Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

MAMO, DOKĄD PÓJDZIEMY?

Слово Просвіти, №51 за 2011 рік

Ludmiła ILJENKO Czy kiedykolwiek zastanawialiście się nad tym, czego Wasze dziecko najbardziej potrzebuje? Zastanowiłam się i doszłam do wniosku niezbyt oryginalnego: chleba i igrzysk… Póki co, tego pragnie samo dziecko. A o rozwój duchowy musimy zadbać my, rodzice. Lato dawno się skończyło, na dworze zimno, nie jest przytulnie spacerować po parku czy siedzieć na brzegu jeziora. Ale przecież dziecko lubi spacerować, trzeba je rozwijać, a do tego nie przemęczając, lecz łagodnie obciążając jego wyobraźnię. Mówię o łagodności, bo współczesny teleekran przeraża okrucieństwem relacji między postaciami bajek dla dzieci oraz niewyobrażalną liczbą pozaziemskich i prehistorycznych potworów. Te dzieła animowane zachwycają swoją dynamiką, współczesną ścieżką dźwiękową, fantasmagorycznością, ale — prawie nic nie dają dla duszy dziecka. Czy w ogóle zawierają elementy wychowawcze?.. I czy to nie zajęcie lub lenistwo rodziców popychają nasze maluchy w objęcia animowanych bohaterów? Przecież dla tych, którzy mieszkają w dużych miastach, wypełnienie wolnego czasu w sposób bardziej jakościowy nie stanowi problemu. Pierwsze, co przychodzi na myśl, to zoo lub planetarium. O zoo nie ma co pisać, obserwowanie zwierząt i ptaków dla dzieci jest zawsze interesujące, a planetarium cieszy dużą ilością niezwykłości. Postanowione: w najbliższy weekend idziemy z synem tam! W sobotę i niedzielę o godzinie jedenastej są tu bajki dla najmłodszych. Opowiada wykładowczyni Kijowskiego Planetarium Switłana Herasymenko: „Nawet w bajce dla dzieci w wieku 3—6 lat są pewne ważne dane poznawcze. Na przykład w wykładzie „Dokąd schowało się słoneczko” opowiadamy, dlaczego dzień zmienia noc. Pod koniec wykładu-bajki dowiadujemy się, że ziemia się obraca, ale do tego wniosku dzieci muszą dojść razem z krasnoludkiem Knopkinem, który przyjaźni się ze Słoneczkiem i dlatego postanowił wyjaśnić, dokąd ono chowa się każdego wieczoru: wygramolił się spod kołdry i poszedł za nim. I jelenia spotykał, i z chmurkami rozmawiał, i do gwiazdek dotarł, ale mimo wszystko znalazł Słoneczko, które zaśmiało się i powiedziało, że nigdzie ono się nie chowa, a po prostu ziemia obraca się wokół własnej osi. W bajkach-„wykładach” opowiadamy o zmianie pór roku, dnia i nocy, albo zapoznajemy dzieci z jakimś ciekawym gwiazdozbiorem, nie przeładowując informacjami. O godzinie 14 zaczynają się wykłady dla masowej publiczności, ale siedmiolatki i starsze dzieci już mogą w nich uczestniczyć. Podczas tych seansów dziecko może zobaczyć więcej rozgwieżdżonego nieba. Jest wykład „Gwiazdy i poezja”, ale on jest bardziej interesujący dla starszych dzieci. Mamy ponad 30 wykładów dla dzieci. Bajki często inscenizują aktorzy. Mamy studio nagrań, gdzie są one nagrywane, a potem wykorzystujemy fonogram. Ale są spotkania, które wymagają bezpośredniej komunikacji, na przykład orientacja w terenie, one wszystkie prowadzone są na żywo. U nas działa szkoła astronomii. Zajmujemy się dziećmi od 5 i pół do 11 lat w każdą sobotę i niedzielę. Opanowują one teoretyczną astronomię. Działa studio plastyczne”. A koszt biletów do Kijowskiego Planetarium to zaledwie 20 hrywien dla dzieci i 25 dla dorosłych. Tytuły, które przeczytałam w programie planetarium, intrygują: „Czarodziejska podróż Kołobka”, „Podróże Nieznajka maszyną czasu”, „Lecimy na księżyc” itp. Może rzeczywiście nasze maluchy wybiorą gwiezdne gry, a nie gwiezdne wojny?! Zresztą w Kijowie repertuar dziecięcy wyróżnia się różnorodnością. Domyśliliście się, że chodzi o teatr? Zapraszam Was na Rusaniwkę, do nowego teatru miejskiego „Kijów”. Drodzy czytelnicy, piszcie do nas, proszę, o tym, jak wychowujecie swoje dzieci, jakie rozrywki im proponujecie, oprócz czytania książek, i w ogóle: jak spędzacie czas wolny? Co ciekawego w waszych miasteczkach i wsiach mogą one zobaczyć? Opowiada Olha Neżurko, dyrektor zarządzająca placówki: „Mamy zespół młody, lecz dość znany wśród teatralnej publiczności. Trzeci rok z rzędu pracujemy w pomieszczeniu byłego kina „Kraków” na Nabrzeżu Rusaniwskim 12. W repertuarze teatru jest wiele spektakli dla dorosłych i dzieci. Dzieciom oferujemy 4 spektakle: „Jak zostać prawdziwym hipopotamem” współczesnego dramaturga Ołeksandra Witra, „Mucha-Cokotucha” według K. Czukowskiego, bajkę „Trzy świnki”, „Małego Księcia” Antoine’a de Saint-Exupéry’ego. Piąty spektakl, „Terem-teremok”, przygotowywany jest na Nowy Rok. Oprócz „Małego Księcia” wszystko to są bajkowe musicale. Widzowie chętnie odbierają grę aktorów, profesjonalny śpiew, plastykę, taniec. W spektaklu „Jak zostać prawdziwym hipopotamem” jest wiele przygód, a dobro zwycięża zło. Hipopotamek, Wilk, Jeżyk, Smok, Żółwik — to postacie, które dzieci zdążą polubić. „Trzy świnki” to również ciekawy spektakl. Jest tam Zajączek-fotograf, Wilk, który chce zostać aktorem i ciągle śpiewa. Bajka „Mucha-Cokotucha” ma bardzo piękne rozwiązanie scenograficzne. Kwiaty, w których siedzą Robaczki, Mucha, Babcia-Osa. Spektakle trwają godzinę – godzinę piętnaście. Mijają na jednym oddechu, choć dzieciom bardzo trudno wysiedzieć długi czas. Ale ze względu na to, że spektakl jest musicalem, łatwo się go ogląda. Nasi widzowie to dzieci od 3 lat. Woziliśmy nasz dorobek na Donbas w ramach festiwalu „Teatralna jesień”, który zapoczątkował nasz teatr, i pokazywaliśmy te spektakle w obwodzie kijowskim dla uczniów piątych klas. „Mały Książę” jest dla starszej publiczności, zdolnej przyjąć liryczno-filozoficzną treść. Dla uczniów klas 7–8 mamy spektakl, w którym poruszono temat młodzieńczego maksymalizmu — „Zadowoleni z siebie” według sztuki Jeana Anouilha „Antygona”. Gatunkowo jest to baśniowa tragedia. A jeszcze „Taras Bulba”, musical według sztuki Nedy Neżdanowej, na motywach powieści Gogola. Współpracujemy z organizacją społeczną „Korpus Obywatelski”, z nimi zapoczątkowaliśmy program „Teatr dla dzieci”. Co tydzień ta organizacja kupuje bilety dla widzów-dzieci z rodzin potrzebujących. Bardzo dobrze, że są ludzie, którzy rozumieją: sztuka to twarz kraju, i kiedy dzieci będą dorastać, rozumiejąc ją, to jest to gwarancja ich świetlanej przyszłości”. Teatr operetki nie zapomina o najmłodszych. Opowiada kierownik części literacko-dramaturgicznej teatru Oksana Troszczaniwska: „U nas grane są „Cipollino”, „Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków”, „Lampa Aladyna” oraz „Przygody muzykantów z Bremy”. Wszystkie bajki są dydaktyczne. „Królewna Śnieżka” i „Cipollino” — dla najmłodszych. Dzieci w wieku 3–4 lat to najbardziej aktywni i wdzięczni widzowie. „Lampa Aladyna” — spektakl dla starszych dzieci. Uczy zrozumienia, że miłości, wierności, przyjaźni za pieniądze nie kupisz. Mamy szczególne wymagania co do muzyki. Muzyczna część spektaklu musi składać się z „hitów”, żeby dzieci mogły je zapamiętywać, powtarzać, podśpiewywać. Tak samo widowisko zapamiętuje się dzięki jaskrawym kostiumom, dekoracjom. A fabuła zawsze jest tak zakręcona, że widzowie ani na sekundę nie tracą zainteresowania tym, co dzieje się na scenie. Albo na sali, bo aktorzy od czasu do czasu wychodzą na salę, rozmawiają z maluchami. Wszystkie dziecięce spektakle grane są w języku ukraińskim. Koszt biletów w Narodowej Operetce — od 5 do 40 hrywien. Więc ze swoim pięcioletnim synem idziemy na „Królewnę Śnieżkę”. Spektakl rozpoczyna taniec krasnoludków. To zachwyca i od razu „wciąga” w inscenizację. Fabuła jest skrócona i uproszczona, w sam raz dla maluchów. Uczucia są wzmocnione, żeby dzieci mogły je zrozumieć: miłość, zazdrość, dobroć, żądza władzy. Zła macocha tak ekspresyjnie wyrażała swoje negatywne uczucia, że sala dosłownie ją przekrzykiwała, opierając się jej złej woli. Dzieciom bardzo ważne jest wyrażenie współczucia Królewnie Śnieżce. Duchowego ciepła aktorów, czaru „żywego dźwięku” trudno zastąpić! Kiedy książę ożywił Królewnę Śnieżkę pocałunkiem, mój syn oświadczył, że on nie jest dziewczynką, żeby takie rzeczy oglądać, a to oznacza, że naprawdę się wzruszył. Illia Powołockyj, kierownik literacki Kijowskiego Teatru Lalek: „Najbardziej obfitym był dla nas rok 2010. Wystawiliśmy spektakl „Za dwoma zającami” Staryckiego, który do dziś jest aktualny. Język spektaklu odpowiada stylowi jego epoki, ale wypełnienie charakterów nie zmienia się. Dlatego inscenizacja nie jest tyle historyczna, co współczesna i bardzo aktualna. Jest dla starszych uczniów. A na „Pieśń lasu” przychodzą z dziećmi od 10 lat. Przed rozpoczęciem spektaklu opowiadam o Łesi Ukraince, o tym, co skłoniło ją napisać ten utwór w dwa tygodnie w Kutaisi i czym atrakcyjny jest obraz Mawki. W zeszłym roku wystawiliśmy „Czerwonego Kapturka”, którego zakazywał Siergiej Obrazcow, nawet pisał o tym. Uważał, że nie wolno pokazywać dzieciom aktu kanibalizmu. Ale my odważyliśmy się na tę sztukę Jewhena Szwarca. Są w stanie zrozumieć ją dzieci od 4—5 lat. Odbył się również debiut naszego aktora Hryhorija Usacza „Nasz wesoły kołobok”. To utwór wierszowany. Urodził się mały kołoboczek, który chce się usamodzielnić jako osobowość i dlatego wyrusza w podróż. Ale największym wydarzeniem, niespodzianką, jest spektakl „O kurce złocistej i słoneczku złotym” według sztuki, którą napisał nasz dyrektor, Mykoła Iwanowycz Petrenko, zasłużony pracownik kultury. To nie jest jego pierwsza praca jako dramaturga. Tutaj połączono dwie bajki: „Kurkę złocistą” i „Rzepkę”. Reżyserem jest Maryna Nazarenko, młoda reżyserka, dla której to druga praca. W nominacji „Najlepszy spektakl dziecięcy” ta praca zdobyła nagrodę „Kijowska Pektoral”. Wystawiliśmy „Złote kurczątko” Orłowa — bajkę z bardzo ciekawą fabułą. Zapraszamy również na „Bajkę dla dobrych serc” Natalii Abramcewej oraz spektakl noworoczny. Czujemy wielką odpowiedzialność przed naszym widzem, ponieważ chodzi o przyszłość narodu. Każdy spektakl to lekcja wychowania estetycznego, etycznego, moralnego. Chciałoby się, żeby dorośli bardziej się z nami przyjaźnili i częściej dzwonili. Jeśli bajka, na którą idą z dzieckiem, jest według klasycznej fabuły literackiej, to trzeba ją wcześniej przeczytać dziecku, przygotowując je do wyjścia do teatru. Tak więc z przyjemnością udzielimy porad metodycznych rodzicom, nauczycielom, ponieważ uczenie dziecka odbierania twórczości to wielka i ważna praca”. Odkryłam dla siebie również teatr „Boża krówka”, położony przy ul. Mychajliwskiej 24ż. Wyróżnia się on bajkową wykwintnością wnętrza. To ten przypadek, kiedy teatr naprawdę „zaczyna się od szatni”. W foyer jest bardzo ładnie, malowana czerwona podłoga, duże akwarium ze złotymi rybkami i sumami, które żyją w muszlach. Każdemu dziecku będzie ciekawie w tym teatrze. Opowiada dyrektor artystyczny teatru Witalij Kino: „Nasz teatr ma około 10 lat. Przez długi czas nie mieliśmy własnej sceny, dlatego pracowaliśmy na wynajmowanych, nasze spektakle dziecięce szły w „Teatrze Dramatu i Komedii”, teatrze „Suzirja”, na innych scenach. Jeździliśmy na gościnne występy, festiwale. A teraz jesteśmy centrum sztuki „Nowy ukraiński teatr”, do którego wchodzi także teatr dla maluchów „Boża krówka”. Prawdziwie unikalna jest sztuka „Iwasyk-Telesyk” Marka Łukycza Kropywnyckiego, która prawie nigdy nie była wystawiana na profesjonalnej scenie. Kropywnycki napisał ją dla dzieci mieszkających na chutorze, z nimi ją wystawił. Były to narodziny pierwszego Teatru Młodego Widza w Ukrainie i bardzo nam miło, że klasyka gości na naszej scenie. Jeszcze ciekawą sztuką jest „Wychowanie fizyczne dla baby Jagi” Natalii Uwarowej. Mamy szeroki repertuar. Gramy utwory takich znanych dramaturgów, jak Siergiej Kozłow „Bajka o lwiątku i żółwiu”, Hryhorij Oster „Bajka o zajęczej chatce”, Cecil Taylor „Podróż na czarodziejską wyspę”. Zazwyczaj pierwsze wyjście z dzieckiem do teatru zaczynają od naszego: mamy niewielką salę, a maluchy czują się bardziej komfortowo w małej przestrzeni. Dzieci wita Boża krówka, zaprasza je w gości… Ceny biletów są jednakowe dla dzieci i dla dorosłych, na wszystkie miejsca w sali 35 hrywien. Bo sala jest niewielka i wszędzie dobrze widać. Bilet na spektakle noworoczne kosztuje 50 hrywien”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn