Strona · s. 4strona oryginału ↗
Skrzydlaci świętą sprawą. Notatki na marginesie jubileuszowego almanachu literacko-publicystycznego Oddziału Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy „Piwdennyj Buh”
Слово Просвіти, №51 за 2021 рік
Wiktor HRABOWSKI, pisarz, zasłużony działacz sztuki Ukrainy. To doprawdy święta sprawa służyć swojemu narodowi, pięknością myśli i słowa broniąc ogólnoludzkich wartości. Tym bardziej, że i okazja dla kohorty pisarzy Chmielniczyzny do wydania kolejnego almanachu trafiła się nie lada – 30-lecie odzyskania suwerenności Ukrainy i utworzenia Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy, a jednocześnie 590-lecie pierwszej pisemnej wzmianki o rodzimym centrum obwodowym, którym jest sławne miasto naszego słonecznego Podola. Co więcej, w samym Chmielnickim zawiązało się skupisko tak wyrazistych talentów, że dzięki niemu wzmocniło się duchem także proświatowo-twórcze towarzystwo. Nie na darmo energiczny mer miasta Ołeksandr Symczyszyn we wstępie do wydania przyznaje, że władze miejskie z radością przyjęły inicjatywę tutejszego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”, związków twórczych i sieci bibliotecznej dotyczącą przeprowadzenia festiwalu literackiego „Słowo jednoczy!”. Dlaczego by tej radości nie podchwyciły też inne centra obwodowe?! A poza tym władze miejskie Chmielnickiego na wszelkie sposoby wspierają literatów miasta, co roku przeznaczając ponad 200 tys. hrywien na zakup książek lokalnych autorów i tyle samo na wydanie najlepszych rękopisów. Ale to dopiero początek, zaznacza pan O. Symczyszyn. Tym bardziej, że festiwal „Słowo jednoczy!” stał się tradycyjny i określił się jako jedna z wizytówek uroczystości z okazji Dnia Miasta. Iryna SZUMADA, m. Iwano-Frankiwsk. Jak poinformowała „Hałyćka Proświta”, odbyło się roczne podsumowujące posiedzenie Rady Iwano-Frankiwskiego Obwodowego Zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki. Otworzył je przewodniczący obwodowego zjednoczenia Stepan Wołkowecki. Uczestnicy posiedzenia minutą ciszy uczcili pamięć proświatowców, którzy niedawno odeszli w wieczność. Są to nasi dobrzy koledzy i towarzysze: redaktor czasopisma „Hałyćka Proświta” Bohdan Wiwczar; kierownik Kołomyjskiego chóru „Proświta” Roman Chimej; dyrektor „Ukraińskiej Księgarni” i zastępca przewodniczącego obwodowego zjednoczenia „Proświta” Ilja Zahranowski; pisarz i pierwszy przewodniczący Kałuskiej „Proświty” Ihor Hawryluk; członek Zarządu miejskiej „Proświty”, naukowiec Bohdan Sełśkyj; proświatowiec, organizator i wieloletni przewodniczący obwodowego towarzystwa „Memoriał”, pierwszy dyrektor Muzeum Walki Wyzwoleńczej Stepan Kaspruk; proświatowiec, przewodniczący Kijowskiego Krajowego Bractwa OUN–UPA Orest Waskuł; proświatowiec, historyk i krajoznawca z Tłumacza Mychajło Dzeman; jeden z twórców Towarzystwa Języka Ukraińskiego oraz Ruchu, deputowany ludowy pierwszej kadencji, akademik Lubomyr Pyrih; etnograf, muzealnik i historyk Mychajło Pańkiw; proświatowiec, dyrygent ludowej męskiej kapeli chóralnej „Czerwona kałyna” Wołodymyr Zwarun; proświatowiec, starosta chóru „Czerwona kałyna” Taras Kołodij... Wspomnijmy ich modlitwą i dobrym słowem i my. Przed obecnymi z rocznej pracy zdał sprawozdanie szef organizacji obwodowej Stepan Wołkowecki. Mowa była o tym, co udało się zrealizować w tym czasie, jakim planom przeszkodziły ograniczenia kwarantannowe w kraju, jakie organizacja ma trudności, jakie wyzwania czekają na nią i jakie perspektywy otwierają się w roku nadchodzącym. Kierownicy rejonowych „Proświt”, w szczególności przewodniczący Kołomyjskiego Oddziału Rejonowego „Proświty”, przedstawili propozycje do Centralnego kierownictwa „Proświty” i wniesienia zmian do Statutu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki, a także pomyśleć o utworzeniu zjednoczenia w każdej wspólnocie terytorialnej. Przyjemnym zakończeniem posiedzenia Rady stało się wręczenie proświatowskiej nagrody imienia Marijki Pidhirianky tegorocznym laureatom. Zostali nimi w nominacjach: „za działalność proświatową” – przewodnicząca komórki podstawowej „Mołoda Proświta” fizyczno-technicznego liceum-internatu Marija Ostapiuk-Subyczewa oraz przewodnicząca komórki „Proświta” Gimnazjum Werbowieckiego Nadija Pasiczniak; „literatura” – sekretarz prasowa obwodowej „Proświty”, poetka Olha Bojczuk (Bresławska) oraz przewodniczący Chersońskiej obwodowej „Proświty” Ołeh Ołeksiuk; „publicystyka” – członek Zarządu Iwano-Frankiwskiej obwodowej „Proświty” Mykoła Hryniuk. Życiodajna treść almanachu nie rozminęła się z życzeniami swojego mecenasa – od uzdrawiających wersów poezji Pawła Hirnyka i Oksany Raduszynśkiej po „czerstwą prozę” Bronisława Hryszczuka i świętej pamięci Mykoły Maczkiwśkiego, jak i wszystkich innych autorów, jego święty ogień i rozgrzewa, i inspiruje czytelnika. Jeszcze i nakłada na nas wszystkich, Ukraińców, przejmujące poczucie odpowiedzialności za los naszych najlepszych tradycji i przyszłość rodzimej Ukrainy. Wydawałoby się, zupełnie różne tematy legły u podstaw prozatorskich rozmyślań znanych powieściopisarzy Bronisława Hryszczuka i Mykoły Maczkiwśkiego! Jednak i Hryszczukowe, doprawdy dokumentalne opowiadanie „Zagraj mi „Pożegnanie słowianki”, i „Powieść o Losie”, zrodzona z listów do matki, która stała się dla nieboszczyka Maczkiwśkiego „Raną”, by zakończyć się „Jutrzenką w oknie”, jak i w jego twórczym życiorysie, łączy niezgłębiona muzyka duszy, zdolnej cierpieć, kochać i szczerze współczuć. A żadna twórczość nie jest możliwa bez muzyki natchnienia… Płynie święta rzeka – i już nie będzie z nami. Wpatruje się ogień w niebo nie swoje. Z ostatnich ręczników zapomnianymi słowami I martwym, i żywym kukułka kuka. Ta strofa z lirycznej miniatury laureata nagrody Szewczenkowskiej Pawła Hirnyka, która rozpoczyna się zwrotem „Kukułeczko moja…”, jakby akumuluje przebieg wszystkich tych uczuć, które niepokoją poetę w całkiem realnym życiu... Przecież właśnie Natura uczy nas poznawać punkty zwrotne sztuki i historii, jak zapewniał niepowtarzalny Novalis. A czułe serce poety – to tylko membrana, która odbrzmiewa na głos Matki prawie jak „…Na moc nieprzełamaną Twojego ramienia, Co niebo trzyma”. W życiodajnych poezjach Anatolija Nencinśkiego, Rostysława Balemy, Oksany Raduszynśkiej, Witalija Maćka, Oleny Iśkowej-Mykłaszczuk, Mykoły Sawczuka oraz ich młodszych i starszych kolegów – Marii Demianiuk, Lubowi Serdunycz, Neonili Janickiej, Natalii Mazur, Mychajła Cymbaliuka właśnie czuje się tę nieprzełamaną siłę, która nie pozwoli opaść skrzydłom ognistotwórczego zapału. Nowych, do tego wyrazistych osiągnięć nie tylko na niwie poetyckiej oczekujemy i od umiejętnego lidera proświatowskiej kohorty Witalija Michalewśkiego, chociaż póki co kolega wyraźnie skłania się właśnie ku czysto pieśniowej liryce. Utwory znanych pisarzy niecodziennego talentu Wasyla Horbatiuka, Mykoły Sumyszyna, Bohdana Tełenki, które faktycznie wzbogaciły treść almanachu, przyciągają czytelnika szczególną aurą zmian, która, na chwałę wydawców, także jest wystarczająco obecna w jubileuszowym almanachu. Nie skrzywimy duszy, jeśli wyróżnimy wśród nich młodych i wczesnych Wiktorię Buczynśką z bardzo ciekawą nowelą „Obcy” i Nastusię Kryczkowśką z Oksaną Harniuk, chociaż i tym talentom, a jeszcze, być może, Jurijowi Charczence, jak i Darynie Janczuk, trzeba znacznie sumienniej pracować nad językiem nieprzeciętnych pod względem fabuły utworów. Szczególne wrażenie sprawia wybór „Dla dzieci”, przedstawiony przez pisarzy Petra Malisza, Natalię Poliszczuk, Oksanę Raduszynśką i dobrej pamięci Mykołę Kleca. Przy takim liderze, jak mer Chmielnickiego Ołeksandr Symczyszyn, twórcze towarzystwo mogłoby aktywniej wpływać przynajmniej na estetyczne wychowanie dorastającego pokolenia. Bo tylko uświadomione piękno uskrzydli nasze serca i uratuje świat od upadku i moralnego zanieczyszczenia.
MO WUT „Proświta” Mykoła Kardaszczuk oraz członek Ługańskiej „Proświty”, naukowiec Wołodymyr Sabaducha; „sztuka” – kierownik Klubu uzdolnionych dzieci Domu Kultury „Proświta” Rusłana Denega oraz członkini IF MO WUT „Proświta”, kompozytorka Hałyna Terłećka (o laureatach pisaliśmy w nr 46). nawoływali do aktywniejszego angażowania w działalność „Proświty” młodzieży, wojskowych, organizacji patriotycznych, ponieważ jest to główny fundament obrony państwa w trudnym czasie, proponowali także wymianę delegacji i zespołów z obwodami wschodnimi, inicjowanie przez „Proświtę” nowych konkretnych projektów w życiu miasta i regionu. A ponadto biblioteka obwodowej „Proświty” wzbogaciła się o nowe wydania, które podarowali Wasyl Hłahołuk oraz Ołeh Ołeksiuk. w komórkach zainspirowani nowymi pomysłami i zamiarami.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
