Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

NIE ZAWSTYDZIŁ SIĘ „UNIŻONEJ” PROŚBY

Слово Просвіти, №52 за 2004 рік

po jednym takim majątku w każdej guberni. Wywołało to lawinę sprzeciwów tych samych deputowanych chłopskich, podobnie jak liczba 40 dziesięcin na gospodarstwo — mianowicie, jeśli tak dużo dawać, to ziemi nie starczy dla wszystkich... Postanowiono utworzyć parlamentarną komisję z 23 członków, która ma opracować i przedstawić do zatwierdzenia przez Radę projekt ustawy ziemskiej. Praca komisji odbywała się codziennie i bez przerwy od 11 do 24. Omawiano następujące podstawowe zasady: 1) zniesienie prywatnej własności ziemi (aby rozdać wszystkim ziemię, najpierw trzeba ją znacjonalizować u wielkich obszarników, którzy wówczas jeszcze nią władali. — Ju.Ch.); 2) prawo każdego obywatela do ziemi; 3) organy zarządzania ziemią; 4) formy użytkowania; 5) zasady użytkowania; 6) obowiązki państwa w zakresie zapewnienia prawa do ziemi (Zob.: Ukraińska Rada Centralna. Dokumenty i materiały. Tom 2. — Kijów, 1997, — s. 50). I oto wreszcie 18 stycznia 1918 roku przyjęto „Tymczasowe prawo ziemskie, zatwierdzone przez Ukraińską [...] gospodarstwo zwyczajnym dla swojej miejscowości sposobem, miałyby korzyść potrzebną zarówno do zaspokojenia swoich potrzeb konsumpcyjnych, jak i do utrzymania swojego gospodarstwa; ta norma nie powinna przekraczać takiej ilości ziemi, która może być uprawiana własną pracą rodziny lub wspólnoty”. „Za użytkowanie ziemi nie powinno być żadnej opłaty”. „Przekazanie prawa użytkowania działki ziemi jest możliwe tylko za zgodą gromad i komitetów ziemskich”. „Przy zmianie gospodarzy działek ziemi wszystkie urządzone przez poprzedniego gospodarza i niewykorzystane ulepszenia ziemi oraz melioracje są opłacane mu przez nowego gospodarza”. Łącznie 33 pozycje (Ukraińska Rada Centralna. Dokumenty i materiały. T. 2, s. 128–130). Jak widzimy, całkiem przyzwoita ustawa, i w ogółe chłopstwa nie wywołała ona oporu. Inna rzecz, że nie udało się wprowadzić jej w życie — Radzie Centralnej zabrakło na to czasu. Od razu rozpoczęła się interwencja wojskowa bolszewickiej Rosji na Ukrainie, przy wsparciu miejscowych bol[...] karierą służbową. Iluzja, kolejne złudzenie, które zrozumiano na początku lat 30. w kazamatach GPU–NKWD” — stwierdza autor. Nie, ci ludzie, a było ich aż 66, nie dali się skusić ani stanowiskom, ani karierze służbowej, i wiedzieli, na co się narażają. Chodzi o to, że świadomie, na czele z Hruszewskim, wybrali się na Ukrainę nie tylko po to, by zajmować się nauką, ale także z zamiarem, by podziemną pracą osłabić, a w końcu zlikwidować bolszewicką władzę, wrogą ideii narodowej. Świadczą o tym protokoły ich przesłuchań w sprawie „Ukraińskiego Centrum Narodowego”, podróże Hruszewskiego do Charkowa w celu tajnych rozmów z nimi oraz inne czynniki, które szczegółowo przedstawiłem w swojej powieści. „Deklaracja-66” była maskowaniem, reakcją na publikację w Pradze w czasopiśmie „Nowa Ukraina” artykułu Wynnyczenki i Szapowała o tym, że cała ukraińska inteligencja w URSR jest nastawiona antysowiecko i współpracuje z władzą pod presją i nagonką… W. Marocko nazywa Hruszewskiego „genialnym historykiem i mało wyrazistym polit[ykiem]

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn