Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

UKRAINA — PONAD WSZYSTKO

Слово Просвіти, №51 за 2007 рік

Stepan BOJKO, członek Proświty z Iwano-Frankiwska W Dekrecie Prezydenta Ukrainy „W sprawie upamiętnienia 70. rocznicy urodzin Wiaczesława Czornowiła” podkreśla się ważną rolę tego wybitnego działacza politycznego i społecznego w kształtowaniu współczesnej państwowości ukraińskiej, a także zwraca uwagę na konieczność godnego czczenia pamięci liderów ukraińskiego ruchu wyzwoleńczego. 24 grudnia 2007 r. Wiaczesław Czornoł ukończyłby 70 lat. Społeczność Iwano-Frankiwska uczci pamięć wybitnego działacza politycznego, składając kwiaty pod pomnikiem W. Czornoła na ulicy jego imienia, i przeprowadzi uroczystości w Muzyczno-Dramatycznym Teatrze im. I. Franki oraz w wielu miastach i wsiach naszego kraju. Już 8 sierpnia 1965 roku W. Czornoł we wsi Szeszory na Huculszczyźnie po raz pierwszy publicznie wygłosił ostre przemówienie antykomunistyczne podczas odsłonięcia pomnika T. Szewczenki. Od tamtej pory W. Czornoł znany jest u nas jako bojownik o niepodległą Ukrainę. Ukrainie tego rycerza ducha podarowała ziemia Szewczenkowska w złowieszczym 1937 roku, kiedy herody z „czarnych woronków” zabierali wszystkich tych Ukraińców, którzy mieli własne zdanie i poczucie godności. Syn nauczyciela, aktywista komsomolski – zdawałoby się, że Czornołowi zapewniono błyskotliwą biografię „właściwego” działacza czasów sowieckich. Ale bystry umysł, buntownicza natura, wolnościowe pradziadowskie kozackie geny bardzo szybko wyceniły tamtejszą rzeczywistość. Złoty medalista, o włos od aspiranta, błyskotliwy dziennikarz staje się „ty” ze swoim losem i „wy” wobec systemu. Wiaczesław Czornoł wydawał pozacenzuralny „Ukraiński Herold”. Od 1979 r. – członek Ukraińskiej Grupy Helsińskiej. Od 1992 r. – przewodniczący Ludowego Ruchu Ukrainy. Jego książka „Nieszczęście z rozumu” szybko obiegła kraje Europy Zachodniej. Wraz z Iwanem Switłycznym, Iwanem Dziubą, Wasylem Stusem, Ałłą Horską Wiaczesław Czornoł kształtował nową epokę, wywalczał ukraińską niepodległość. Jego imię przekazywano szeptem z podwórka na podwórko, z duszy do duszy, z serca do serca w latach 70. Zabrzmiało ono głośniej w społecznościach Złoczowa i Lwowa oraz na łamach kijowskich gazet pod koniec lat 80. To imię wzniosła na skrzydłach narodowej nadziei na małych i wielkich zgromadzeniach na początku lat 90. Jak bolało, gdy ludzie, którzy nie zdążyli stać się narodem państwowym, znów zbijali się w tłum i przy pierwszych trudnościach wyrzekali się przewodnika, którego jeszcze wczoraj czcili. A on został deputowanym Rady Najwyższej Ukrainy, kierował obwodem lwowskim, przewodniczył partii, wydawał gazetę „Czas-Time” i był pewnym oparciem dla narodowo-demokratycznych sił. Uparcie, bezinteresownie orał skrzypiącym ukraińskim pługiem, bruzda za bruzdą, bo była wiosna ukraińskiej państwowości, więc nie można było tracić ani minuty. I znów pisał, rozumiał, analizował, był esencją i solą ukraińskiej ziemi. Sięgnijmy do jego ostatniej pracy „Próby rozłamu Ruchu. Przyczyny. Wykonawcy. Zleceniodawcy”. Czornoł boleśnie szukał odpowiedzi na te pytania, bo wewnętrzne sprzeczności ktoś zręcznie wykorzystał i skierował w odpowiednie koryto. Kto i czyje interesy skropił krwią Wiaczesława Maksymowicza, nadal pozostaje tajemnicą. Ale jak obecnie opisują postępowi komentatorzy, motywy zabójstwa mają kilka aspektów. A zleceniodawców warto szukać nawet poza granicami Ukrainy. Po pierwsze, Ruch stał na przeszkodzie zmafiowanemu zagranicznemu kapitałowi, który chciał wykupić ukraińską własność. Po drugie, Ruch jako najbardziej aktywny i najkonsekwentniejszy wyraziciel idei narodowej działał na całym terytorium Ukrainy, a to nie odpowiadało niektórym. Po trzecie, Czornoł postawił sobie za cel budowę Ukraińskiej Samodzielnej Soborowej Republiki i krok po kroku szedł ku niej. I w tym, że Ukraina powstała, przede wszystkim jest także jego, Czornoła, udział pracy i walki. Ukraina dla niego była

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn