Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
← Archiwum «Slovo Prosvity»

Слово Просвіти, №51 за 1998 рік

16 s. · 16 wpisów · PDF w Wikimedia Commons ↗ · CC BY 4.0

Tłumaczenie maszynowe z ukraińskiego. Cytaty, nazwiska i liczby sprawdzaj ze stroną oryginału. 5 z 16 wpisów jest wyświetlanych po ukraińsku, dopóki tłumaczenie jest aktualizowane.

Tekst wyodrębniono z PDF i automatycznie podzielono na materiały. Granice części materiałów nie zostały sprawdzone redakcyjnie: jeden wpis może zawierać kilka materiałów, tylko część jednego lub blok serwisowy (np. ogłoszenie o prenumeracie). Źródłem pierwotnym jest strona gazety w PDF.

Strona · s. 1strona oryginału ↗

Tekst uszkodzony przy rozpoznawaniu — przeczytaj stronę oryginału

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

А-РОЕ ітаде То РОЕ Оепто. (МИ Че і Ж со (5 У; ме Аа. РАНИ о чи КОВАЧ ЗРРа ЗА - ' - й "ПКт" й ре Ро ? 31 ре 5 З "о о іа жі по ФУ їй Мі голе о РЗОРОГО ЗУ Су о МОЮ РЕД НИ «Я о Р РРО - те «7 - Ж пу - РА чі з М - | дл - з 1 в ЗРО ГПЕТИИРИХ задаойо фазі я вай й її ' ми "М б : є і т ін я Ром , вонатат ж Ь "ої ЧИ | - - - г - їй й і і Рой еа'в а ям -щ з - Шон й; - я , 1 їш Р - - й я - ч - З я вай б ши ч'шіз з з і і - "йти а най о "а: зі б й і РИ ці й я ь, ч - тн , - ба - . "ЩІ к'яі"а 2 затв йо оцін ; ян и я з "и й жк важно! чі іа Ра ч - на - би заз Рі іа знов пе "і ен г им : г р, " - Мальти з ай Рон, яю, - - чи - "з п тай па ем | дя чо - ч реч кн, бр нік внік йо вн Р "Й а ба а нон гово вон я " і й іно г з ' Р ї |в . и 4 й б тій - М а РТ" БР жі вої вжи я цРр'ч. А й й я у і чо б з Фр з "жо - й ч "б. РР зн б . й тів Р кож я чо я б м я : - - 4 зі зв Г . М, 1 чи», в : ? п щі мі не | і цій ой я. і ' нащо Р чи ч - "І ка» 'б-я " яв о Р чен и чи - оди і "р 29 й Рукд Мем нг б ю бою р а вия я рі бий з "і -об г - - .. ' - йшов | в М Р, Ре о -о и , хоч ' -и - - . з й є їв й аж ті й й - . ї шій а ш ь . й р ч і, - - Е -'ї - -'н я ання | чі ння ч- Шшат'ю й "обо м Ж в я аа й .-б - - тат з й й ї і - соді ч' ч тата - " "и Р "й г - іт - і й ь і б Р ї б й щи печу і . чий я з нн б нм - М з пи ач о Ре Р ль р о чи Аж сота і ром Рок я б м мм моб, - ан М зоч б Р ч б ; й іч б и "и |. ні и .Рує АВ иа Ру - ч "бе и іні и ігр Р жу тв пу ь б ч й : я о "а яти г. чи "| й | і пі Н чи, -б Р що йотоотов ок ії , ен о ноток й з кі пилочця - " - - ою " - - "РО -- ян С М. - є - ан ка - - "інно "оо юн и аль РИ сю ': ли - і нь в " "і бі "и чай кети РР Аби ді Рі Р | 5 - - "вію чі - й - що, и и ч - чн, й . фі ьо їз з жо логш й "б 1 - г ь п г РУ - . Шк з ай 1 - поточ ой ян : Р б ий а - ч з в . і Ран, б но "и он жо, ій - РИ, Ру «и чу чи больові . ча М "а б і " - й " боями й ва й п Р - он а б то жо ЯГо - іч б у 7) - Чи 4 що - - Мн и - чі і "и - ай чн - б - а - ла і, - |. "ж і" " яз й їі й а т - , Ро 7 і й г п : ча - ь и Й я ' я - - Споконвічна боротьба українства за право мати свою державу закінчилася проголошенням незалежності України. Здавалося б, душі десятків мільйонів поруба- них, замордованих, розстріляних, повішених та померлих у вигнанні можуть уже впродовж семи років спати спокійно. Але спокійно вони не сплять Бо не будується країнська Україна. Бо не для українців вона будується - будують для себе яничари | варвари. Мета їхня -- знищення українського духу, української мови і культу- ри, тобто українства як нації, -- довершується уже в незалежній державі. Попри зусилля тих, хто залишився ж українцем, поперек дороги їм міцно і зухвало стали ті, заг. Хто державу будує не українську, а яничарсько-вар- . - - варську: за назвою нібито українську, за формою -- | російську, а за духом -- варварську. Обгрунтовувати | сказане можна прикладами і аргументами з будь-якої . - - сфери нашого суспільного життя. Ми торкнемося лише - однієї сфери -- реклами у столиці. Яничари у столичній рекламі Кияни і гості столиці не могли не помітити, що в «рекламному сенсі» наша столиця починає нагадувати українську столицю. Адже рекламні щити, вивіски на . | установах, рекламні плакати у метрополітені виготовля- | | ються з написами на них здебільшого українською | | || мовою Можналише здогадуватися, що зовнішня рекла- ЗЯа е- Києві перебуває під чиїмось пильним контролем, бо По-різному зустрічали в Україні сьомі роковини Незалежності: одні щиро святкували, сподіваючись, що труднощі -- минущі, а державний народ дасть собі раду, інші сочились отрутою і злорадством -- мовляв, люди не визнають вашого свята. Треті, - -аїх найяскравіше представив у своєму вистута голова Верховної Ради О. Ткаченко, - 7 ЖИР якбитакогоконтролю небуло, то вся рекламна продукція - 77 булабне українськомовною. 2 . Дореклами маєстосунок, як правило, молодьта люди З ВИЩОЮ ОСВІТОЮ. А молодь та люди з вищою освітою у пря ь іч Києві є вщент зрусифікованими, атому українцями вони себе не відчувають. Цим денаціоналізованим особам зовсім байдужа доля української мови. Будучи українцями, української мови вони не люблять. Якщо навіть українською мовою вони певною мірою володіють, воліли б переробити Незалежну Україну навласний копил-ретроградським, прокомуністичний, антиконституційний, завернути її назад - - у «колиску трьох братніх народів»... А на світлинах, що нині прикраша- ють нашу першу полосу, ви, дорогі читачі, бачите людей небуденних, які вирішили святкувати День Незалежності разом із Кобзарем. Представники Товариства «Просвіта», славного Українського козацтва, Всеукраїнського об'єднання християн, духовенства, Асоціації фермерів України та інші дл вирушили до Канева. Як зазначив Ігор Ліховий, генеральний | директор національного музею-заповідника ім. Тараса Шевченка, | хлібороби пошанували Кобзаря хлібом нового врожаю, зворуш- ливим вінком, сплетеним із колосся жита, пшениці, серпневих квітучих соняхів. Львівський хор співав про Україну, дівчата-степовички виконували улюблені Тарасові пісні, відкриті серця, щирі усмішки -- все це наш скарб, наші люди, які вірять, що, попри рик ми все, піднімуть Україну, в якій стане традицією святкувати День Є: Гезалежності разом із Кобзарем. З написати рекламне оголошення українською мовою ніколи не здогадаються Вони чули, що в Україні Конституцією проголошено українською мову державною. Але ж Конституція для них не вказівка. Саме за логікою сказаного діють тисячі авторів «реклами на стовпах». Їх можна зрозуміти. Вони не думають, а пливуть за течією, наче тріски. Лише якийсь дивак, один на всю столицю, рекламує ремонт телевізійної техніки державною мовою. Його оголошення, розтиражоване у комп'ютерному виконанні, висить на стовпах | стендах, Люди читають їх, постійно зриваючи паперові клаптики з телефонними номерами. Є у Києві рекламні яничари. Йдеться про видавців та редакторів багатьох столичних рекламних видань. | бЖжниююеннвнаананнвоо ко ооо 0 0002 5 Візьмемо, наприклад, рекламну газету «Киев на ладо- | Бони бод г. ро з 5 нях», яка щотижня вкидається у поштові скриньки всіх од зал ЛИ онко оо ДОНЮ» киян. З номерів газети не видно адреси та прізвищ авторів видання. Чи знають вони, що переважна більшість мешканців Києва є українцями? -- Знають Чи знають вони, що ва кияни добре розуміють українську мову? -- Знають Чи знають вони, що російська імперія віками здІЙСНЮВАала в Україні мовний геноцид? -- Безумовно, знають, як знають також, з якою метою це робили вороги України. Чи розуміють вони, що не може відбутися українське національне відродження і що не стане Україна українською державою, якщо українці не почнуть поважати свою мову користуватися нею? Звичайно - і т б ль «Ми. п чи о чи о а лк Завуч ю. я РИ МИ у У ян Й ? і, - й Р у Р Ра оч м - «З м ча ній пі ти ло - мч чули ні Ме мчч чі 4 ч. -. м кю нач соч ." І о б'ь'ь - " - ; ч п га Ан Роу ' г Р я я її Продовження на 53 с.
Strona · s. 2strona oryginału ↗
ZACHOWAJMY CENNE MUZEUM Premierowi Ukrainy W. P. Pustowojtence Szanowny Panie Walery Pawłowiczu! Zwracamy się do Pana w pilnej sprawie. Prawie codziennie kultura ukraińska doznaje nowych strat. Oto jeszcze jeden rażący fakt. Na mocy zarządzenia Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej nr 1645 z 6.08.1998 r., bez uzgodnienia z dyrekcją Państwowego Muzeum Książki i Drukarstwa Ukrainy, zobowiązano kierownictwo Muzeum do pilnego opróżnienia budynku nr 70 (numeracja Pieczerskiego Historyczno-Kulturalnego Rezerwatu Kijowskiego) w związku z przekazaniem tego budynku Ukraińskiemu Kościołowi Prawosławnemu Patriarchatu Moskiewskiego. W budynku nr 70 znajdują się cenne magazyny Muzeum (około 52 tys. jednostek przechowywania: starodruki z XVI–XVIII w., rzadkie i zabytkowe książki z XVIII–XX w., wzory oryginalnej grafiki książkowej i sztuki książki – łącznie 20 mld hrywien wartości ubezpieczeniowej). Budynek nr 9 (dawna ławrska drukarnia), w którym znajduje się ekspozycja Muzeum, od 1986 r. znajduje się w stanie awaryjnym, wymaga generalnego remontu i jest zabytkiem architektury epoki baroku z XVIII w. Główne Zarząd Kultury чар – pracownicy naukowi Muzeum przygotowali wystawę „Rzecznik prawdy i dobra” w 80. rocznicę urodzin O.T. Honczara. Wszystkie te przedsięwzięcia z known przyczyn znajdują się jednak pod zagrożeniem. Mogą nie dojść do skutku również następne wystawy: „Sztuka rodzimej książki” (wspólnie ze Związkiem Artystów), „W 350. rocznicę Wojny Wyzwoleńczej narodu ukraińskiego pod wodzą B. Chmielnickiego w dokumentach i drukach” (wspólnie z Państwowym Archiwum Historycznym Ukrainy), „W 125. rocznicę NTSz” i inne. Zatem z powyższego staje się niezrozumiałe: 1. Bezpodstawne przekazanie budynku nr 70 UKPP, ponieważ ten obiekt nie jest budowlą sakralną. 2. Pilne (do 15.09.1998 r.) opróżnienie budynku nr 70 przy braku przygotowanego pomieszczenia na magazyny Muzeum. 3. Zdjęcie działającej ekspozycji w celu wykonania zarządzenia dotyczącego budynku nr 70. Prosimy o rozważenie zasadności wymienionych decyzji, o pomoc w ocaleniu niezwykle cennego Muzeum Książki i Drukarstwa, o wsparcie w rozwiązaniu kwestii remontu budynku nr 9 oraz Zarząd Miejskiej Administracji Państwowej (w osobie W. T. Linowyckiej) żąda natychmiastowego zwolnienia budynku nr 70, powołując się na ustne polecenie p. O. O. Omelczenki. Jak wiadomo, Muzeum nie dysponuje odpowiednio przygotowanym pomieszczeniem z odpowiednim wyposażeniem i ochroną, lecz Zarząd skłania się do tego, aby zlikwidować działającą ekspozycję Muzeum (budynek nr 9) i umieścić w nim magazyn zbiorów. Mimo to podkreślamy jeszcze raz, że magazyny zbiorów Muzeum są umieszczone w budynku nr 70 od 1990 r., dokąd zostały przeniesione z nieeksponowanej części budynku nr 9, z powodu awaryjności budynku oraz zgodnie z punktem 157 rozdziału 4 «Instrukcji o ewidencji i przechowywaniu wartości muzealnych», która zakazuje wykorzystywania piwnic i strychów jako magazynów zbiorów. Jesteśmy przekonani, że z tym zapoznani są pracownicy Zarządu. Bardzo przykre, że wszystko to dzieje się na początku nowego roku szkolnego, kiedy jest najintensywniejszy okres odwiedzin Muzeum. Stało się już dobrą tradycją, że co roku we wrześniu organizuje się wystawę «Kultura Rusi Kijowskiej. Księgopisarstwo. Kroniki. «Słowo o pułku Igora»», z którą chętnie zapoznają się uczniowie szkół średnich, liceów i gimnazjów Kijowa; odbywają się tu tematyczne lekcje-zajęcia. Trwa intensywna praca nad przygotowaniem wystawy do 200-lecia pierwszego wydania «Eneidy» I. P. Kotlarewskiego, której jubileuszowa data również przypada na wrzesień. Wspólnie z Instytutem Literatury NAN Ukrainy oraz żoną pisarza — Walentyną Daniłiwną Honczar… Przewodniczący Kongresu Inteligencji Ukraińskiej udzielenie Muzeum dodatkowych powierzchni na magazyn zbiorów. Uważamy, że w czasie, gdy na Ukrainie zamykane są biblioteki, muzea, domy kultury, — podobny akt jest wandalizmem wobec ukraińskiej kultury i historii. Liczymy na to, że z zrozumieniem odniesiecie się do naszej prośby i włożycie wysiłek, aby ocalić Państwowe Muzeum Książki i Drukarstwa Ukrainy. Jurij MUSZKETYK, przewodniczący Związku Pisarzy Ukrainy Mykoła Żulynskyj, akademik, dyrektor Instytutu Literatury im. T. Szewczenki NAN Ukrainy Iwan Drach, poseł do Rady Narodowej Ukrainy, Pawło Mowczan, poseł do Rady Narodowej Ukrainy, przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» Wołodymyr Czepelyk, przewodniczący zarządu Związku Artystów Ukrainy CZERNIHOWSKIE BRATERSTWO PRAWOSŁAWNE BIJE NA ALARM, zwracając się o pomoc do Patriarchy Kijowskiego i całej L. Hryhorowycza, P. Mowczana, W. Czerwonija, I. Dracza Nasz Kościół na Czernihowszczyźnie nadal traci to, co powinno mu należeć z mocy prawa. Mowa przede wszystkim o Spasо-Preobrażeńskim klasztorze w Nowohorodzie Siewierskim, którego odbudowa przebiega w przyspieszonym tempie pod osobistym nadzorem Prezydenta Ukrainy L. Kuczmy, za pieniądze ukraińskich podatników. Kościół Moskiewski niedawno mianował nowego biskupa Ambrozego Palykopę z tytułem «nowohorodzko-siewierski». Taki tytuł biskupa wikariusza jest podyktowany dążeniem do zajęcia klasztoru. Wcześniej z eparchii żytomierskiej UKP MP w tym samym celu przyjechał hegumen Hurij. Tymczasem władze bardzo niejednoznacznie podchodzą do kwestii przekazania tego klasztoru. Tak, ponad rok temu zastępca przewodniczącego nowohorodzko-siewierskiej rejonowej administracji pan Bunak proponował biskupowi Warlaamowi podjęcie szeregu kroków w celu przekazania klasztoru właśnie Kościołowi ukraińskiemu. A mianowicie: przyjechać do Nowohorodu Siewierskiego i przysłać jednego księdza i jednego mnicha. Biskup Warlaam Pylypyszyn, powołując się na brak samochodu, tam nie pojechał i nikogo nie wysłał. Propozycje przewodniczącego obwodowego oddziału Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» dotyczące utworzenia w Nowohorodzie Siewierskim wspólnoty wiernych Patriarchatu Kijowskiego a na nn 00 bi o powinna być - che RR na bazie miejscowego ośrodka «Proświty» zostały zignorowane przez biskupa. Nowy przewodniczący obwodowej administracji państwowej Mychajło Kaskewycz w rozmowie z przewodniczącym obwodowej organizacji Ruchu Ludowego wypowiadał się negatywnie na temat domniemanego przekazania klasztoru właśnie Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego. Jednocześnie jednoznacznie oświadczył, że za biskupa Warłaama Pyłypyszyna przekazanie klasztoru naszej Cerkwi również nie nastąpi. Nowogrodzko-Siwierski Monaster Spasa i Przemienienia Pańskiego jest znany dzięki imionom świętego Dmytra Tuptała (metropolity autokefalicznej Ukraińsko-Białoruskiej Cerkwi w XVIII wieku), arcybiskupa Łazarza Baranowicza, który miał na terenie klasztoru swoją rezydencję i drukarnię, biskupa Warłaama Szyszackiego i innych. Ten klasztor ma ukraińską historię i powinien należeć do ukraińskiej Cerkwi! Obecnie klasztor posiada Monaster Spasa i Przemienienia Pańskiego (architekt D. Kwarengi), cerkiew Piotra i Pawła, szereg pomieszczeń gospodarczych. Warto także zauważyć, że w naszej eparchii jest hieromnich Michaił, który na znak niezgody z moralną atmosferą, stworzoną przez biskupa Warłaama, opuścił Czernihów i wyjechał mieszkać do rodzinnego domu w rejonie Boraniańskim. [...] „Rusi” „Rilaretа”, [...] deputowanych ludowych [...] Ukrainy Biorąc pod uwagę zmianę kierownictwa obwodu, istnienie w Nowogrodzie-Siwierskim już aż dwóch świątyń Ukraińskiej Cerkwi Patriarchatu Moskiewskiego, przy braku jakiejkolwiek świątyni Ukraińskiej Cerkwi Patriarchatu Kijowskiego, przy pomocy deputowanych ludowych Ukrainy o patriotycznym nastawieniu można całkowicie osiągnąć przekazanie tego klasztoru Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Kijowskiego. Przy aktywnym pragnieniu kierownictwa cerkiewnego. Mamy nadzieję, że podejmie Pan kroki w celu zachowania ukraińskiego sanktuarium w Ukraińskiej Cerkwi. Dla uzasadnienia przekazania klasztoru właśnie naszej Cerkwi trzeba również wspomnieć, że Patriarchat Moskiewski ma w obwodzie już pięć klasztorów, a Cerkiew Kijowskiego Patriarchatu – żadnego. Ponadto Ustynski klasztor, którego statut został jeszcze przez Radę do spraw religii zarejestrowany właśnie za Patriarchatem Kijowskim, w wyniku nacisków ówczesnych władz lokalnych i przy PEŁNYM BRAKU parafialnego [...] Moskiewskiego Patriarchatu, na podstawie [...] Tym samym obecnie mamy prawne, historyczne i moralne podstawy, by domagać się ... Nowogrodu-Siwierskiego | | Spaso-Preobrażeńskiego M Zarząd Czernihowskiego Bractwa Prawosławnego UKRAIŃSKA KSIĄŻKA W SEWASTOPOLU -- ZAWSZE TYLKO PRZEJAZDEM? Jak wiadomo, w Sewastopolu mieszka sto tysięcy Ukraińców. Połowa z nich uważa język ukraiński za ojczysty, posługuje się nim na co dzień i czyta ukraińską prasę. Jednak w mieście nie ma ani jednej biblioteki, w której godnie reprezentowana byłaby ukraińska książka, zarówno oryginalna, jak i przekładowa. Sewastopolskie Towarzystwo «Proświta» na zasadach dobroczynnych utworzyło ukraińską bibliotekę. Dziś sewastopolska «Proświta» jest jedynym organizatorem zapewnienia informacji ukraińskim środkom masowego przekazu oraz oświatowej pracy na rzecz budowy państwowości w mieście. Dzięki proświtianom zaczęto uczyć języka ukraińskiego w miejskich szkołach, a w czterech z nich działają klasy z ukraińskim językiem nauczania oraz ukraiński internat. To także z ich inicjatywy powstała ukraińska redakcja w miejskim radiu i telewizji, i w lipcu zabrzmiały ukraińskie audycje dla dzieci. W 130. rocznicę jubileuszu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. T. Szewczenki sewastopolanie wystąpili z inicjatywą dalszego rozszerzenia pracy oświatowej oraz integracji regionu sewastopolskiego z informacyjną przestrzenią Ukrainy. W tym celu państwowe struktury powinny określić status biura Towarzystwa «Proświta» jako centrum ukrainoznawstwa i ludoznawstwa. Sewastopolanie zwrócili się także do Zarządu Centralnego z prośbą o przydzielenie środków na zapewnienie pracy kierownika biblioteki – metodyka ukraińskiego ludoznawstwa. Bo liczyć na pomoc miasta jest daremnie – do miejskiej sieci bibliotecznej w ciągu roku wpłynęło zaledwie 750 książek ukraińskojęzycznych, co stanowi 1,4 proc. wszystkich wpływów. Zatem ukraińska proświtiańska biblioteka w Sewastopolu jest naszą wspólną sprawą, proświtianie. Kto ma jakieś propozycje?! Czekamy na wasze listy. KSZTAŁCĄ WYSOKO WYKWALIFIKOWANI SPECJALIŚCI Edukacyjne Centrum Towarzystwa «Proświta» po raz siódmy zakończyło letni program nauki języka angielskiego «Nauczyciele języka angielskiego dla Ukrainy», zorganizowany w ramach projektu Ukraińskiego Związku Narodowego (USA) przy finansowym wsparciu Międzynarodowego Funduszu «Odrodzenie». Nauka języka angielskiego na trzech poziomach (niskim, średnim i wysokim) odbywała się w miastach Winnica, Chersoń, Charków, Kijów, Połtawa, Lwów, Sokal, Terebowla, Bereżany oraz we wsi Mała Snitynka w obwodzie kijowskim. Słuchacze kursów (w wieku od 12 do 54 lat) są zadowoleni ze zdobytej wiedzy. Nauka nie była łatwa: 4 godziny zajęć dziennie i dodatkowe prace domowe. Ale teraz wszyscy mogą swobodnie porozumiewać się po angielsku z cudzoziemcami. Edukacyjne Centrum po krótkiej przerwie kontynuuje nauczanie ukraińskiego języka biznesu. Zamawiający kursy języka ukraińskiego powinien zorganizować grupę 12–15 osób i zawrzeć umowę z Towarzystwem «Proświta». Towarzystwo «Proświta» zapewnia nauczanie przez wysoko wykwalifikowanych wykładowców, a w razie potrzeby także wsparcie sponsorskie dla prowadzenia zajęć oraz pomieszczenia. Wsparcia udziela Koordynacyjny Komitet Pomocy Ukrainie USA (przewodniczący Wołodymyr Zotomodiuk, pierwszy zastępca Roman Zoronka). Dla uwagi słuchaczy proponujemy dwa programy: 1) ukraiński język biznesu, 50 godzin; 2) ukraińska gramatyka i ortografia, 50 godzin. Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki oraz Ukraiński Społeczno-Edukacyjny Forum Kobiet przy wsparciu Ambasady USA ogłaszają nabór na kursy dla bezrobotnych kobiet z możliwością zatrudnienia. Program: 1. Ukraiński język biznesu – 10 godzin; 2. Język angielski biznesu – ... godzin; 3. Komputerowi nowicjusze – 2 godziny. Po ukończeniu kursów słuchaczkom będzie udzielana pomoc w znalezieniu pracy.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗
…nia na drugiej stronie, SŁOWO PROŚWITY REKLAMA W KIJOWIE: JANCZARZY I BARBARZYŃCY (Zakończenie. Początek na 1 str.) …rozumieją. To dlaczego wydają swoją gazetę reklamową w języku państwowym Federacji Rosyjskiej, a nie w języku państwowym Ukrainy? Dlaczego wreszcie łamią artykuł 10 Konstytucji i artykuł 6 Ustawy Ukrainy «O reklamie»? Przecież redaktorzy stołecznych gazet i wydawnictw reklamowych to ludzie piśmienni: dobrze zdają sobie sprawę z tego, co robią i po co. Doskonale rozumieją, że na Ukrainie toczy się zacięta walka polityczna wokół pytania: «Jaka ma być Ukraina – naprawdę ukraińska czy ukraińska tylko z nazwy?». Właściciele i wydawcy gazety «Kijów na dłoniach» stanęli po stronie tych, którzy budują «Ukrajnę», a nie Ukrainę. Sprzyjają likwidacji ukraińskości jako narodu. Zatem są współczesnymi janczarami. Ale nie tylko oni. Dobrze znanym w stolicy wydawnictwem reklamowym jest «Proponuję pracę», którego założycielem jest PIK «Praca plus». Sądząc po tytule i danych rejestrowych, gazeta jest zarejestrowana jako ukraińskojęzyczna. A sądząc po tym, że ogłoszeń w języku ukraińskim w niej niemal nie sposób spotkać, «Proponuję pracę» jest wydawnictwem janczarskim. Jej redaktor jakby chciał powiedzieć: «Chcecie języka państwowego i odrodzenia narodowego? Proszę, dałem wam ukraińską nazwę, a teraz patrzcie na nią». Nie pozostają w tyle wymienione wyżej gazety, inne janczarskie wydawnictwa: «AMIGO», «Wakansija» i «Ekspres-ogłoszenie». Jakby drwiąc z prawa, zobowiązań i Ukraińców, starannie nazywają swoje kolumny i działy reklamowe po ukraińsku, a pod nimi – ani jednego ukraińskiego słowa. Jak bardzo trzeba nie kochać swojego języka, swojego narodu, by tak cynicznie je zdradzać? Wcześniej stołeczne wydawnictwo «RIO» drukowało reklamy częściej po ukraińsku. Teraz właściciele tej wielonakładowej gazety, «Przestańcie zgrywać durnia», prawie całkowicie przeszli na «ogólnie zrozumiały» język. Jeden dział («Wynajmę/Wynajmuję») oraz ogłoszenia i decyzje władz miejskich z jakichś powodów pozostały ukraińskie. Ale to chyba nie na długo. PE22 zd pozycja konstytucja. art. 10 - їй о ни даже пон ії кінний ПР Р ни сн - ДРВНИИ ИИ W stolicy Ukrainy ukazuje się ponad dziesięć czasopism reklamowych, a wśród nich nie ma ani jednego ukraińskiego. Nie warto ich tutaj wymieniać. Z tego wszystkiego widać, że właściciele stołecznych firm reklamowych dobrze wypełniają swoją janczarską funkcję niszczenia ukraińskiego słowa, i za to będzie im wielka wdzięczność od tych, którzy snują plany przekształcenia Ukrainy w jeszcze jedno państwo rosyjskie. Gdyby władza u nas była naprawdę ukraińska, znalazłaby sposób, by zmusić janczarów reklamy do szanowania prawa. Zmuszenie janczarów do miłowania własnego języka i szanowania własnego narodu jest niemożliwe, bo utracili oni narodowe korzenie. Ale zmuszenie do szanowania prawa jest możliwe. Stanie się to wtedy, gdy władza u nas będzie ukraińska, a nie janczarska. Być może kiedyś tego doczekamy. Barbarzyńcy w reklamie Barbarzyńcy? – zdziwi się czytelnik. Chodzi o naszych ukraińskich biznesmenów, którzy po barbarzyńsku nazwali swoje przedsiębiorstwa, kawiarnie, warsztaty itd. Co można alegorycznie pomyśleć o ludziach, którzy swój wymarzony interes nazwali nie inaczej jak „Petroshop” czy „Bizon bi Kju” i domagają się zezwolenia na zawieszenie nad swoim ukochanym dzieckiem szyldu z takim napisem? Aby kijanie mieli wyobrażenie o tym, czy żyją w ukraińskiej stolicy, czy w barbarzyńskiej, muszą otrzymać pełniejszy wykaz zarejestrowanych w Kijowie podmiotów działalności gospodarczej, których szyldy odtąd będą migotać przed naszymi oczami: Stejk-haus, Mak-drajw, Non-stop, Rimejk, Kadelen: Taun, Elefant, Kendi, Stek, Bel Epok, Rial Estejt end Serwis, Dżeneral Satelajn, Amerikan Automotiv Ko, Amerikan Ekspres, Kempa Centr, Al Dżabal, Brodway Fashion, Kapricho, Brasseri Lionnez, Szato de Fler, Las Vegas, Split, Wist, Szarman, Lajt Haus, Bak Haus, Red-Grin, Fashion Klub, Kazino-Si, Grin Galeri, Grand Galeri, D'Eskal, Rest of Best, Bizi-Bizi, Butik Szantel, Nostalgi. PEREDPLATA Drodzy nasi czytelnicy! Prenumerata na 1999 rok ROZPOCZĘŁA SIĘ! Zwracamy się do Was, naszych współmyślących, naszych doradców i naszego jedynego wsparcia: prenumerujcie «Słowo Proświty»! Nasze | materialne trudności są dawne, ale cel jest jeden: ukraiński język, ukraińskie państwo, szczęśliwi obywatele Ukrainy. Zatem razem, zgodnie, wspólnym wysiłkiem, trwajmy do końca! Prenumeratę przyjmuje indeks 30675. Pamiętajcie: «Słowo Proświty» to gazeta obywatelska. Rest Klub, Auto Haus, Luvers, Merkator-Podił, Słan-Medika, Radolta, Start Aeros, Enter Trejd, Eltus, Dimas, Dalmner, Strimer, Rafako, Triakon, Wesper, Junar, Elar, Pimoks, Wimaks, Eltiks, Hilti LTD, Opfar, Dijad, Dubl Wind, Sajens Art, Oldi Staturs, Samur, Amoksen, Elitkontrakt, Serwik, Smoż, Altsest, Miralex, Ibis, Nawi, Czerch, Setema, Kaska-Impeks, Terra Soft Serwis, Flaminia, Labella, Wiana, Info-Terra, Jużbor, Wikta, Wiko-Market, Kwadro, Olus, Dwto, Enigma, Technowen, Wida Openrona, Eurosiet, Arredo Italia, Orlan Trejd, Metal Holding, Hammer Plus, Ampeks Mertinger, Podił Arta, Enestra, Skajd West, Anna-Dent, Awgust-Kij, Energolajt, Eks-Trim, Esli, Wirro, Ewo, Wiko, Wecha-Jur, Sandora. Czterdziestu pięciu posłów ludowych Ukrainy zwróciło się do Sądu Konstytucyjnego z prośbą o wydanie oficjalnej wykładni artykułu 6 ustawy Ukrainy «O reklamie» oraz artykułów 4 i 12 ustawy Ukrainy «O drukowanych środkach masowego przekazu (prasie) na Ukrainie» dotyczących języka reklamy, w szczególności w wydawnictwach reklamowych. Sąd Konstytucyjny orzekł, że nie leży to w jego kompetencjach. W czyjej więc kompetencji leży ujarzmienie reklamowych janczarów i barbarzyńców oraz zachowanie honoru i godności ukraińskiej stolicy? Okazuje się, że problem reklamy należy do kompetencji Państwowego Komitetu Ukrainy ds. ochrony praw konsumentów. Jak Derżspożywzachist dba o prawa językowe Ukraińców Jeśli odwiedzić sklepy, kioski, restauracje i punkty usługowe w stolicy, to można się przekonać, że niektóre z nich przestrzegają prawa. Jednak większość kierowników uważa, że „prawo nie jest dla nich pisane”. Właściciele przedsiębiorstw komercyjnych traktują ustawę o językach „wszystko jedno”. A czy ktoś ich w ogóle kontroluje? Czy na przykład Derżspożywzachyst opracował mechanizm kontroli? Aby uzyskać pełniejsze wyobrażenie o roli Derżspożywzachystu w sprawie reklamy w języku ukraińskim, przytaczamy niedawny list Proświty do wicepremiera Walerija Smolija. 7555-1 Redakcja ROBLĄT Szanowny Walerij Andrijowyczu! Gabinet Ministrów ma wkrótce zatwierdzić uchwałę „W sprawie zatwierdzenia Typowych zasad rozmieszczania reklamy zewnętrznej”. Proświta przedstawiała swoje uwagi do jej projektu. Jednak nie zostały one uwzględnione przez twórcę projektu, Derżspożywzachyst, co wywołało u nas rozczarowanie i głębokie zaniepokojenie. Skutki wprowadzenia rozdziału wspomnianej uchwały zatytułowanego „Wymogi dotyczące umiejscowienia specjalnych konstrukcji” będą po prostu tragiczne z punktu widzenia realizacji art. 10-1 Konstytucji. O czym mowa? Uchwała reguluje problem „rozmieszczania” reklamy, a w pkt 27 wspomnianego rozdziału faktycznie mowa o zniesieniu wymogu uzyskiwania zezwolenia na „informację” (szyld) o osobie, umieszczoną na fasadzie, przy wejściu (wjeździe) lub o jej produkcji na witrynie budynku, w jakim ta osoba zajmuje lokal. Szyld, jak wynika z tekstu pkt 27, to także „informacja o działalności przedsiębiorstwa, w tym godziny pracy, pełna nazwa prawna, profil działalności” itp. Co w praktyce oznacza przytoczona część pkt 27? Oznacza to, że po przyjęciu uchwały wszystko, co będzie pisane na fasadach, nie będzie wymagało zezwolenia, a zatem wszystko będzie pisane językiem państwowym Rosyjskiej Federacji. W Kijowie żaden szyld ani żadna informacja napisana naszym ukraińskim językiem nie będzie istnieć. Wymyślić coś takiego można było jedynie pod presją stołecznych klanów reklamowych, którym nie odpowiada ukraińska Ukraina. Potrzebna im jest bowiem «Ukrajna». Teraz o pkt. 28. Chodzi tu o to, że «znaki towarowe i usługowe, w tym te, których przedmiotami są logo (oznaczenia słowne)», pochodzenia obcego «mogą być podawane w reklamie w języku oryginału». Czy Panu, Walerym Andrijowyczu, nie jest znane oburzenie ukraińskiej opinii publicznej z powodu zalewu anglojęzycznej reklamy w Kijowie i na całej wycierpiącej Ukrainie? Czy nie jest ono znane autorom projektu Uchwały? Dlaczego więc tak jest? Oto jak ten problem rozwiązują nasi «starsi bracia». Zezwalają na używanie w reklamie obcojęzycznych słów w przypadku przewidzianej prawem rejestracji znaków towarowych, logo i znaków usługowych «w każdym innym, poza rosyjskim, napisie», ale... Cytuję «Załącznik do uchwały rządu Moskwy z 16 kwietnia 1996 r. nr 335»: «.. Przy tym wysokość i szerokość liter w napisach wszystkich tekstów, wykonanych nie w języku rosyjskim, powinna być co najmniej dwukrotnie mniejsza w stosunku do podstawowego napisu rosyjskiego. Liczba i sposoby przedstawiania znaków towarowych i logo w języku obcym nie mogą dominować nad tekstem w języku rosyjskim». Szanowny Walerym Andrijowyczu! Kierownictwo «Proświty» prosi Pana o zrobienie wszystkiego, aby zapobiec przyjęciu Uchwały «O zatwierdzeniu typowych zasad rozmieszczania reklamy zewnętrznej» bez zmiany tekstu jej punktów 27–28. W tych punktach ukryte jest przyzwolenie na pisanie, kto co chce, jak chce i w jakim języku chce, czyli po rosyjsku i po angielsku, byleby nie po ukraińsku. Jurij HNATKEWYCZ, przewodniczący Kijowskiego Zjednoczenia «Proświta» РЕ Пер -"ачо м Й РР НОРАИ, С - - - ікла уч Ж зо

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

б-ки - -о і - Ба т ть "о Фан г - ен: ам ці и п че ЕР РР Рій и о «ПЛРООСВЯЧІЇ о: 1868-1998 блово ПРОСВІТИ ошо громодськість нині відзначає 130 літ заснування Товариство їні «Просвіта». Незабаром минає гокож ЇО років поновлення цієї визначної української організації Переяславський осередок -- невід'ємна частка Всеукроїнської «Просвіти», тож варто озирнутися на пройдений нею шпях Перші спроби зоснувоти осередок у повітовому містечку Переяславі, яке належало тоді до Полтавської губернії, ВІДНОСЯТЬСЯ ще дО початку нашого століття, однак самодержавно адміністрація не до- зволило тоді цього зробити У 1910-х рр. у Переясловському повіті мешколо кілька інтелігентних родин Зокремо троє братів Дорошкевичів - Олександр, Борис та Гліб, подружжя Мілковських -- Володимир та Інна, брати Холодні -- Григорій, Микола, Володимир, Петро, о також родини Гомоалій, Стефановичів, Мировичів, Міхновських, Ченцових, Шаолів, Лівицьких, Манжул, Біликів, Заболотних, Гайдуків, Захарченків, Кириченків, Тимощуків, Терещенків, Богоцьких, Науменків, Стороженків, Кулішів, Слюсаренків, Сениць, Касяненків та інших. Однак місцева адміністрація та їхні покровителі не доли змоги ТОДІ створити У Переяславі місцеву філію «Просвіти» Культурне життя міста й повіту розвива- лося ніби само собою -- кожний намаговся робити в міру своїх сил | можливостей, стихійно, так би мовити, но свій страх і ризик. Одні ширили рідне слово, беручи участь у театральних виставах та концертох, інші працювали в школах. При Переяславському Народному домі існував доволі чималий драматичний гурток, де ролі грали земські чиновники, вчителі, старші учні... Зокрема, ставились Шевченкові «Чозар Стодоля», «Невольник», «Наймичка» (останні твори поета було спеціально інсценізовано). Ставили також п'єси М. Старицького, М Кропивницького, Ї. Карпенка-Карого. Деякі з наших земляків самі писали невеличкі п'єси морально-просвітницького характеру -- Юрій Косяченко, Григорій Коваленко; Федір Заремба, Юхим Ілляшенко. Окремо варто назвати здібних виконавців ролей -- Євгенію Стороженко, Ольгу Холодну, Ганну Чепцову. Вони, до речі, тримали зв'язок із київською «Просвітою». До Переяслава приїздили популярні на той час актори - Віра Холодна, Поліна Самійленко, Наталія Дорошенко. Вчитель музики Михайло Левицький створив невелику хорову кооперативну капелу, часто приїздив зі своїм хором Нестір Городовенго, а наш земляк композитор Павло Сениця, коли приїздив на Переяславщину, зокрема у рідне село Дем'янці, дарував романси на слова Тараса Шевченка, Миколи Філянського, Микити Шаповала. Активним учасником цих вечорів був і брат композиторо -- Тарас Сениця. Відвідуволи Переяслав |і токі активні просвітителі, як письменники Панас Мирний, Микола Вороний, педагог-мовознавець Софія Русова та інші Як реальність Переяславська «Просвіта» постоло влітку 1917 р. Свого часу, чотири роки тому, місцева газето «Вісник Переяславщини» опублікувало низку матеріалів, присвячених Переясловській «Просвіті». Слід додати, що в останні роки проводилися й подольші дослідження цієї теми Так, уточне- 19, що очолював «Просвіту» в Переяславі ВІДОМИЙ педагог і літературознавець Олек: сондр Дорошкевич |видавов у 1918--20-х рр. журнал «Вільна українська школа»), а Варвара Чередниченко, молода письмен: ниця й учителька, бупа секретарем нашого осередку| ГІомічниками и секретарями Товориства були також Петро Шаоля то Володимир Чубук-Подільський СВІДЧОТЬ Орхівні документи, які зберігаються Про це в Центральному державному історичному архіві України б Києві, О токож українсько пресо від 1917 р «Киїасько земська га зетао», «Перея пПОвсСька гозети «Кіова Рода», гозета» 3 НИХ ПІДОМО, ЩО ло Персяг папа У просвітянських «правах, зокрема з питання українізації шкіп то гімно йи, приїздили час бід часу Софія Русова, ГІетро Хоподний, НИ о -- о - Григорій Коваленко та інші культурні й освітні ДІЯЧІ, які ДООре знали Переяслав і цікавилися иого історією та культурою. Переяславська чиросвіта» утворилася на базі гімназійного гуртка «Юнацька спілка» (до якого, зокрема, належав майбутній славетний архітектор Володимир Заболотний, сторіччя якого цього року теж відзначається) ГІезабаром до «Просвіти» приєдналась частина національ- НО СВІДОМИХ учителів, селян. робітників та спужбовців. Не завжди було легко молодій організації Консервативні сили чинили перешкоди як самій «Просвіті», так | формуванню за її участі укроїнських народних шкіп Але, незвожаючи на суворі умови й обставини революції та "громадянської війни, часто 3 ризиком не лише для кар'єри, для службовогО становищо чи здоров'я апе й для самого ЖИТТЯ, кількість таких шкіл та бібліотек зрос- Р 2 и Р р ЧІ ьо о и о -- ні чо й чию З аж - - 2» я , Чаші Чоо Чо - тала. Ї в цьому була заслуга саме «Просвіти». "Просвітяни вже й тоді організовували концерти, драматичні вистави, ювілейні вечори українських класиків та історичних діячів, реферати й лекції. Га початку 1920-х рр. «Просвіти» в УРСР були ліквідовані, а точніше -- «реорганізовані» у так звані «червоні просвіти», чи товариства «боротьби з неписьменністю». Проте й у таких формах українсько інтелігенція, й зокрема переяспавське вчительство, продовжувала добру и шляхетну традицію -- ширити рідне слово рідною мовою. Старі наші просвітяни писали підручники й складоли читанки для народу - Як для маленьких, так і для дорослих читачів, незважаючи на нових ідеологічних чиновників. Популяризувалися (де лише це було можливо) досягнення літератури й мистецтва. Але настали страшні 1930--1940 роки... Здаволось, що про Товариство «Просвіта» вже ніхто й не згадає. Здавалося, що все покрилося мороком забуття й неслави. Тим більше що основна масо активних просвітян зазнало репресій. Однак токе враження складалося тільки на перший погляд -- бо частино старожилів, зокрема вчителів, усе ж пам'ятала нашу стару класичну «Просвіту». Мені, наприклад, пощастило застоти декого Із цих людей |на межі 1950--60-х рр.) -- Петра Дремлюгу, Василя Гайдука, Пилипа Захарченка, Дмитра Іващенка, Натолію Івоненко... | хоч ця спадкоємна ниточка в нас но Переяславщині часом була вельми тоненькою, та все ж вона з'єднувала покоління 1910--20-х рр. з поколінням 1960--1970-х, сторіччя соме бо через усе наше згорьоване червоною ниткою Ппроходипа просвітянсько ідея збереже! (ня и оборони Украї! ІСЬКОГО Слова, духовності укроїнського народу М Тоети-шістдесятники. ЯКІ були | є духовно то кровно зв язані з ГЇереяславсь кими кроєм, часто цікавилися с гарою ГТереяславською : "Просвітою» добрим сло зом не роз згодуволи про це у своїх творах Серед них Спаніс пов Г. ЛьнІюЮКк ГЇоало Мовчан, Володимир Коломієць, Станіслав Вишенс КИЙ Микопа Пуговик і ЦІІЄ МОЛОДШІ 3 ж із іСРО рІСУМАН Ї Кк ТрОодмції «| Гетет б'Ть1» передавалися більшою чи меншою мірою ЧІ) ПОКОЛІННЯ ДО ПпОКОпІННІЯЙ 1 О АС ЖІ 19 / 0) Х ІС) 19780 КО, мМ г! ру,коли бупо ІОДдУуШОоОНО «друге відродження 1960-х рр», народжене «відлигою», панувала в Укроїні лиховісно «гвордія» Шербицького, У цей час романи про Товариство «Просвіта» жевріли хіба що в головах сміпивих одинаків ТО романтиків-одчайдух. Та навіть і ТОДІ в ТОКИХ часописах, як «Жовтень», «Дніпро», «Україна», інколи та й промайне згадка про давню «Просвіту». З приходом часів перебудови прокинулися надії но нову «відлигу». Ї тут мені хотілось би згадати один із цікавих епізодів порівняно ще недавнього часу Пізньої осені 1985 р. я, тоді ще молодий місцевий шевченкознавець, думав-гадав, як Гідно відзначити круглу дату - 140-річчя написання Шевченківського «Заповіту» в Переяславі 25 грудня 1845 року... Перекинувся про це словом із деякими науковцями | літераторами. Мало в кого було надії, що ЧО - о р ЕСТАФЕТА ПРОСВІТЯНСЬКИХ " оОЛліНЬ цей захід підтримають, оскільки офіційно дозволено тоді було тільки єдине Шевченківське святкування -- 9 березня, яке мало нозву «В сім'ї вольній, НОВІЙ» А всі Шевченківські дати й відзначення їх в деологічних вартових підпадали під великий сумнів чи й навіть заборону. Та все ж такий вечір нам, переяславцям, пощастило тоді провести, заручившись підтримкою Спілки письменників України. Місцеву владу було поставлено перед реольним фактом і їй НІЧОГО іншого не залишалось, як підтримати цей захід, цю ініціативу, що йшла явно не від неї. У зв'язку з цим пригадався ще один «просвітянський» спогад, який передував на півроку перед цим -- з нагоди 40-річчя святкування Перемоги. Вже традиційно ці заходи в Україні проводилися російською | тільки російською мовою (принаймні в 1 9/0-- 1280-ті рр. на Переяславщині -- це достеменний факті). Жодної української пісні, ЖОДНОГО українського віршо про бої, де полягли, крім бійців інших народів, ще й мільйони українців... | от овтор цих рядків підготував для святкування й пошанування Дня Перемоги косету з піснями на спово М. Рильського, М. Бажана, А Малишка. ГІ. Усенко, Г), Воронька ТО ІіІнШшИХ поетів і композиторів про Другу світову війну. Однак наші тогочасні мІСЦФвВіІ ВЛОСТЬІіМУЩІ знехтували цією ініціативою, уникли звучан: ня українських патріотичних пісень / А гому з наближенням 140-ї річниці «Заповіту» довелося діяти передбачливіше и далекої пядніше. Не буду зупинятися на ПІДГОТОВКИ ПНО дцетапях та проведення вечора, бо ГО повинна бути ЦІ ПО окрема Розповідь ї ДО ВОЛІ цікава, ЯК но мій погляді, але СЛІД сказати, ЩО пройшло Все яс крово, насиче НІО Адже зперше після багатьох рОкІів затискування, зомовчування. офіціо уУй до цен зурованого розкуто й ро Крилено в ГІереяс- зЗОВОНМО-ДдДИС ІилЛьоВваного га відбору при уобуті ПІСНІ (окрім ЗІДОМИХ У ім! '"О СЛОпаоО поета "ародний ЧМОТИсСІ України ІЇаало | ромовонко (не ОКО довно Ми "0 ЖоОГь "ТОрОТИПИ "Тетке) "ЧУА09 цей ве Пе; у нпкОопьним | «Ппросвітянським». ППОДІСФНИЛла Д( ІРх ЧКІ робили Свого ча у наші кориф! М, Ли енко. М Старицький, ОО. Піч ка, Б | ІНЧОеніко Ок "ОЛЯ ДОВГИХ 111 ОПО ТЯ м І11Є2/)| МУПВОННІО укТетих іНАПИПОСІ . дДУМмКкКаОхХ РАСУЦ1)С1І "РТОпІГгоний -«ПОПО «| Її етегірке 3 "'ЯМЛОсСь МоОпри ІЗДО мне відрозу, а поступово, захоплюючи серця 5 уми дедалі більше небайдужих людей Це відбувалося В УСІЙ Україні Не СТОВ ви 27 | Переяслав Окрім того, до створення у нашім ІНІЦІАТИВНОЇ просвітительської підштовхнули такі дві події Перша - це коли з Москви в 1984 - прийшов наказ-циркуляр, Підписаний тов Демічевим, церезнети описи експонатів інвентарні МІСТІ групи книги та кортки виключно російською мовою, що викликало обурення певної частини співробітників ноОшого музею-заповідникао. Хоча, звичайно, це обурення було тоді дещо глухуватим і поки що притаєним, бо люди ще не новожувались сповна відверто и організовано про цє заявити Друга ПОДІЯ СТОапась наступного, 987 О., КОЛИ НадіЙШЛО розпорядження, Цього разу вже з Києва, перевести школу Мо | на російську навчання, а також про ІПКВІДОЦІЮ ПедаоГгогіЧнОоОГО училища в Переясзберігало народних українських традицій у навчанні |училище перевели до напіІВЗДРОСІЙЩеноОЇ Білої Церкви) | тут на ДОПОМОГУ майбутнім нашим мову ПОВІ, яке чимало просвітителям прийшлти письменники-земляки. Незабаром С П. Мовчан, В Коломієць опублікували в гозеті «Літероагурна Укроїна» дві статті про спроби ПОДальшої русифікації України НО МІСЦЯХ. Думки переяславської громадськості тут розділилися, зав'язалася дискусія в пресі. Із початком 1988 р з'являється ряд перших, так званих «неформальних об'єднаньз Тельнюк, Виникає іІніцІОТИВНО група и у Переяславі 3 Вона чне мало навіть постійно! сталої назви хоч були пропозиції назвати -- «Криниця» або «Прометей». Ця група нолічувала приблизно 15--20 осіб і збиралася переважно приватно у котрогось із учасників Склада- ЛОСЯ Вона ІЗ деяких виклоОдоОчіІВ НОВОВІДКРИтого в місті філіалу педагогічного інституту, НОУКОВЦІВ іс торичного заповідника, входила гуди и частино робі ГнІМКІВ Звичайно. Ці ЛЮДИ ризикували бути підданими виробничим переслідуванням з попередженнями, ДОГОЦнОми чи звІЛЬНенННЯМмИиИ Адже не зовсім було зрозуміло, Куди |! як саме поверне наше Життя и ПОЛітТтика | от.на початку 1989 ., копи й Києбі ВІДО) новся першим у тановчим ЗІЗД НІ воОствореної рОМОДІ ЬКОЇ організачі! би Тов 'ристао українські її мови імені Тарасо Шевченко постало питоння про створення місцевих осі редків | ОВО иства І 6 квітня відбулися пі рші установчі збори Переяславі ькоОгО осередку ТУМУ НО ЯКИХ було исревожною Пбільшистю голосів обра" НО ГОПОпВоОгЮ8Ю нашого міськрайонного осередку Миколу Корпонюко - виклодоче "то укроїнської літератури Перея 11 С) 2 ( ькоОгО ФІ пали педо ОГІЧНОГО "І СТИ" 'УГУ ЯКИЙ ПОХОДИТЬ зі спаветного карпоте» «ого роду майстрів різьбярів Корпанієч "НО Яких Соого асу чимапо писало» " | "б укроїнмо КИ ПРресіІ | (ей пень був г она демета МЧНЯнНОмУ Дуже урочистим, са п | ч МОЖУ Но Падати "1 напередодні Тата. Ії м-ередку відбупась у но роамово 3 Мик: | ПОКу) | оОвкайлом кого бтонайпіпші Те адалеретевн" на ГІ ОВУ 1Ї|ор 4 -Ч «ГІросвіти» КоОг анюк майже водно «Їх | У АМАЧОПИ ми М еогегмчті тії Та" КОМУ 30 ай никаО жи тт тн ОВте питс ВДОЄ ПОНІ наб! зок Г цир кра КСП но ЗВ ру КО! мови СІчОС ТС культ
Strona · s. 5strona oryginału ↗
Wołowik, Wasyl Hreczka, Mykoła Furtes, Petro Krawczenko, Ołeksandr Mysiura i autor tych słów. Był to, że tak powiem, spontaniczny młodzieńczy krąg, zjednoczony miłością do ojczystego słowa i pieśni. To, co działo się w latach naszej młodości, to nie tylko fakt, ale jedna z najpiękniejszych kart naszego życia, naszej młodości, kiedy po dwudziestu kilku latach powstało Towarzystwo Języka Ukraińskiego, i my z pewnym wewnętrznym wzruszeniem mogliśmy o tym wspominać. Pojawienie się nowej organizacji społecznej w mieście w 1989 r. wywołało niejednoznaczny rezonans, dzieląc aktywnych mieszkańców miasta, naturalnie, na zwolenników i przeciwników. Głównymi oponentami byli partyjni pracownicy ideologiczni, część emerytów i nauczycieli, ci, którzy woleli […] «Proświtianin»: 1868–1998 „Proświta” ma stać na straży pamięci i duchowości swojego narodu. A to oznacza, że nie powinniśmy zapominać o swoich godnych, sławnych poprzednikach. Z różnych okoliczności i przyczyn nasz oddział w swoim czasie nie zdołał odnotować, jak należało by, nawet niektórych „okrągłych” rocznic – jak np. 100-lecie urodzin Mykoły Chwylowego, Maksyma Rylskiego, Wasyla Błakytnego, 125 lat od urodzin Mychajła Hruszewskiego, 150-lecie Bractwa Cyryla i Metodego czy nawet 80-lecie „Proświty” perejasławskiej... Oczywiście, w naszych trudnych czasach trudno objąć wszystkie jubileuszowe daty i uczcić je, ale przynajmniej najważniejsze trzeba jednak uczcić. To samo dotyczy walki o kulturę i czystość naszego języka, o jego nieustanne przestrzeganie. Chociaż sama „Proświta” w większości popiera żywotnie konieczne postulaty nauczycielstwa i przyjmuje jego ból jak własny. O tym wszystkim można by opowiadać bardzo wiele. Trzeba jednak wspomnieć również o tych ludziach, których można uznać za najaktywniejszych w Towarzystwie w latach 90. XX wieku. Przede wszystkim jest to niezmienny przewodniczący Pereiasławskiego oddziału Towarzystwa «Proświta» (do 1992 r. TUM-u) Mykoła Korpaniuk – zdolny organizator, pracowity, niestrudzony zarówno w sprawach oświatowych, jak i naukowych, badawczych. Uczony-ofiarnik, prawdziwy pedagog, mentor młodzieży studenckiej. Jego zasługi w zachowaniu, umacnianiu i pomnażaniu rdzenia oddziału są bezsporne. Mimo obciążenia pracą dydaktyczną i naukowo-badawczą Mykoła Pawłowycz prowadzi ше ненні НННЕННВ У ше й Okazało się, że nie pomyliliśmy się na początku 1900 r., kiedy na mityngu żałobnym w ... pamięci ofiar, przy kilku krzyżach, w rocznicę 26 kwietnia i na innych uroczystościach, w centrum miasta, postawiliśmy znak żałoby i szacunku. A jeszcze przydało się tego dnia, gdy mój towarzysz ... Tereszko, pojawiły się ośrodki RUCHU, tych naszych rodaków, którzy zginęli w latach głodu i terroru, ... armii, a ja też ... o tym, że stałem z boku najostrzejszych politycznych ... dziś wciąż trwa walka. «Persjaławśka» ... ustaję znów. Na nas będzie prawdziwe ... Z wielkich spraw społecznych współczesnego życia ... «Proświty» za odrodzenie kultury kraju, ostatni plac ... Piotr ... wkrótce ... Pawło Wasylowicz ... Prawdą jest, że nie jednoznacznie to zostało przyjęte ... Część z nich za wznowienie niektórych zniszczonych świątyń. «Mowy» tak ... Ruchu Ukrainy). Odpowiedziałem: «A pamiętasz», ... że trzeba skupić się wyłącznie na pamiątkowych miejscach, na poprawie duchowego i ... zdeklarowany Pawło ... w tym również było w pracy kulturalnej, ponieważ miasta «Proświty», materialnego życia naszych rodaków ... Towarzystwo «Pawło ...»? Pamiętajcie! Rzeczywiście w latach 1965–1970 czas od czasu, społeczno-polityczne problemy, wystarczy funduszy, podręczników, książek ... kredo ... wyłoniły się pewne ... polityczne ... Niestety, nie zawsze jesteśmy ... Aleksander Drobata ... pereiasławskich wygonów, a nawet w ... miejscowego nauczycielstwa, pedagogów ... Trubiżem ... zbierał się ... grono ... Oto «Proświta» ma być właśnie ... ale nie tylko ... zbierał się ... wiele ... jak ... przynoszą ludziom hojne dary młodzieńcy. Niektórzy z nas byli studentami, inni – «Proświtą». Chociaż niektórzy uważają, że to mniejsze ... dawnych ... Obiecują, ale nie dotrzymują słowa. Pawło Kopesnyk, Wołodymyr ... Towarzystwo, jednak część prawdy ... Ryszé – prosvitianin, spotkał swoje 60. urodziny, jak przystało na prawdziwego kozaka: ma dzieci, ukochany sad, ma strawę życia. Szczerze życzymy mu szczęścia i zdrowia na wiele lat i oddajemy mu głos. Redakcja «SŁOWA PROŚWIATY» 24.01.1989 roku «Literaturna Ukraina» opublikowała statut Towarzystwa Miłośników Ojczystego (Ukraińskiego) Języka im. Tarasa Szewczenki. Z moich notatek z początku 1989 roku: «Kultura – to dusza narodu, język – to rdzeń kultury. Jest on pierwszym i ostatnim bastionem ukraińskiej wolności i przyszłej prawdziwej państwowości. Od rozwiązania problemów językowych zaczyna się Ukraińska Narodowo-Wyzwoleńcza Rewolucja. ...zajęli swoje ortodoksyjne stanowiska. Utwierdzenie Pereiasławskiej «Proświaty» to już prawie dziesięciolecie. Wtedy, 4.02.1989 roku, w Wyszhorodzie odbywa się rejonowa konferencja, na której wielu ludzi w ТУМ-ie widziało, niestety, więcej zła niż dobra. «Proświata» ma pomagać jak najszerszym rzeszom ludzi w tym, by umacniać autorytet języka ukraińskiego. Chociaż w latach 1989–1991 Towarzystwo z masami ludzi dążyło do tego, by... Towarzystwa Języka Ukraińskiego. Na początku, oficjalnie nazywane jeszcze TUM-em, wiele osób zwracało uwagę na to, że język ukraiński się rozwija. W dużej mierze to organizatorzy i prowadzący wieczory artystyczno-literackie biorą się za problemy oświaty. Sami zaś z jednej strony spokojnie obserwują, jak nasz język zaśmiecają różne «briefingi», «konsensusy», «show», «szlagiery», a z drugiej — mówili: TUM to pierwszy krok do absolutnej... nazywało go jednak «Proświatą». Nie zapominajmy jednak o tym, że... Tak też się stało. Nieco później, 1/.08.1989 roku, prawie w tym samym czasie, w rejonowym TUM-ie... Народного руху, w kwietniu 1990 roku, bo było już niemożliwe, by nie rozwiązać pytania o nazwy niektórych ulic: przywrócenie pierwotnych lub historycznych nazw albo zniesienie przypadkowych czy nieodpowiednich nazw. Wieloletnią sztafetą pokoleń ukraińskich patriotów dla proświatan są nasze zaszczytne... Przez trzy lata 2 osoby... Kobzar, życie i walka naszego Poety i Proroka. Pierwszy udany obchód — świętowanie 175-lecia urodzin... Tylko w ten sposób, krok po kroku, Proświata zdobywała poparcie, ale nie zawsze spotykała się z uznaniem. Starszyzna Towarzystwa, która stawała w obronie ukraińskiej sprawy jeszcze w latach czterdziestych, także za swoje przekonania doznawała tułaczki i prześladowań: Oleh Iwaszczenko, Jurij Hajduk, Petro Tarapon, Maria Biłohrudowa... Mychajło Kociubynskyj, Lesia Ukrainka, Iwan Franko, Serhij Wasylczenko, Borys Hrinczenko, Wołodymyr Samijlenko i wielu innych naszych klasyków, filarów ukraińskiego piśmiennictwa — nie wolno o nich zapomnieć ani ich pominąć przy kolejnym... Mistrz Heorhij Kyrylowycz Tkaczenko uczył chłopców sztuki kobzarskiej, a także wyrabiał bandury, tak jak to zlecił jego duchowy patron. Римма Іванівна ma prawdziwy talent aktorski, pedagogiczny, i mądrze włada nim na scenie. Od pierwszych dni działalności TUM-u Towarzystwo Języka Ukraińskiego od razu ... Przede wszystkim zniesiono haniebny cyrkularz, który zabraniał używania języka ukraińskiego w zapisach o przyjęciu eksponatów do zbiorów historycznego rezerwatu. Prawda, o przywrócenie szkole statusu języka ukraińskiego trzeba było walczyć dłużej. Dopiero po trzech latach decyzją nowego rządu ten bezprawny akt samowoli urzędniczej został uchylony. Przeciwnie, miejscowy oddział Proświty liczył wówczas... Warto jednak powiedzieć, że w odrodzonej Perejasławskiej „Proświcie” lat 90. było też wiele osiągnięć i przyjemnych kart. Czy można zapomnieć, na przykład, o udziale perejasławskich proświtian w wielkim święcie 500-lecia Zaporoskiej Siczy w sierpniu 1990 r.? Wtedy po raz pierwszy nad słynnym Dnieprzelstanem podnieśliśmy ukraińską flagę. Chciałoby się też wspomnieć o szeregu wieczorów, organizowanych przez perejasławskich... Mimo podeszłego wieku i stanu zdrowia są oni aktywnymi uczestnikami procesu ukraińskiego odrodzenia naszych dni. Warto wspomnieć o tych ludziach, którzy stali u kolebki Towarzystwa, lecz z tych czy innych przyczyn później od niego odeszli. Ci, którzy wyjechali do innych miast, i ci, którzy, pochłonięci okolicznościami życia, nie mogli w pełni oddać się sprawie „Proświty”, jak było to wcześniej... Pamiętajmy jednak o nich: Wiaczesławie Hnatiuku, Oreście... 17 lutego 1989 r. odbył się założycielski zjazd Towarzystwa Języka Ukraińskiego im. Tarasa Szewczenki, w atmosferze nadzwyczajnego zrywu i natchnienia. Słowo wstępne wygłosił Ołesiu Honczar. Wystąpienia – jedno po drugim jaśniejsze... Leitmotywy: „O słowo rodzime, orle skuty”, „O słowo, bądź mym mieczem!”, „Śmiałe słowo – to nasze armaty, jasne czyny – to nasze miecze”. Po zjeździe coraz bardziej upolityczniały się kulturalne, Ponad dwieście osób. Trybuną Towarzystwa Proświta byli również jego członkowie. Przede wszystkim są to coroczne działania oświatowe, których jedynym celem jest przebudzenie świadomości narodowej. Wśród nich były wieczory szewczenkowskie (w tym jubileuszowy wieczór 150-lecia napisania «Testamentu» w 1995 r.), a także organizacja koncertów z okazji Dnia Niepodległości Ukrainy, wieczór z okazji 125-lecia Chmielnickiego i wielu innych. Odbywały się również ciekawe wieczory literackie poświęcone Iwanowi Frankowi, Pantelejmonowi Kuliszowi, Symonowi Petlurze, Jewhenowi Małaniukowi, Wołodymyrowi Sosiurze, Zofii Rusowej i Linie Kostenko. Słowo «Proświta» wiązało się również z innymi inicjatywami. Po największym osiągnięciu tamtych lat, jakim była niepodległość Ukrainy ogłoszona 24.08.1991 roku, rozpoczęła się fala opadania rewolucyjnego zapału. Szczytu ruchy narodowowyzwoleńcze w latach 1989–1991 jednak nie osiągnęły. Niepodległość z 1991 roku nie była związana z samodzielnością lat 1918–1921. Pozwoliło to «lewicy» (siłom antypaństwowym) gospodarować w Radzie Najwyższej (1990–1994–1998), blokować rozwój państwowotwórczy. Główną przyczyną spadku rewolucji była zbyt kompromisowa postawa narodowodemokratycznych sił ukraińskiej demokracji. Jej ustępliwość, a czasem ugodowość, trzeba będzie odrabiać przez lata ciężkiej pracy. Z powodu niedokończenia zmian politycznych i społecznych znów groźnie stanął problem języka. Dwujęzyczność – dwoistość duszy – ponownie zaczyna się przebijać. Tak, w 1992 r. zmarła aktywna uczestniczka, dusza Towarzystwa – Zoja Hołycia. Początkowo perejasławski oddział TUM-u często zarzucano mu, że wkracza w sferę kultury i walki o uprawnienia oraz wprowadzanie w życie języka ukraińskiego, a nie wkracza w sferę polityki, czyli wykracza poza ramy kulturalnej działalności. Zdecydowanie, nasi oponenci mieli tu swoje racje, choć Perejasław w 1989 r. i w pierwszej połowie 1990 r. nie miał jeszcze ani Ruchu, ani URP, ani TUM-u. Dlatego Towarzystwo «Proświta», mając status narodowodemokratyczny, wzięło na siebie rozwiązywanie problemów kulturalnych i językowych, ale także społecznych i politycznych. Na przykład brało udział w kolejnej kampanii przedwyborczej, w słynnym Łańcuchu Soborności. Obraz życia społecznego i kulturalnego perejasławskiej «Proświty» byłby daleko niepełny, gdybyśmy nie wspomnieli o obecnych aktywistach Towarzystwa. Wielu z nich także stało u początków naszego oddziału. Oprócz wspomnianych już osób są to: Iwan Serdiuk, Wasyl Martynenko, Hryhorij Dubyna, Hryhorij Ostronos, Olena Rozowyk, Mykoła Stecenko, Wołodymyr Wołowyk, Wiktor Bratczyk. Wszystkich wymienić nie sposób. Słowo o tym, że Towarzystwo «Proświta» było inicjatorem renowacji grobu lekarza Andrija Kozaczkowskiego, współczesnego i przyjaciela Tarasa Szewczenki. Tę inicjatywę poparły miejscowe towarzystwa ochrony zabytków i miejski wydział kultury. Słusznie też mówić o publikacjach w lokalnych gazetach «Wisnyk Perejasławszczyny», «Papirus», «Dilowyj Perejasław». Ustalono także pomieszczenia dla zajęć «Proświty»: udostępnia je młodzieżowo-ludowe centrum «Zustricz» (dyrektor Mykoła Andrijenko), rejonowy dom kultury i muzeum sztuki kobzarskiej. Zatem epoka ekspansji, najazdu, agresji i zaborów nabiera nowej jakości. Dlatego Towarzystwo Ukraińców ma być zjednoczone, jako organizacja z pierwotnymi komórkami, na pierwszej linii trudności i alarmu, wysoko trzymać sztandar odrodzenia ukraińskiego. Odrodzenie «Proświty», jak i naszego duchowego wzrostu, nie umiera, lecz się rozwija. Język był, jest i będzie! – pierwszym i ostatnim bastionem ukraińskiej wolności. Prenumerujcie «Słowo Proświty». Indeks 30617. Rozpowszechniajcie gazetę proświtiańską. Aleksandr DROBACHA, Oleg KOLOMIJEC, m. Wyszhorod, obwód kijowski. DO

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 6strona oryginału ↗
-лша Р ні - 'аеаванненонньконнниннньсииния пренавнани зони | | тва ь.: | Чен кни . - іліального і Statuty to programowo-organizacyjne dokumenty Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki. W związku z tym szczególną wartość ma działalność statutowa Towarzystwa, która została skoncentrowana i zmaterializowana w jego dokumentach. Saме statuty, które organizacyjnie i prawnie ukształtowały Towarzystwo «Proświta», są przedmiotem niniejszego artykułu źródłoznawczego. W historii Ukrainy jest wiele wybitnych i ważnych zjawisk oraz wydarzeń, które odegrały istotną rolę w rozwoju narodu ukraińskiego, lecz do niedawna były przemilczane albo przedstawiane tendencyjnie. Dotyczy to również historii Towarzystwa «Proświta». Po przebyciu dramatycznej drogi rozwoju ta organizacja, dzięki swojej ofiarnej działalności, zasłużyła na to, by ją poznać, zrozumieć i zbadać. Po odzyskaniu niepodległości i utwierdzeniu własnej państwowości pojawiła się możliwość odtworzenia historycznej prawdy w pełni oraz zgłębienia i zbadania tych kart, o których dotąd nasze społeczeństwo nic nie wiedziało albo miało zniekształcone wyobrażenie. Do niedawna temat oświatowy był przemilczany. Również kwestia statutów Towarzystwa była słabo opracowana. Dla pełnego wyjaśnienia zagadnienia dotyczącego liczby statutów Towarzystwa należy zaznaczyć, że w historiografii liczba ta nie jest jednoznacznie określona, co potwierdzają również rozbieżne dane. Na zebraniu ogólnym w 1898 r. uchwalono pewne uzupełnienia do paragrafu 2 obowiązującego statutu z 1891 r. (13). Zwiększono składki członkowskie. Jednak zmiany te miały charakter redakcyjnych poprawek w zakresie konkretyzacji zapisów, a nie zasadniczych przemian. Materiały przygotowane do rejestracji czytelni w Galicji Ruskiej za 1877–1890 r. (zachowany jest statut z 1876 r., który obowiązkowo dołączano przy rejestracji) zawierają również dodany statut z 1924 r. (11). W pracy «Ruch prosvitniański w Galicji...» (12) cytowane są paragrafy tego samego statutu. Publikację ich zbioru, zwłaszcza z okazji 130-lecia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta», należy uznać za pierwszą w swoim rodzaju. miejsce w historii ukraińskiej. Warto zatrzymać się na tym szczegółowiej. poszczególnych postanowień, a istotnie nowych wniosków, na podstawie których ustalić datowanie «Proświty» w trudnych warunkach. Czy nie w jedynej najpełniejszej pracy, poświęconej wariantowi statutu przyjęto nie było. Otóż statutu w warunkach obcego panowania. poświęconej Towarzystwu, prof. S. Szacha (1) zaz- i po 1898 r. obowiązywał statut z 1891 r. z pewnymi uzupełnieniami w drugiej [części]. Zmiany w statucie w 1876 r. odpowiadają jedynie paragrafom... Z końca XVIII w. zachodnia część ukraińskich ziem etnicznych — Galicja tu 5 razy» (2). Autor podaje krótki opis 6 statutów, przyjętych w 1868, 1870, 1876, 1891, 1913 i 1924 r. Kilka uwag dotyczących datowania paragrafów 9, 37, 38, 40, 41 jest identycznych z ... statutów. Procedura ich prawnego zatwierdzenia (to właśnie określa kryterium datowanego statutu). Jednak wprowadzone zmiany. Czyli zmiany w działalności... Galicja znajdowała się w składzie Austrii. Rok 1848 przyniósł tej wielonarodowej державie pewne demokratyczne swobody, zagwarantowane w konstytucji. Nastała nowa epoka, która (z przerwą w latach 50.) otwierała narodom imperium perspektywy rozwoju własnych kultur narodowych i postępu społecznego. Jednak wykorzystanie zadeklarowanych możliwości zależało od poziomu rozwoju ich narodowej spójności konkretnego narodu. Ukraińskie społeczeństwo Galicji w latach 50.–60. XIX w. w swej podstawie stanowiło prawie niezorganizowaną, o niskim poziomie (3), w istocie potwierdzono dane prof. S. Szacha. datowaniu) tradycyjna — to przyjęcie i STATUTY uzupełnienia do paragrafów 36, 38, punktów 48, 50, 51, 53 świadomości narodowej masę etniczną. Część ówczesnej inteligencji ukraińskiej już w pierwszej połowie XIX w. podejmowała pewne próby narodowego zjednoczenia i kulturalnego wyodrębnienia Rusinów z tego kraju. Powstawały odpowiednie organizacje, takie jak «Towarzystwo greckokatolickich…», «Ruska Trójca», «Galicyjsko-Ruska Matica» i inne. Jednak miały one elitarny charakter, praktycznie były oderwane od podstawowej masy narodu. Z czasem niektóre przestawały istnieć, inne zeszły na manowce moskwofilstwa. Ale wyznaczony przez nie kierunek i rozpoczęta praca stały się podłożem dla kształtowania się nowego pokolenia odrodzicieli. Część ukraińskiej inteligencji, uświadamiając sobie, że jest częścią swojego narodu i wzniosła się na poziom duchowej elity, posiadając energię i potrzebę pracy dla ludu, rozumiała, że tylko duchowe zmartwychwstanie zapewni narodowi przyszłość i pozwoli mu podnieść się do poziomu wolnych europejskich narodów. Młode pokolenie szukało skutecznych dróg i środków, dzięki którym można by obudzić galicyjski lud i ukształtować z Rusinów-Ukraińców naród ukraiński z jego narodową świadomością, mocną historyczną pamięcią, zjednoczony wokół niezłomnej idei – dążenia do wolności i postępu. Tak narodziły się wśród ukrainofilów odrodzenia. Dla realizacji uświadomionych zadań narodowcy potrzebowali organizacji, która stałaby się ośrodkiem zrzeszenia ludzi myślących podobnie spośród inteligencji, pomogłaby im zrealizować ich dążenia i później tworzyła możliwość pomnożenia wysiłków, rozwijania szerokiej pracy oświatowej wśród wszystkich warstw i stanów społecznych kraju. 8 grudnia 1868 r. we Lwowie powstało Towarzystwo «Proświta», które stało się masową oświatową samoorganizacją podbitego narodu. Istniejąc 71 lat, Towarzystwo wypełniło swoje nadzadanie – zorganizowało Ukraińców do pracy w dziedzinie duchowej, położyło podwaliny narodu, podniosło Rusinów do poziomu obywateli świadomych walki o własne państwo. Takiego fenomenu dokonano dzięki wytrwałej pracy proświtian, którzy potrafili adekwatnie ocenić realne potrzeby i perspektywy, a także zapewnić «Proświcie» skuteczną organizację, odpowiedzialność, trwałość, skuteczność i sukces w realizacji postawionych celów. Istotę każdej organizacji określają jej cele programowe, a także struktura, zasady działania i statut. Z tego wynika, że Statut Towarzystwa z 1924 r. był ostatnim przyjętym i zatwierdzonym statutem, obowiązującym do 1939 r. (CDIAU, Lwów, zesp. 348, op. 1, spr. 7628, s. 220–222). Tym samym nie ma podstaw, by datować znaleziony statut na 1876 r. Pytanie brzmi: czy istnieją inne statuty? Przed wyjaśnieniem tej kwestii należy zauważyć, że w CDIAU Ukrainy (Lwów) przechowywane są statuty «Proświty», datowane na 1929 (I egz.) i 1933 (2 egz.) rok (CDIAU Ukrainy, Lwów, zesp. 348, op. 1, spr. 7628, s. 406–407). Tym samym znaleziony statut nie daje podstaw do datowania go na 1876 r. ani na 1881 r. 2. Taka sama sytuacja dotyczy zmian i uzupełnień do paragrafów: 1, 12 pkt «a», 16, 19 pkt «e», 20, 31 znalezionego statutu, które są nieobecne. Zmiany wprowadzone w § 2, 20, 31 w znalezionym statucie nie występują w niedatowanym statucie (CDIAU Ukrainy, Lwów, zesp. 348, op. 1, spr. 7629, s. 1–3). Ponadto w protokołach zebrań ogólnych Towarzystwa (które przyjmowały zmiany statutu) z 1929 r. odnotowano propozycję zmiany statutu, przekazywaną komisji statutowej (5). Następnie projekt statutu został przesłany filiom do omówienia (6). Postanowiono więc o konieczności zmiany statutu. Wyprzedzając wypadki, zaznaczmy, że nowy statut nie został przyjęty. Na zebraniach ogólnych z 1931 r. kwestia statutu nie była omawiana. Została postawiona dopiero w następnym roku, jednak bez konkretnych decyzji (7). W 1933 r. dziesiąty punkt porządku obrad zebrania ogólnego przewidywał rozpatrzenie kwestii zmiany statutu. Jednak tego nie zrobiono. Na początku na sali rozlegały się propozycje zdjęcia z porządku obrad zatwierdzenia statutu, proponowano przeprowadzenie jedynie dyskusji dotyczącej projektów. Podano informację o wynikach pracy komisji statutowej (8). Podczas rozpatrywania punktu 10 porządku obrad odbyła się dyskusja nad celowością przyjęcia statutu właśnie na tych zebraniach, proponowano przenieść to na czas późniejszy… (9). W rezultacie z powodu braku kworum kwestia zmiany statutu nie była rozpatrywana (10). W protokołach zebrań ogólnych z 1936 r. kwestia statutu jest nieobecna. Jak wynika z przytoczonych faktów, kwestia przyjęcia nowego statutu w latach 1929–1933 nie tylko była aktualna, ale też dojrzała do rozwiązania. Jednak nowy statut tak nie został przyjęty. Można to wyjaśnić trudną sytuacją zewnętrzną (lata 1929–1933 to okres nacisku polskiego szowinizmu, osławionej «pacyfikacji») oraz wewnętrzną walką w samym Towarzystwie. Zmiany wprowadzone w 1881–1882 r. nie zmieniły istoty przepisów odpowiednich paragrafów, lecz je uzupełniały lub konkretyzowały. Zauważalne zmiany dotyczyły dwóch paragrafów. Tak, w 1881 r. w § 1 dodano słowo «poznanie», co zmieniło sformułowanie celu Towarzystwa do jego pierwotnej postaci z 1869 r. W 1882 r. zmieniono liczbę zastępców z 5 (§ 31). Tym samym możemy stwierdzić, że znaleziony, niedatowany statut najbardziej przypomina statut z 1870 r. Znaleziony statut mógł zostać napisany, opublikowany w latach 70. – na początku lat 80. XIX w., w 1881 i 1882 r. Dokładniej – jest to redakcja statutu z 1876 r. z późniejszymi redakcyjnymi uzupełnieniami, przyjęta na zebraniach ogólnych Towarzystwa (z 15 czerwca 1876 r.). Zmiany poszczególnych paragrafów statutu, zapisane w księdze protokołów organizacji, pokrywają się w części z odpowiednimi paragrafami znalezionego statutu. Nie udało się jednak odnaleźć pełnego tekstu statutu z 1876 r., najwyraźniej zaginionego. Zmiany wprowadzone do paragrafu 14: «Najmniej 20 członków rzeczywistych może utworzyć filię…» Wprowadzone zmiany, zgodnie z przestrzeganiem przepisów centralnego zarządu, określają strukturę organizacyjną, cele, środki i formy działania. Na podstawie niniejszego Statutu filia zajmuje określoną miejscowość dla stałego prowadzenia. Statut 1924 r. w statutach zawiera cele programowe. – – Z herbaciany Z tło

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

czy deklarowanych celu i środków. Te dwa elementy struktury zasad programowych są nie tylko wzajemnie powiązane, lecz także wzajemnie uwarunkowane, dlatego właściwie jest je przedstawiać łącznie. Ponadto treść celu i środków jego realizacji, ujęta w perspektywie historycznej, pozwala prześledzić etapy rozwoju Towarzystwa, jego poziom i potencjalne możliwości, zdolność oceny potrzeb społeczeństwa i określenia dróg ich realizacji. Charakteryzując cele Towarzystwa «Proświta», rozpatrując ich dynamikę, można wyciągnąć wniosek, że choć pozostawały one w ciągłym rozwoju, to jednak swojej zasadniczej istoty nie zmieniały, a jedynie Słowo Proświty M konferencji, wykładów, wieczorów muzycznych). W trzecim statucie wprowadzono także punkt dotyczący organizowania wystaw przemysłowo-gospodarczych i etnograficznych. Zatem właśnie w tym okresie Towarzystwo jednoznacznie określiło się jako organizacja oświatowa, ukierunkowana na masowość, na zaangażowanie we współpracę jak najszerszych warstw narodu. Potwierdza to obniżenie składek członkowskich, przewidziane w statucie z 1876 r. Kolejnym, trzecim etapem kształtowania zasad programowych stał się statut z 1891 r. Cel określano jako oświatę i podniesienie dobrobytu narodu ruskiego: Organizacyjnie oświatę ekonomiczną ludu. W wyniku wprowadzonych zmian istota Towarzystwa nie uległa zmianie – nadal zachowywało ono oświatowy status, przy odpowiednim poszerzeniu sfery swojego wpływu. Czwarty, zamykający etap kształtowania wytycznych programowych stanowiły dwa ostatnie statuty «Proświty», przyjęte w 1913 i 1924 r. Choć cel w nich określony oraz pewne różnice są widoczne, jeśli jednak uwzględnić przedstawione «środki» ich realizacji, dochodzimy do wniosku, że zasadniczej, istotnej różnicy między nimi nie ma. W piątym statucie celem Towarzystwa jest «.... oświata i podniesienie wyłącznie na działalność kulturalno-oświatową. Występując na walnym zebraniu Towarzystwa 5.II.1924 r., referent sprawy statutowej W. Rew'juk zaznaczył, że «...zmiany... podyktowane są potrzebą usunięcia ze statutu tych postanowień, które dotyczą działalności gospodarczej, ponieważ są one anachronizmem. Z uwagi na istnienie instytucji powołanych do tego celu, Towarzystwo «Proświta» zajmuje się obecnie wyłącznie działalnością oświatową» 18). Jednak orientacje i kierunki wskazane w „środkach" ostatniego statutu w pewnym stopniu podważają powyższe stwierdzenia. Po pierwsze, usunięto jedynie punkt «к», który miał konkretyzować poszczególne jego strony. Ten umocniony Towarzystwo, osiągnąwszy pewne rezultaty i dążąc do znacznego pogłębienia i rozszerzenia swojej działalności oraz podniesienia kultury i dobrobytu ukraińskiego narodu we wszystkich warstwach życia, było wyłącznie ukierunkowane gospodarczo. Inne świadectwa tego, jak Towarzystwo opanowywało sytuację, lepiej ją rozumiejąc i, podsumowując osiągnięcia, określało nowe priorytety poprzez skupianie się w określonych momentach na konkretnych kierunkach działania, zachowują swój kierunek; w tym m.in. punkty «б», «з», a także poszczególne położenia, które mają charakter gospodarczy. Tym samym organizacja określiła kierunki, w formowaniu zasad programowych, wskazanych w statutach Towarzystwa. Środki nie tylko ujawniały drogi realizacji celów, ale także je uzupełniały, dając realny obraz mechanizmu działania. Na tej podstawie można wyodrębnić szereg cech charakterystycznych. Pierwszy statut określił celem działalności Towarzystwa poznanie i oświatę, a w tym statucie, dążąc do większej efektywności, zwraca uwagę na sferę gospodarczą. Oznacza to, że pojęcie „oświata" zostaje skonkretyzowane i nabiera nowego znaczenia. Zasadniczo postanowienia statutu z 1876 r. dotyczące „środków" zostały zachowane, jednak niektóre z nich przedstawiono w bardziej uogólnionej formie. Oprócz tego wprowadzono nowe punkty, odpowiadające gospodarczemu kierunkowi działalności, jak na przykład: - prowadzenie oświaty ekonomicznej przez nowy priorytet w swojej działalności — podniesienie kultury przy zachowaniu kierunków oświatowego i gospodarczego. W tym celu wprowadzono nowe punkty do rozdziału «Środki» i zredagowano niektóre stare. Wśród nowych (art. M): d) organizacja masowych imprez ludowych; ż) zakładanie wydawniczo-poligraficznych struktur; punkt «z» ujawnia nowe spojrzenie Towarzystwa na szkolnictwo, gdzie przewidziano prowadzenie szkoły wyższej i pewnych szkół gospodarczej orientacji. Punkt «i» (wyłącznie ekonomiczny) zachowano w skróconym wariancie. Po drugie, nowych punktów, które określałyby nowe postanowienia dotyczące pracy kulturalno-oświatowej, brak. Na tę potrzebę zredagowano punkty «l» i «n», w których akcent ekonomiczny zmieniono na kulturalny. I to wszystko. 7. Б Zatem w statucie z 1924 r. czynnik ekonomiczny nie został usunięty, lecz ograniczony, to znaczy narodu. Tym zadaniom odpowiadały także «środki», które przewidywały gromadzenie i publikowanie utworów piśmiennictwa i «umiejętności». Pokłady owoców ustnej twórczości ludowej oraz drukowanie popularnych wydawnictw periodycznych z różnych dziedzin nauki, zrozumiałych dla ludu. Stąd wynikało, że Towarzystwo na początku swej działalności miało wyłącznie oświatowy, elitarny charakter, gdyż poznawanie («badanie») ludu i zajmowanie się wydawnictwami mogła prowadzić tylko inteligencja. Szeroka masowo-oświatowa praca nie była przewidziana. Wspomniane postanowienia statutowe symbolizowały zasadniczo pierwszą praktyczną próbę stworzenia organizacji, która, deklarując swoje podstawowe zasady, miała na celu zgromadzenie jednomyślnych osób, pragnących pracować dla narodu. Zatem pierwszy statut miał charakter organizacyjno-deklaratywny i był dokumentem programowym organizacji elitarnej z charakteru. Drugiemu etapowi w kształtowaniu celów i środków odpowiadają dwa kolejne statuty (1870 r., 1876 r.). Przeszedłszy okres zarodkowy, Towarzystwo «Proświta» wyraźnie określiło się jako organizacja oświatowa, która w pewnej mierze zmodyfikowała się i nabrała nowych cech. W pierwszym statucie przewidziano trzy kategorie członków: «zwykłych», «korespondujących» i «honorowych». Różnica między pierwszymi dwiema kategoriami polega jedynie na warunkach przyjęcia do organizacji. «Korespondujący» miał prawo zwrócić się do zarządu, natomiast «zwykły» w tej sprawie otrzymywał zaproszenie. Wszystkie pozostałe wymagania wobec nich (w większości w rozdziale «Środki») występowały w niemal wszystkich statutach, z wyjątkiem drugiego. Pogrupowawszy je, można wyodrębnić następujące kierunki działania: wydawnictwa, czyli drukowanie własnych publikacji oraz wspieranie i rozszerzanie różnych «pożytecznych wydawnictw»; tworzenie własnych struktur o charakterze oświatowym, takich jak biblioteki, czytelnie, bursy, a także muzea ludowe; realizacja różnych przedsięwzięć, które sprzyjały działalności oświatowej, zwiększając ją. Jak widać, w tym statucie określono główne kierunki działalności «Proświty»: od 1913 r. również w sferze społecznej, i w ekonomicznej, i w kulturalnej podwojono pracę oświatową. Właśnie to postanowienie stanowiło rozwiniętą, konkretyzującą formę określenia celu Towarzystwa, zawartą w statucie z 1876 r.: rozpowszechnianie oświaty między narodem ruskim. W punkcie «b» szczegółowo opisano mechanizm prowadzenia oświaty ekonomicznej, a w punkcie «d» sformułowano obowiązek «wskazywania źródeł zarobku...». W punkcie «n» dość szeroko przedstawiono tę kwestię: organizowanie konkursów i nagradzanie przy zakupie nasion, narzędzi rolniczych, zachęcanie do pracy, oszczędności itp.; «g» przewidywało organizację amatorskich przedstawień, prowadzenie teatru ludowego i kina; tworzenie własnych przedsiębiorstw gospodarczych, takich jak spółdzielnie rolnicze, sklepy, spichlerze itp. W dziale «Środki» czwarty statut i trzeci statut powracają do pierwotnego wariantu w określeniu celów, tj. poznawania ludu, jednak nie ma to już charakteru elitarnego. Wcześniej w historycznym przekroju programów statutów Towarzystwa «Proświta» można wysunąć wniosek, że organizacja ta miała jedynie narodowy i oświatowy charakter i zachowała go do końca swego istnienia. Pojęcie «oświaty» należy jednak rozumieć w jak najszerszym znaczeniu tego słowa, to znaczy oświata różnych warstw ludu ukraińskiego (zachodniego kraju) we wszystkich ważnych dziedzinach życia społecznego. Kolejnym ważnym węzłem problemów, wskazanych w statutach, jest skład Towarzystwa «Proświta». Przewidywał on zróżnicowanie członkostwa na kilka kategorii, które z rozwojem organizacji w pewnej mierze się modyfikowały i nabierały nowych cech. Jednym z najpełniejszych w tej materii są statuty z 1913 r. Działalność Towarzystwa obejmowała wówczas najważniejsze strony życia społecznego. Najpełniej ujęte w nich są kierunki działalności oświatowej, ekonomicznej i kulturalnej. Jak widać, ekonomiczna misja obejmowała szeroką gamę wiedzy, zgodnie ze statutem z 1876 r.; sprzyjała ona działalności oświatowej, wyraźnie zwiększając obowiązek praktycznych działań w zakresie tworzenia ekonomiczno-gospodarczych struktur. co sprzyjało prowadzeniu bardziej racjonalnej działalności gospodarczej. Zatem kierunek ekonomiczny, wskazany w statucie, zakładał w bezpośredniej lub pośredniej formie przede wszystkim wzmacniały jej skuteczność i skłaniały do wspierania narodowego znaczenia sprawy (materialna pomoc dla poszczególnych przedstawicieli ukraińskiej inteligencji, młodzieży studenckiej; organizacja badań naukowych od których zależy pełnowartościowy rozwój narodu (nawiasem mówiąc, w piątym statucie po raz pierwszy użyto terminu «naród ukraiński»). W wskazanym celu ostatniego statutu termin «dobrobyt» został usunięty, a przyjęto orientację Tytuł «honorowego» członka mógł otrzymać każdy (narodowość nie była przewidziana), Zakończenie na s. 8 ЦШЦооо 7

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Słowo Proświty 130 Część z nich (statuty z 1891, 1913 i 1924 r.) przechowywana jest w różnych bibliotekach i archiwach i jest ogólnodostępna. Statuty z 1868, 1870 i 1876 r. stanowią bibliograficzną rzadkość i zachowały się w jednym egzemplarzu. Pierwszy statut Towarzystwa (1868) przechowywany jest w Centralnym Państwowym Archiwum Historycznym Ukrainy, Lwów: F. 362, op. I, s. 196, k. 5–6. Drugi (1870) znajduje się w dziale ksiąg rzadkich Lwowskiej Narodowej Biblioteki im. W. Stefanyka Narodowej Akademii Nauk Ukrainy (f. 1-2/ASPI, 9217). Statut z 1876 r. przechowywany jest w prywatnej bibliotece I. Franki (Instytut Literatury im. T.H. Szewczenki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, dział rękopisów, nr 1115, f. 10). umożliwił tworzenie czytelni „Proświty”. Jednak nie zostały one wprowadzone do struktury organizacyjnej. Rolę organów sądowych pełniły walne zebrania oraz sąd pokoju. Trzeci statut zachowuje wymienione w poprzednim centralne organy, a struktury powiatowe zastąpiono filiami (warto zaznaczyć, że możliwość zakładania filii przewidywał już poprzedni statut). Ujęcie organów sądowych pozostawiono bez zmian. Określenie centralnych organów Towarzystwa U członków „zwykłych”, „wspomagających” i „dobrodziejów” przyjmowała centralna, a od czwartego – zarząd główny. „Honorowych” zaś członków mianowały walne zebrania na wniosek zarządu głównego. W miarę rozwoju organizacji i komplikowania się sytuacji społeczno-politycznej w statutach z 1870, 1876 i 1891 r. wprowadzano pewne zmiany, które określały rodzaje członkostwa, jednak kategorie członków nie zostały zmienione. Począwszy od czwartego statutu zamiast członków „korespondujących” wprowadzono kategorię członka „wspomagającego”. W dwóch ostatnich przewidziano nową kategorię – członka „dobrodzieja”, która uzupełniła szereg już istniejących. Status tych ostatnich miał pewne szczególne cechy. Zakończenie. Początek na s. 5. Honorowym członkiem może zostać ten, kto ma zasługi wobec Towarzystwa i na zaproszenie przyjmie ten zaszczyt. Prawa i obowiązki nie są przewidziane. W kolejnych trzech statutach (dalej: st.) – W wymogach wobec członków czytelni zaznaczono, że muszą oni być obowiązkowo narodowości ukraińskiej. Oprócz tego w czwartym artykule przewidziano także wymogi o charakterze moralnym, których naruszenie powodowało pozbawienie praw członkostwa. Prawo przyjmowania, jak i wykluczania z członków czytelni, przysługiwało zarządowi czytelni. Prawa i obowiązki członka czytelni obejmowały: udział w zebraniach ogólnych czytelni z prawem biernego i czynnego wyboru do zarządu czytelni, kontrolowanie jego działalności; korzystanie z wydawnictw drukowanych, które znajdują się w czytelni; otrzymywanie pomocy, której czytelnia udzielała swoim członkom; opłacanie składek członkowskich; udział we wspólnych przedsięwzięciach i naradach. W piątym i szóstym artykule dodatkowo zaznaczano, że członkowie czytelni mogą być wybierani delegatami na zebrania oddziału i na zebrania ogólne Towarzystwa, gdzie mają jeden głos. Na zebraniach oddziału są oni pozbawieni prawa biernego wyboru, ponieważ nie są członkami oddziału. Zgodnie z czwartym artykułem prawa członków czytelni rozciągały się wyłącznie w granicach czytelni, a udział w zebraniach ogólnych i zebraniach oddziału nie był przewidziany. Określiwszy skład Towarzystwa oraz zasady leżące u podstaw struktury członkowskiej, zauważamy, że członkowie, którzy stanowili podstawę organizacji i w związku z tym mieli wpływ na treść i kierunki jej pracy, musieli być Ukraińcami. Było to zasadniczo jeden z głównych statutowych elementów, który warunkował organizację o wyłącznie narodowym charakterze. Zakorzenione w strukturze członkostwa zróżnicowanie pozwalało organizacji zwiększać swój autorytet i poszerzać bazę społeczną oraz wsparcie dla Towarzystwa, nie tracąc jego głównej, narodowej istoty. Struktura organizacyjna Towarzystwa «Proświta», wraz z jego rozwojem i wzrostem liczby zwolenników, wraz ze wzrostem społecznego znaczenia organizacji, zmieniała się, nabierała nowych form, stopniowo się komplikowała i doskonaliła. Zgodnie z pierwszym statutem Towarzystwo określało się jako organizacja jednostopniowa. Kierownicze Uznajemy za celowe przedstawić charakte- charakterystykę poszczególnych kategorii, prześledziwszy dynamikę odpowiednich zmian. Wymagania wobec „zwyczajnych" członków przewidywały: bycie przedstawicielem narodowości ruskiej, a od piątego statutu – ukraińskiej. „Zwyczajnymi" członkami mogły być także różne organizacje ukraińskie. Wymagania wobec członków „wspomagających": wsparcie materialne organizacji (drugi statut określa jego sumę – minimum 10 zł, jednorazową składkę lub miesięcznie po 10 kr.; trzeci i czwarty statut ustaliły 50 kr. rocznej składki; według piątego statutu jednorazowa składka sięgała 10 koron albo rocznie po jednej kr.; według szóstego statutu wysokość składek ustalało walne zebranie Towarzystwa) albo odpowiednia działalność literacka, zgodna z celami organizacji. Ostatnie postanowienie w piątym i szóstym statucie nie występuje. Członkiem „dobrodziejem" (od piątego statutu) mogła być osoba wyłącznie narodowości ukraińskiej (a także organizacja, gromada itp.), której jednorazowa składka wynosiła 200 kr. lub rzecz o takiej samej wartości. Według szóstego statutu sumę składki określało walne zebranie. Do „honorowych" członków przyjmowano osoby za wybitne zasługi wobec narodu ukraińskiego lub Towarzystwa. To określenie zachowano we wszystkich statutach, począwszy od drugiego. W odróżnieniu od pierwszego statutu, w kolejnych prawa i obowiązki różnych kategorii członków zostały przedstawione wyraźniej i bardziej zróżnicowanie. Pełne, rozbudowane prawa przewidziano wyłącznie dla członków „zwyczajnych". W drugim i trzecim statucie są one niemal zbieżne z prawami „zwyczajnych" członków, określonymi w pierwszym statucie, z pewnymi zmianami o charakterze redakcyjnym. Piąty i szósty statut utrwaliły konkretne uzupełnienia, spowodowane zmianami organizacyjnymi w Towarzystwie. Wraz z wprowadzeniem tzw. systemu reprezentacyjnego (1913) na walnych zebraniach „zwyczajni" członkowie posiadali jedynie prawo wyboru biernego i głos doradczy. Jednak na zebraniach oddziałów filialnych mieli głos decydujący oraz prawo wyboru czynnego i biernego, a także prawo bycia wybieranymi delegatami na walne zebranie; ponadto otrzymywali odpowiednie atrybuty członkowskie itp. Członkami „zwyczajnymi” były jedynie osoby, dla których przewidziano takie obowiązki: płacenie wpisowego, które od trzeciego artykułu zniesiono; płacenie miesięcznych składek członkowskich, a od trzeciego artykułu składek rocznych; wspieranie Towarzystwa swoją pracą; wykonywanie uchwał organizacji i określonych obowiązków. Ostatnie postanowienie w art. 4 i 6 nie występuje. Członkowie „wspomagający” mieli prawo: składać do zarządu głównego, w art. 5 i 6, a także do zarządu filii, pisemne wnioski dotyczące działalności wydawniczej i gospodarczej Towarzystwa; kupować 2 egzemplarze wydawnictw organizacji za pół ceny; w art. 3 i 6 tego brak. „Honorowym” członkom zapewniono następujące prawa: uczestniczyć w zebraniach ogólnych, a od art. 5 i 6 także w zebraniach filii, z prawem zabierania głosu; składać odpowiednie wnioski; uczestniczyć w posiedzeniach zarządu i składać tam odpowiednie wnioski (w art. 5 i 6 udział w posiedzeniach zarządu nie jest przewidziany). Prawa wyboru zostali pozbawieni (to Organami kierowniczymi były zebranie ogólne, odgrywające decydującą rolę, i Zarząd, który kierował bieżącymi sprawami. Sprawy sporne rozstrzygał sąd pokojowy. W kolejnym statucie struktura organizacyjna ulega zmianie, nabiera nowych cech. Organy kierownicze otrzymują status centralnych (zebranie ogólne i zarząd centralny). Na miejscach działają organy peryferyjne – zebrania i zarządy Towarzystwa, przewidziane czwartym statutem. Zebranie ogólne i zarząd główny zostały zachowane we wszystkich kolejnych statutach. Organy kierownicze filii pozostawiono bez zmian. Do struktury organizacyjnej Towarzystwa «Proświta», ustalonej tym statutem, wprowadzono rozdział poświęcony czytelni i jej organom kierowniczym, nazwanym zebraniem czytelni i zarządem. Dopiero w czwartym statucie struktura organizacyjna Towarzystwa nabrała swojej rozwiniętej formy. Sprawami sądowymi zajmował się sąd pokojowy. To określenie zachowano we wszystkich kolejnych statutach. Piąty statut wprowadza pewne uzupełnienie do struktury organizacyjnej Towarzystwa «Proświta» – komisję rewizyjną. Zebranie czytelni otrzymuje nazwę zebranie ogólne. Oprócz tego wprowadzono nową strukturę – komisję kontrolną czytelni. Taka struktura organizacyjna Towarzystwa, określona w 1913 r., była najpełniejsza i ostateczna, dlatego bez istotnych zmian zachowana także w statucie z 1924 r. Dokonawszy ogólnej analizy przeglądowej statutów Towarzystwa «Proświta», mamy możliwość prześledzić dynamikę, charakter i kierunek rozwoju programowo-organizacyjnych podstaw największej, najbardziej wpływowej i najpotężniejszej ukraińskiej organizacji minionych czasów. Jest to wspaniały przykład narodowej myśli organizacyjnej drugiej połowy XIX – pierwszej połowy XX w., która zdołała nie tylko zorientować się w trudnych warunkach obcego panowania, ale też zapewniła istnienie organizacji zdolnej rozwijać się, doskonalić się, wytrzymywać uderzenia | wstrząsy społeczne i prowadzić naród do określonego celu – oświaty w szerokim, ogólnospołecznym rozumieniu, a w konsekwencji także do tworzenia duchowych podstaw narodu, poprzez organizacyjne zjednoczenie narodu i wypracowanie ogólnonarodowej psychologii oraz świadomości państwowej. Przy przygotowaniu tego materiału przeprowadzono frontalny przegląd zbiorów bibliotecznych i archiwalnych pod kątem wykrycia tekstów statutów Towarzystwa «Proświta», w wyniku czego odnaleziono wszystkie statuty. . оч Фожію че ее Ми и - "и вийди "ни м ппльоо сор ОР РА ЗР, ль й що - км « . й я Towarzystwo «Proświta», miesięczne б о ти Przypisy 1. Perśkyj Stepan. Popularna historia Towarzystwa «Proświta» z ilustracjami. ра Lwów, 1932. 2. Tamże. S. Мм4 3. CDIA Ukrainy. – Lwów. – F. 345, op. I, s. 72, ark. 10. 4. CDIA Ukrainy. – Lwów. – F. 348, op. I, s. 15, ark. 1–25; F. 348, op. I, spr. 21, ark. 1–46. 5. CDIA Ukrainy. – Lwów. – F. 348, op. I, s. 160, ark. 185, 186, 189, 210. 6. Tamże. Ark. 214, 717. 7. Tamże. S. 162, ark. 112. 8. Tamże. F. 349, op. I, s. 163, ark. 84–85. 9. Tamże. Ark. 90. 10. Tamże. 1/1. Lwowskie Obwodowe Archiwum Państwowe. — F. I, op. 53, s. 10–54, k. 78. 1/2. Ruch proświatowy w Galicji. Jakie doświadczenie wyniosło z niego duchowieństwo greckokatolickie? — Lwów, 1937. /3. Sprawozdanie z działalności Towarzystwa «Proświta» za czas od 1 stycznia 1898 r. do 31 grudnia 1899 r. — Lwów, 1899 — s. 32. /4. Tworydło M. Zarys historii proświt w Galicji. Instytut Rękopisów CNBA im. W. I. Wernadskiego AN Ukrainy. — F. I/4, nr 23, k. 15. 15. Najpewniej błąd drukarski, ponieważ praca przechowywana jest w wersji maszynopisowej. 16. Zob.: Stepan Perski. Wspomniana praca. 1/. CDIA Ukrainy, Lwów. — F. 348, op. I, spr. 628, k. 221. 18. CDIA Ukrainy. — Lwów. — F. 348, op. Пс 163 гар 71. Wołodymyr PASZCZUK, Instytut Ukrainoznawstwa im. I. Kryp'jakiewycza NAN Ukrainy Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy, Lwów В б бТ в чо зо М 4 чо ен ка б ль чу т ою екю " М 5 Хо УРОЖки павіо ока в Бересті на Поліссі 16.14 -« 16.12 Właśnie ten statut po raz pierwszy przewidywał, że prawo otrzymali w punkcie piątym i szóstym ст.). Prawa członków «dobrodziejów» (§ 5, 6) są identyczne z prawami członków «honorowych». м - поли о ОХ ща ж о -- аж рен т Еч ню інннит п

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

ит ПРЕ я рому ре првинааюанони нананннананананнаннннюнаннннаючничинннанн "М 1080 ОЧФОРЛЛАЯЗ, РЕПОРУ А ЖО | "є вні . ечадои | вікно відчинили... Турботлива людська рука останиим ни, Санкт-Петербурга. Велике враження дотиком відпустила на волю пташенятко справила володарка гран-прі харків янка | у широко розкритим дзьобиком. Літай 1 Вероніка Шут. Премію ій вручав наш співай, пташко! Така емблема і-го славетний земляк, лауреат багатьох Міжнародного фестивалю «Українське | премій Анатолій Солов'яненко, почесбельканто запрошує », який щойно, удні | ний голова журі фестивалю. святкування сьомої річниці Незалежності -- Давно не отримував такої насолоди України, відбувся в Донецьку. Цим фес- відспіву, як на цьому юному концерті, - гивалем стартувала програма зізнався один Із досвідчених донецьких «Обдаровані діти», розроблена Головмузикознавців. ним управлінням ОСВІТИ Донецької Було на фестивалі й дещо інше, варте | облдержадміністрації. уваги. Наприклад, така особливість: Зал Донецького театру опери те ба-премії одержували не лише виконавці, а лету ущерть заповнений. Фінал, |і їхні педагоги. Одного фестивального гала-концерт. Звучить музика, назива» дня вони зібралися за «круглим стоі З ють імена переможців. лом», щоб обмінятися думками з приводу Бо З пн 5. А в мене перед очима інший зал -- на | нової ШКОЛИ співу та ІНШИХ інноваційниї ооо 00 000 0: ко третьому поверсі Донецького обласного вокальних шкіл, методик, ідей. І це палацу дитячої та юнацької творчості. За | стало дуже цікавою подією. Свої погля- |роялем Павло Васильович Тютюнник. ди щодо проблем сучасного співу Іде репетиція. Власне, то не СТІЛЬКИ висловили народний артист України репетиція, СКІЛЬКИ спілкування Анатолій Солов'яненко, член журі Йоситі вихованців і педагога. Дарчук (Львів), гість з Санкт-Петербур- -- Тринко, пам'ятаєш, ми говорили: ме га. кандидат психологічних наук, голосом співаємо, а душею. Не забувай академік Петровської Академії наук Во-про це. лодимир Багрунов, зачарований красою Гордістю Червоноградського осеред- СВЯТОЇ Софії до пам' ятника а Ну ОТ, зараз краще. Добре, відпочинь. українського співу ( «українці -- співуча ку «Просвіти» є ХОР, заснованим восени Магдебурзькому праву, де після церков- Тепер ти, Мері. нація» -- Так ВИСЛОВИВСЯ він), голова 1989 р., яким І діє дотепер: Незабаром | ної відправи і виступу святійШого Патріарха Маленьку чарівну україночку змінтоє журі фестивалю народний артист України святкуватимемо його десятиріччя. З кож- | Філарета мети честь відкрити концертну |трохи старша дівчинка, що приїхала на | Микола Момот, директор Національного ним роком хор удосконалював свою програму духовними творами б Донеччину з Вірменії. Центру естетичного виховання молоді | виконавську майстерність. ЯКЩО З пот, Диригент керівник хору топом» реосико -- Справжній співець ніби перебуває в Мішістерства культури Грина Лаврош та | редку Товариства багато людей пішло в | та концертмейстер Галина Замятіна - Ір й реоуває іманИІстер ультури тр р ярі СЕ політичні партії, то чисельність хору чудові фахівці ! вОДНОЧАС фанати творчої | ПОЛЬОТІ, 7- знову чую слова педагога, 1, і; стабільна : 50--55 чоловік. За ці роки він роботи: за 9 років хор дав близько 150 | звернені до дітей. 7 Слухачам передається Фестиваль, як уже зазначалося вище, тричі здобував звання «Народними». концертів. ка цей стан, їхні душі теж відправляються називався «Українське бельканто запро- Хор аматорським, Існує на пожертви Крім концертної дідлекесця в перші роки з політ слідом за співцем. Наче не існує шує», але саме «запрошення» - національно свідомих громадян, активно | нашого вдродени со овариствогвнАну он звуку. ні вокалу, ні вокальної техніки. трансформувалося в «пріглашеніє». Сам горді підтримують нас міська влада, громадські певні суми на трансляцію першої! сесії ! Живе почуття ке є всім Але щоб техніка квиток сі мате бали були виготовлені зу Й та політичні організації міста. В репертуар! | на пам'ятки» Шевченкові у нашому | ув ру М, ел ТОК, ) р у ох ЗВ є понад сотня творів. народні, стрілецькі Та місті, на допомогу героям-чеченцям, на ніби скінчилась, щоб про Не забути, росіиською мовою, за «круглим столом», | ЗИ с | повстанські! ПІСНІ, класичні твори, колядки, організацтю екск рей, підтримку необхідно, щоб вона була досконалого. на урочистому рвіДдКрРИтТТІ свята було чути | яю | щедрівки, літургія св. І. Золотоустого, ІМ національної преси. Двічі гостювали в нас | Тому Павло Тютюнник, директор шког виключно російську мову. Державна лу- : ЗУПОЛІМІЛННН «Просвіти». на Різдвяні свята діти з Донеччини, ЩО |ли «Українське бельканто» Палацу нала тільки в піснях, що їх виконували 7 оСМИЄВР Географія наших поїздок досить широ- | сприяло зміциєним стосунків між містами- | питячої та юнацької творчості, постійно / учасники фестивалю, в поезіях школярів СВАа ка: Тернопільщина ! Ковель, Нововопинськ побратимами Червоноградом та шліфує 8 вності дітей. І ці здібності З Димитрова ріену навіс з Хо '; Володимир-Волинський, Берестечко ! Красноармійськом. Туди ж надіслали 250 ліфУЄ ЗА! дітей. І ЦІ ЗД р ; | ЕЕ Звенигород, Самбірщина і Радехівщина... | примірників підручників українською морозвиваються з кожним заняттям. освідчувались в любові до України. Один Я Р Повним складом ми двічі побували в | вою: | | | Ніхто, навіть сам педагог, ще незнає, ІЗ віршів так і називався «Шахтарська К ше Польщі серед української діаспори, Д8Іч! з Сьогодні, розуміємо, слід активізувет" |що одинадцятилітня Ірина Скаженик і | МОЯ Україно». А дорослі дяді і тьоті, В . 2 нм Красноармійську ! Димитров! на Донеч- | роботу осередку, на ГІДНОМУ івні | тринадцятилітня Мері Саргсянцстануть тому числі й начальник Головного М о чині, де виступали на шахтах, у парках та | відсвятку ро 130-річчя заснування 10ва" | лауреатами 1-го Міжнародного конкур управління освіти Валентин Тесленко оо, шахтарських селищах З патріотичною прориства «Просвіта», створивши відПОВІДНУ и У - б я, емонс вали СВОЇ знев і ЛрЙ - грамою. Здобупи прихильність тамтешніх | концертну програму, виступити з нею 1 за |су «Українське бельканто запрошує» демонетру ою зневагу до держав о | пюдем, знайшли друзів (а це було нелегмежами нашого міста, довести всім нНнедоперше млеце в молодшіи груп 1 перше в НОЇ! МОВИ. З | | де Я бе ко) | порозуміння з місцевою владою, не брозичливцям України! своїм перевертням середній. Але Павлу Васильовичу на ..Справжній спів глибинній суті тини, завжди прихильною до гостей із Західної та яничарем, що Україна була; Є ! буде гала-концерті довелося виходити на сцесвои -- це завжди спрямованість душі до с хи . україни, побували нов ронента самосчиномо ей на дерзенодав а |ну тричі, бо і третя його учениця -- любові і краси, це завжди - покаяння й о зу - « - . . - г т | ударів СРО ОТ Р а ПА Дума існя не вмре, не заги- |снадцятилітия Ольга Коваленко теж очищення. І для тих, хто співає, 1 для Мн, і : 3) - я ТА о и | концерти колядок у Будинку вчителя, Бустала лауреатом - друга премія в старшій п. хто слухає, - так вважає Павло пад | | до ДОдулни. ютюнник. зяи в церкві св. Миколая на Аскольдовій мо- Ре ц Можна називати інших переможців -- 77 РИ гилі, в Покровській церкві. У липні 1995 р. адміністратор пре Срна з | у фестивалі брали участь обдаровані діти Роза ІВАНЧЕНКО, - 1 ЗОРЕ | зе Коран уче85 УРА РАДИО ХОДІ ВІД народного хору « росвіта» |з Запоріжжя, Одещини, Хмельниччига Донецьк З НАШІ ДІТИ ЗВОРУШИЛИ СУВОРИХ АНІ ЛІЙЦІВ В Вже вдруге ау ам «Рідний всі країни колишнього Союзу -- це велике нетерпінням чекатимуть українських дітей З ДЛ край», що працює при росвіті», спорядполе ії люди з рушницями. Ми були зачарозгарними українськими піснями та чудовими МН жав українських дітей на навчанн нта велику вані краєвидами Києва: я запрошувала всіх знаннями. | - КЕЖЖЕ З екскурстину прогін до еликорритамі З родичів спеціально до себе подивитися фо- Звичайно, ми скучили за домівкою, але «СЯ М і відніданням ДІенекоендУєл о біля Парижа тоальбом. Тепер ми всі мріємо поїхати в залишаючи Кройдон, гостинних господарів, Р ЦЕ ми виру сера вто а родовюцнн сн Україну. Чи це можливо? Але головне -- ми, майже всі дівчата плакали. Хлопці ж мужньо У УЗОПОВИИВІНКХ го з районів Лондона хали, пере гинаю ги вчителі й господарі, в яких ваші ДІТИ ЖИтрималися. Плакали, проводжаючи нас, 1 | мл Па численні кордони, милувалися краєвидами вуть, хочемо сказати, що ви маєте скарб -- наші «батьки», які справді створили затиш- | "ЖК а невідомих креге ь 2 РИ У ваших дітей. Дуже задоволені їхньою | ну Домаютній атмосферу в колі британської о Й . Франція Звідси паром доставив нас до поведінкою й господарі помешкань, а я вра- -| СІМ І. і ро СВ берегів Великобританії. Паром -- ще веог жена їхнім розумом, кмітливістю, знаннями Єдине, що було радісне по переду, -- це пресою чезний багатоповерховий пароплав І1з великою кількістю ресторанів, кафе, магазинів, ігротек та іншими цікавими місцями, де ми провели дві швидкоплинні години. Усі, без винятку, діти, віком від 1 до 21 року, були за хоплені цією велетенською спорудою 1 не без жалю полишали 11 у місті нашої мрії - Лондот нас зустї річали та ставленням до дорослих і вчителів. Уявляєте, вони встають, коли відповідають, цілий день. Ді 1-Ленд -- це місто-казка, просять дозволу вийти пид час уроку,охайно місто див, атракціонів та карнавалів. Хоча скі модно вдягнені, всі мають дуже гарне збір на від'їзд було оголошено на шосту з почуття гумору. Не тільки я, але й інші годину вечора, діти зібралися тільки після | вчителі зауважили, які ваші діти освічені, сьомої. Поки що доводиться лише мріяти, вчать не тільки англійську, але й інші іно- щоколисьів Україні постане таке містечко, земні мови, добре знають нашу історію та де буде однаково цікаво | ітям, і їхнім культуру і багато іншого. Неймовірно! Наші батькам, і навіть дідусям та бабусям. діти зовсім не такі Ми хотіли 6, щоб наші Незабаром уся група збереться у | діти поїхали до вас і побували в школах, на «Просвіті», щоб згадати нашу подорож до аз уроках, пожили в сім'ях. Може, і вони ста- | Англії, обмінятися світлинами, переглянути | Дісней-Ленд у Франції. Там ми провели сон сней | учителі були висококваліфікованими й наші батьки сімей. де мешкатимуть діти Кожний Учні їх полюбили. Шсля занять та ланчу ми хвилювався чи добра буде його нова сім я, відвідували музеї, оглядали пам'ятки чи смакуватиме британська їжа, як налаго- РО гектури та історі, гуляли вулицями диться "спілкування англійською "Те як ондона або іздили до навколиштих міст гриватиме навчання Гепер кову Рроздавде ци про нутьтрохи схожими на ваших Найсуворіший відеофільм про наші пригоди та побаче ЧИ Як згодом з'ясувалось, У багатьох сім ях найзворушливіш митнашого перебування. критик у нашій школі -- це буфетниця в міста. - уже жили діти зінших краї Іспанії, Франції, Якось но кертвЕи тою запросила директор кафе; такий уже характер, вона абсоліотно | | Зпонії Але наших дітей гостинні господа рі | ШКОЛИ, а зестду ми Ищли з хвилювнимям. "всіма со ХАДІРИМА, й учителями -- ніколи не Ольга ШВЕД полюбили пайбільше Вони розповідали нам, Дітиз україни т школі навчались умер задоволена. П гострого язика бояться в керівникам, що таких чемних посланців у Ше Директор «Рідного кра АЯ Галина цисолі всі, Але про ваших дітей вона них ше небуло: діти всім задоволені, завжди Лемець витратила ака ЗСУ аби відгукується з особливою теплотою. Це, за все дякують, питають дозволу 1 Так організувати цю подоро»х. країн З Мара здається, вперше, за історію школи». багато знають | домашні завдання були нього Союзу стуДденняє СУТО АР ОМ і: чи І на очах у такого суворого директора гакими складними, що господарі-англтиці гому до нак ревно насторезуєн я о ми такої серйозної школи з'явилися сльози, дивувалися, як наші діти їх успішно виконуприве ли сотоаль о) ура підГОТУВАЛИ тут на наших очах теж забриніли сльози вали дітей, Аза вони 3) Уа доррегонакуниу що радості за наших дітей, за ті теплі слова, що с Кожний ранок починався Зі збору й ЯРУ собою країне еОЕмт упо о ми почули про Україну та наших вихованців. ЗЛ б, ин с. сечо ЗУ перевірки дома шитх завдань, рі зповідей про І з и замша до я пром и З Ак и Останнє, чим ми вразили наших учителів : з А роком зва о ОНКО Як З минулий вечір Вільний час діти проводили понува ПА кав ему Р щі лона це й і навіть сувору буфетницю, -е концерт, який РК Я и і й по рі зному. ХОДИЛИ В когель-бар, на диско» що розмова зуде Че рио: О1 де Щі не о ми організували в останши день перебувантеки в гості один до одного або просто зивмирато невжелкоь МЕРеко. ІННО НЕК ни рН Діти, які єсправді талановитими, подорожували містом дітей Я о дирентої М Ол нава улискуче читали монологи з Шекспіра, з Ранок присвячувався навчанню: в Кк ся хо ГУ подяку вати, що зма знаку птших англійських класиків та заспівали заоюмю с з- | Кройдонській і. Воно було дуже сер-до нас, привезли радою чудових ( ЩО 3 нашу українську є Тервону руту». Така подія, п йозним і цікавим. Діти, щшалежно від рівня альоом про ас Бена р 2 ни о як "Нема концерт, У ЦІЙ ШКОЛІ відбувалась з прафнієнавк ьк тань займались у різних групах; але В усіх уявлення про вашу країну: умали, уперше, і нас запевнили всі вчителі, що зп. оо нн ро ча Р - ї Ж.
Strona · s. 10strona oryginału ↗
Najchętniej nazwałabym ten artykuł słowami przewodniczącego UNKMO Wołodymyra Riabiki: «Tu organizacje młodzieżowe, a nie ludzie...», ale wtedy ta wielka impreza straciłaby całą swoją uroczystość. Oto bowiem II Światowy Kongres Ukraińskich Organizacji Młodzieżowych po raz pierwszy w historii niepodległej Ukrainy podjął próbę zjednoczenia wszystkich ukraińskich organizacji, zarówno społecznych, jak i całego spektrum politycznego, podczas gdy na I SKUMO, które odbyło się w 1992 roku, nie było ani jednego przedstawiciela lewicy. Tym razem jednak lewicowcy, zwłaszcza przedstawiciele komsomołu z Dniepropetrowska, zrozumieli tę demokratyczność po swojemu: czy to dla jakiejś taniej reklamy, czy naprawdę z pogardy dla swojego kraju (w siódmym roku niepodległości!), zignorowali Hymn Ukrainy oraz artykuł 10 Konstytucji, jakby chcieli komuś udowodnić, że nasz kraj... Nie, pewnie wyłącznie swoje chamstwo i nieznajomość języka ukraińskiego. Reszta młodzieży na Kongresie okazała się patriotycznie świadoma, choć nie do końca tolerancyjna: okrzykami, swoistymi hasłami i gwizdami przedstawiciele Dniepropetrowska zostali po prostu zepchnięci ze sceny.. Ale już za daleko zabiegłam. Najpierw było słowo... i cyfra: II SKUMO. Cała aktywna młodzież Ukrainy czekała na spotkanie z kolegami w Kijowie. I oto wreszcie, po załatwieniu wszystkich spraw organizacyjnych, to się odbyło. Na uroczyste otwarcie do początkujących i nie do końca polityków zawitały wielce szanowne osoby naszego państwa: premier Walerij Pustowojtenko, wicepremier Walerij Smolij, szef Administracji Prezydenta, a także przewodniczący Narodowej Rady ds. Polityki Młodzieżowej przy Prezydencie Ukrainy Jewhen Kusznarjow, minister ds. rodziny i mo- «oddać» swoje stanowisko przewodniczącego. Do przemyślenia (kto potrafi odpowiedzieć, niech mi powie): po co tworzyć drugi parlament (UMPI), skoro statutowe zadania obu są niemal takie same? Z rządem młodzieżowym sytuacja jest inna. Zaczynając od tego, że on, na szczęście, do dziś (nawiasem mówiąc, tych organizacji nie są dwie). A młodzież rzeczywiście domagała się zjednoczenia Słowo Proświty Bardzo interesujący był koncert poświęcony Dniu Niepodległości, na który przyszła cała młodzież Starokijiwskiego rejonu, z wyjątkiem samych delegatów SKUMO, którzy w tym czasie próbowali podzielić między sobą łóżka w hotelach „Sport” i „Kooperator”. Otóż komitet organizacyjny, którego współprzewodniczącymi byli Wołodymyr Riabika, Walentyna Dowżenko i Jewhen Czolij, spisał się znakomicie: dla delegatów opracowano dokładnie program pracy i program kulturalny, a ta- struktury. Uzurpacja władzy w UNKMO dokonała się drogą „legalną”. Kostiantyn Szychalow, członek Komitetu Organizacji Młodzieżowych [...] SKUMO – około XXX delegatów, jak na zjeździe komsomołu za czasów radzieckich. Brakowało tylko sauny z basenem. Ogólnie zaś to spotkanie pokazało, że większość młodzieży potrafi jedynie gadać „la-la”, bez wypracowania konkretnych decyzji, ukierunkowanych na rozwiązywanie realnych problemów: mieszkanie, praca, wypoczynek, więc ogólnie sytuacja na lepsze się nie zmieni. Mam nadzieję, że jednak się mylę. Ołeksandr Zadorożnyj, przewodniczący Związku Młodzieży Ukraińskiej: – IV SKUMO, który odbył się 21–23 sierpnia 1998 roku, przypominał II SKUMO, które przeprowadzono w Charkowie w 1992 roku. Organizatorzy próbowali wszelkimi metodami narzucić delegatom swoje stanowisko. Tym razem udało im się to skuteczniej niż na II SKUMO. Serhij Stawinczuk, członek Związku Chrześcijańsko-Demokratycznej Młodzieży Ukrainy: – IV SKUMO zorganizowano dobrze, a zorganizują jeszcze lepiej. – Oksana Cykowa, przewodnicząca „Młodej Hromady”: – Kongres udany. Po raz pierwszy po wyborach zebrała się młodzież WSZYSTKICH KIERUNKÓW młodzieżowych. Przed naszą organizacją stoi obecnie kwestia przystąpienia do UNKMO, przy czym w tej chwili jesteśmy raczej skłonni do odpowiedzi negatywnej. Ogólnie na Kongresie każdy mógł się wypowiedzieć. Pełna demokratyczność, ale na sekcjach panowały wyłącznie jednostronne opinie. Andrij Filipczuk, Jurij Cybij, członkowie ... młodzieży Walentyna Dowżenko. Szczerze mówiąc, mimo wszystkich nadziei delegatów związanych z tą wizytą, w powitaniu padały wyłącznie ogólne frazesy takiej treści: «Wszystko jest źle, ale pracujemy nad poprawą». Tylko premier oparł swoje wystąpienie na wyraźnych przykładach i rzeczywistych liczbach. Obiecał większe wsparcie dla młodych rodzin w 1999 roku, choć, jak wiadomo, cyfra była, a komitet organizacyjny ma dar proroctwa. ни Ukraińskiej Grupy Młodzieżowej: г Na koniec pozostaje jedno pytanie: – Było wiele ciekawych momentów. Chciałbym życzyć wszystkim sukcesów w osiąganiu postawionych celów. Szczególne podziękowania dla rządu (może dlatego, że jego doradcą ds. młodzieżowych jest premier Kostiantyn Zacharenko?). Na to Walentyna Dowżenko odpowiedziała więcej niż: czy warto było łączyć najaktywniejszą młodzież Ukrainy na trzy dni za 200 tysięcy hrywien z budżetu państwa dla przyjęcia rezolucji, które zostały opracowane wcześniej. – Na tegorocznym kongresie wszystko było jasne: «Przetrwa najsilniejszy». Może się zmienia, ale w polityce wszystkich pokoleń głównym pozostaje prawo dżungli. Czy jednak nie lepiej było NIE zostawiać TYCH pieniędzy u «męża żony Prezydenta Ч...», dla rodziców dzieci Ukrainy»? Organizatorzy pracowali dobrze i pokazali prawdziwą ukraińską gościnność. Uczestnicy również nie tracili bezsensownie czasu na spory, lecz pracowali dość aktywnie. Doprowadziło to do szybkiego podejmowania decyzji. Było też ciekawie obserwować, jak delegaci, ДЛЯ ТОГО, ЩОБ ЦЯ РОЗПОВІДЬ БУЛА БІЛЬШ ОБ'ЄКТИВНОЮ, Я ВИРІШИЛА ЗА- (dla tego, aby ta relacja była bardziej obiektywna, postanowiłam za-), zagłosowali za przydzieleniem większych środków na wsparcie nas, za parlamentów. Ale dlaczego-to, uważając, że ta kwestia powinna być rozstrzygana przez premiera -- ...liczyć na lepsze. Bo przecież dla pracujących DELEGATÓW obowiązuje ulgowe opodatkowanie: gościom i wam szczęścia i sukcesów. Walentyna Iwanowna Dowżenko, której praca Ołeksij Pyj, p.o. przewodniczącego rządu, zadowolony, kolejne obietnice spełnione... studentów, za zwiększenie stypendiów, za wstąpienie Ukrainy do NATO. Po czym przewodniczący Konferencji... Wołodymyr Szczerbaczenko, zastępca przewodniczącego Ukraińskiej Studenckiej Czernihowskiego Młodzieżowego Ruchu: – TU SKUMO to najudańsza w ciągu ostatnich 4–5 lat próba zebrania przedstawicieli wszystkich organizacji młodzieżowych. Ale na tym wszystko się skończyło. Prawie nie było możliwości poznać się i porozmawiać z uczestnikami Kongresu. Sekcje zamieniono w śmiechowisko. Tylko sekcja współpracy między organizacjami młodzieżowymi była robocza. Wszystkie inne to było lanie wody. Także chcę podziękować organizatorom SKUMO, że taka IMPREZA się odbyła. Mam nadzieję, że wszyscy jeszcze spotkamy się przed rokiem 2000. Życzę wszystkim szczęścia, miłości i owocnej pracy na rzecz naszej ojczyzny-Związku: – Ogólnie jestem zadowolony przebiegiem kongresu. Chciałbym też zaznaczyć niezłą organizację imprezy i demokratyczność reprezentacji. Prawda, niestety, premier nie znalazł przez rok kilku godzin, by bezpośrednio odpowiedzieć na pytania uczestników tego reprezentacyjnego i wysoce szanownego zgromadzenia. Przykro też zaskoczyło, że organizatorzy Kongresu zapomnieli o osobnej sekcji oświatowej, z jakiegoś powodu włączając dyskusję o kwestiach edukacyjnych do sekcji ekonomicznej. Uważam, że bolesnym problemom oświaty trzeba było... ...rozbudować centrum młodzieżowe, uchwalić ustawę o organizacjach młodzieżowych i dziecięcych, bo przecież istnieje zaledwie 5 procent MŁODZIEŻY zaangażowanej w te same organizacje młodzieżowe... ...w rękach której jest nasza przyszłość. Po powitaniach mieliśmy długo oczekiwany fuszet, który pozostawił niezapomniane wspomnienia. Nie trzeba było szukać wielkich mrówek w dalekich wyprawach, by zobaczyć najazd termitów. Raczej warto było się przyłączyć, co też zrobiliśmy. A oto pojawiła się może najważniejsza część Kongresu – praca w sekcjach, których było pięć: współpracy między konferencjami organizacji przy SKU. Jewhen Czolij zauważył, że tylko w naszym kraju widzi się rozwiązanie takich kwestii bez przedstawicieli władzy ustawodawczej i wykonawczej... Jednak wydaje się, że na tę wypowiedź mało kto zwrócił uwagę. Składową wrażeń ze SKU-MO było pikietowanie „tego zgromadzenia” przez przedstawicieli Młodego Ruchu oraz MO „Młodź – nadzieja Ukrainy”, które niezwykle się ożywiło w chwili przyjazdu RZĄDOWEJ delegacji. Mimo tak agresywnej formy pikietujący żądali organizacjami młodzieżowymi, wychowawcza, rozwiązania naprawdę bolesnych problemów: zwrócenia szczególnej uwagi. Ukrainy! polityczna, ekonomiczna i informacyjna. „Poparcia przez Radę Najwyższą Dekretu Prezydenta „O Larysa Jołkina, przewodnicząca Ligi TAKIE BYŁY ZDANIA INNYCH. ADA Niestety, z empirycznego doświadczenia mogę niektóre kwestie dotyczące deregulacji działalności przedsiębiorczej młodzieży ukraińskiej, członkini komitetu organizacyjnego MAJĄ PRAWO DO WŁASNEJ OPINII. OPOWIEM tylko o trzech z nich, ale działalności”, zniesienia powszechnego obowiązku wojskowego oraz przeznaczenia środków na utworzenie zawodowej armii, obniżenia opłat za zamieszkanie w akademikach”. – SKU-MO to zgromadzenie młodzieży, które zostało wykorzystane przez struktury państwowe do organizowania presji siłowej na organizacje młodzieżowe. informacją z kolegami, mam wrażenie, że była na wszystkich. Wszystkie sekcje można było połączyć w jedną wielką pod hasłem „życie młodzieży”. Zadawano Te same pytania, udzielano takich samych odpowiedzi. I nie ma w tym nic dziwnego, bo młodzież ma te same problemy niezależnie od głównego kierunku pracy: zdobycia wykształcenia, kwestie ekologiczne DYFIRAMBY IMIENINIKOWI, albo OKAZUJE SIĘ, ŻE O NAS SIĘ TROSZCZĄ! fakty, a one, jak wiadomo, są uparte. Oto, na przykład, Olena Hałuszko Zapewne od słowa do czynu droga jest niełatwa, lecz Społeczne ...ulegli, ale młodzieżowe organizacje, których [nie udało się odczytać]. Fundusz św. Andrzeja First-Called ... pomyślnie pokonał ... Może je wziąć przynajmniej praca Funduszu na rzecz osób najmniej chronionych i najuboższych, [...] nabrawszy takich obrotów, zapewne nie zamierza zatrzymywać się na osiągniętym. Praca z weteranami to szczególny kierunek działalności Funduszu. Organizacja udziela im pomocy materialnej, lekarstw, organizuje koncerty charytatywne. Kto przyzna się, że choć trochę nie słyszał o tej organizacji charytatywnej? Dla setek szczęśliwych dziecięcych oczu zorganizowano Wielkie Świąteczne Choinki, noworoczne przedstawienia w Teatrze Pola, na Peczerszczyźnie, gdzie odbywała się wielka akcja „Terytorium młodego widza” i w cyrku, dobroczynne Święto Dziecięcej Prasy na Peczerszczyźnie i inne. Czy nie byliście w czerwcu zeszłego roku na Śpiewającym Polu? Czy już zapomnieliście o muzycznym maratonie „Kocham moje miasto” w Pałacu Sportu i o sportowo-muzycznym show „Miłość uratuje świat” w kompleksie sportowym „Olimpijski”? I zapewne cienko wyły „Ja idu” i „Serduszko moje-e-e” w solówkach Ołeksandra Ponomarowa i Irki Jurczenko. Tak, nie pomyliliście się. Właśnie Fundusz św. Andrzeja Pierwszego Powołanego w ramach akcji „Niepodległemu krajowi – odrodzenie świętości” i „Młodzież – za zdrowie, urodę i radość życia” organizował te i wiele innych show. Jeśli nie wystarcza wam wykaz wspomnianych wyżej akcji charytatywnych, dodam, że przy Funduszu działa Młodzieżowy parlament i młodzieżowy rząd. Cd. na s. 5, w tym temacie. Chciałbym również rzucić niewielki promyk światła na sytuację z młodzieżowymi parlamentami. Pierwszy swoją sesję przeprowadził Młodzieżowy Parlament Ukrainy, którym obecnie kieruje Ołeksij Kliaszto rnyj. Ten projekt został... Ле КГ zostało pomyślane jako innowacyjne, to znaczy takie, którego osiągnięcia nie są wyłącznie… (fragment w źródle jest silnie zniekształcony i nie daje się w pełni odtworzyć), a jego twórcy mogli wystąpić jako przedstawiciele młodzieżowych organizacji, a także jako sama młodzież. Wszystko zaczęło się 24 kwietnia 1997 roku, kiedy zarejestrowano Społeczny Fundusz Świętego Andrzeja Pierwszozwanego, jedną z najaktywniejszych i najbardziej inicjatywnych organizacji miasta Kijowa. Dlatego próżno dyskutować o nim jako o społecznej organizacji niedochodowej, a działalność, którą prowadzi, planuje się w formie wielkiego konkursu „Student Kijowa”, który ma służyć kształtowaniu naszego miasta jako stolicy na poziomie europejskim. Nie ma wątpliwości: Społeczny Fundusz Świętego Andrzeja Pierwszozwanego jest jednym z tych, które wchodzą w skład MAPU. Ta sama sesja nie była zamknięta i zapraszano na nią wszystkich chętnych. Razi w uszy słowo „niedochodowa”. Po czterech miesiącach nieprzyjemne wrażenie się potęguje, gdy do uszu dociera lista celów wyznaczonych przez tę organizację: pierwszy — odrodzenie narodowych świętości; drugi — nawiązanie międzywyznaniowego pokoju i zgody; trzeci — pomoc dzieciom-sierotom, emerytom i weteranom; czwarty — troska o młode pokolenie i tak dalej. Ukraiński Młodzieżowy Parlament, którym obecnie kieruje Włodzimierz Berezowski, uhonorował nagrodą „Człowiek roku — 97” w nominacji „Misja odrodzenia”. Teraz nagroda organicznie dopełnia wnętrze gabinetu prezesa Funduszu Anatolija Andrijowicza Kowalenki. Cóż, tam jest jej miejsce, i nic w tym dziwnego. W składzie MAPU wchodzi więcej organizacji niż w składzie samego Funduszu. Sytuacja, jak się spodziewam, jest dla wielu zrozumiała: „Zbyt wiele na siebie biorą” — pomyśli ktoś i będzie prawie w pełni przekonany. Włodzimierz Berezowski w tej sprawie jest całkowicie w błędzie. Potwierdzeniem tego są liczne…

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗
- RR RR an-nni p J an MOLOR;I TPTROSVIAZI SIA...» Pri r B nano vynoiu p vv i akh g nano kl nn «Uwadze Państwa przedstawiamy świeży numer gazet. Oczywiście gazeta kijowska jest rosyjskojęzyczna. «Majdan Niezależności». W holu stacji stoisko z gazetami. Spośród wydań ukraińskojęzycznych – tylko «Galicyjskie kontrakty» (są jednak!). Łatwo rozpoznać kijowskie wydania popularnych jeszcze w czasach imperium gazet moskiewskich, ale znów po rosyjsku. Wychodzimy na odnowiony Chreszczatyk przez słynną «rurę». Jak szybko mija czas, trzeba zadzwonić do przyjaciół. A oto i automat telefoniczny, taki niebieski, kompaktowy, a słuchawka aż prosi się do ręki. Jeszcze tak ładnie podpisano: «TU Ukrainy M»... Połączenia bezpłatne. A jaki grzeczny: «Włóż kartę». (?!) Czyżby mi się przywidziało? Lecz to wszystko nie sen – nowiutki telefon- OSTATNI ŻOŁNIERZ IMPERIUM Mijają lata, zmienia się oblicze świata. Pojawiają się nowe państwa, a inne stają się historią. Oto my obchodzimy 7. rocznicę naszej (7) Państwa. Ale co to za państwo, czyjego narodu? Czy ta państwowość wielu pokoleń Ukraińców naprawdę jest ucieleśnieniem ich marzeń o niepodległości? A może to tylko maska – imperium żyje, dopóki żyje ostatni żołnierz? Dlaczego żołnierz, przecież czy teraz jest wojna? W naszym kraju panuje pokój.. Sprawdźmy. Wyjdźmy na ulice STOLICY. Kijów. Wydaje się, że nikt nie odbierze mu piękna. Czasem chce się po prostu przejść ulicami... Tak oto pieszo znalazłem się kiedyś przy Pałacu Maryjskim. Przy głównej bramie zebrała się grupa cudzoziemców: pewnie czekają na początek wycieczki. Jeden z nich zwraca się do wartownika przy wejściu po ukraińsku (przecież jest na Ukrainie), lecz odpowiedź padła po rosyjsku. «Drobiazg», powiecie. Być może. Kilka dni później spotykam ich przewodnika – mojego dawnego przyjaciela. Narzeka na kłopoty z celnikami – cudzoziemcy nakupili pamiątek. Kątem oka czytam nagłówek jednego z dokumentów: «Разрешение на вывоз ... из Украины.» (?) Znów «drobiazg»? Mam dość ulic rozpalonych sierpniowym słońcem! Tam, pod ziemią, na stacjach metra wciąż utrzymuje się chłód! Dużo ludzi; wszyscy gdzieś się spieszą. Reklamy na ścianach wagonu natarczywie namawiają do kupna „ekologicznie niebezpiecznej” (? – tak właśnie napisano, i to jeszcze podkreślone na czerwono!) chemii gospodarczej, a także do wygrania 100000 hrywien w krajowej loterii.. Kilku żołnierzy Gwardii Narodowej żywo o czymś rozmawia. Usłyszawszy język ukraiński, urywają w pół słowa i ze zdziwieniem się rozglądają.. Pociąg rrusza dalej. Na kolejnej stacji do wagonu wchodzi mężczyzna z plikiem gazet: automat na centralnej ulicy stolicy Ukrainy mówi... po rosyjsku. Wybieram numer. Długie sygnały. Na szczęście zachodnia cywilizacja podarowała nam pager. Wybieram numer operatora i znów słyszę „język międzynarodowego porozumiewania się” (w imperium). Przekazuję wiadomość, odkładam słuchawkę. Uprzejmy aparat przypomina: «Proszę zabrać kartę». ..Pół godziny później. Pietrywka. Największy rynek książki. Morze książek. Ale dlaczegoś – po rosyjsku. Dopiero po długich poszukiwaniach znajdziecie (a może i nie) ukraińskie wydania, i to przeważnie podręczniki... „Wieczór. Jestem w domu.. Radioodbiornik (na UKF nie słucham) rozpływa się nad sukcesami Państwa Ukraińskiego.. Włączam telewizor. ..Ponad dwadzieścia kanałów. Ale które z nich nadają po ukraińsku? Pierwszy Narodowy, UT-2, ISTU, Studio «141»? Naprawdę? Oto wydanie wiadomości. Wysoki urzędnik opowiada o problemach w państwie ukraińskim.. po rosyjsku. Następny materiał – kandydat na deputowanego do Rady Najwyższej opowiada o naruszeniach podczas wyborów w okręgu 221. Zgadnijcie, jakim językiem? «Jaka różnica, w jakim języku?» Różnica jest... Ucieszyło Studio «151» doskonałym przekładem filmu «Moja piękna pani». A mnie od razu zasmucił zwiastun serialu «Ratujący patrol» (może, «ratowal-CZYJ»). I takich „drobiazgów” jest bez liku. Zebrane razem tworzą obraz wojny, wojny, którą przegrywamy. W tej wojnie nie spadają bomby i nie strzelają działa. Z kim toczy się ta wojna, gdzie jest nasz wróg, gdzie przebiega linia frontu? To wojna z ostatnim żołnierzem imperium, który siedzi w każdym z nas. Front przebiega przez duszę i serce każdego z nas. Nie możemy przegrać tej wojny, bo jeśli przegramy, to potężna technika wojskowa, pokazana na paradzie 24 sierpnia 1998 roku, nie pomoże nam już ocalić przyszłości naszych dzieci. Imperium żyje, dopóki żyje ostatni żołnierz imperium. Pamiętajmy o tym! Jewhen KYSELOW Ci, którzy przypadkiem zabłądzili na Chreszczatyk wieczorem 22 sierpnia, z wyprzedzeniem zanurzyli się w atmosferze święta, stając się świadkami ostatnich przygotowań do wojskowego parady z okazji 7-ej rocznicy Niepodległości Ukrainy. Zapewne tylko wtedy można było w pełni cieszyć się tym „wspomnieniem z dzieciństwa” (które, nota bene, w blasku latarni wyglądało znacznie ciekawiej), gdyż już od samego rana 24-go główna ulica była przepełniona chętnymi, by zobaczyć to widowisko. Jak można się było spodziewać, ludzie nieustannie przesuwali się w stronę Placu Niepodległości, pragnąc obserwować paradę z samego środka wydarzeń. Naiwne nadzieje kijowian i gości stolicy bezlitośnie zniweczył kordon milicji przed Głównym Urzędem Pocztowym. Najbardziej niecierpliwi gwałtownie przedzierali się z powrotem, lecz zdecydowana większość pozostała na schodach Chreszczatyka, 26, wzdychając z rozczarowaniem. I choć wziąć pod uwagę, że orkiestry słyszał zapewne tylko Prezydent na trybunie i widzowie przed telewizorami, parada się podobała. Ale z jakiegoś powodu było smutno. Mimowolnie pojawiała się myśl o efektownym przedsięwzięciu dla ogólnopaństwowej rozrywki; rodzaj imprezy mającej odwrócić oczy od palących „problemów”. Cóż, już starożytni Grecy sformułowali wzór ludzkich potrzeb: „Chleba i igrzysk”. Ale wróćmy do świątecznych wydarzeń. Personel przemaszerował odnowionym Chreszczatykiem, przejechały kolumny sprzętu wojskowego, a z tłumu padały żartobliwe okrzyki: „To wszystko, i Sił Zbrojnych Ukrainy”, i powoli zaczęto się rozchodzić, bo nie było już na co patrzeć. ludzie co zostało z małej? Przecież w tym wszystkim... Weźmy choćby KOLEJNA DEMONSTRACJA CZY PRAWDZIWE ŚWIĘTO? Sobór Michajłowski czy, znowu, Andrijiwski Uzwiz, gdzie rano było niewielu ludzi i można było patrzeć nie tylko pod nogi, ale też dookoła. Ale głównym bohaterem dnia był Chreszczatyk. Władzy już nie łajano za rozrzutność, dumnie oglądając odrestaurowaną ulicę i powtarzając wszystkim znane słowa: «To jest moje miasto». Jednak młodzież wolała raczej wrócić do domu i dobrze się wyspać przed wieczornymi koncertami. Jeszcze niedawno można było długo nie łamać sobie głowy nad tym, dokąd się udać, teraz jednak możliwość wyboru wielu po prostu zbijała z tropu. Rzeczywiście, czy można od razu zrozumieć, co lepsze: «XXI wiek dla Ukrainy» czy «Niepodległość. Europa. Przyszłość»? Tak więc przez cały wieczór przelewały się niekończące się strumienie młodzieży, która nie mogła się nijak zdecydować. Mimo wszystko chciałoby się wyrazić podziękowanie organizatorom za „podział” scen koncertowych. Po pierwsze, to nieco rozrzedziło tłum, a po drugie, pozwoliło stworzyć dwa „kółka zainteresowań”. Europejski plac oblegali zwolennicy ukraińskiej „popsy”, tradycyjnie podskakując przy dość już znudzonych, ale wciąż lubianych piosenkach. A Majdan miło zaskoczył różnorodnością programu: od orkiestry symfonicznej, przez jazz „na żywo”, Pkardijskiej Tercji, Tarasa Petrynenki, po VV i Ołeksandra Ponomarowa. Młodzież jednak nigdy nie bywa w pełni zadowolona, i wielu narzekało, że Iryna Bilyk «nie dotarła na scenę na Majdanie». Kulminacją święta tradycyjnie stały się fajerwerki. Właśnie wtedy zamarły serca wszystkich obecnych. Rzeczywiście, można było nic więcej nie robić, prócz oglądania tego 15-minutowego pokazu pirotechnicznego przy nieśmiertelnej muzyce Wagnera... Cóż, trzeba to było zobaczyć i usłyszeć, a zatem bez komentarza. Święto zbliżało się do swego logicznego końca, ale atmosfera się zaostrzała, bo wszyscy jak najszybciej dążyli do domu. Z trolejbusów spadały «rogi», w tramwajach łamały się drzwi, a tylko «marszrutki» ratowały spokój nielicznych sprytnych szczęśliwców. Taki był tegoroczny 24 sierpnia. Jak w każde święto lud tradycyjnie tłoczył się na Andrijiwskim Uzwozie i na Majdanie, a miejskiej administracji już po raz kolejny nie udało się rozrzedzić tłumów. Mile zaskakiwał brak szklanych butelek pod nogami (choć święte miejsce nigdy nie bywa puste, natychmiast zastąpiono je blaszanymi puszkami), brak wielkiej liczby pijanych lub odurzonych dzieci, a duży nadmuchiwany telewizor przy scenie wyglądał znacznie stosowniej niż podczas opery o Edypie... Jednak wciąż irytuje jedna myśl: święto się skończyło, a wraz z nim i sztuczny patriotyzm, który nie wiadomo skąd pojawia się raz do roku. Wciąż pozostajemy niepodległą Ukrainą, która rozmawia po rosyjsku. Dla większości świata jesteśmy byłym ZSRR. A cóż to właściwie znaczy „niepodległość” dla nas samych? Dla przeciętnego obywatela to pojęcie mieści się w trzech słowach: „Ukraina. Obołoń. Dynamo”. A teraz, gdy „Dynamo” pokonało „Spartę” i zagra w Lidze Mistrzów, można z całą pewnością powiedzieć: święto się udało. Zatem na zdrowie! Kateryna Tymofiejewa OGŁOSZENIE Szanowni czytelnicy stron „Młodej Proświty”! Na nasz adres napływają listy z pytaniami: „Dlaczego piszecie tylko o Kijowie?” Proponujemy wszystkim chętnym z regionów nadsyłanie swoich informacji lub artykułów, aby młodoproświtianie Ukrainy mogli zapoznać się ze wszystkimi WYDARZENIAMI. РУДУ ГО АОРООрЮВ Ponadto otwieramy rubrykę „Informacja na zamówienie”, gdzie będziecie mogli uzyskać odpowiedzi na pytania, które was interesują. КА ОВ З Zatem czekamy na wasze listy z informacjami, pytaniami i opiniami pod adresem: 252001, Kijów-1, zaułek Muzejnyj, 8, „Młoda Proświta, Hurt”. бів ч Й І) - -

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 12strona oryginału ↗

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

ПОАЄМЯМЯ ОАМОКРИЧІ ( 1080 ПРОСВ ПИ Степан Наливайко о ЧИГИРИН: АЛІСТО СВЯЩЕННОЇ ЧАКРИ Чигирин -- оспівана Тарасом Шевченком козацька стопиця часів Богдана Хмельницького, нині районний центр Черкаської області но річці Тясьмин, вписав чимало славних сторінок в українську історію Та як постала назваЧиги рин іколи, що вона означає - і досі достеменно не з'ясовано. Одні вважають, що нозво пов'язана зі сповомчагарі, тобто Чигирин - місце, поросле чагарниками. Другі схильні гадати, що в назві відбилося чигир-тра- 8 а, якась чудодійна, цілюща, але й отруйна рослина. Присвійний суфікс -ин у назві, кажуть треті, свідчить, що вона походить від особового імені. | як доказ вказують на Чигир-батироа, татаринд, згадуваного в деяких переказах. З чого й недвозначний висновок, що назва Ч и ги р ин -- на, жрець, полководець, воїни на колісницях, воїни на слонах, кінното й піхота. Неживі -- колісниця, стяг, шабля, щит, парасоля, казна ( ЧчОкра. Термін чакровартінставв індії досить поширеним прізвищем - Чакроварті абоЧокроборті (переважно в бенгальців). Гричому двоє зносіїв прізвища Чокроборті безпосередньо причетні до України, і обидва вони - бенгапльці. Один із них, Ачіт Чокроборті, став автором першого в Індії підручника укроїнської мови для індійських бібліотек, виданого 1980 року Другий, Джогоннатх Чокроборті, сучасний індійський поет і літературознавець, переклав бенгальською мовою давньоукраїнську епічну пам'ятку «Слово о полку Ігоревім» Більше того, вражений винятковою ву шкіру й носить синє вбрання) Ніханг и, яких сьогодні налічується до 20 тисяч, не Тільки добре знаютьчакр у, але й вправно користуються нею. Чакравних-- досить важке стальне кільце, схоже на диск із вирізаною серединою, з зазубринами по зовнішньому краю, відточеними до гостроти леза. Його розкручують двома пальцями и кидають - чакралетить у горизонтальній площині и при попаданні в шию може легковіДТЯТИ голову. Самечак рою,розповідає «Махабгарата», Крішноа зніс голову двоюрідному братові, цареві Шішупалі, своєму суперникові на руку й серце Рукміні, дочки царя Бгішмаки Компонентч ак ра відбився у військових термінах чакра-гоптар-- «воїн, який захищає одне з коліс бойової колісниці» Птюркського походження. (пор, укр. прізвищеГоптар; у санскриті подібністю цієї пам'ятки з довніми | 4 Проте існує четверто версія, найбільш гоптар--«воїн», «захисник», «охоронецьу) середньовічними епічними пам'ятками Індії : ; правдоподібно. Легенди мовлять, що но чакрі-гоп т а - «воєначальник», (він написав дослідження, де простежив | | (3) з місці теперішнього Чигирина, на перехресті «полководець», досл. «захисник/охоронець проаналізував ці паралелі Після святкувандоріг колись СТОЯВ колодязь, а біля НЬОГО ЧИ-царя», бо ч ої а є і означає ще й «цар», на 800-річчя «Слова», на якому побував | | ги р, колесо з черпаками - найпростіший «правитель» (пор. укр. прізвище Х о п т а; 4 автор першого в Індії перекладу давньоуко Зб ДР пристрій діставати воду для поливу полів та воно має те саме злачення, що й Го птар); раїнської пам'ятки, Джогоннатх Чокроборті 1. городів. Схоже, назву Чигирин до певної чакра-в юха- «круговаоборона»,коли 4 ще більше впевнився в невипадковій и і пн міри справді можна пов язати з водочервоїни для ЗручнІШОЇ оборони перед переваспорідненості індійського та укрОїнського | си о пальним колесом, це підтверджує найдавніша | || Чо ої со піна нвіа рю жаючим ворогом розташовувалися колом народів: «У Чернігові я почув весільні обря- 1) писемна пам'ятка стародавніх індійців -- БД лав А и ІДО такої тактики не раз вдавалися і запо: ові пісні українців, такі дапекі від сучасних и писувалася «Рігведа», землеробство було можливе тільки при зрошенні полів; життя людей і худоби теж залежало від наявності ВОДИ. 3 кількох місць у «Рігведі» ми дізнаємося про самі колодязі, стан їх, що вони собою являють. Зокрема, в мандалі Х (93.13) описується цей водопідйомний пристрій. До мотузки прив'язувалося кілька глеків, з допо- МОГОЮ колеса вони опускалися в колодязь, О Тоді, наповнені ВОДОЮ, пІДіЙМаЛИСЯ, ВвИПОрожнювалися і спускалися знову, Весь цей пристрій називався гхотічак ра,де гхаоа- 71-- «глек», д Чак Рро- «колесо», «коло», «круг» |СРС, 200, 204). Цей спосіб діставання води без особли. вих змін дожив до нинішніх часів -- саме так г тепер дістають воду в Північній Індії, особливо в Пенджабі. Збереглась і назво гх о - тічакр ав значенні «КОЛОДЯЗЬ», ХОЧО дослівно озночає «колесо з глеками» Тобто гхотічокро-колодязь-нещоїнше як сучасний чигир, о самесловочиги р 7 новітня трансформація санскритського ч ао- «ро, яке в сучасних новоїіндійських мовах, зокрема в хінді, прибрало формчакр,чоа: «ар ,чоккар,учахар|може вимовлятися т'якчехершучохручархтощо. Принагідно зазначимо, що на Дону словом чи г и р якраз і означається колодязь, о район Дону 7 9ДИНн ІЗ найдавніших ареалів розселення індоарійських племен З другого боку, санс критськегхатічо- « р о дозволяє по-новому поглянути й на наше слово «коподязь», при тлумаченні яко- ГО слід нОСсОмМПперед виходити з наявності У чьОму словаколо |те ж саме, що йкопе- С о), спорідненого із саонскритським чак ра Компонент-тя з ь тоді пов'язується з дієсловом «тягти», «витягати». Тобто первісно коподязь " це коОЛлоОТтяЯгГ, витягання НОДИ З ДОПОМОГОЮ кола//колесо, Доказів цьому ми бочимо багато | В Україні, Де іСНУВОЛИ В дОвнинуУ м досі існують різноманітні за архітектурним оформленням ІИПИ КОЛОДЯЗІВ, але принцип у них однаковим -- вода питягається при допо мозікОоОЛесСа див Катері орга М | Ук ратеська К., 1996) Проте слово чакраовиявлає-но лише до криниця СТОС УнНОК набагато КОЛОДЯЗЯ, ВОНО Ма о щ оч я - вісн ватажка, царя, захисту (пригадаймо, як У ГОГОЛІВСЬКОМу «Вії» семінарист Хома Брут обводив себе магічним колом, аби вберег- Тися від нечистої сили). Колесо з найдавніших часів було в Індії символом суверенної централізованої влади. Зображення колесо як символу такої незалежної влади знойшло вияв і в сучасній Індії, ставши емблемою на її державному прапорі. Чакратакож - метольна зброя, диск, неодмінний атрибут сонячного бога Вішну та його земного втілення -- Крішни. Вішну -- захисник світу, Всевишній, ічакра -- емблема його. Вона має шість або вісім спиць, що символізує захист ним шести (чотири сторони світу, верх і низ) або восьми сторін світу, бо, окрім чотирьох основних сторін світу, індійці знають і чотири проміжних Кола чи колеса з шістьомо чи вісьмома спицями зустрічаються ще на печатках долини Інду |так звана хараппсько культура), а також на трипільських | пізніших пом'ятках на території України. Через це Вішну, який входить до трійці (трімурті) верховних богів індуїзму (інші двоє -- Брахма й Шіва), має численні імена, одним із компонентів у яких Є ЧакраЧакраюдга-«Озброєний чакрою», Чакрешвара--«Бог/Владика чакри», Чакравата «Наділений чакрою» |досл. «Чакровитий») Чакрін- «3 чакрою» (досл «Чакрівник», «Чакрун»), ЧакрадгараЧакрапані Чак: рабгрітЧакрахасто--всі чотири імені мають однакове значення «Чакродержець» Чакру, найдавнішу зброю Індії, тримаком'яні боги но храмових ють у руках скульптурах, Та ПОМЦІКОВІШе Те, що вона збереглася ДО СЬОГОДНІ -- У ТОК ЗВОНИХ НІ- ханг ів Ідосл «крокодилів»|, яких можна нНОЗзвати індійськими « запорожцями» Ніха |- би Одно з МІДдГОПЛУЖені СІКХІВ, ООЇНСЬКОГО брати ІнО, ПОМ ПРОВОДЯТЬ СІ с0ртонське жи! ІЯ, НІКОЛИ не ОдДружмюоться, знають лише воОтиську спрову й носять жовто-бпакитно вбрання (таку Є КО)ГІЬ Теї ІНУ СИМИОЇ ІК МОНО) Гі І Крішна ІС) МОГО сторшинм Тео Бальоір першим має темно-синю оборву Шкіри Й НІМІ; же) Ті иорання б ЦО У Урі ААСТІ ІІ )РІСУТС) «коловий танок» |пор. болг. коло) чакранкіТт-- «вішнуїт», «крішнаїт», досл «прикрашений колами»; чакра-г уччха-- «дерево ошока», священне в індійців, вважається деревом бога кохання Ками; цвіте запаошними оранжево-червоними маленькими квітами, зібраними в кетяги За повір'ям воно відразу розквітає, щойно його торкнеться ногою молода ДІВЧИНО, ЯКО Невдовзі вийде заміж. Індійські жінки п'ють настояну на його листі воду, щоб запобігти зурочен: ню дітей; чакравакао так звано «брахманська качка», За повір'ям, самці й сомки чакраваки неможуть залишатися на ніч разом, коли розкриваються сині лото- Си (У «Махабгараті», до речі, часте порівняння очей Крішни з синіми потосами, що вкрай показово й важливо). Приречені но розлуку, самець і сомко перед настанням ночі жалібно кричать. Слід зазначити також, що слово вка, яке входить у наозвучак вер вакоа, з санскриту означає «чапля», «журавель» й широко відбите в укроїнській гІДРОНІМІЇ і топонімії. Різновид його -- бака (пор укр прізвища Б ака Бакота) Зчакрою пов'язано чимало важливих СОціольних понять і уявлень калоочак ра "7: досл. «Колесо часу», апегоричне уявлення про часяк колесо, що перебуває В ПОСТІЙНОМУ русі. Своїми обертами воно наближує для живих ІСТОТ їХНІЙ ЧчОС, визночений долею. поки життя не добіжить КІНЦЯ, Дгормача- Кк р а ДОСЛ «колесо закону/ді орми», особливо в буддизмі и джомнізмі Буддійс ька чакра коЛлесомає 5 спиць, що символізує ВОСЬМИСТУПеневиЙй тет ьмирічний| ШИЯХ ДО СПОСІННЯ, Чак ровалоа ПОДВІЙНЄе КІЛЬЦЕ ГІ, ЯКІ формують ЗОН8НІШНЮ ГІ риф рію буддійського всесвіту, в центрі якої стоїть гора Меру |Сумеру, Шумеру; ФІ обливо ЧОожпиВвУ КОЛЬ ВІДІ! равов ОДрмМІН чакравоаор.і | ДОСЛ. «ТОМ що обертаг колесо». «кКолоОовертун» ТУ У Давній ІНДІЇ ОЯМОЧОВСЯ МОГУТНІЙ ЦО, імпераотор. копе: а МИСТ КОЛІСНИЦІ КОТЯТЬСЯ сидо крою до крою ПУЛАГІІ В "ІДЕ НО 31 РТ Когорн-кетніоеїві" Ч 1 Кк оце оОРрТІН МУСИВМмМОТИ | 4 ОТрисбутів, Сіла жипих С |АА (ожИиПпих. КІ С РІААН І 11 ЧАС Гм РТе і могутність. С ім живих атриї! Мт це дружи РЕ «Рігведа», деякі міфи якої складалися й на розькі козаки, роблячи таке коло, наприклад, мелодій, але такі близькі до піс ень, ЩО ИЙ ДОСІ ро землі Лавньої України, з якої у | ТИСЯЧОЛІТТІ глибинніший | важливіший ЗМІСТ Санскрит 3 возів); З! (о) є (9) (ор Лі Гео р -- «правитель лунають но індійських ВесСсіплях» Мовлячи ж Ж Ро До н. е.- до Індії вирушила частина подає 16 значень ЙОГО, серед яких «колесо», округи», досл «тримач чакри»; «Чакра» -- про свою роботу над перекладом «Слова Ус індоарійських племен. А ці племена, судячи з «ДИСК», «округа», «ВІЙСЬКО», «понування», сучасний індійський орден за ВОЇНСЬКУ дДОо- Він зізнається: «Я виявив у ( лові» СТІЛЬКИ | УСЬОГО, добре знали водочерпальне колесо. «царство», «гончарний круг», «вир», «цикл», блесть ТОЩО. СЛІВ, так схожих на санскритські! Робота У «Рігведі» досить часті згодки про найпростіші «обрій» тощо ЇЗ5ЕО, 200). В індуїзмі чакра Входить чакра їв багато інших термінів, над «Словом» була для мене відкриттям водопідиомні пристрої. У Пенджабі, де за- "77 СИМВОЛ Сонця, влоди, воїна, племінного зокремао,чакра-мандала-- «Хоровод», НОВОЇ країни, напрочуд сСсхоОжОї на мою батьківщину» Обидва носії прізвища Чо к роборті МОЮТь імена, що сходять до епітетів Вішну Крішни: А ч і т, або А ч " ю т, досл «Непохитний», Ф Джогоннатх хінді -- Д ж оганна т х) «Цар/Влодика світу» територія сучасного штату Оріса | Одісо| Якроз г: вважоється «землею бога Джаган нотха», тобто Вішну див ношу статтю про Одесу в «Спові Г"Іросвіти» за пютий| Шікаово и те, ЩО на СЛОВ янськомУу ГрОумнті термінчакрава ді раварт рат. Як прізвище він вигулькує в г грашному для слов'ян ЙО Року бе й ОТОЖжНнИии чад к Ін, вІДОМВСЯ у рОрмІ КО ПО(ВЕ Гій на КиївВсСьк гУСЬ Р ринупи татаро-монголи ПІД чОС Оборони "ЗОНІ, яку очолив обоярин Є впатій Колов рат Це им ПОКОЗоОвВІШе, ЩО Й сома назва МІСТАа, ЯКе ВІН ЗОХМЩОВ, ПОВ ЯЗУЄТЬСЯ З ВОІНСЬКИМ станом-кшат рІЯямиИи,якІіНО СВОЄОЗІ щачення МОЮТЬ І другу назву -раджанья Тобто в ГОКОМУу 003! нозво Р "3 0ОнНньвь тлумачиться бВоїнь У водозборі Дніпра (Херсонс ька область| просто маємо річку Ко п оворот, інакше К о ПО б род, яка очевидно, повя ЗУЄТЬСЯ вирами або колодязями, а назв гипу К о ПОДЯЗіІКОоОЛПпОоОДдЯяжЖнекол одяЯяз3- ний тощо дуже Оагато водозборі Дніпро и Сівер ЬКОГО Дінця див й повник ПІДроОніІмІВ України) Д, сить рясно компонент ч аокравідОбОмвся В ІНДІМСЬКИХ ІЛеНОХ і Ппотзвишах ЧІ кро! «жо р 0 -- мя ЦОря ! назва ІОри Чакрао пирщеномо оеноОаник ОДНІЄЇ! З ел тиних течій У Махараштрі (ХІІ ст) Ч ок рапан ЩО тта, досл. «Доний Чакрапані», тобто В ШнНУ ВІН ин У ХІІ -Тї. | З85ТОДроОм кер «рр,ран,Ри! пП0оОць ) уморведи КІДІМСЬКОЇ нТетегетії модициНни А ШПнамчиа жк 0 ОО Аля Демі . КОГО) Тори Лахабгаратою) І М | КАМ Син Крішни В «І ке НІ СКО 1 НИ М М 11096201 0 Сомаді и ХІ г) ( 1 ж мена Чакі о |купець | Ч о і ріВна | | ) 1 | 11 Кк ІЙ пОЗЖ ( 1 М ОМ М" " Й ет К | | . МИ ЗКУ "11111 ї» К. МІХ п Х А | 1 І ЛАГІЄІ , ьаії
Strona · s. 13strona oryginału ↗
Ziemia bołochowska (47). Żonę Balwiro//Bildeja nazywano Re-wot, brota-Rewat, botka-Raj-wot, dziada-Rewa; wszystkie te imiona są związane z rozpowszechnieniem nazwiska Czornyj, a więc także z największym kultem Czarnoboga / Wiszny-Kriszny. Kult Biełoboga-Bał- liczne kozackie [nazwiska] (od znaczenia «bogaty») pochodziła od bogini Rewy, której atrybutem jest pług, symbol rolniczy. Tam w Surasztri, gdzie mieszkali Jadawowie, z których symbolu, sądząc po nazwisku Bił-, tu była jakaś odmiana [...]. Tobto [...] oznacza «Miasto czakry» lub «Kopowe miasto», zbudowane w kształcie koła, jak mamy na polskich Pochenniach [...] «Jeden». To miasto położone jest w Uttar Pradesh. Ciekawe jest to, że terytorium plemienia Kiczaków, nazwisko Kicz dziś występuje u Ukraińców, a nazwa Kopowa, której szczególnie też może Kiczak, także wódz, wspomniany w «Mahabharacie», jest postacią znaną, choć mniej wyraźną. Na północ od dzisiejszego Delhi, stolicy Indii, leży święta Kurukszetra, miejsce opisane w «Mahabharacie», gdzie według tradycji toczyła się osiemnastodniowa bitwa. Tamtejsze miejsce kąpieli nazywa się Tirtha Kratha, podobno dlatego, że to właśnie tutaj Kriszna zamachnął się swoją bronią… …wodza Kaurawów, że Bolwir występował po stronie wojownika Balarama, podczas gdy Kriszna stał po stronie Pandawów. Al-Biruni, chorezmijski astronom, historyk i uczony (973–1039), w swoim obszernym encyklopedycznym dziele «Indie» pisze m.in., że w znanym mieście Taneszar (Sthaneśwara) istnieje idol o imieniu Czakraswamin, odlany z brązu w ludzkim wzroście. Autor dodaje, że obecnie ten posąg leży na placu w Multanie, dokąd przywiózł go, razem z innymi bóstwami indyjskimi, muzułmański najeźdźca Mahmud z Ghazny po wyprawie na Indie, wraz z innymi rzeźbami: Włochbołochowiec, Wopochowiec itp. Jedenastym na liście jest kraj «Chje-umant promienisty»; mówi się o nim, że tam Ahriman stworzył czarnoksięskie jatu, które należy odnieść do plemienia Jadu. Jest to jedno z pięciu plemion wedyjskich, wspominanych jeszcze w «Rigwedzie». Uważa się, że Jadawowie wyruszyli do Indii właśnie z północnego wybrzeża Morza Czarnego. Później, już w «Mahabharacie», występuje Jadu, praojciec Jadawów, którego imię rzeczywiście znaczy «prorok», «czarownik», «kapłan»; był on synem Brahmanki Dewajani i króla-kszatrija Jajati, którego imię wiąże się z litewskim słowem «jautis» – «byk». Dlatego to właśnie z Jadawów, według tradycji epickiej, wywodzili się Kriszna i Bolwir, których kult na różnych poziomach obficie poświadczony jest w dawnej i współczesnej Ukrainie. Piętnastym wymieniony jest Sapta-Hindu (inaczej Sapta-Sindhu lub Sapto-Sindhawa, dosł. «Siedmiorzecze»), który badacze wiążą z Pendżabem, «Pięcioriecze»; a Aratta w źródłach indyjskich obejmuje Sindh i Pendżab, który «Księga Wełesa» zna pod nazwą Pandeb. останньою числиться країна біля витоків річки Ранхо, що править без правителів (ZM, 111-115). Ranha z «Awesty» utożsamia się z rzeką Rasa z «Rygwedy». Zaznacza się, że ten kraj bez nazwy znajduje się «na krańcu Świata», czyli najwyraźniej daleko od miejsca, gdzie zapisywano «Rygwedę» i «Awestę». Całkiem możliwe, że właśnie pochodzili stamtąd Kriszna i jego brat, i jak się okazuje, mają oni paralele hydronimiczno-toponimiczne z Ukrainą. Dmytro Putrenko (58; sotnia hołtwińska). Sanskr. putra (hindi – putr) «syn». W sotni bużyńskiej służył kozak Stepan Synenko (35), którego nazwisko prawdopodobnie utworzono nie od «synij» (niebieski), a od «syn». Por. także nazwisko młodej artystki z Połtawy – Putria, która przedwcześnie odeszła z życia, a główną tematyką jej obrazów była indyjska, Oleksa Szulo (29; kurień osawulski), Iwan Szulyk – setnik sotni żabotyńskiej (39). Sanskr. śula «ostra lub kłująca broń», «włócznia», «trójząb Śiwy». Dzięki śuli, swojemu atrybutowi i broni, Śiwa miał epitet Szulin – «Trójzębny», «Obdarzony trójzębem». Syn Śiwy, bóg wojny Skanda-Kartikeja, swoim atrybutem miał włócznię z trójzębem na grocie. Sanskr. śula jest spokrewnione z ukraińskim słowem oznaczającym szydło. Łazar Kudin (47; sotnia wereminiejewska). Sanskr. kunda, tożsame z jadu – «czarodziej», «czarownik», «mag», «kapłan». Epitety Wisznu: Kunda (por. ukraińskie nazwiska Kundera, Kundirenko). Rukmini, żona Kriszny, urodziła się w Kundinie, stolicy królestwa Widarbhy. Miasto Kudin wyraźnie wyróżnia się wśród tzw. bołochowskich miast, które mają swoich indyjskich sobowtórów. Odmianą terminu kudin jest słowo oznaczające «cud», a jego pokrewne to «cudotwórca» i «czarownik» (por. ukraińskie «cud», «cudotwórca», «czarownik»). Radko Bołochowiec (42; sotnia smilańska). Ten sam rdzeń, tylko w słowiańskiej [...] rozpowszechniony mało, bardziej nieco na północ od tego obszaru. To zrozumiałe, bo Czornobóg – bóstwo pasterskie i wojenne, symbolizujące łuk i strzały, tarczę i szablę, danda i czakrę – to atrybuty Wisznu-Kriszny. W świetle tych faktów szczególną uwagę zwraca epitet Wisznu-Kriszny – Czakrin, z tym samym sufiksem -in, co w nazwie Czehryń (czyn). Ten sufiks jest w sanskrycie szczególnie rozpowszechniony, zwłaszcza gdy mowa o bogach i broni, która jest im właściwa. O Szywie, którego bronią i atrybutem jest trójząb-szula, już wspomniano – ma on epitet Szulin, «Trójzębny», «Obdarzony trójzębem». Indra, którego bronią i atrybutem jest piorunowa strzała-wadżra, ma epitet «Wadżrin», «Wadżrowładny», «Obdarzony wadżrą». Jama, którego atrybutem i bronią jest kij-danda, – Dandin, «Obdarzony kijem-dandą» itd. Właśnie epitet Wisznu-Kriszny – Czakrin, «Czakrowładny», «Czakrun», «Obdarzony czakrą» wykazuje największą fonetyczną i semantyczną zgodność z nazwą Czehryń, chociaż czakrin w sanskrycie ma także znaczenie «samowładca, cesarz, monarcha», «władca okręgu», «garncarz», «olejarz», «Wąż» itd. Ta podobieństwo epitetu i nazwy będzie jeszcze większe, jeśli uwzględnić, że pierwotnie nazwa kozackiej stolicy brzmiała nie Czehryń, a Czehryn. Potwierdza to znany wiersz Tarasa Szewczenki «Czehryniu, Czehryniu…» Jeśli nawet dziś w ukraińskiej mitologii, folklorze, zabytkach, nazwach, imionach i nazwiskach da się prześledzić tyle śladów transformacji, ile w sanskrycie (sanskr. brah-), od którego utworzono termin brahman – «kapłan», «hinduski duchowny» – i który pierwotnie oznaczał «mówić», «przemawiać». Dlatego słynna ziemia Bołochowska oznacza ziemię Wołchwowską, kapłańską. Terminy bołoch i wołoch są tożsame, mają to samo pochodzenie i znaczenie. Tę listę można by wydłużyć. Istnienie nazwiska Kriszneńko u zaporoskich Kozaków, na przykład setnik woronkowskiej sotni pułku perejasławskiego Bohdan Kriszneńko /333/, dwaj Iwani Kriszneńkowie w różnych sotniach pułku czerkaskiego /064, /2) zakłada istnienie również imienia Kriszna, od którego te ...jeśli chodzi o bóstwa związane z Wiszną-Kriszną, to nasi przodkowie bez wątpienia dobrze znali te bóstwa i czcili je, a jaskrawym świadectwem tego jest wzmianka o nich w «Księdze Wełesa» oraz istnienie do dziś w obwodzie czerkaskim miasta Wyszniopil. Zatem nasi przodkowie znali także ich główny symbol – koło, kołowrót, dysk czakry, który symbolizował Słońce, obronę i niezależną, scentralizowaną władzę. Dlatego zupełnie naturalne jest, że w nazwie kozackiej stolicy Czyhyryna mogło odbić się słowo czakra, którego współczesne odmiany w języku hindi (czakra, czakka, czakkar, czachar, czachr, czarch) zaskakująco bliskie są słowu czyhyr. Nie jest to słowo tureckie, lecz indoeuropejskie, a jego najdawniejsze... miasto Tanesar, o którym pisze Biruni, również leży w rejonie Kurukszetry, gdzie znajduje się miejsce pielgrzymek Czakratirtha... Biruni w swoim dziele «Brihat-samhita» Varahamihiry (VI w.) dotyczącym wykonywania posągów różnych [bóstw]... dlatego zostaje wymieniona jako ostatnia na liście. Istnieją pewne podstawy, by wiązać awestyjską Ranhę i rygwedyjską Rasę z ukraińską Rosią, która skupia wokół siebie potężną warstwę indoaryjską, a nawet aryjską. W tym względzie znamienne jest, że w «Rygwedzie» kilkakrotnie wspominane są «dalekie kraje». W szczególności w tym zabytku mowa o tym, że Indra przywiódł Jadu i Gurwaszę do Indii z «dalekich krajów», a Jadu, jak już wiemy, jest powiązany z Jadawami i Jatwiągami. Inny fragment «Rygwedy» podaje, że demoniczne plemię pani wykradło Indrze symbole bogactwa i dostatku, a także cytuje fragmenty o tym, jak należy przedstawiać bogów, zwłaszcza Wiszny: posąg Wiszny powinien być ośmiorękim, z ośmioma, czterema rękami; w jednej ręce [trzyma]... żelazną maczugę, w trzeciej..., w drugiej – złotą lub... wodę... dysk czakry i muszlę. ...czterorękiego... kim, to odrzuć łuk i strzałę, miecz i tarczę. Jeśli też ukryło się w „dalekich krajach” za rzeką Ra, to utworzone nazwiska. Obecność w tym samym Czer- (|semnie świadectwa o tym mamy już w Rigwedzie) – czyni go dwuręcznym, niech prawa ręka jakby czerpie wodę, a lewa trzyma (współczesne odczytanie – R a s). Ostatnia kosztem pułku kozaka na imię K ryszko (czakra), w Awescie (czachra), w języku starogreckim i łacińskim (cyklus) oraz (circulus). Wzmianka ta jest tym ciekawsza, że w Czerkaskim obwodzie, koło Rżyszczewa, jest miejscowość Ha-oczywistą paralelę indyjską i oznacza Szabb- Jednak, jak świadczą dawne źródła, wśród zaporoskich kozaków p i, skłania do przypuszczenia, że im K ryszko i poświadczono imię i nazwisko Panikar// Ponikar, w Indiach także rozpowszechnione tą ogniwem, które łączy go z Kriszną. Kozacy z imionami Kryszko Krysko, nazwa Cz O K r a, niegdyś cała kraina. W tak zwanym „Geograficznym” poemacie „Awesty” Biruni – Biruni, Abu Rejchan. Indyja. M, wspomniana jest kraina Czachra, czachra, nazwisko Panikar Kreśko poświadczone także w pułku czyhyryńskim, /005 odpowiednik w sanskrycie czak – Zatem przytoczone fakty świadczą, dajmy na to, K r y s k o Janenko (39; setnia Żabotyńska), Kreśko Napywodenko (5/, /908 DOwnych Irańczyków, konsekwentnie tworzy ich najważniejsze terminy społeczne, ale i imiona, co setnia Hołtwińska) Notowane są tu też nazwiska i z o s o b n i k ó w, mieszkańców, nazwy miejsc zamieszkania. Co szczególnie ważne, nazwy. Co daje podstawy, by wiązać z tym słowem także nazwę Czyhyryń, Osowulowski) Kryszenko Leśko (36; setnia Borowicka) Kryszenko Tymko (40; 1078 setnia Żabotyńska). Tu też należy nazwisko Kryszczenko, pochodne od Kryszko. Balwir//Baldew to Biłobóg, Kriszna to Czornobóg, a samo jego imię oznacza „Czarny”. Wśród zaporoskich kozaków dość częste były imiona Biłasz, Biljak, Czernia, Czernyha, Czornysz, Czornjata, dziś powszechne u Ukraińców także jako nazwiska. W Żabotyńskiej setni pułku czyhyryńskiego wzmiankowano kozaków Oniśko Biłasz oraz Nyczyporenko (40). Iwan Czerniata był obozowym pułku czyhyryńskiego (27), Hnat Czornjata (35; setnia Bużyńska) i Panas Czornyszenko (45; setnia Orlowska) to kozacy. W pułku czyhyryńskim poświadczono także nazwiska Czernyczenko, Czerneńko, Bilan, Bilecki, Biluszczenko i inne. Osobno trzeba powiedzieć o nazwiskach Czorny Nazwisko Czorny na ukraińskim gruncie W samym pułku czyhyryńskim jest szereg nazwisk indoaryjskich, związanych z Wiszną, Kriszną, Balwirem/Baldewem, Jadawami i innymi indyjskimi realiami. Przytoczmy Trzynastym z ... Ahuramazda stworzył ... Czachru, o której wspomina się, że w „Czachu” ... mocą Prawdy Aszy, Duch Zła stworzył ... grzech palenia kilku ... Zaehner — Zapuhtii-Epoy (8). W: Dictionary, Delhi, 1993 Z tego nasuwa się... Można wskazać niektórych z nich: (85; setnia Bużyńska). Starszy brat Kriszny, Balwir (Balwir, Balbir), nosił imię Baldew (sanskr. Baladewa), „Potężny bóg” lub „Biały bóg”. Ukraińskim wariantem jego jest Biłdej. Innym kozakiem o podobnym nazwisku był Fedir Bozpudaw, służący w pułku terespolskim (1743), co odpowiada sanskryckiemu terminowi tożsamemu z nazwą ... Artan, a także późniejsze nazwisko Portan ... Sindom ... Artania, na Ukrainie, dziś u drugiego ... w Indiach i w Rosji. Nazwisko to jest znamienne tym, że Na podstawie powyższych wniosków można stwierdzić, że w pułku czyhyryńskim przetrwał obrządek pogrzebowy związany ze spalaniem zmarłych. Ten zwyczaj był dawnym Irańczykom obcy, natomiast szeroko rozpowszechniony wśród Indian, to znaczy u twórców „Awesty” Ra lk o b ... odwołuje się do wiecowego zwyczaju, że w tym kraju właściwa jest prawda – ... trzeciego sekretarza Całkiem możliwe, ... to znaczy połączone z imieniem ... należące do kategorii, jednego z imion Kriszny, obfitego wśród ... tu poświadczono ich 14, za nimi wśród 16 ... najczęściej notowane wśród zaporoskich kozaków w formach Hupał, Hupał, Hupalenko, choć pułk ... pułków „Rejestru” zajmuje drugie miejsce, ustępując jedynie pułkowi mirogrodzkiemu, gdzie takich nazwisk ... Trzecie i czwarte miejsce zajmują pułk połtawski – 12 i kaniowski – 10. Jednocześnie nazwisko Bilyj jest zupełnie nieobecne w pułkach mirogrodzkim i kaniowskim, a w Co do niektórych plemion północnego ... Miejsce rozmieszczenia ... ... ustalone ..., przy 16 w pułku czehryńskim nie poświadczono wprost; występują w sąsiednich połtawskim ... Manik, Szyroniś (35, setnia Omelnyćka ... Tylko miejscowość w Chorasanie ... Że to możliwe, Sanskr. maṇi ... Sanskr. ... w pułkach czehryńskim ... „perła”, „rubin” – por. Manik Gangu, odpowiednio 2 i 5. To znaczy nazwisko Czornyj ... wykazują związek ... bengalskim poetą, XIX w. Manik ... Drugim na liście jest ... (1908–1956) – znany bengalski prozaik, którego utwory ... Ich przypada 46, mniej niż połowa ... Jeśli chodzi o nazwisko Bilyj, to w tych czterech pułkach jest ich tylko ... z 34 w pułkach, czyli 1/5, z czego Wniosek, że czehryńsko-połtawsko-mirogrodzki region jest areałem ... „Sugdea” i ukraińskim ... miasta ... (59; połtwińska setnia), ... setnik setni Wieremijiwskiej (46) Mykyta Riewczenko, kozak tejże setni ... Кк , | ке Ра риму, зокри На світлинах: неодмінний атрибут сонячного бога Вішну в давньоіндійській та сучасній українській символіці. МмикЇа ПЛИТІ а у по к) якому ГП иоОгГО Ілецші ие - І "й () ЗУгдейцяма ч: - а помсвятила «Белесс і (зл орийарі ліками ін нойбільшого | г) її 7-й і ер б с -- шини в ЕР ши по о г вн в че Н -

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Ale carska «łaska» była bezlitosna. Ukazem z 1781 roku Szyszaki, dawne miasto setnicze pułku mirhorodzkiego, przekształcono w pozaetatowe miasteczko, najpierw powiatu hołtwiańskiego Namiestnictwa Kijowskiego, a następnie powiatu mirhorodzkiego guberni połtawskiej. Nazwa «kozak» w dokumentach urzędowych oznaczała już teraz nie wojownika-rycerza, lecz zamożnego rolnika-chutorianina. Według stanu na 1799 rok w Szyszakach mieszkało już 2418 mieszkańców. Ciąg dalszy. herbem, którego symbolika jest tak bliska duchowi kozaczyzny: rycerski krzyż, pod którym przerzucony jest półksiężyc (najstarszy znany dziś wzór takiej pieczęci, datowany jeszcze na czas hetmaństwa Iwana Samojłowycza, 1673 r.). Jarmarki szyszackie, które w Sorocyńcach, Jareśkach i innych miasteczkach kraju gromadzą na swoich placach ludzi z całej okolicy, odbywały się w Niedzielę Palmową, na Post Piotrowy i na Sobór Archanioła Michała. Kupowano na tych Początek w nr 7, 8 To malownicze miasteczko na sławnej, owianej kozackimi pieśniami i szczerym gogolowskim śmiechem Myrhorodszczyźnie, nad srebrzystym Psłem, liczy swoje dni od XVI w. Jak mówi ludowe podanie, „szyszakami” niegdyś nazywano strome, guzowate wzgórza nad Psłem, od których miasteczko, które przy nich powstało, otrzymało swoją nazwę. poddaństwa, gdy w jego duszy zbudziła się kozacka natura, gdy nie kosa, która pokornie podcinała żyto dla pańskich spichlerzy, lecz szabla, która groźnie błysnęła przeciw znienawidzonej szlachcie, pojawiła się w chłopskich rękach... Szyszaki znalazły się w składzie najpierw Połtawskiego, a z ostatniej ćwierci W ciągu XVI–XVII w. Szyszaki były zwykłą wsią w ziemi perejasławskiej, a następnie w województwie kijowskim. Podobnie jak inne wsie i małe miasteczka Połtawszczyzny musiały doświadczyć szlacheckiej samowoli, szczególnie za czasów «złotego spokoju» drugiej ćwierci XVII w., tej epoki, gdy wszechwładnym «władcą» Połtawszczyzny był, jak pamiętamy z opowieści o innych osadach kraju, książę Jarema Wiśniowiecki. «Tam żył Jarema, syn Rainy, straszny niszczyciel Ukrainy» — przypominają lakoniczne wiersze Liny Kostenko. Prawdziwie nową epoką dla Szyszaków, podobnie jak dla innych miasteczek Mirhorodczyzny, czyli Jareśkiwa, Howtwy, Sorocyńców i Bahaczek, stały się dni Chmielnyczczyzny, dni, kiedy naród zrzucił z siebie kajdany. CZYNADIJEWE I oto znów zaprasza w gości prastare Karpaty. Nad rzeką Latoryca, niedaleko miasta Mukaczewe, nieporuszenie i dumnie wznosi się iglicowy zamek, dziś słynny niemal na całą Ukrainę sanatorium „Karpaty”, a wokół zamku domy i ulice gościnnej osady, dawnego miasteczka Czynadijewe, obecnie osiedla typu miejskiego w rejonie mukaczewskim. Trzeba od razu przypomnieć, że historycznie nazwa „Czynadijewe” była nazwą tylko jednego z czterech przedmieść tego miasteczka nad Latoryca. Według ludowych podań właśnie w tym przedmieściu „czyniono czyny”, czyli sądzono winnych. Inne części osady miały nie mniej tajemnicze i romantyczne nazwy: Bereznik, Hrabyny, Nowosielica. Samo zaś miasteczko od XIV wieku (pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1214 roku, kiedy Zakarpacie znajdowało się już ponad dwa wieki pod węgierskim panowaniem) miało inną nazwę, Mikołaj, na cześć swojego świętego patrona. W dokumentach węgierskich nazwa ta była odpowiednio przekazywana jako Sent-Mikloš. Już od połowy XIV wieku Mikołajem zawładła węgierska szlachta. Tak, w 1264 roku król Isztván V podarował tę osadę wraz z sąsiednim miastem Swaliawą magistrowi Aladarowi za jego zasługi wojskowe w bitwach z Polakami. Wokół miasteczka utworzono domenę (wolność podległą prywatnemu właścicielowi), do której należało jeszcze piętnaście ał. W okresie średniowiecza domena mikołajewska nie raz zmieniała właścicieli. Tak, w 1387 roku przeszła ona w ręce rodu baronów Perényi, który miał wówczas ogromne posiadłości w komitatach (okręgach) bereskim i ugocańskim na Zakarpaciu. Jak inni szlachcice, barony Perényi, chcąc uzyskać od mikołajewskich mieszczan większy zysk, nadały miasteczku w XV wieku prawo magdeburskie. W XVII wieku – pułku mirhorodzkiego. Od lat 70. XVII wieku w Szyszakach powstaje także własna setnia, której pierwszym znanym setnikiem w 1672 roku został Hryhorij Horobec. Nie raz Szyszaki znajdowały się w centrum krwawych, niespokojnych wydarzeń Ruiny. Tak, w 1658 roku do miasteczka weszły kozackie oddziały hetmana Iwana Wyhowskiego, które starały się znaleźć lepszy los dla SZYŁA AK na jarmarkach, według świadectw dokumentów z czasów kozackich, przede wszystkim „drobny towar potrzebny w gospodarstwie”. Takim samym pozostawał tryb życia Szyszaków przez cały XVII wiek, kiedy setnikami w miasteczku byli Roman Lisnycki, Iwan Drosenko, Fedir Jakowenko, syn Romana – Mykoła Lisnycki i wreszcie – Fedir Klymenko. Mieszkańców żywiło rolnictwo- *Mojemu najdroższemu przyjacielowi Ju. S. dedykuję* Ukrainy w związku z Polską i Litwą, a w 1669 roku – wojska hetmana Piotra Doroszenki, który powierzył się ze swoimi wolnościowymi zamiarami tureckiemu sułtanowi i właśnie odniósł zwycięstwo nad swoim przeciwnikiem – „wiernopoddanym” carskim pochlebcą „Iwaszką” Briuchowieckim... Pamiętają też i dziś zakurzone pagórki nad Psiołem tych dwóch zuchwałych hetmanów, którzy za wszelką cenę starali się przywrócić Ukrainie kozacką wolność, zdradzoną carskimi obietnicami i pochlebnymi słowami. Lecz minęła epoka Ruiny – i oto nadchodzą dni Mazepy, kiedy Hetmanszczyzna z kraju wojowniczego zaczyna przekształcać się w kraj europejskiej oświaty i zamożnego kozackiego życia. Władzę setniczą w Szyszakach przejmuje Pyłyp Borysenko. Sprawami miejskimi zarządza ratusz na czele z atamanem grodowym. Pojawia się w szyszackiej kancelarii także pieczęć z herbem Mykołaja miasta. Wtedy też rozpoczęto budowę zamku. Jednak nawet zamkowe mury nie zdołały obronić Mykołaja przed wojnami i najazdami wroga. Szczególnie ciężkim czasem dla miasteczka była połowa XVI wieku, kiedy Węgrzech nie raz trzeba było stawać do boju z Turcją. Wiadomo zwłaszcza, że około 1567 roku Mykołaj został tak bardzo spustoszony, że pozostały w nim tylko trzy chłopskie zagrody i siedziby „bírowej” – starosty. Przez długie dziesięciolecia miasteczko powoli odzyskiwało dawne piękno i spokój, powoli rosła jego ludność, uciskana przez niekończące się wojny i szlacheckie waśnie... W 1612 roku dominium Mikołajów zostało połączone z Mukaczewskim. Mikołaj faktycznie stracił swoje dawne prawa miejskie i znalazł się pod władzą mukaczewskiej administracyjnej elity. W 1669 roku dominium znów zmieniło właściciela; tym razem został nim transylwański książęcy ród Rákóczich. Książęta Rákóczi, którzy z rozpaczliwym zapałem pragnęli uwolnić Węgry i Transylwanię z sieci, jaką powoli opletała te ziemie cesarska Austria, byli ulubionymi bohaterami zarówno węgierskiego, jak i ukraińskiego folkloru Zakarpacia. Na Mukaczewszczyźnie zapisano cały szereg legend o odważnym „zbójniku Rakowcu”, czyli księciu Ferencu Rákóczim, który rzucił wszystkie siły do walki z cesarskimi żołnierzami-„labancami”. Ale Ferencowi Rákócziemu nie było pisane odnieść zwycięstwa. Teraz już Zakarpacka Ukraina wo, hodowla bydła, a zwłaszcza rybołówstwo, bo w Pslinie w tamtym czasie, według ówczesnych opisów, występowały „sumy, szczupaki, okonie, leszcze, jazie, sandacze, płocie, białizna, jorsze, liny, karasie i raki”. Wśród mieszkańców Szyszaków byli też czumacy, którzy przywozili „z Krymu sól”, a z Donu i z nadmorskich stepów ryby, „na sprzedaż tu i w innych miejscach”. Przed zniesieniem ustroju pułkowo-setniczego na Hetmanszczyźnie wśród mieszkańców Szyszaków naliczano: 8 „dworian i szlachty”, 20 osób różnych stanów, 6 duchownych, 4 diaki („cerkiewników”), 251 wybranych kozaków, 264 kozaków pomocniczych i 1/8 chłopów. Jak więc widzimy, główną część ludności miasteczka stanowili właśnie kozacy. Czy nie dlatego pamięć o kozaczyźnie była tak żywotna właśnie na Połtawszczyźnie, gdzie jeszcze na początku XX wieku najbardziej rozpowszechnioną narodową nazwą ukraińskiego ludu była nazwa „kozacy”? Świętego Cesarstwa Rzymskiego” – Austrii. Dominium mukaczewskie wraz z Mikołajowem przeszło do cesarskich dóbr, a w 1728 roku zostało nadane hrabiom Schönbornom-Buchheimom. Aż do rozpadu Austro-Węgierskiej monarchii Szönbornowie władali w Mikołajowie. Obok siebie w miasteczku, którego dawnych przywilejów Szönbornowie uparcie nie chcieli uznać, osiedlały się rodziny niemieckich kolonistów. Jednak nawet wtedy ludność ukraińska w Mikołajowie wyraźnie dominowała. Tak, według spisu z 1837 roku miasteczko liczyło 605 mieszkańców, z których 590 było „Rusinami” – Ukraińcami. Nieco ożywiło się życie Mikołaja w drugiej połowie XIX w. Niemieccy i węgierscy przedsiębiorcy założyli tu kilka fabryk i zakładów, zwłaszcza fabrykę sklejki, a później, w 1903 roku, fabrykę kwasu garbnikowego. Otwarto także niewielką stację kolejową do przewozu drewna. W 1900 roku ludność miasteczka wynosiła 1472 osoby, z których 103 miały narodowość ukraińską. Opowieść o przeszłości Czynadijewa byłaby niepełna bez wzmianki o pięknym zabytku architektury miasteczka – myśliwskim zamku, zbudowanym przez hrabiów Szönbornów w duchu gotyckim w 1890 roku. Wizerunek tego zamku, obok którego rośnie buk, a na górze, na niebieskim tle, świeci złote słońce, znalazł się w herbie miasteczka zatwierdzonym w 1904 roku. Wreszcie warto wspomnieć, że rodowitym mieszkańcem Mikołaja-Czynadijewa w XIX w. był wybitny miejscowy historyk Iwan Du: Przez cały XIX w. życie Szyszaków, podobnie jak innych pozastołecznych miasteczek Połtawszczyzny, nie wyróżniało się szczególnymi wydarzeniami. Działały dwie cerkwie i trzy szkoły, a jarmarki odbywały się już cztery razy w roku, zaś co niedzielę – targi tygodniowe. Miasteczko stopniowo rosło: na przełomie XIX w. liczyło około trzech i pół tysiąca mieszkańców – kozaków, mieszczan i chłopów. Jednak byłemu sotennemu miasteczku, podobnie jak innym osadom Myrhorodszczyzny, nie było dane popaść w zapomnienie. Nad krajem rozbrzmiał śmiech Gogola, zarazem wesoły i zjadliwy, przesycony poezją ludowej pieśni. Obyczaj kozackiego powiatu myrhorodzkiego na zawsze zapisał się w pamięci ludu. Ulubionym miejscem wypoczynku, a zwłaszcza pracy, stały się na początku naszego stulecia Szyszaki dla genialnego uczonego, pierwszego prezesa Ukraińskiej Akademii Nauk, Włodzimierza Wernadskiego. Tam, w miasteczku nad Psiołem, odsłaniał on tajemnice „żywej materii”, tam kładł podwaliny swojej nauki o noosferze. „Różnię się od swoich politycznych współmyślicieli tym, że uważam odrodzenie języka ukraińskiego za ogromne pozytywne zjawisko” – zanotował uczony w swoim dzienniku. Takie są najważniejsze WEHIKUŁY historii Szyszaków – starożytnego kozackiego miasteczka u stóp starożytnych kopcowatych wzgórz nad „krnąbrnym” Psiołem, uwiecznionym w słowach wielkiego Mikoły Gogola: „Poprzez ciemną i jasnozieloną zieleń niedbale rozrzuconych po łąkach osik, brzóz i topoli zalśniły ogniste iskry, ubrane w chłód, a rzeka-piękność majestatycznie odsłoniła swoje srebrne piersi, na które wspaniale spadały zielone loki drzew.” льній но дБ о Дій чи рення „Historyczne cechy ugro-ruskie”, wydanych w języku węgierskim w Użhorodzie w latach 18 /4–18 // r., śmiało twierdził, że prawdziwą rdzenną ludnością Zakarpacia są bynajmniej nie Węgrzy i nie Austriacy, lecz właśnie ci poniżani, poniewierani „Rusini” – ukraińcy, do których z takim zapałem serca zwracał się jego starszy współczesny Oleksandr Duchnowycz: Bo swoi za górami – nie obcy, Ruś jedna, myśl jedna w duszy waszej! Spełniły się zarówno przepowiednie Oleksandra Duchnowycza, jak i argumenty Iwana Dulyszkowycza: Zakarpacie – dziś wolna ziemia w niepodległym państwie ukraińskim, a przodkowskie miasteczko Czynadijewe – jedna z najjaśniejszych pereł tego kraju, owianego starożytnymi podaniami, karpackiego kraju. Włodzimierz PAMCZENKO, aspirant katedry archiwistyki RO: TU Z jej Iz "и - - Ми -«нейріу В 2 нт РР й - - пи уаеьноній plon jeszcze НИМ ват 2 - - Р че -г - ЧЕР | --е «жання кити й еетажений 9 з о ри жезо й зе ій - чок

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

ло Й Пбу зР - сей ліні йо аюво Р у ій Р йо . і Р. т "Лу РУ. Р. "о "г. у - У еРЕР РР, " Ру йтяй й г я Е і Рой Р й аб й й, їй і Р , й РІ ції шиї. цій г. з" - ДИТ і Ру" . - РРЕФРИ М, і и "ТТ я ТЯ на б оо г го "ав 7 г 4 Р Ра 7 М й й 7 ПЕВ У у Й Р ГІВ 7 22, ПИЙ Ех 27 ПУЛУДВ ПИЙ ПОРО ЛА 24 72 НД ій Ж 7 72 17 А й і РР Й Р Р / / 71 "Й і й пи й й Щ |. я р "і РІ - й Р Ро айя су 0 й ' ій гпу , Р и й ТИР, Р, ації і; РІ б гри и " Р ' 3 Р з тя , я ' - й - й п - Йя пу яї б Ли б ПР, Й йкойа і г, "й Р г "шт " "ій Й Р і Р їі ї'в Р я" : 1, Й рід РР ВО РРО й "РР ИЙ РИ РИ Ті ч'йітаї Й яд р жор яті ПИ 7/ Й жи Я, у ї тя я тій йУ Ре? "і Пай Йтя Й Ре и Ай о й "я ії я 7 й МИДІК КО» - у - т пу ятиая гі Й и ні "і Хі ", Й і Ра і, и шо , оз РИ пу п -е й и Й ГЕ 34 ДИ й? ГНІВ їй - м, ж і ЛУ 7 4 оні "7, " - ач. і б ль чи оч ч м. - КО Рп "Ки ' - чих чу чобіт лм « чі) З з Ра у - - - 1 - почи - «ь - З - У М й й нот и, -, У ен - і. ко - я "о чи Й п. о -б й чо й км " - ї - М «Ма. и м б - я б, б, зокю ом - р оч - "а 4 б чі -? - М Р Мч Р. ча Ли . і, УЧ "чем - М ко а «ль чу - чу . - я, и у оч ; б - б | нора ін, поь со чних | М сани іч учні . - Ч чу б . - б тю | Ю тм т 5 б - чо Є міста, які на все життя обираємо ми Є міста, які обирають нас й у віддяку стають часткою г" нашого єства, ВОГОНЬ уші людини надчутливо! -- агаттям творчого горіння, симфонію прекрасного, невідємною и органічною пюрові, запалений ними в митця, броститься відтак зроджує в ній невсипущу співзвучну гармонії тисячоліть Дура взаємопроростання-- із вектором у Вічність стає астральною оболонкою людини, залюблено! в своє місто, ) навзаєм; і тут уже ніхто не владен роз єднати поєднане небесами. Навіть по смерті Фізичній Митець у місті -- рідний син, а чи вигнанець"? Англія ХІХ ст. устами своїх каліфів на годину зреклася дарованих ій небесами геніїв - ! Байрона, и Уайльда, але найсправедливіший суддя - Часрукою Творця повернув іхніймена до золотих скрижалей найславетніших синів Туманного Альбіону -Стали свого часу вигнанцями рідно! Флоренції -- ЦІЄЇ! найяскравішої квітки у дбайливо виплеканому КВІТНи гу Італії -- найславетніші зі смертних світу цього, безсмертеї Данте Аліпєрі та Мікеланджело Буонарроті, але Іхпи вітчизна нині славить їх на весь Світ як наймогутніших велетів духа їз невмирущого племен! титанів, навіть стихійні вогнища одержимого Савонароли, що донна Ли нетлінні творіння їхнього Генія, неспроможн" ули заівмарити іхньої вселенської! посмертнотрааєлу ненки ави ядучим димом фанатичного невіглас - Монмарто. момаранет часу тримав на голодному пайку геній Моріса Утрілло, кидаючи зрідка до НІГ художника з лихварських сум убогі су, нині шле иому осанну як Одному з найнеповторніших ! нам! ніших ИОМУу аби Онмартрові, співців цього чи не найбільк паризьк б дочка столиці Франці, облюбованого здавен худо иками й поетами | Та повернімося поглядом до нашо! ойкумени, де ни талантами засіяно густо, помислом ! серцем сПРЯМОВЕ зеНи таки до доброго Старого Світу, ДЛЯ слави яко орять справжні мистецькі! дива еру ьвів.. Одне з найкращих міст Європи смаденькног Париж» -- так величають його Й ПОНИНІ, незважаю дна СьОГОчасний запуст, зрощений чедбальством нов и краси оарів у цьому еклектичному храм! гармонії Е тих обсипаним тиньком і зяючими віКОННИЦЯМИ ОСУТУ отичних б одекуди реставровуваних «під АМЕРИНЯ екз 'яж Удівель, як | перше, дрімає о що їй мак! скороспілих НН Хамового племен! Прима НОВі цілющі дощі і животоками змиюте» штучне, чашароване, аби відтворити первозданнє оневідає Саме Дощє у місті Лева єдиним володарем, (4 "Лінного впливу час Вінт слугує невтомним ВЕС ве Вічного супутника Простору, що ОДМ!Ря" СТ ВОНИ ИНКОВОЇ ПЛОЩІ Будь-якої пори року грудитатна ЮНІ спочинку, у кожен куток зазирне полощ Зазирне в гриви грізним левам біля МІСЬКО! італійським дворик, де на вічному при Сліпа Феміда, й скропить 1! холодни поем. Відьминою мітлою сонячних "НИМ 7 , по Зі і СТЬ величавої / своїй шляхетності вулиці РУСЬКО ругому. зелене світло невтомним трамваям /- ПеР МУ карській, дев'ятому Промчить косим кроком пбідникам старо! весело підморгнувши невгомонним 37 х менями СвІТЛИ кав'ярні на Вірменській. Позолотить стру апличок та -воо мою заніннннномининим мон "од ь учи - -- , ; . : -ь - нио-:|8| ди» 49 "9-94 ЗУ фо "ее ж - а - чл ; . щю- | за ча Ен |-К «Ла Рч - Р - і о. Г - чі сій --. - чайн 9 ч "чор го РР ч Р - РИ ; Р і--- ь і - зд) жо те - - Ли 7 ТР зт. коїваь тб ц пн «і а у ть. м "го че піни тить В со ет о | , --. . : мале шо Док мА р т п п - 4 о нано ІЧ жо с п - - мавсаані чан соти я - -ь - ло б Р и тя ть ь - я ччь зо -інь і РР с - ті оС ййть " оон. нати РОБ б ач чні ді о - 1 -- "кій рн ь й - - ч-о і-й о р Мн о шо мож рий ці ве пре - - - ант ре ч - о ь а | з ьо . д ії Да . Гу "нн ба ьо -и чі бнієе - ь йо. Іннніййв: і - б. Ре -- ,, . іконі тю віча ого - - РТ де ий "-г' літ сор бр Пт. ди ана оч . - - зорі чн "г ее ень: бі по - репу уч УЧИ .пно РЕ ВН РР РР ПР ни - сно веРЧЯОС Ж ее заодно прожене в суморок забуття заблудлого в межи: чассі жорстокого єзуїта. Батіжком блискавки, барабаном грому пожене до храмів науки цілу веремію вранішніх різнобарвних галасливих парасольок Зірве останній пожовклий лист на проспекті Свободи, і на мить угамувавшись, надає щирозеленої! весняної трави на газонах 7 просто посеред зими Львівські дощі. Ваш таємничий шепіт стільки всього озповість, що й вистачить дослухати тисячоліттям. Ви жо написали не одну патетичну сонату, якій не грозить жоден тлін забуття. Та є таки сила, здатна приборкати прописану 8 МІСТ просто так, без жодних протекцій, з дозволу лише незбагненної небесної канцелярії, природну стихію Пензель художника, його уява! | Художнику, володарю дощів у замріяному МІСТІ, якими картинами для галереї Вічності сниш ти наяву"? Повітрям яких сфертенерпи наповнюєш ти білий простір живого полотна, що воно починає жити у нашому СВІТ власним високим життям? Скільки каратів безсмертя урвеш ти сьогодні у Г ядущого?. Хай лише завше боронить доля тебе заблукати в одвічних дантових колах мирської суєти. Хай вона тобі дарує у храмі натхнення бодай один-єдиний штрих, що слугуватиме для втіхи вікам; твоє місто -- у твоги душі, Тив його теплому лоні, | вам затишно двом ПІД ЦИМ львівським необридливим дощем у його невихололій кав'ярні, ' наодинці -- зі своїми думами-мріями пре невловиму синю птицю творчо! удачі... зб ЛИ «Художник Ігор Грицай -- плоть од плоті львів янин. Львів -- місто його постійної присутності. Навіть у дальніх од нього далях Воно -- у зблиску очей, у миттєвому спалаху рум'янцю. У шляхетності поводження. У витонченості душі. У незрадливому служінні иому Ж, МІСТОВІ, 7- наділеним од Бога небуденним талантом. Власне, місто Лева, його осередді й розбудило отой вогонь натхнення, що дрімав би чи тлів потихеньку в усюдисущих безликих близнятах-«черьомушках» чи надбульдозерних «нових масивах» усесвітньої сучасної МІСЬКОЇ безликості, А тут щомиті душа з душею гомонить, І так приємно 1 невтомливо по життю їти, душа в душу зі своїм містом, від першого свого земного кроку.. Народився, отже, майбутній художник (чи художник майбутнього?.) у Львові 1952 року. І стежки життя вели молодого чоловіка, здається, не у храм мистецтва -- У храм науки: освітніми сходинками дійшов від студента вузу до викладача Державного університету «Львівська політехніка», став кандидатом технічних наук. Кар'єра «технаря» складалася и складається напрочуд успішно завдяки чрацелрвдосгь наполегливості й ВИСОКІЙ освіченості Га години невтомної праці завжди скрашувало незбагненне щемне почуття творчого горіння, цезгасного бажання самовираження. Наносив перші, ще тремтливі подихи барв на папір, - але ж яке чудесне свято забуяло на ньому, виплеснулось із душі веселим карнавалом назовні: довкілля ж бо яке, -- кожен камінь у місті, як своєрідна поема! Успішно освоїв техніку акварелі та гуаші, що своїм живим вогнем буквально виспівують неповторні міські пейзажі, вишукані архітектурні ансамблі старовинної забудови Львова | За два десятиліття творчих пошуків виробив власний орипнальний стиль письма, а аматорство поволі набуло високодосконалих профеайних ознак. Освоїв різні жан - ори -- від статичного натюрморта до жваво-динамічного пейзажу. Саме в останньому, на мою думку, здобутки в художника особливі. львів'яни та гості міста з перших виставок вітали крилатий талант митця, що з геніальною проникливістю зумів передати на картинах привабливо-специфічну ауру рідного міста Порохова вежа, екзотичні споруди скансена «Шевченківський гай» -- цітаїнші виставкові зали своїми колоритними інтер'єрами, м'яким ненав'язливим світлом творили з картинами художника справжнє містичне дійство: постаті на них, нанесені легкимімпреаюоністичним штрихом, здавалось, оживали, повнились веселим гомоном цілющих крапель невтомника-дощу, а їхня легка, дещо поспішна хода до теплих вогників осель нагадувала танець світлих тіней в арабесковому світі міських ліхтарів. й Затишна оселя на Брюховицькій у Львові, оддалік од гамору й суєти центру, - родинне гніздо Грицаїв. Хоча звідусюд наступають гамірні багатоповерхівки, тут царює затишок ! спокій На спнах -- картини, багато картин | запах кави з передпокою гостинні господарі Ігор 1 Дзвінка клопочуться на кухні За чашкою кави нам ще буде багато про що згадати -іпроКоломию, деГрицаї! відпочивали щоліта у родичів дружини, не оминаючи и нашу оселю, І про львівські останні «пльотки» НОВИНИ... А поки що ми з дружиною -- наодинці з картинами! вже вкотре споглядаючи їх, не можемо відірвати погляду, повнимося містичним трепе: том, душа вібрує, відгукується на величаве дійство барв. О, ці невгамовні львівські дощі, яка вних живлюща сила! ігореві картини, як нічи! ІНШІ, крізь роки нагадують мені той час, коли чудово й безтурботно мешкалось у Львові, --уних жива душа! знайомі запахи!ї жодної застиглості, академічної нерухомості -- є життя! І є життєвим неупин - ний, то веселий, то печальний карнавал Такі, як Мікеланджело чи Байрон, приходять раз у гисячоліття. Тая невипадково пригадав співця Монмартру ! Латинського кварталу Утрілло-- щось невловимо подібне є в його картинах ії в картинах Ігоря Грицая НІ, не внаслідуванні, нев стилі, нев штриху, інавіть не у барві - в умінні непомильно передати ауру великого міста, його шлющий озон старовини, за посередництвом природної стихії -- грози, дощу, снігу чи просто світла у вікні, зблиску коли чи вогника метушливої! парасольки; не важить, яку ще деталь назвемо: картина просто дихає , | ЕР рин 1-среаланюненнння бе ДЕН в її Вона живе Вона житиме довго. Вічно. | вічно житиме це місто. Бо живе і броститься його астральна оболонка -- горінням генія художника, який не Відає ТЛІну Івіну нІЙ, у цій оболонці, закарбувавісвій образ -- Володаря дощів у замріяному міст, аби повертатися сюди постино, крізь калейдоскопи втілень. | бути тут, із ним, завжди. Бо є таки міста, що обирають нас! | АКВАРЕЛІ До альбома п. Ігореві Грицаю Атланти днесь в кав'ярню подались, напризволяще залишивши небо; натившись, як 1 завше, без потреби, звалився з неба Бадус-пиячок у міста кам'яний мішок, ї втратить знов нагору як? -- не знає; б'є в тулумбас, о помочи благає; біг золотар по небу й налякався, як на землю глитнув; спаткнувся, втав ї цвяшки золоти розситав; вони впиваються в обличчя перехожит (тут рівні всі -- й убогі, 1 вельможі); стікають золотинками дрібними на брук холодний -- од сердець гарячих; (веселий час! пора весіль котячит!); там перехожий -- геть на пллігрима схожий -- проткнув похмуру поглядом хмарину, г й вона всміхнулася йому привітно; он 61д свтту десь почвалала чорна парасоля незворушна, а калабанька золота враз перекинулася Попелюшкою й-- мерщій навтьоки; (блаженні нетмущі спокою); хтось парасолю похапцем ховає, -- озолотити рідне місто намір має; із брамки випірнув -- немов фантом-- хлопчина, достоту дерев'яний Буратино, неквапом вийняв прутик-олівець й пустив на вулицю зелений пагтінець; сховавшись тд чужим балконом, так незворушно й досить переконливо, якийсь юнак в собі збудить Мпдаса зміг, -- озолотив цілунками супутницю від голови до наг; (яке, спитаєте, століття нині? | в якій се діється -- однаково! -- країнал?..) .а13 Вашої, заблуканої на Ринку душі, вилітаютьь райські птиці и зникають у напрямку Високого Замку... ..0еє ж, як не там, просушити крила-семибарвиці?"! Володимир ГЕРМАН - - - чо ч. ч » ок ою кю У КУ ро чик - и - о ть ча с ом А че ч нн б з я ли Я, ч я - -е - чь - нн ч. |і - б, о нь о о о о ч - р ливо Ор тих оч йно А чи Чо зач ЛЬ
Strona · s. 16strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Wesele... Wesołe, serdeczne, barwne ukraińskie wesele... Unikalny obrzęd, swoiste zbiorowe święto. Trudno znaleźć jakikolwiek inny rytuał, w którym zachowało się tak bogate rozmaitość form gatunkowych: tekstów pieśniowych, scen obyczajowych, dialogów słownych, zabawnych gier, tańców, wątków folklorystycznych. Jak zauważa W. Skuratiwski, początki ukraińskiego wesela sięgają głębokiej starożytności. Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z roku 1096. U podstaw obrzędu weselnego leżą wysokie wzory wychowawczych form ludowej moralności. I kiedy chcemy mówić o przekazywaniu najlepszych tradycji w sferze rodzinno-obyczajowej, w żaden sposób nie możemy obejść właśnie obrzędowości weselnej. M. Rylski, który zawsze z troską odnosił się do najlepszych tradycji, odbicie kosmogonicznych motywów o drzewie świata. W ogrodzie wierzba, a na wierzbie pal, a na palu jaskółka uwiła sobie gniazdko jedyne, wyprowadziła dzieci — dwoje. Pierwsze dziecko — Pietrusiu, drugie dziecko — Pałażko. Dość wyraziście w obrzędach weselnych występuje symbolika kaliny, która tradycyjnie oznacza los kobiety. „Łamanie”, „ścinanie kaliny”, „szczerbiona kalina” symbolizują przejście od stanu panieńskiego do stanu kobiecego: Pod sadem biegła dróżka, nad drogą zasadzona kalinka. Tędy szedł Wasylko z bojarami, kalina zastąpiła mu drogę. Wyjął szablkę, począł kalinkę ścinać. Kalinka zaczęła do niego przemawiać: „Nie dla ciebie ta kalinka zasadzona, lecz dla ciebie dziewczyna Halinka przysposobiona”. Symbol kaliny często występuje w pieśniach towarzyszących obrzędowi komory, który obecnie zupełnie wyszedł z użycia: popierał wszystko, co nowe, postępowe, w sprawie obrzędowości weselnej pisał: „Nie zapominajmy, że dawny obrzęd weselny, od którego już odpadła część cerkiewna i ogólnie religijna, — to stworzony przez wieki i głęboki swoją treścią ludowy dramat, w którym tkwi ziarno cennej tradycji poetyckiej i którego nie można odsunąć lekkim, lekkomyślnym machnięciem ręki, choćby ruch tej ręki był podyktowany najlepszymi zamiarami». Szczególne zainteresowanie budzą pieśni, które ściśle wiążą się z samym obrzędem i wykonywane są na weselu wyłącznie przy nim. W nich, podobnie jak w pieśniach kalendarzowo-obrzędowych, odbiły się cechy religii przedchrześcijańskiej, elementy matriarchalne i patriarchalne, a także rozmaite warstwy dawnych wydarzeń historycznych i wierzeń pochrześcijańskich. Aluzje do takiej historycznej formy małżeństwa, jak kupno-sprzedaż, kiedy młody musiał zapłacić starszemu bratu wiano, wyczuwalne są w takiej pieśni: Tatarin, bratku, Tatarin: Sprzedał siostrzyczkę za talara, A kosę rusą za szóstaka, A rumiane lico i tak będzie. Ogólnie w obrzędowości weselnej bratu, podobnie jak matce, przypada jedno z pierwszoplanowych miejsc. Brat jednocześnie pełni rolę opiekuna i «sprzedawcy» siostry-panny młodej: Bratku, rzemieślniczku, Siądź sobie na krzesełku, нч-ісжіно Ніни -Нранноро занионнннннньмо закцоннноямо РР ОО Он Кі нні «Słowo Proświty» «Założyciel — Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Świadectwo rejestracyjne nr 1007 z 16.03.1993 r. Redaktor odpowiedzialny Lubow Gołota ою они нені о С -- но ПИ - щи Siecz, rąbaj, rąbaj, Siostry nie daj. Bo siostra rodzona, Przy stole jak kalina. Brat — główna postać podczas rozplatania warkocza młodej: Wschodzi gwiazdka zza góry, Wyprowadź, bratku, siostrzyczkę z komory, Posadź ją na krzesełku, Rozpleć jej warkoczyk pod wieniec. Wielką rolę odgrywa brat także podczas wyprowadzania młodej z rodzinnego domu do obcego rodu: Zapal, bratku, świeczkę I przeprowadź siostrzyczkę za rzeczkę! Zapal, bratku, woskową I przeprowadź siostrzyczkę za bystrą rzekę! Przejście dziewczyny do obcego rodu to wielka zbrodnia wobec własnego rodu, dlatego we wszystkich obrzędach weselnych dostrzegalna jest walka dwóch stron, która pokazuje, że «ani sama dziewczyna nie oddaje się, ani rodzice nie oddają dobrowolnie, lecz tylko pod przymusem, tylko ustępując sile, przechodzi ona do innego rodu»: Brytyjczycy warczeli, Prochorowcy milczeli: Porwali Chymoczkę I pognali. Epoka matriarchatu najpełniej odbiła się w pieśniach weselnych, skierowanych do matki. Matka występuje jako GŁÓWNA POSTAĆ na wszystkich etapach wesela: zaprasza sąsiadów na korowaj, bierze udział w wyrobie hilca i w rozplataniu warkocza, Redaktor naczelny Pawło Mowczan Kolegium redakcyjne: J. Hoian, A. Żurawski, A. Pohribnyj, O. Popomariw, I. Juszczuk Redakcja koresponduje z czytelnikami tylko na łamach gazety. Rękopisów nie zwraca. Przy przedruku materiałów należy podawać źródło. Redakcja zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów. Przy nadsyłaniu prosimy autorów o obowiązkowe podanie swojego kodu identyfikacyjnego. nadesłane ... gazety ... błogosławi córkę czy syna przed ślubem, zakłada na córkę wieniec weselny, a podczas zakrywania przekazuje jej kobiece ubranie, wyprawia córkę do obcego rodu i z drżeniem czeka na wieści o niej od posłańców. Matka jest symbolem dobra, miłości; swoimi magicznymi działaniami potrafi obdarzyć córkę zdrowiem, szczęściem, losem: Okrop nas, matko, świeconą wodą, Wodą nie wodą, dobrą dolą. Wiara w magiczną moc słowa i czynu jest podstawą pieśni weselnej, która towarzyszy obrzędowi wyprawiania przez matkę syna do panny młodej: Ej, sypcie, matko, owsa, Żeby nasz owies był obfity, Żeby nasz Wasylko był piękny. Podczas wesela przestrzegano wszystkich procedur o charakterze zaklinającym. Pogańska wiara w cudowną moc magii przejawia się w obrzędowym powitaniu teściowej zięcia, która wita go w kożuchu noszonym na lewą stronę. Potwierdza to odpowiednia pieśń obrzędowa: Chwała tobie, Duchu, Wyszła teściowa w kożuchu: Jaki kożuch kudłaty, Żeby taki zięć był bogaty! W. Ochrimowycz dopatruje się w tych obrzędach pozostałości pogańskich ofiar: „kożuch, odwrócony wełną do góry, zastępuje barana lub owcę, które składano w ofierze bogom”. Elementy magii i zaklęć, pojęcia religijno-mityczne, których znaczenie obecnie jest mało zrozumiałe, leżą u podstaw wielu obrzędowych czynności weselnych: swatania, zaręczyn, pożegnania z panieństwem (dziewiczy wieczór), zaproszeń na wesele, zwijania wieńczyka, rozplatania warkocza, obrzędowego nakładania wianka i kobiecego nakrycia głowy, wypiekania i krojenia korowaju, błogosławieństwa rodziców na ślub na ławie, wyprawiania młodych do ślubu i powitania ich po ślubie, zwyczaju komory, przepoju, perezwy itp. Tak więc dziś trudno wyjaśnić obrzęd „zwijania wieńczyka”, w którym badacze upatrują symbol życia. Ślady pogańskiego kultu przyrody, kultu słonecznego zachowały teksty pieśni korowajnych, w których obrazy pieśniowe (piec, korowaj, pszenica, korzeń, przepiekanie) często występują jako uczestnicy obrzędu: Nasz piec się śmieje: Bochenka chce, A przypiecek uśmiecha się — Na bochen czeka. Dla wielu pieśni weselnych charakterystyczne jest przedstawienie przyrody w organicznej i nierozerwalnej jedności z człowiekiem. Tak więc para małżeńska przedstawiana jest w postaci drzewa, które ( Adres „Słowa Proświty”: 252001, Kijów-I, zaułek Muzejnyj, 8, (Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki). Tel. 228-01-30; e-mail: З.ОУО (Ф РКОЗ5УИУГТА. 0331209 Druk z gotowych fotoform w kombinacie «Prasa Ukrainy» Zam. Mo Indeks 30617 Pod kalinką spała, Na kalinę nóżki złożyła, Kalinę dotknęła, Z kaliny kapnęło Na jej zdrową głowę, Na jej białą płachtę, Na jej białe lice, Narobiła rodowi chwały. W takich utworach rozkrywają się wysokie zasady moralne ludu dotyczące zachowania czci młodej, która, według ludowego światopoglądu, uosabiała honor matki, całej rodziny i w ogóle rodu. Dla liryki weselnej charakterystyczne jest zestawienie przeżyć młodej z zjawiskami przyrody. Tak więc symboliczny obraz ściętej wierzby, przedstawiony w formie paralelizmu psychologicznego, najsubtelniej oddaje stan duchowy młodej podczas pożegnania z rodzicami, rodem, panieństwem: Za chatą, za świetlicą Stoi wierzba z rosą, A kto tę wierzbę ścina? A kto tę rosę zbiera? A Iwanko wierzbę ścina, A Maria rosę zbiera. Tak samo wzruszająco brzmi pieśń towarzysząca obrzędowi nakładania młodej panny młodej białego welonu, który kojarzy się z białym kwieciem: Ach, dokąd ty idziesz, Marysiu, Czemu chodziłaś? Że swoją główkę wybieliłaś. Ach, chodziłam ja, przyjaciółki, pod wiśniowy sad, I na moją główkę biały kwiat Spadł. A już go ani zmieść, ani strząsnąć, Trzeba go nosić po wszystkie czasy. Z szczególną serdecznością w pieśniach weselnych odzwierciedlone są wysokie cechy moralne – poszanowanie dla rodziców, którzy uczyli swoje dzieci rozumu: Ach, nie żałuj, Marysiu, Ukłoń się, Ukłoń się swojej matce Nisko do nóg. Nie rok, nie dwa matka cię karmiła, Aż doczekała się twoich trzech pokłonów. Przeto ukłońmy się ziemi, naszym ojcom, i zachowajmy na zawsze czystość białego kwiatu weselnej zamieci. kandydat nauk filologicznych „Encyklopedia ukrainoznawstwa”, t. 1 – K. 1994 – s. 261–400, etnograficzne...; s. 44. Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, Kijów. Nakład 3000 egz. 117 DO DOMU

Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn