Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

POŚWIĘCENIE SOBORU

Слово Просвіти, №51 за 2011 рік

Zoja SZAŁIWSKA, m. Konotop obw. sumskiego Podróżując po Ukrainie, mimowolnie zwracasz uwagę, jak wiele świątyń buduje się w ostatnim czasie. Ukraińcy powracają do chrześcijańskiej moralności, duchowości, które od dawna są właściwe naszemu narodowi. Jeszcze w 1654 roku podróżnik z Syrii Paweł z Aleppo z zachwytem opisywał życie cerkiewne Ukrainy, jej majestatyczne świątynie z cudownymi malowidłami, śpiew chóralny, „od którego chwieją się góry i doliny”. Dziwił się, że na kozackiej ziemi „wszyscy oni, z małymi wyjątkami, nawet w większości ich żony i córki, potrafią czytać i znają porządek nabożeństw oraz śpiew cerkiewny. Oprócz tego księża uczą sieroty i nie pozwalają, aby wałęsały się jako nieuki po ulicach”. O wysokiej moralności Ukraińców pisał także Ołes Honczar: „Przypominam sobie, jakich ludzi widziałem w dzieciństwie: jasnolicy szli do cerkwi, czyści, stateczni. Stamtąd wracali uduchowieni. Więc kiedy zostały zburzone moralne tamy i demon okrucieństwa został spuszczony ze smyczy?”. Piękne świątynie były budowane także w naszym kraju. Cerkwie o zdumiewającej urodzie Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy, Objawienia Pańskiego, Narodzenia Bogurodzicy i inne pozostały w pamięci starców, w szczególności świętej pamięci krajoznawcy Borysa Chwostowa. Z bólem opowiadał on, jak po barbarzyńsku bolszewicy niszczyli te świętości. Orest CZECHEL To było prawdziwe odkrycie: na końcu ulicy, wśród wysokich sosen — niemały budynek (kiedyś — szkoła z internatem dla sierot, a obecnie — zakład komunalny Rady Obwodowej w Kijowie „Buczańska specjalistyczna szkoła ogólnokształcąca z internatem I—III stopnia z pogłębionym nauczaniem języków obcych”) i między jej korpusami mocno wrosła, jak rdzeń, cerkiewka z niebiesko-złotą kopułą — świątynia Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy. Do niej jest także autonomiczne wejście z ulicy. A w westybulu szkoły z internatem wesoło świergoczą w wielkiej klatce kolorowe papużki i mimowolnie wsłuchawszy się w nie, na chwilę uwierzyłam, że na świecie nie ma żadnych problemów. Na moje zdumienie dyżurna mówi, że i liczne kwiaty dookoła, i te ptaszki — to sprawa rąk zakochanego w przyrodzie dyrektora placówki Mychajła Petrowycza Nakonecznego, który wykłada tutaj historię. …W przytulnej cerkwi kończy się nabożeństwo. Młody ksiądz pięknym głosem przemawia do parafian. Wkrótce się poznajemy. Proboszcz świątyni, kandydat nauk teologicznych protojerej Mykoła Kryhin organizacją szkół niedzielnych zajmuje się od dawna. Zaczynał w Kijowie przy Soborze Włodzimierskim, w świątyni Opieki Przenajświętszej Bogurodzicy w rejonie sołomiańskim, dla dzieci ze szczególnymi potrzebami w centrach socjalnych Kijowa: przy ul. Lwa Tołstoja oraz na Teremkach. Miał zamysł zbudować cerkiew dla dzieci — świątynię dziecięcą. Początkowo budowa planowana była w Kijowie obok przystanku metra „Łybidśka”, ale po rozmowie z darczyńcami zdecydował, że najlepiej świątynię wznieść w szkole z internatem. Dyrekcja placówki z wielką radością przyjęła ten pomysł. Tak na terenie Buczańskiej szkoły z internatem powstało duchowe prawosławne centrum „Agniec”. Jego misja tutaj jest bardzo ważna — duchowo-moralne wychowanie młodzieży i odrodzenie wartości kulturowych. Ojciec postanowił zaproponować oświacie swoją pomoc, swoją wizję wychowania dzieci, których losy bywają aż nadto niełatwe. Centrum na dziedzińcach cerkiewnych urządzało publiczne palenie ikon, które przymusowo znosili uczniowie. Wiadomo, że tylko na Konotopszczyźnie w 1930 r. zniszczono około 40 tysięcy ikon. Ludzie wpadali w rozpacz od oglądania, jak giną dawne świątynie. Grabili cerkwie, niszczyli ich sługi. Na Konotopszczyźnie szczególnie strasznych represji doznała autokefaliczna cerkiew i jej księża: Hryhorij Hubenko, Mykyta Ihnatenko, Tychin Szkolarenko, Stepan Kudrasz, Pawło Tarasenko, Dawyd Puchalśkyj, Iwan Moczarskyj. Autokefaliczny ksiądz z podmiejskiej wsi Pidlypne Dmytro Karpenko 26 lat spędził na zesłaniu. Ogółem w okręgu konotopskim w latach 1929—1932 represjonowano 58 sług kultu. Aresztowano i rozstrzelano wielu proświtian, cerkiewnych chórzystów „za udział w ukraińskiej kontrrewolucyjnej organizacji „Proświta”. Płynęły lata… Wiernych nie opuszczała nadzieja odrodzenia splądrowanych przez bolszewików cerkwi. Przecież wkuwany kodeks moralny budowniczego komunizmu nie zdołał zastąpić chrześcijańskich przykazań. Wraz z odrodzeniem Ukrainy w latach 90. ubiegłego wieku zaczęły odradzać się świątynie. Do 350. rocznicy bitwy pod Konotopem kosztem ukraińskiej diaspory powstał w Konotopie Sobór Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy. W 2009 roku na nim zostały poświęcone krzyże. Proboszcza świątyni ojca Pawła Kuzia szanują parafianie. Szczery w kontaktach, uśmiechnięty, zawsze gotowy udzielić pasterskiej rady, zdołał zjednoczyć wspólnotę. Kozacy Sotni Konotopskiej — parafianie świątyni, tutaj przechowują także swój sztandar. Biuletyn informacyjny Soboru „Prawosławna Konotopszczyzna” jest interesujący dla wielu krajan. I ludzie poszli do świątyni pomimo złośliwych wymysłów, plotek, a nawet gróźb. Słudzy patriarchatu sąsiedniego państwa nawet dzieciom w szkołach grożą karą Bożą, jeśli te odważą się wejść do naszej cerkwi. Jesienią odbyło się poświęcenie świątyni. Chlebem-solą witali parafianie w ukraińskich strojach Świątobliwego Patriarchy Kijowskiego i całej Rusi-Ukrainy Filareta. Przybyło wielu gości z Kijowa, w szczególności znana poetka Natalka Pokład. Na uroczystym nabożeństwie byli także posłańcy ukraińskiej diaspory z Chicago. A świątynia jest naprawdę majestatyczna. Zachwyca pięknem ikonostas, wykonany przez znanych mistrzów z Kołomyi, na którym obok świętych przedstawiony jest także męczennik — ostatni koszowy ataman Siczy Zaporoskiej Petro Kałnyśewśkyj. W świątyni jest zdumiewająca akustyka, czyste głosy wychowanków Kijowskiego Seminarium Duchownego brzmiały wspaniale. Wstrzymując oddech, słuchali parafianie przepełnionego głęboką mądrością kazania wielkiego ukraińskiego patrioty, bezkompromisowego Świątobliwego Patriarchy. A przed wspólnotą cerkiewną jeszcze wiele pracy: nie tylko uporządkowanie dziedzińca cerkiewnego, ale i przekształcenie świątyni w prawdziwy ośrodek kultury i duchowości. Przy świątyni będzie działać szkoła niedzielna, biblioteka. …Płoną na słońcu złote kopuły dumnej świątyni — symbolu odrodzonej wiary i duchowości. Znowu wita wiernych rodzinna cerkiew jaskrawą wielobarwnością ręczników, zapachem kadzidła. Wchodzą do swojej Świątyni, aby się pomodlić, uzdrowić duchowo, posłuchać mądrych kazań swojego proboszcza, poradzić się go. Odradzają się także świątynie ludzkich dusz, powoli znikają wieloletnie nawarstwienia obojętności i znieczulicy, utwierdza się wiara w triumf dobra i sprawiedliwości.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn