Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

W HISTORYCZNO-PSYCHOLOGICZNYM WNĘTRZU

Слово Просвіти, №50 за 2011 рік

świętować. Świętować poezję, radość komunikacji, cieszyć się muzyką i malarstwem, tworzyć karnawałowe widowiska, cały czas kreować jarmark cudów, w którym ona sama była szczęśliwa i w którym, bez wątpienia, szczęśliwi jesteśmy my, czytelnicy. Ta zdumiewająca książka czyta się ze szczególnym uniesieniem i po prostu nie można być nieszczęśliwym, zapoznając się z tymi wspomnieniami. Czy to wspomnienia o twórczości? Nie. Czy to namysł nad talentem, nad tym, jak on żyje, jak się rodzi i jak tworzy się poezję? I tak, i nie. Wiele definicji można nadać tej książce, ponieważ nikt nie zdoła określić tego gatunku. Myślę, że sama Iryna nie próbowała tego robić. Ponieważ są tam wplecione wspomnienia, listy, rozważania i dialogi, kolosalny ogrom zjawisk, które odtwarzają epokę, zdumiewający obraz życia. Ten obraz to duchowa przestrzeń poetki. Duchowa przestrzeń niezwykle utalentowanego człowieka, którą ona szczerze i otwarcie przed nami odkrywa. Jest ona przepełniona wielką miłością do tych, którzy byli z nią związani. I to naprawdę zdumiewające, kiedy można być tak otwartym i dobrym dla tego świata. A ona była szczęśliwa w świecie pokolenia lat sześćdziesiątych — w niezwykle unikalnym, ciekawym świecie, który, jak pisze, zobowiązywał tych, którzy w nim byli, do podtrzymywania tego ognia narodowej odpowiedzialności za język, za literaturę, za kulturę. I ta świeca niegasnąco płonie w jej duszy. Ludmyła Semykina Ludmyła Semykina, zasłużona artystka Ukrainy: — Jestem przekonana, że Lina Kostenko, Iryna Żyłenko, Wasyl Stus, Iwan Switłyczny, Atena Paszko, Łeś Taniuk, Lubomyr Pyrih — to ten Parnas, który trzymał pokolenie lat sześćdziesiątych. Kiedy wzięłam do rąk świeżo wydaną książkę wspomnień i zaczęłam czytać (choć było to trudne z powodu choroby), biła od niej taka energia, że zapomniałam o bólu. Aby trafnie wczuć się w temat, jako artystka przywykłam myśleć przestrzennymi, konkretnymi obrazami artystycznymi. Dla pokolenia lat sześćdziesiątych do 1990 roku nie było innych warunków niż ekstremalne. Dlatego żyliśmy w tym wymiarze i każde spotkanie było dla nas szczęściem. W tamtych czasach w mojej pracowni kipiała młodość, zbierało się bardzo wielu przyjaciół o podobnych poglądach. Uważam, że byłby to wielki grzech, gdybym odeszła i zabrała ze sobą świadectwa tamtego czasu. Dlatego zebranie myśli i przypomnienie wszystkich, pokazanie subtelnych, duchowych relacji, których nikt postronny nie widział i nie znał, to mój obywatelski obowiązek. O tym, czym jest pokolenie lat sześćdziesiątych i kto jest jego uczestnikiem, napisano wiele. Pisarz, podobnie jak artysta, żyje obrazami. U mnie obrazy budują się na skojarzeniach. Czym jest duch naszego pokolenia, poezja i sztuka lat sześćdziesiątych XX wieku? Dla mnie to ptak, który dopiero wznosi się w niebo, to tak wielka przestrzeń i świeże powietrze myśli. I ten ptak zstępuje tylko na place. Kto przeżył Majdan, ten wie, co to było. A tych majdanów lat sześćdziesiątych było bardzo wiele. Każdy wieczór Wasyla Stusa, Iryny Żyłenko, Liny Kostenko, Mychajłyny Kociubynskiej, Iwana Switłycznego, Mychajła Brajczewskiego — to były wybuchowe majdany-wieczory. Duch narodowy sięgał zenitu, formował się duch elitarności. Słowa Szewczenki „Wzwyszę…” były zarówno kryterium, jak i mottem naszej twórczości, naszego życia. Jestem bezgranicznie wdzięczna matkom, które urodziły wszystkich tych, których dziś nazywa się szistdesiatnykamy. Zawsze byłam wśród uczniów, dlatego do dziś jestem wdzięczna Wiaczesławowi Czornowiłowi, który pomógł przebudować moje sumienie. Ono, sumienie, stało się tą potężną siłą energetyczną, która pomagała bronić naszego duchowego świata. I w każdej osobowości wywoływało tego ducha protestu wobec środowiska. W tamtym czasie, jak i obecnie, Iryna Żyłenko była wśród nas pięknym kwiatuszkiem, niezwykle bogatym w słowo jako poetka, ale jednocześnie bezgranicznie uczciwym i odważnym. Ołeksij Synczenko, wykładowca Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. M. Drahomanowa: — Sytuacja podarowała nam wspaniałą poetkę. Przez długie lata twórcze Iryna Żyłenko deklarowała się jako poetka, za Wira Sołowjowa, Petro Osadczuk, Diana Petrynenko Łarysa Kadyrowa Bohdan Horyń wielkie państwo europejskie, któremu potrzebna (jak światło słońca) kultura artystyczna, która kultywuje w człowieku szlachetność, wewnętrzną wolność i naukę szczęścia”. * * * Oprócz przytoczonych fragmentów wystąpień, na wieczorze-prezentacji nowej książki Iryny Żyłenko było jeszcze wiele innych, nie mniej ciekawych, szczerych i pełnych wdzięczności. Autorkę witali Lubow Hołota, redaktor naczelna tygodnika „Słowo Proświty”, Łeś Taniuk, żona Wiaczesława Czornowiła Atena Paszko, Bohdan Horyń, Łarysa Kopan... A ponieważ wiele wierszy Żyłenko zostało ułożonych do muzyki, dyskusja o wspomnieniach przeplatała się z pieśniami w wykonaniu Diany Petrynenko i znanych wykonawców.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn