Strona · s. 9strona oryginału ↗
Z MIŁOŚCIĄ DO TARASA. W 140. rocznicę urodzin Mykoły WORONOGO
Слово Просвіти, №51 за 2011 рік
Raisa TANANA, kierownik wydziału Szewczenkowskiego Rezerwatu Narodowego, zasłużony pracownik kultury Ukrainy
Przez całe życie Mykoła Worony nosił w sobie miłość i szacunek do genialnego ukraińskiego poety i malarza Tarasa Szewczenki. W 1911 roku, w 50. rocznicę śmierci Kobzarza, poeta napisał wiersz „Na Tarasowej panichidzie”. W kolejnym jubileuszowym roku 1914, kiedy mijało 100 lat od urodzin Kobzarza, przyszedł pokłonić się jego świętemu grobowi. Jak wiadomo, rząd carski nie tylko zakazał obchodów jubileuszu 1914 roku, ale zakazano też dostępu do grobu Kobzarza. Oto jak o tym wspomina pisarz Oleksa Kobiec (O. Warawa): „Miejscowy isprawnik był zobowiązany regularnie donosić o grobie, a szczególnie o odwiedzających, do zarządu żandarmerii i gubernatora oraz podejmować odpowiednie środki. Jego troska o grób Tarasa Szewczenki sięgała do tego stopnia, że w dniu stulecia urodzin poety — 9 marca 1914 roku — ogromny oddział konnej policji przez całą dobę czuwał, ukryty w najbliższym od grobu lasku, a na samym grobie, aby nie dopuścić pielgrzymów do oddania hołdu prochom poety, bez przerwy warowali, rozłożywszy się na pierwszych delikatnych murawach wiosennej zieleni, trzej uzbrojeni w karabiny stróże…”. Miłośnikom Kobzarza nie udało się w marcowe dni oddać hołdu poecie na jego grobie, więc udali się tam 25 maja 1914 r. Była to tradycyjna podróż parowcem z Kijowa, zapoczątkowana jeszcze w 1909 roku przez Mykołę Łysenkę. Przybyło wielu przedstawicieli ukraińskiej inteligencji, jak widać z księgi wrażeń w pierwszym ludowym muzeum Kobzarza — Tarasowej Świetlicy. Wśród licznych wpisów znajdują się autografy Wołodymyra Naumenki, Ostapa Łysenki, syna wybitnego kompozytora, Zofii Rusowej, Oleny Telihy.
22 maja 1914 r. minęło 53 lata od śmierci Kobzarza i pochowania go w Kaniowie na Czernieczej Horze. Ten dzień zbiegł się z Świętą Trójcą. 22 maja do grobu Kobzarza zawsze przychodziło bardzo wielu ludzi; nie naruszono tej tradycji również w tym jubileuszowym roku. Wśród nich był także Mykoła Worony. Pod wrażeniem tej podróży Mykoła Kindratowycz napisał do gazety „Rada” artykuł „Na grobie Geniusza”. „…Chce się pozostać samemu na tej wielkiej górze — pisze poeta — by pogrążyć się w zadumie, zagłębić myślami w tajemnicach swojej świętości świętych, chce się odmówić taką modlitwę i, przytulony do łona drogiego grobu, płakać czystymi, dziecięcymi łzami…”
Dzięki Mykole Kindratowyczowi z jego artykułu dowiedzieliśmy się, że księga wrażeń za 1914 rok zawierała znacznie więcej stron. Należały do niej wpisy z lat 1911—1913. Niestety, do naszych czasów te wpisy nie zachowały się. Księga, którą posiadamy (1914—1915), zaczyna się wpisami z 25 maja 1914 roku i liczy zaledwie 194 strony.
Gdziekolwiek rzuciłby los Mykołę Woronego, nigdy nie zapomniał on o Tarasie Szewczence. W 1921 roku na emigracji przełożył i wydał zbiorek wybranych poezji Kobzarza. Jesteśmy dumni, że w naszym wielotysięcznym zbiorze książkowym znajduje się także ta książeczka, która świadczy o wielkiej miłości Mykoły Woronego do Tarasa Szewczenki.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
