Strona · s. 7strona oryginału ↗
Z inicjatywy „Proświty” w Połtawskim Muzeum Krajoznawczym działa stała ekspozycja o Ukraińskiej Rewolucji lat 1917–1921
Слово Просвіти, №50 за 2017 рік
1 grudnia w radiu publicznym „Łtawa” odbyła się transmisja na żywo z udziałem pierwszego zastępcy przewodniczącego Połtawskiego Oddziału Obwodowego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, Ołeha Pustowhara. Audycję poświęcono ogólnonarodowemu głosowaniu za niepodległością Ukrainy 1 grudnia 1991 roku oraz inicjatywom działaczy „Proświty” w zakresie obchodów stulecia Ukraińskiej Rewolucji lat 1917–1921 na Połtawszczyźnie. „22 stycznia przyszłego roku na szczeblu państwowym obchodzona będzie znamienna data w historii ojczystej — stulecie od czasu ogłoszenia przez Ukraińską Centralną Radę IV Uniwersału, którym uznano Ukraińską Republikę Ludową za „samodzielne, od nikogo niezależne, wolne suwerenne państwo narodu ukraińskiego”. Z tej okazji będziemy inicjować szereg działań w Obwodowym Muzeum Krajoznawczym im. Wasyla Kryczewskiego” — zaznaczył Ołeh Pustowhar. Jako koordynator społeczno-wolontariackiego projektu „Dekomunizacja na Połtawszczyźnie” przypomniał, że w ramach opracowanego przez niego i zatwierdzonego przez przewodniczącego Obwodowej Administracji Państwowej Wałerija Hołowka rozporządzenia „O potępieniu komunistycznego i narodowosocjalistycznego (nazistowskiego) reżimów totalitarnych na Ukrainie oraz zakazie propagowania ich symboliki” stworzono stałą ekspozycję w Obwodowym Muzeum Krajoznawczym im. Kryczewskiego. Zgodnie z zamysłem połtawskiej „Proświty” jest ona poświęcona wydarzeniom pierwszych walk wyzwoleńczych lat 1917–1921, działaczom odrodzenia narodowego tamtego okresu, antybolszewickim powstaniom chłopskim w latach 20. XX wieku oraz tragicznym skutkom okupacji URL przez rosyjskich bolszewików. Szczególną uwagę poświęcono opowieści o życiu i działalności Przewodniczącego Dyrektoriatu, Głównego Atamana wojsk URL Symona Petlury. Eksponowana jest również krótka notka biograficzna i fotografia kolegi Symona Petlury z seminarium duchownego, Kostiantyna Towkacza. Przedstawiono także fotografie: Wasyla Tiutiunnyka — pochodzącego z Chorola dowódcy Armii Czynnej URL, Mykoły Bożki-Bożynskiego — pochodzącego z Semeniwki bohatera bitwy pod Krutami, Pawła Skoropadskiego — hetmana Państwa Ukraińskiego, Fedora Łyzohuba — przewodniczącego Rady Ministrów Państwa Ukraińskiego, Mykoły Michnowskiego — ideologa ukraińskiego nacjonalizmu, Stepana Łazurenki — pułkownika armii URL pochodzącego z Hadziacza, Wiktora Andrijiwskiego — działacza „Proświty”, Wiaczesława Łypynskiego — publicysty i ideologa konserwatyzmu, Iwana Steszenki — połtawianina, sekretarza generalnego oświaty Centralnej Rady. Stoisko „Powstańcze oddziały chłopskie na Połtawszczyźnie” opowiada między innymi o chłopskim antybolszewickim powstaniu w powiecie hadziackim pod wodzą Łeontija Chrystowoho. Widzów zaciekawia opowieść o Nykanorze Onackim — działaczu „Proświty”, kierowniku działu etnograficznego muzeum krajoznawczego, rozstrzelanym przez rosyjskich bolszewików w 1933 roku. Działalność towarzystwa „Proświta” w latach 1917–1920 na Połtawszczyźnie przedstawiono za pomocą unikalnych fotografii: kółka dramatycznego „Proświty” w Reszetyliwce, Dmytra Sołowja — założyciela „Proświty” w Szyszakach, Hryhorija Kowalenki — pisarza, historyka, pierwszego przewodniczącego Połtawskiego Miejskiego Towarzystwa „Proświta”. (fragment tekstu) ...zapoznać ich z mecenasami, autorami i budowniczymi krzyża. To on otworzył licznie obsadzone wydarzenie, a następnie zaprosił do głosu przewodniczącego Peczeniżyńskiej Zjednoczonej Wspólnoty Terytorialnej Ihora Dowiraka, przewodniczącego miejsko-rejonowego zjednoczenia „Proświty” Wasyla Hłaholiuka, duet twórczy Myrosława Jasińskiego i Mykołę Sawczuka, projektanta Iwana Myroniaka, lekarza i poetę Mychajła Dowiraka oraz innych. — Chcę — wyznaje Dmytro Wasylowycz — aby podobne rzeczy robili także inni zamożni ludzie. Bardzo miło, że mam komu przekazać swoje doświadczenie przedsiębiorcze i mecenasowskie, że w Peczeniżynie i okolicach żyją nieobojętni młodzi ludzie. Mam na myśli takich jak Wasyl Wintoniak, który z powodzeniem rozwija swój biznes w Peczeniżynie. Ale wielu naszych rodaków jest teraz na Zachodzie i oni również powinni brać przykład z niemieckiego przedsiębiorcy ukraińskiego pochodzenia Myrosława Czemerysa. Wspólnie będziemy mogli zrobić jeszcze wiele pożytecznych rzeczy, aby kiedyś nasi potomkowie byli nam wdzięczni tak, jak my teraz jesteśmy wdzięczni naszym przodkom. A nowa ekspozycja ujawnia również materiały o dojściu bolszewików do władzy, polityce industrializacji i kolektywizacji, Hołodomorze-ludobójstwie lat 1932–1933 oraz stalinowskich represjach. Ołeh Pustowhar jest przekonany, że należy rozszerzyć ekspozycję kosztem funduszy specjalnych muzeum. Chodzi o unikalne relikwie historyczne. Przekazał je muzeum w 1992 roku przewodniczący Połtawskiego Obwodowego Zjednoczenia „Proświty” Mykoła Kulczynski. Te unikalne dokumenty i inne artefakty rządu URL na uchodźstwie „Proświta” otrzymała wówczas od Mykoły Stepanenki — wiceprezydenta URL na uchodźstwie (od 1967 roku), pochodzącego z Połtawszczyzny naukowca, literaturoznawcy, pisarza, działacza społecznego, politycznego i religijnego na emigracji. „Proświta” zaproponuje Obwodowej Administracji Państwowej, aby 22 stycznia przyszłego roku, z okazji obchodów stulecia ogłoszenia IV Uniwersału, wspólnie zorganizować wystawę ze wspomnianych zbiorów, a także zdecydować, które dokumenty warto umieścić we wspomnianej ekspozycji. Biuro Prasowe Połtawskiego Oddziału Obwodowego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
