Strona · s. 14strona oryginału ↗
ZBIERAMY PRZYJACIÓŁ
Слово Просвіти, №50 за 2011 рік
W Ukrainie jest obecnie ponad 5000 różnorodnych muzeów (w latach niepodległości ich liczba podwoiła się). Wśród nich są państwowe, komunalne, resortowe i prywatne. Według danych Ministerstwa Kultury i Turystyki, państwowych i komunalnych jest 470, posiadają one około 12 milionów eksponatów, z których wystawiana jest zaledwie dziesiąta część. Muzea mają wiele problemów: a to pomieszczenia wymagają remontu, a to latami nie mogą się ich doprosić (eksponaty trzyma się w pomieszczeniach gospodarczych lub w prywatnych mieszkaniach itp.). Częstsze stały się ataki raiderskie, podmienianie eksponatów, kradzieże, a odpowiedniego organu, który zajmowałby się tymi kwestiami, chronił muzea, zajmował się poszukiwaniem i zwrotem dóbr kultury z zagranicy, nie ma. Dla porównania, w krajach europejskich muzea znajdują się pod opieką państwa. Ale mimo wszystkich trudności, przeważająca większość muzealników pracuje twórczo, kreatywnie, z błyskiem w oczach. Oprócz pracy naukowej, wycieczek, organizują różnorodne wydarzenia, konkursy artystyczne itp. Są oni prośwityjczykami z natury i należycie wypełniają tę misję. Będziemy starać się w miarę możliwości opowiadać o obecnym życiu muzeów. Switłana Pańkowa z imieniem Mychajła Hruszewskiego, pierwszego prezydenta Ukrainy, wybitnego historyka, w Kijowie związanych jest wiele miejsc, wśród nich — dom przy ulicy Pańkiwskiej 9, gdzie swego czasu mieszkał nie tylko on, ale i jego córka Kateryna — historyk, etnograf, socjolog; brat Ołeksandr — literaturoznawca i historyk; siostrzeniec i uczeń naukowca — historyk Serhij Szamraj. Właśnie minęło 5 lat, odkąd otwarto tam Państwowe Muzeum Pamięci Mychajła Hruszewskiego. Historia jego powstania nie jest prosta. We wrześniu 1991 roku Muzeum Historii Kijowa zorganizowało wystawę „Mychajło Hruszewski. Powrót”. Wkrótce Rada Miasta Kijowa poparła wniosek tego muzeum i 3 lutego 1992 roku podjęła decyzję o utworzeniu muzeum pamięci w Domu Hruszewskich. Niewielka grupa naukowców-entuzjastów na czele ze Switłaną Pańkową przez 15 lat poszukiwała potomków rodu Hruszewskich, badała zasoby archiwalne, zbierała pamiątki, chroniła przed wandalami zaniedbany dom z zabitymi oknami. Wreszcie w latach 2003—2004 rozpoczęła się jego renowacja. Konserwatorzy pracowali sumiennie, dzięki odnalezionym materiałom fotograficznym zachowali i odnowili pierwotny wygląd budynku, maksymalnie wiernie odtworzyli gabinet Mychajła Hruszewskiego, a także pokoje, w których mieszkały żona i córka uczonego. Na drugim piętrze w czterech salach obecnie rozłożona jest ekspozycja historyczna, która opowiada o życiu i działalności wybitnego historyka, jego rodzinie i uczniach. W piątej sali ekspozycyjnej znajduje się biblioteka literatury hruszewskoznawczej i ukrainiki, gdzie można zapoznać się z pracami historyków i literaturoznawców, obejrzeć filmy dokumentalne o Wielkim Ukraińcu. Rodzina Hruszewskich „powróciła” do swojego domostwa, a ich Dom zaczął odradzać status ośrodka narodowo-kulturalnego, którym był za życia gospodarzy, 9 listopada 2006 roku, kiedy muzeum wreszcie otwarto dla zwiedzających. Obecnie kolekcja muzeum liczy około 7 tysięcy przedmiotów: meble, przedmioty codziennego użytku, dokumenty, rękopisy, listy, najpełniejszy w Ukrainie zbiór dzieł Mychajła Hruszewskiego i wydań pod jego redakcją itp. 5-letni jubileusz świętowano w ciepłej rodzinnej atmosferze. Dyrektor muzeum Switłana Pańkowa podziękowała wszystkim, którzy pomagali w odrodzeniu Domu, przedstawiła autorów świątecznej ekspozycji. „Kiedy spotkaliśmy się rok po otwarciu muzeum — opowiedziała pani Switłana — zapoczątkowaliśmy... W Narodowym Muzeum Ukraińskiej Sztuki Ludowej Dekoracyjnej jest pokój Kateryny Biłokur. Pracownicy muzeum zainicjowali kilka projektów poświęconych twórczości oryginalnej artystki. Hałyna Bezkorowajna, zastępca dyrektora, poinformowała, że od 2005 roku prowadzą studencki konkurs miejski na najlepszy plakat według twórczości Kateryny Wasyliwny. Od tego czasu rozpoczęli Ogólnoukraiński konkurs na najlepszy list o życiowej i twórczej drodze artystki, przeprowadzają go raz na dwa lata. Według warunków — jest to list-esej, opowieść. Nie spisany ze źródeł, skompilowany, w liście musi być żywe wrażenie każdego uczestnika. „Kiedy zaczynaliśmy konkurs, był strach: wszak gatunek epistolarny jest obecnie niepopularny. Ale ku zdziwieniu i na nasze szczęście otrzymaliśmy bardzo dużo listów z całej Ukrainy: Centralna, Północna i Południowa, Zachód i Wschód zlały się w jedno. Kateryna Biłokur połączyła naszych korespondentów. Znają ją, jej sztuką się interesują. Listy otrzymaliśmy od przedstawicieli różnych kategorii wiekowych: od ucznia do emeryta. Pierwszymi laureatami konkursu były dzieci ze szkół Charkowszczyzny, Kijowszczyzny i Ługańszczyzny. W zeszłym roku, kiedy świętowaliśmy 110. rocznicę urodzin artystki, zebraliśmy wszystkich zwycięzców konkursu i jeździliśmy z nimi do Jahotyna, Bohdaniwki — opowiedziała pani Hałyna. — A w 2007 roku zrodziła się myśl, że Katerynę Biłokur trzeba propagować już jako pisarkę. Wspaniały spadek epistolarny Kateryny Wasyliwny, który odkrył nam Mykoła Kaharłycki, niestety jest mało znany. Od 2007 roku prowadzimy Czytania Biłokurowskie. Nasze programy skierowane są głównie do młodej publiczności. Pierwszymi uczestnikami tych czytań byli studenci Kijowskiego Obwodowego Kolegium Sztuki”. Oprócz czytania listów, na tych wydarzeniach demonstrowano filmy dokumentalne o Biłokur. A w tym roku młodszy pracownik naukowy muzeum Julia Czerwinska zaproponowała nowy format — opowieści współczesnych ukraińskich pisarzy o roli twórczości Kateryny Biłokur w ich...
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
