Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 10strona oryginału ↗

„Tylko przezwyciężając zwątpienie i obojętność, rozwijając świadomość narodową, umacniając w ukraińskim społeczeństwie poczucie godności osobistej i narodowej, naród Ukrainy będzie w stanie pokonać wszelkie trudności i zająć to miejsce we wspólnocie międzynarodowej, na które zasługuje”.5

Слово Просвіти, №51 за 2021 рік

Prawie trzydzieści lat swojego twórczego życia M. Popowycz poświęcił badaniu genezy kultury ukraińskiej, osobistemu znaczeniu jej fundatorów, wśród których pierwszym z pierwszych był Hryhorij Skoworoda. Rozpoczęte w 1972 r. z udziałem filozofa S. Krymskiego i pisarza I. Dracza badania zakończyła wspólna praca pod tytułem „Hryhorij Skoworoda”, a w 2007 r. staraniem M. Popowycza ukazała się drukiem nowa, krytycznie przemyślana praca „Hryhorij Skoworoda: filozofia wolności”. To monograficzne badanie zawierało oryginalne interpretacje historyczno-filozoficzne życia i twórczości genialnego ukraińskiego mistyka religijnego, analizę jego paradoksalnych definicji wolności, treści mądrości religijno-mistycznej, która koreluje z najnowszym (świeckim) określeniem kultury (w jej składnikach ideologicznych i politycznych nieodłącznie od wartości moralności chrześcijańskiej, na przykład wartości miłosierdzia, sprawiedliwości, dialogizmu, przebaczenia itp.). Zachwyt osiągnięciami kultury ukraińskiej doprowadził do szeregu nowych badań filozofa i odpowiednich publikacji, na przykład wydruku fundamentalnej pracy „Zarysy historii kultury ukraińskiej”, która zasłużenie była wznawiana kilkakrotnie. W 2001 r. za to badanie jej autorowi przyznano Nagrodę im. Szewczenki. Pod względem treści tekst książki odzwierciedlił nie prosty, a częściowo dramatyczny rozwój kultury narodu ukraińskiego (od społeczeństwa pierwotnego do pojawienia się fenomenu słowiańszczyzny, a jeszcze później — umocnienia sojuszu narodów słowiańskich, słowiańskiej rodziny językowej i jej historii w granicach współczesnych procesów cywilizacyjnych). Szczególne miejsce poświęcił badaniu skutków specyficznego dialogu ukraińskiej kultury religijnej z kulturą innych narodów cywilizacji Zachodniej i Wschodniej oraz jej wkładowi do skarbca w celu opublikowania, chociaż końcowego wariantu książki filozof za życia tak i nie zobaczył. Przedstawione teksty są różnorodne pod względem gatunkowym (oryginalne eseje filozoficzne, refleksje na tematy filozofii nauki, filozofii kultury, filozofii polityki itp.). Dociekliwy czytelnik za zewnętrzną różnorodnością dostrzeże stanowisko akademika, filozofa, mędrca, który uzasadnia praktyczną celowość i logikę budowania demokratycznie zorientowanej kultury duchowej na Ukrainie. Dzisiaj istnieją wszelkie podstawy, by twierdzić, że spuścizna naukowa M. Popowycza nie ogranicza się jedynie do wyników filozoficznych i kulturoznawczych rozważań czołowego naukowca, dyrektora Instytutu Filozofii NAN Ukrainy. Bez wątpienia najbardziej uderza i waży jego nieustanna działalność społeczno-polityczna, która za każdym razem potwierdzała jego autorytet moralny jako bohatera narodowego Ukrainy. Akademik A. Jermolenko w swoim artykule „Filozofia dyskursu Myrosława Popowycza w kontekście wiodących tendencji współczesnej filozofii” jeszcze raz przypomniał, że „moralność — to kluczowa definicja jego działalności społecznej”. „Ukraina prowadzi swoją wojnę ojczyźnianą. Każdy uczestnik – a my wszyscy, niezależnie od tego, czy tego chcemy, czy nie, jesteśmy jej uczestnikami – jest współautorem tego tragicznego zbiorowego czynu, jakim jest wojna. Każdy z nas ma swoją wojnę, ale każdy z nas na swojej wojnie poczuł wysoki sens słowa „my”. „Nasza wojna jest sprawiedliwa nie tylko dlatego, że jest obronna i że broni naszej ziemi. Rzecz w tej moralnej treści, którą ma od początku. Walczymy o wolność, nasza wojna – to kontynuacja naszego Majdanu”7.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn