Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

WYBITNY DZIAŁACZ PROSWITY MYCHAJŁO KOMAROW

Слово Просвіти, №50 за 2011 рік

Anatolij ZBOROWSKI, m. Irpień, obw. kijowski Niedawno w Dniepropetrowsku ukazała się drukiem monografia Hanny Szwydko „Michaił Komarow i Katerynosławszczyzna”. Michaił Komarow to wybitny działacz kultury Ukrainy drugiej połowy XIX – początku XX wieku. Urodził się w słobodzie Dmytriwka w powiecie pawłohradzkim (obecnie wieś Dmytriwka w rejonie petropawliwskim obwodu dniepropetrowskiego). Hanna Szwydko tak charakteryzuje bohatera swojego badania: „Prawnik z wykształcenia i zawodu, co dawało mu zarobek… był zapoczątkowcą ukraińskiej bibliografii, co uznaje się za niezaprzeczalny fakt, krytykiem literackim, do którego zwracano się po radę ludzie, dla których twórczość literacka była podstawową, leksykografem, pod kierownictwem którego przygotowano czterotomowy słownik rosyjsko-ukraiński, tłumaczem, spod którego pióra wyszła seria przekładów z języka rosyjskiego utworów historycznych i artystycznych, wydawcą, dzięki któremu ujrzały światło dzienne rękopisy wielu autorów, popularyzatorem oświaty, gdyż pisał i wydawał tanie książeczki dla ludu w celu szerzenia wiedzy przyrodniczej i historycznej, działaczem społecznym, który przez ćwierć wieku stał na czele odeskiej hromady. Trudno znaleźć podobny przykład tego, że do „Ukraińskiej encyklopedii literackiej” (jeszcze z czasów radzieckich) włączono hasła o samym M. F. Komarowie, jego bracie i czworgu dzieciach, z których każde jest osobowością godną odrębnej uwagi. Szczera przyjaźń łączyła M. Komarowa i jego rodzinę z rodziną Lesi Ukrainki. Utrzymywał kontakty z I. Frankiem, M. Kociubynskim, B. Hrinczenką, M. Łysenką i innymi wybitnymi i mniej wybitnymi działaczami kultury… Swoją działalnością M. F. Komarow łączył dwa nurty literatury i publicystyki, rozdzielone granicą państwową. Właśnie dzięki niemu utwory pisarzy ukraińskich z Naddnieprzańszczyzny i Słobożanszczyzny drukowano w wydawnictwach galicyjskich, a utwory i wydawnictwa autorów zachodnioukraińskich znajdowały czytelnika po tej stronie granicy… M. F. Komarow pozostawił po sobie nie tylko wielką spuściznę twórczą, która wciąż czeka na swoich badaczy, lecz także wielką bibliotekę i archiwum, tworząc w ten sposób potężną bazę do zajęć z ukrainoznawstwa w Odessie (i nie tylko)”. Michaił Komarow wyjechał z Katerynosławszczyzny za młodu, lecz nigdy nie zapominał o rodzinnym kraju, znał jego historię i utrzymywał kontakty z rodakami, znanymi działaczami Katerynosława – D. I. Jawornyckim, A. S. Synjawskim, W. P. Heheło, artystą W. O. Korniienką i innymi. Wiele stron książki poświęcono działalności Proświty. Michaił Komarow był honorowym członkiem galicyjskiej Proświty. W Odessie władze początkowo nie chciały zarejestrować Proświty, lecz zostały przestraszone wielotysięcznymi wiecami pod ukraińskimi hasłami. 25 listopada 1905 roku Proświtę zarejestrowano. Honorowym przewodniczącym wybrano Michaiła Komarowa. Rozdział „Na proświtiańskiej fali” opowiada o katerynosławskiej Proświcie. Monografia Hanny Szwydko „Michaił Komarow i Katerynosławszczyzna” jest adresowana do uczniów, studentów, regionalistów, naukowców, wszystkich, którzy interesują się historią i kulturą rodzinnego kraju.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn