Strona · s. 16strona oryginału ↗
Pieśń skowronka Sydora Worobkewycza
Слово Просвіти, №51 за 2021 рік
Ludmyła OSTAFIIWA Nawet dość krytyczny w sądach Iwan Franko nazwał Sydora Worobkewycza „…jednym z pierwszych skowronków nowej wiosny naszego narodowego odrodzenia”, który swoją ofiarną pracą położył głębokie fundamenty pod wysoki rozwój duchowy Ukraińców. A Osyp Makowej w „Ogólnych uwagach o poezji Izydora Worobkewycza” do przygotowanego przez siebie wydania „Utwory Izydora Worobkewycza” pisał: „On może i nie słowik wśród poetów, on może rzeczywiście tylko skowronek, ale pieśń skowronka jest tak miła, a zwłaszcza po tak ciężkiej zimie, po takiej bezbrzeżnej ciemności, w której żyła Bukowina za czasów S. Worobkewycza i J. Fedkowycza”. Wiele było u Sydora Worobkewycza i talentu, i energii, i dobrej woli, i miłości do swojego narodu, któremu służył całe 40 lat. Należy on do tych ludzi, którzy dołożyli maksimum starań, aby język ukraiński, ukraińska pieśń, folklor pozostały na wieki wpisane w historię kraju i rozkwitały z czasem. Na początku wydarzenia w nagraniu zabrzmiał utwór chóralny kompozytora „Nad Prutem w ługu”. Doktor nauk filologicznych, profesor katedry literatury ukraińskiej Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. Mychajła Drahomanowa Tetiana Bykowa przypomniała: „Działalność literacka Sydora Worobkewycza rozpoczęła się w 1863 roku, kiedy w zbiorze „Hałyczanyn” wydrukowano pięć pierwszych wierszy pod wspólnym tytułem „Myśli z Bukowiny”. W 1877 roku wydał pierwszy bukowiński almanach „Ruska chata”. Pisał w językach ukraińskim, niemieckim i rumuńskim. W literackim dorobku pisarza – wiersze, poematy, opowiadania, powieści o charakterze realistycznym i romantycznym. Opracowywał tematy historycznej przeszłości – opowiadanie „Tureccy jeńcy” (1865), poemat „Neczaj” (1868), dramaty „Petro Sahajdaczny”. Najpełniej talent Sydora Worobkewycza przejawił się w wierszach lirycznych. Charakterystycznymi cechami poezji Worobkewycza są melodyjność, bliskość do źródeł folklorystycznych (wiersz „Leci, leci czarny kruk” i in.). Za życia pisarza wydano zbiór wierszy „Nad Prutem” (1901) przy udziale Iwana Franki. Pióru poety należy szereg opowiadań, nowel, szkiców i humoresek („Neron”, „Szabla”, „Kleopatra”, „Iwan Groźny”). Budzi zainteresowanie także twórczość dziennikarska Sydora Worobkewycza. Ten nieprzeciętny człowiek był inicjatorem stworzenia czasopisma „Candela”, jego redaktorem i niezmiennym – aż do samej śmierci – autorem. Prowadził stałą rubrykę „Nauki dla ludu” itd.”. Pracownica naukowa Instytutu Literatury im. T. H. Szewczenki NAN Ukrainy Olha Szubrawśka zaznaczyła: „Postać Sydora Worobkewycza jest znakowa w ukraińskiej historii muzycznej. Dziedzictwo muzyczne jest wielkie pod względem objętości i różnorodne pod względem gatunków. Obejmuje pieśni solowe, duety, kwartety, muzykę do własnych kompozycji muzyczno-dramatycznych oraz sztuk innych autorów. Ważne miejsce zajmuje twórczość wokalno-chóralna Sydora Worobkewycza. Ponad 30 lat kompozytor pracował z różnymi zespołami chóralnymi Bukowiny, które dzięki niemu wzniosły się na wysoki poziom profesjonalny. Napisał około 700 utworów dla chóru. Z nich 200 napisano do własnych tekstów i podpisano pseudonimem Danyło Młaka. Inne zaś napisano do tekstów T. Szewczenki, I. Franki, J. Fedkowycza, M. Szaszkewycza. Sydir Worobkewycz jest jednym z pierwszych ukraińskich kompozytorów, którzy zwrócili się do poezji Wielkiego Kobziarza. Niektóre chóry „W ługu nad Prutem”, „Zagraj mi, Cyganie stary”, „Sine oczy”, dzięki swojej pełnej uczucia melodii, bliskiej pieśniom ludowym, stały się tak popularne, że utraciły autorstwo i uważane są za ludowe”. Poezję Sydora Worobkewycza przenikliwie przeczytała wiodąca aktorka Kijowskiego Młodego Teatru, absolwentka wydziału filologicznego KNU Hałyna Stefanowa. W wykonaniu solistów Narodowej Filharmonii Ukrainy Tetiany Szkolnej i Wołodymyra Polowczyka obecni na wydarzeniu usłyszeli pieśni bukowińskie, które kochał, słuchał, śpiewał Sydir Worobkewycz. Wydarzenie zakończyło się pieśnią „Zagraj mi, Cyganie stary” do słów i muzyki Sydora Worobkewycza, którą podarowała słuchaczom starsza pracownica naukowa muzeum Ludmyła Ostafiiwa. W Narodowym Muzeum Literatury Ukrainy odbyło się wydarzenie literacko-artystyczne „Świeć prawdę, świeć wiarę, miłość i nadzieję…”, poświęcone 185-leciu od dnia urodzin Sydora Worobkewycza – ukraińskiego pisarza, kompozytora, prawosławnego księdza, malarza, działacza społeczno-politycznego, który wniósł ogromny wkład w duchowo-kulturalny rozwój Ukrainy. Bądźmy razem! PRENUMERATA—2 0 2 2 Koszt prenumeraty (z dostawą i kosztami pocztowymi): TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA „PROŚWITA”
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
