Strona · s. 7strona oryginału ↗
Mechaniczne serce. Czy boli, czy czegoś pragnie, czy umie się radować?
Слово Просвіти, №50 за 2021 рік
Neli DANYLENKO, zasłużona dziennikarka Ukrainy
„…Serce moje trudne, Czego ty pragniesz, co cię boli?..” Taras Szewczenko
Kiedy dowiedziałam się, że w stołecznym szpitalu Ołeksandrowskim wszczepia się najlepsze na świecie serca, to mało powiedzieć, że byłam zdziwiona. Jakoś od razu pojawiła się myśl: sztuczne serce… czy ono w ogóle cokolwiek czuje? Wszystko stało się jasne, gdy spotkałam się z kierownikiem oddziału kardiochirurgii, kandydatem nauk medycznych Wiktorem Mykołajowiczem Kluzkiem. – Czy w sztucznym sercu żyją uczucia? Jakże! I ból, i radość, i miłość. Bo serce, które wszczepiamy ludziom i które zwykło się nazywać sztucznym, wcale nie jest takie. To sztuczna lewa komora, pompa. Serca nie zabieramy, serce u człowieka pozostaje swoje, rodzime. Do niego przyszywa się część – swego rodzaju gadżet, który pompuje krew, i bardzo dobrze spełnia tę funkcję. Dzięki Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej zakupiliśmy najlepsze serce, jakie jest na świecie, serce, które zapewnia życiową aktywność człowieka. Postanowiłem robić to na stałe, gdy trzy czy cztery lata temu przyszedł do mnie młody człowiek, wysoki, przystojny chłopak. I widziałem, jak umiera… Co tylko nie robiliśmy! Zakładaliśmy mu stymulator i stentowaliśmy, a on mimo to się dusił, nie mógł przejść dosłownie 15 metrów. Parafianin cerkwi, człowiek wierzący. Ksiądz pobłogosławił go na wszczepienie sztucznego serca. Nie wiem, dlaczego nie przeszczep od dawcy, ale on tak został pobłogosławiony. Ten młody mężczyzna wszedł do mojego gabinetu i zobaczył ikony. Mówi: „Myślałem już, że umieram. Wszedłem do was – i zrobiło się ciepło na duszy. A porozmawiałem z wami – chce się żyć”. Operacja przebiegła pomyślnie. Człowiekowi zwrócono życie. Niedawno wykonaliśmy także wszczepienie sztucznego serca uczestnikowi działań bojowych, który bronił Ukrainy na wschodzie. Wszystko udane, czuje się znakomicie. A niedawno wszyscy zostaliśmy w nocy poderwani po trzeciej. Tak, tak, zadziałał alarm – nasz pacjent zapomniał przyjąć leki. Konsultowaliśmy go, jak prawidłowo wyjść z sytuacji. Wszystko skończyło się dobrze. – Kto jeszcze na Ukrainie wszczepia ludziom sztuczne serca? – W Kijowie w Centrum Serca wykonano do siedmiu operacji. Prawda, że tam były inne serca. Teraz wycofano je z produkcji, ponieważ nie wykazały skuteczności. Serca, które my wszczepiamy, używano jeszcze w dwóch ośrodkach. Tam wszystko wykonywali cudzoziemcy, prywatnie. U nas to wszystko odbywa się w ramach programu. Jak dotąd zrobiliśmy trzy takie wszczepienia. – Sztuczne serce. Na ile jest to niezawodne? – Na ten temat dziś jest wiele informacji. Dziesięcioletnia analiza pacjentów z przeszczepionym sercem i ze sztucznym sercem wykazała: różnic między nimi praktycznie nie ma. Przeszczepione serce ma swoje plusy, sztuczne serce ma swoje plusy. Ponieważ przy sztucznym sercu człowiek przyjmuje tylko jeden preparat – do ładowania urządzenia – i to wszystko. Przy przeszczepionym sercu trzeba przyjmować bardzo dużą ilość leków, występują działania uboczne, mogą pojawić się guzy. Ale oczywiście nie tylko wszczepienie sztucznego serca. Skomplikowanych i bardzo skomplikowanych operacji na sercu w naszym oddziale wykonujemy rocznie do 200. A kijowianie dzięki programom miejskim mogą bezpłatnie otrzymywać kosztowne zastawki, których nigdzie więcej na Ukrainie się nie zakłada. A także stenty, oksygenatory. Wszystko – za sprawą budżetu miasta. – Właściwie, tak jak utworzenie waszego oddziału? – Tak. Ten oddział został utworzony przez Kijowską Miejską Administrację Państwową. Nowoczesny wspaniały sprzęt, jeden z najlepszych obecnie na Ukrainie. U nas są wszystkie najnowocześniejsze aparaty: oddechowe, krążenia pozaustrojowego, inne. Mamy wszystko to, co widziałem nie tak dawno w Niemczech i Izraelu. I to się stało w ciągu ostatnich trzech lat, bardzo dynamicznie. Pracowałem w wielu ośrodkach – zapraszano mnie. Znałem dobrych ludzi. A tutaj sam zebrałem najlepszych. I pracujemy ofiarnie, z zadowoleniem. – U was w oddziale jest taka przytulność. Jak w domu. – Taka tu filozofia: człowiek powinien czuć się przytulnie. On i tak przebywa w ogromnym stresie przed operacją. Dlatego szpital powinien zaczynać się na sali operacyjnej. Przedtem – maksimum komfortu i serdeczności ciepła od wszystkich pracowników oddziału. U nas po jednej, dwie osoby na salę. – Powiedział pan: „Wszystko, co widziałem w Niemczech, w Izraelu…” – Tak, dużo się uczyłem i odbywałem staże. Jestem wdzięczny losowi. Na początku mojej praktyki lekarskiej miałem zaszczyt pracować z jednym z najwybitniejszych naszych chirurgów Borysem Michajłowiczem Todurowem, potem zaprosił mnie do „Naukowo-praktycznego centrum medycznego kardiologii dziecięcej i kardiochirurgii MZ Ukrainy” Illja Mykołajowicz Jemiec, dalej była Odessa. Musiałem pracować i jako zwykły chirurg, i jako kierownik oddziału, i jako główny lekarz… Były staże. Najpierw w Niemczech, gdzie szybko postawiono mnie przy operacjach. Tam były takie materiały i technika do operacji, które na Ukrainie widzieliśmy tylko na obrazkach. Po raz pierwszy pracowałem przy takich operacjach, których jeszcze nie wykonywano w Kijowie. 43 operacje w ciągu miesiąca. Wtedy, nawiasem mówiąc, w Niemczech często występował z walkami Witalij Kliczko. I tak się zbiegło: on Kliczko, ja Kluzko. I nazywano mnie Kliczką (uśmiecha się). W Niemczech proponowano mi pozostać. – A pan? – Jak widzi pan, nie pozostałem. Choć brzmi to patetycznie, jestem patriotą swojego kraju. A na Ukrainie wtedy był trudny czas. Jakże tu nie wrócić? Pracując z doskonałą aparaturą, skutecznymi preparatami w Niemczech, budowałem algorytm, jak leczyć chorych na Ukrainie. Potem jeszcze odbywałem staż w Izraelu, wiele się tam nauczyłem. I z tym całym bagażem wróciłem do domu. Teraz jest nasz oddział, teraz z nowoczesnym sprzętem pomagamy Ukraińcom. – W pana gabinecie jest kilka ikon… – Pierwszy pacjent, którego operowaliśmy w naszym odnowionym oddziale 20 marca 2019 roku, był księdzem. On też podarował mi ikonę Matki Bożej. Wszystkie moje ikony są szczególne. Czasami odwiedzam Athos. Igumen klasztoru Watopedi Jefremij również podarował mi ikonę Matki Bożej i pobłogosławił mnie do pracy na Ukrainie.
I on prozorliwie powiedział, że będą wielkie próby, ale ty powinien pozostać takim, jaki jesteś, i u ciebie wszystko będzie dobrze. Do ciebie zwracać się będzie bardzo wielu ludzi, którym inni będą odmawiać. Wszystkim pomożesz. Istotnie, na dziś mamy bardzo dobre wyniki. Ludzie przychodzą do nas – i my pomagamy. – Trochę dziwne. Zazwyczaj lekarze wierzą w naukę. Pan jest chirurgiem, lekarzem – wierzącym człowiekiem?.. – A jak inaczej? Jak mogę nie wierzyć? Wie Pani, im więcej widzi się ludzkiego cierpienia, tym więcej obciążeń bierze się na siebie, aby pomagać ludziom, i wytrzymuje się. I rozumie się, że nie wszystko jest w twoich siłach. Istnieje siła wyższa. – Pana marzenie? – Marzenie, by nauczyć się wykonywać takie operacje, przy których nie trzeba wykonywać operacji (uśmiecha się). Tak, medycyna będzie się rozwijać. Kiedyś będzie można leczyć ludzi bez tych wszystkich gadżetów… Przypuszczam, że Pani mnie dziwi. Przede wszystkim jestem lekarzem, a dopiero potem chirurgiem. Miałem kiedyś jedną operację, kiedy otworzyłem pacjentkę, a tam było tak silnie wyrażone zwapnienie, że ja, oceniwszy ryzyko, zrozumiałem: ta kobieta umrze mi na stole. Wyszedłem do krewnych, powiedziałem o sytuacji. … Zamknąłem ją. Takie przypadki uderzają w reputację. Uśmieszki, drwiny: wycofał się, nie poradził sobie. Znosiłem to. Minął rok. Zakupiono nowe aparaty, które pozwoliły wykonać tę operację przez tętnicę udową. I uratowaliśmy tę kobietę. Chirurg nie zawsze musi wszystko operować. Czasem stoi się na granicy bardzo trudnych chwil. Kiedy terapeuta i chirurg w tobie się porozumieją, i podejmiesz właściwą decyzję, nagrodą będzie uratowane ludzkie życie. Zgodzi się Pani, że to niemało. – Nie opuścił Pan Ukrainy, kiedy proponowano Panu to zrobić. Jaką widzi Pan jej przyszłość? – Sam Bóg daje nam siłę. Nie napadamy na nikogo, niczego od nikogo nie zabieramy, nikomu nie życzymy zła. Tego lata na Ukrainie było dużo turystów z Arabii Saudyjskiej. Wszyscy byli zdziwieni dobrocią naszych ludzi. To oznacza, że jesteśmy samowystarczalni, nie musimy kosztem innych narodów budować swojego kraju, kogoś uciskać, czegoś dowodzić. Obecnie jest nam ciężko, ale gdyby wszyscy zgodnie, niezależnie od rang i stopni, pomagali sobie nawzajem, wszystko byłoby wspaniale. Oto do nas do oddziału zwracają się ludzie, pomagamy, dla każdego znajdujemy dobre słowo – i widzimy wdzięczne, jasne twarze. Żeby tak było w całej Ukrainie! Prawda?
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
