, Rzeka i inne autor wynosi do rangi symbolu i pisze wielką literą, napełniając je głębokim znaczeniem. Książka składa się z siedmiu umownych rozdziałów: „Wielka Drzewiania-Drewlanie”; „Siwy Kamieniszczyzna”; „Wielka Olewszczyzna”; „Wielka Ługinia”; „Wielki Słuczu”, „Stara Wołmina”; „Ziemia wierzchowin Ubortu — Uszy (Międzyrzecze — Jemilczyńszczyzna)”; „Poszukiwania 2006—2007”. Każdy rozdział podzielony jest na krótkie opowiastki naukowo-badawcze o pochodzeniu dawnych nazw topograficznych, obyczajach, które funkcjonują w tej okolicy itp. Tak więc w rozdziale „Wielka Drzewiania-Drewlanie” dowiadujemy się o nazwie (Ziemi Grodu) Drzewiania-Drzewi. Wyjaśniając istotę, autor powołuje się na źródła (zwłaszcza Latopis Ruski). Dowiadujemy się także o Wielkim Drzewiu w Skalnych dębach; o Grodach-Obronach ziemi drzew; Zamkach i zamczyskach; o osadach VI—VIII oraz X—XIII wieków w lasach pod Korostenem itd. Rozdział „Siwy Kamieniszczyzna” również składa się z krótkich opowiastek. Można w nim znaleźć o trzech Obronach Kamieniszczyzny — Noryńskiej, Słowieczańskiej, Owruckiej. Dowiadujemy się też o Księciu-Pieczorniku na Horodockich kreposach; o znaleziskach mieczów ruskich na Horodeńszczyźnie; o obronnym pasie książęco-grodu na Horodeńszczyźnie. Kolejne rozdziały także w krótkich Kazaniach przybliżają Wierzenia i Obyczaje Wielkiej Ojczyzny. Oprócz fascynujących opowiastek są też obrzęd weselny wyspy Bogowicz, zapisany w 2004 roku, oraz po prostu ludowe opowieści o życiu codziennym przodków. Książka, moim zdaniem, przeznaczona jest dla „przygotowanego” czytelnika. Dla szerszego kręgu wygodniej byłoby zamieścić słownik. Bo współczesnemu człowiekowi wiadomo, czym jest menedżment, a nie wiadomo, czym jest bortnik. Książka jest ciekawa i pouczająca. Przez historyczny pryzmat Ojczyzny oświetla się wiele różnych dawnych nazw i wydarzeń z nimi związanych. Zwłaszcza kazanie o Cerkwi, która zapadła się pod ziemię, kazanie o Cerkwiach Zatalu. Można dowiedzieć się o Hajdamackim skarbie, innych wydarzeniach historycznych. Z książki dowiadujemy się także o tym okresie, gdy Człowiek przez wieki przetrwał w puszczach pierwotnych, gdy Człowiek-Samotnik żył podobnie do zwierza. O Okrucieństwie i Mocy Matki-Natury. Niezwykle ciekawe wiadomości historyczne można uzyskać o kurhanach, miejscach masowych pochówków. Nieocenionym skarbem są oryginalne zapisy wesela, szczedrówek, wiosnianek, pieśni pietrowych, mało znanych szerokiemu ogółowi. Szkoda, że są podane bez zapisu nutowego. Przytoczę kilka przykładów ludowych perełek, zapisanych od żytomierzan: Wiosenka Ach, Boże, Boże! Jaki ja się wystroił! Szedłem przez Rzeczkę i się nie umyłem! Szedłem przez Rzeczkę i się nie umyłem. Oz-o-o! Uch! Swojej Dziewczynie nie spodobałem się! Oz-o-o! Uch! Ach, wrócę! I się umyję, Swojej Dziewczynie się spodobam! Oz-o-o! Uch! Ach, nie odwracaj się! I się nie myj! Ty mi piękny! I mi się spodobałeś! Oz-o-o! Uch! Mam źródełko na przelazie! Umyjmy się, Kozaku, oboje razem! Oz-o-o! Uch! Mam chustkę, haftowaną jedwabiem! Otrzyjmy się, Kozaku, choćby mnie miano bić. Oz-o-o! Uch! Ta wiosenka pod względem treści różni się od tych, które znamy, słyszymy czy śpiewamy podczas świąt. Ukraińskie przysłowie: Dziewczęcy czyn zrobi, jak zechce, jakby ją wyprzedzał. Dziewczyna proponuje Kozakowi spotkanie na przelazie i wspólne umycie się z jednego źródła. A potem podarowanie mu chustki haftowanej jedwabiem, na znak wzajemnej miłości, choć wie, że za to będzie bita. Jej uczucia są pewne, szczere, głębokie. Wiosenka W sadzie, w ogródku barwinek się rozrósł! Tam barwinek się rozrósł! A Chłopiec z Parobkiem się bili! O Dziewczynę się bili! I o Dziewczynę się bili! Nie bijcie się! Nie kłóćcie się! Kocham was obu, kocham was obu! Jednemu słowo powiem, a za drugiego pójdę! I za drugiego pójdę! Wiosna, wiosenka. Dziewczyna to żeńska zasada. W tym przypadku wchodzi ona w treść duchowego impulsu wydarzeń, które mają nastąpić we wzajemnych relacjach dwojga lub troje ludzi. Dziewczyna kocha i Chłopca, i Parobka. Chce ich pogodzić. Jednego kocha sercem, a za drugiego jest gotowa wyjść. Chłopiec nie jest jeszcze wyświęcony na Parobka. Zatem żenić się jest mu jeszcze za wcześnie. Pietrówki Pietrówka! Pietrówka! Pietrówka, krótka noc! Nie wyspała się moja córka! Nie wyspała się moja córka! Dziewczęta nocy nie dospały! I pospadały w pokrzywy! I w pokrzywy, i w pokrzywy pospadały! I tam noc dosypiały: Bierz, tato, bierz, tato, i kijek, Goń córkę do domu. Ciekawa pieśń pietrówkowa, w której pokrzywa symbolizuje namiętną, gorącą miłość. Te pieśni to relikty naszej dawnej kultury, zachowują w sobie wymowę ziemi Kamienohorki, zwłaszcza ukanie. Moim zdaniem takie książki należy nagradzać nagrodami regionalnymi. Autorowi szczerze życzę zdrowia i dalszych sukcesów twórczych.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

Otwierając nowe horyzonty

OlenaSzczerbań, etnograf Nasz zemlak Anatolij Szczerban — archeolog, ceramolog, historyk, speleolog, etnograf, krajoznawca, filatelista, numizmatyk. Dziecięca pasja do historii i archeologii, która zaczęła się w Dykance, to dziś nie tylko zawodowe zainteresowanie, lecz także znaczna część życia prywatnego. Pierwszym znaleziskiem z zamierzchłej przeszłości był kamienny topór, który w pobliżu domu znalazł jego młodszy brat Jurij. Podczas nauki w Połtawskim Kolegium Politechnicznym pracownik Połtawskiego Muzeum Krajoznawczego Ołeksandr Tkaczenko zapoznał Anatolija Szczerbania z literaturą archeologiczną, a także przedstawił go jednemu z czołowych archeologów Połtawszczyzny, Ołeksandrowi Suprunienkowi. Wtedy Anatolij zrozumiał, że jego dalsze losy będą związane z archeologią. W 1996 roku wstąpił na Wydział Historyczny Połtawskiego Państwowego Instytutu Pedagogicznego im. W. Korołenki, gdzie jego opiekunem naukowym został kandydat nauk historycznych Petro Hawryszz. W 1996 roku, jeszcze podczas nauki w kolegium, ukazała się niewielka notatka Anatolija Szczerbania „Znów o jaskiniach” w gazecie „Trudowa Sława”. Hipotezę o przeznaczeniu jaskiń jako budowli klasztornych badacze potwierdzili później. Do końca lat 90. XX wieku Anatolij odkrył około trzydziestu dotąd nieznanych osad z epoki eneolitu — wczesnego średniowiecza, znaczną liczbę kurhanów w okolicach Dykanki, zgromadził kolekcję artefaktów. Po ukończeniu uczelni wyższej za miejsce pracy wybrał stolicę ukraińskiego garncarstwa — Opiszne, ponieważ właśnie tam znajduje się Narodowy Muzeum-Rezerwat Ukraińskiego Garncarstwa oraz nowo utworzony Instytut Ceramologii NAN Ukrainy. Anatolij Szczerban zanurzył się w działalność naukową w nurcie opiszniańskiej szkoły ceramologicznej, która dopiero zaczynała się kształtować. Bardzo ważne dla młodego naukowca było wsparcie kierownictwa Instytutu i Muzeum — doktora nauk historycznych Ołesia Poszywajła oraz Ludmyły Diaczenko. Poszukiwania Anatolij skupił już na ziemi zinkowskiej. Anatolij Szczerban obronił rozprawę „Przędzenie i tkactwo ludności Lewobrzeżnego Leśnostepu Ukrainy VII — początku III w. p.n.e. (na podstawie materiałów ceramicznych)”, uzyskując stopień naukowy kandydata nauk historycznych. W 2007 roku w kijowskim wydawnictwie „Mołod” ukazała się drukiem monografia Anatolija Szczerbania na temat jego badań doktorskich. W okresie działalności naukowej Anatolij Szczerban opublikował ponad czterdzieści artykułów naukowych i popularnonaukowych. Obecnie przygotowuje do druku monografię, otwierając nowe horyzonty.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

WYRUSZAMY W NAUKĘ

Fedir POLANSKI Nauka tworzy się dziś: w polemikach na konferencjach, na łamach monografii, podręczników, słowników i w fachowych czasopismach. Ważne miejsce w polu ukraińskiej nauki zajmuje ogólnoukraiński czasopismo naukowe „Mandrywec”, które jest wspólnym projektem Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska” i wydawnictwa „Mandrywec” oraz zostało włączone do wykazu fachowych wydawnictw naukowych ze specjalności filologia, historia, filozofia. Zgodnie ze strukturą czasopisma wizytówką każdego numeru jest dział „Ilustracje”, w którym zamieszczono rozszerzoną zapowiedź rezonansowych rozpraw naukowych, naukowo-popularnych i publicystycznych o tematyce ukrainoznawczej. Najbardziej gruntowny dział to „Wykłady naukowe”. Drukuje się tu wyniki badań dysertacyjnych z filologii, filozofii, historii i innych dziedzin nauki. W dziale „Historia Ukrainy” zamieszczono prace dysertacyjne, które tematycznie podzielono na dotyczące XVIII–XIX i XX wieku. Nauki filologiczne mają rubryki: „Folklorystyka”, „Literaturoznawstwo”, „Językoznawstwo”. W szkicu folklorystycznym S. Machowskiej „Semantyka mitologiczna tradycyjnej ludowej zabawki” skupiono uwagę na źródłach i semantyce ludowej zabawki Ukraińców. Priorytetowymi działami rozwoju czasopisma są „Recenzje i przeglądy”, gdzie publikuje się recenzje i monografie, przeglądy książek, oraz „Kronika i informacja”. Kronika życia naukowego to analiza wydarzeń naukowych, które odbyły się na Ukrainie lub poza jej granicami, lecz dotyczą problematyki ukrainoznawstwa. Czasopismo „Mandrywec” śledzi główne etapy życia naukowego, udostępnia łamy naukowcom zarówno do aprobaty wyników badań dysertacyjnych, jak i do recenzji, przeglądów książek oraz analityki życia naukowego (konferencji, plenarnych posiedzeń, seminariów, „okrągłych stołów”). Ponadto na bazie redakcji naukowcy mogą opublikować własne monografie, podręczniki, poradniki i słowniki.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

znaleźli się śmiałkowie, którzy wielokrotnie napadali na najeźdźców, odbijając im jasyr. A ponieważ wyspa była gęsto pokryta zaroślami łoziny i kaliny, po których wił się chmiel, nazwano ją Chmielnikiem. Pierwsza pisemna wzmianka o Chmielniku datowana jest na 1362 rok. Wtedy, zebrawszy niemałe wojsko z Litwinów, Rosjan, Ukraińców i Białorusinów, litewski książę Olgierd nad rzeką Siną Wodą, jak pisze kronikarz, rozgromił w puch tatarskie hordy braci Kotłubugi, Kaczibeja i Dymitra, do których należało Podole. Zawładnął on Chmielnikiem.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

NA POZIOMIE EUROPEJSKIM

Ołeś DMYTRENKO Zdjęcia autora Ukraińskie miasto Chmielnik to jedno z najstarszych miast na Podolu, położone na niewielkiej wyspie, która powstała dzięki dwóm odnogom Bohu Południowego. Położenie geograficzne zdeterminowało historyczny los miasta. Na tej wyspie, znajdującej się sześć kilometrów od „Czarnego Szlaku”, gdzie przemieszczały się tatarskie hordy, pozostawiając za sobą straszne ślady przemocy i zniszczeń, według dawnych podań ludowych, żyli i ukrywali się ludzie. W 1434 roku Chmielnik przeszedł spod władzy Litwinów pod panowanie Polaków i stał się centrum starostwa chmielnickiego oraz częścią województwa podolskiego. W 1448 roku miasto otrzymało prawo magdeburskie, zaczęły tu rozwijać się rzemiosło i handel. Powstały warsztaty szewskie, krawieckie i inne. W 1534 roku na rozkaz polskiego króla miasto otoczono kamiennym murem z wieżami. Wykopany kanał między Bohem Południowym a jego dopływem Postuszą nadawał centrum miasta charakter wyspy. W 1603 roku w Chmielniku zbudowano pierwszy kościół. Ucisk narodowy zmuszał biedotę do ucieczki do Kozaków, do powstania przeciwko szlachcie. W okresie wojny wyzwoleńczej narodu ukraińskiego (1648—1654) oddziały powstańcze chmielniczan przyłączały się do wojsk Bohdana Chmielnickiego. Miasto niejednokrotnie stawało się areną walk między wojskami rosyjsko-ukraińskimi a polskimi, a później polskimi i tureckimi, było pustoszone. Turcy rządzili w mieście od 1672 do 1699 roku, umocnili zamek, zbudowali meczet — ośmiokątną budowlę, w zaroślach rzeki wykopali przejścia. Nawiasem mówiąc, ze względu na niezwykłą architekturę i tolerancję religijną starą część miasta nazywa się obecnie „małą Jerozolimą”. W 1699 roku Chmielnik ponownie przeszedł pod panowanie Polski, w 1798 roku wraz z innymi miastami Podola został przyłączony do Rosji. W 1804 roku Chmielnik stał się miastem pozastatowym powiatu lityńskiego guberni podolskiej, którym pozostawał aż do rewolucji październikowej. Obecnie Chmielnik jest szeroko znany na Ukrainie i daleko poza jej granicami jako uzdrowisko balneologiczne. O unikalnych właściwościach leczniczych miejscowych wód od dawna krążyły legendy. Na przykład taka: u pewnego polskiego bogacza córka chorowała na reumatyzm. Leki nie pomagały. A jej służąca aż promieniała zdrowiem. Magnat zwrócił się do służącej z prośbą o zdradzenie tajemnicy jej zdrowia. Ta poradziła nabrać wody z cudownej kamiennej studni w leśnej gęstwinie za Chmielnikiem. Stał się cud — córka wyzdrowiała. Lecz chciwy magnat kazał zasypać studnię, aby nikt nie mógł z niej korzystać. W 1934 roku do Chmielnika z Kijowa zaproszono ekspedycję hydrogeologiczną, aby znaleźć wodę pitną w centrum starego miasta. Woda wydobyta z głębokości 65 metrów była niesmaczna, twarda, słonawa. Okazało się, że zawiera radon, a oprócz tego — niemal całą tablicę pierwiastków Mendelejewa, bardzo dużo pożytecznych mikroelementów. Pod względem składu chemicznego lecznicze wody ze źródeł radonowych Chmielnika można porównać z wodami gruzińskiego uzdrowiska Ckaltubo lub rosyjskiej Biełokurichy. Leczniczy wpływ na organizm człowieka ma również borowina ze złoża Wijtećke, znajdującego się 5 km od Chmielnika, a także klimat, który według norm sanitarno-higienicznych odpowiada „strefie komfortu”. Obecnie miasto staje się jednym z najlepszych uzdrowisk Europy.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

ZAPOWIEDŹ

Redaktor naczelna: Lubow HOŁOTA Kolegium redakcyjne: Lubow HOŁOTA (przewodnicząca), Jarema HOJAN, Pawło MOWCZAN, Ołeksandr PONOMARIW, Iwan JUSZCZUK Zastępca redaktora naczelnej Petro ANTONENKO 279-49-47 Zastępca redaktora naczelnej ds. produkcji Natalia SKRYNNYK 278-01-30 (tel./faks) Sekretarz odpowiedzialny Iryna SZEWCZUK 13 hrywien 71 kopiejek 4 hrywny 77 kopiejek

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Kod pocztowy — 30617, strona 60 w „Katalogu”

Księgowość 279-41-46 Adres redakcji: ul. Chreszczatyk, 10E, m. Kijów, 01001 E-mail: slovo_prosvity@ukr.net http://slovoprosvity.org.ua Wydrukowano z gotowych fotoform w kombinacie „Presa Ukrajiny” w środę. Zam. nr 3301250 Nakład w grudniu — 17500 Korespondencja z czytelnikami — tylko na łamach gazety. Odpowiedzialność za wiarygodność informacji ponoszą autorzy. Redakcja zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów. Redakcja nie zawsze podziela poglądy swoich autorów. Przy wykorzystywaniu naszych publikacji powoływanie się na „Słowo Proświty” jest obowiązkowe. Indeks gazety „Słowo Proświty” — 30617 Cena prenumeraty, uwzględniając usługi pocztowe: na miesiąc — 4,77 hrywny, na 3 miesiące — 13,71 hrywny. 4 820095 780016

Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn