Strona · s. 6strona oryginału ↗
Nowy i sprawiedliwy
Слово Просвіти, №51 за 2017 рік
Oleksandra POPELUK, honorowa przewodnicząca Czerniowieckiego Oddziału Związku Ukrainek. W 27. roku Niepodległości Rada Najwyższa Ukrainy uchwaliła, a Prezydent Petro Poroszenko podpisał ustawę „O oświacie”, zgodnie z którą językiem procesu edukacyjnego w placówkach oświatowych Ukrainy jest język ukraiński. Choć to dziwne, ustawa ta oburzyła naszych najbliższych sąsiadów i skłoniła do nieadekwatnych kroków. Prezydent Rumunii odwołał wizytę na Ukrainie w geście protestu przeciwko tej ustawie. A prezydent Mołdawii nazwał ustawę „O oświacie” „wstydem i lekceważeniem mniejszości narodowych”. Duma Państwowa Rosji martwi się, że taka ustawa może wyprzeć język rosyjski z Ukrainy. Chciałoby się przypomnieć szanownym przywódcom Mołdawii i Rumunii, że kiedy Ukraińcy z Bukowiny przez 22 lata (1918–1940) żyli pod okupacją rumuńską, nikt się z nimi nie cackał. W miejscach publicznych wywieszono tabliczkę „Vorbiți numai românește!”, czyli mów tylko po rumuńsku. Są jeszcze żywi świadkowie tego, jak dzieci Ukraińców szły do rumuńskiej szkoły, nie znając ani jednego rumuńskiego słowa. A uczyła ich nauczycielka, która nie znała języka ukraińskiego. Za język ukraiński, pieśń, książkę, strój rumuńscy policjanci (wachmani) bili. A tych Ukraińców, którzy próbowali bronić swojego, ukraińskiego, aresztowano, poddawano torturom, sądzono. Lepiej byłoby, gdyby nasi bracia-sąsiedzi spojrzeli na siebie i policzyli, ile mają szkół państwowych dla mniejszości ukraińskiej. Minister oświaty i nauki Ukrainy Lilija Hrynewycz oświadczyła: „W żadnym z krajów, które są zaniepokojone nową ustawą o oświacie, nie ma ukraińskiej szkoły”. Ukraińcom w Rosji, Rumunii stworzono takie warunki, że sami rezygnowali i rezygnują nawet z lekcji języka ukraińskiego w szkołach. Trwa całkowita asymilacja Ukraińców. W czasach sowieckich w szkołach rumuńskojęzycznych obwodu czerniowieckiego wykładano język rosyjski, realizując politykę całkowitej rusyfikacji. I po stalinowskich represjach, po strasznej tragedii 1 kwietnia 1941 roku w uroczysku Warnycia, w pobliżu wsi Biała Krynica, kiedy pogranicznicy rozstrzelali pokojową procesję oszukanych ludzi, których sprowokowano do pójścia z chorągwiami i ikonami do Rumunii, Rumuni chętnie posługują się rosyjskim nawet w swoich domach, choć nie ma tam tabliczek „Vorbiți numai rusește”. Dokładnie nie wiadomo, ilu zabitych i rannych zasypano w naprędce wykopanych mogiłach ziemią, która jeszcze długo „oddychała”, bo pod nią byli żywi ludzie. Jedni piszą o setkach, inni o tysiącach, choć już dawno należało przeprowadzić ekshumacje. Lecz ustalenie prawdy, widocznie, nikomu nie jest na rękę, ponieważ zawęzi przestrzeń dla politycznych spekulacji. Zatem nie oburzać się trzeba, a dziękować Ukrainie za sprawiedliwą, humanitarną ustawę, która nie pozwoli mniejszościom narodowym zapomnieć swojego ojczystego języka, kultury i zapewni znajomość państwowego języka ukraińskiego. Gdyby podobną ustawę uchwalono wcześniej, choć 10 lat temu, to dzisiaj nie byłoby wojny na Ukrainie, nie ginęliby ludzie przez to, że Rosja ze swoim nieadekwatnym prezydentem rzuciła się „bronić rosyjskojęzyczną ludność”. W Instytucie Języka Ukraińskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy przechowywana jest unikalna mapa (1871 r.), która wskazuje, że Ukraińcy ze swoim ojczystym językiem zamieszkiwali terytoria znacznie większe niż teraz: od woroneszczyzny i Kubania po marmaroszyznę i Podlasie, od brzeszczyzny po Besarabię i Tawrię. Język ukraiński tam, u naszych sąsiadów, do dziś brzmi w życiu codziennym. Lecz nie dlatego, że ktoś go narzucał, zajmował się ukrainizacją, a tylko dlatego, że nasz język jest jednym z najstarszych języków świata. Jest on dany przez Boga. Ale brak państwowości spowodował mit o ukraińsko-rosyjskiej dwujęzyczności na terytorium Ukrainy. Przez trzysta lat rosyjskiej okupacji język ukraiński doświadczył takich prześladowań i zakazów, jak żaden inny język świata. Czego wart jest osławiony cyrkularz wałujewski z 1863 r. o zakazie języka ukraińskiego, którego „nie było, nie ma i być nie powinno”. Wałujewszczyzna z powodzeniem działa i dzisiaj w Rosji. Tam 10 mln Ukraińców nie ma ani jednej ukraińskiej szkoły. Była w Moskwie jedna ukraińska biblioteka. Zamknięto ją, książki wywieziono, personel zwolniono, a eks-dyrektor Natalii Szorinej zasądzono 4 lata w zawieszeniu. Była jedna cerkiew Kijowskiego Patriarchatu, Świętej Trójcy, w podmoskiewskim mieście Nogińsk. Ale sąd wydał wyrok zburzenia tej cerkwi. W rezultacie całej tej antyukraińskiej histerii na Ukrainie wykształciła się szczególna „rosyjskojęzyczna”, czyli rosyjskojęzyczna, narodowość, którą broni Rosja Putina, rozpętując wojnę, której końca nie widać. Putinowskie kule, pociski i miny nie rozróżniają, kto jest kim. Od nich giną i rosyjskojęzyczni. Szanownym naszym rosyjskojęzycznym chciałoby się przypomnieć wersy poezji współczesnego rosyjskiego poety Andrieja Orłowa (Orłuszy): A po Donbasie i naszych na Krymie / Myśl obnażam do istoty: / Rosyjski zapomniałbym już tylko dlatego, / Że mówił nim Putin. A nową ustawę o oświacie w języku państwowym trzeba nie zagadywać, a ściśle i z szacunkiem wykonywać. Pomóż nam wszystkim, Boże. Ta wojna powinna przekonać zrusyfikowanych Ukraińców, że mamy swój pokój, czyli świat, ukraiński, swoją ziemię, swoje słońce, swój dawny melodyjny język, swoje lasy, rzeki, jeziora, swoje marzenie, swoją religię, którą też kradną, swoją Cerkiew. Więc chrońmy ukraiński świat. Już spróbowali na Donbasie „ruskiego miru”, który przyniósł tylko ruinę, śmierć i kalectwo, łzy, przesiedleńców, bezdomnych, wdowy i sieroty — niezliczone nieszczęścia. Niech sąsiadom będzie „ruski mir” i „ruski język”, a nam — ukraiński świat i ukraiński język, chroniony nową i sprawiedliwą ustawą!
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
