Strona · s. 3strona oryginału ↗
Ciąg dalszy artykułu «Moralny mandat narodowego prezydenta», s. 1
MORALNY MANDAT NARODOWEGO PREZYDENTA
Слово Просвіти, №52 за 2004 рік
GORĄCY TEMAT Zakończenie. Początek na s. 1 — Takich szerokoformatowych aktów fałszerstw nie będzie, ale będą lokalne, które są określone przez samo uformowanie regionów Ukrainy. Nie przypadkiem używam tego słowa „regiony”, bo ono określa depresyjne strefy Ukrainy. To tam, gdzie było najwięcej przesunięć demograficznych, problemów demograficznych. Mam na myśli Doniecczyznę, Ługańszczyznę, Zaporoże i Mikołajowszczyznę, dokąd było najwięcej przesiedleń, gdzie czynnik ukraiński jest rozmyty. Tam są najbardziej niestabilne i depresyjne strefy, powiedziałbym, moralnie podupadłe. Zaznaczyłbym, że w wymienionych obwodach w czasach radzieckich rzeczywiście formował się nowy typ — „homo sovieticus”. Jest on tam oczywisty i zauważalny: bezkorzenny, nieprzynależny do określonego typu kultury; nie bezkulturowy, a wyobcowany od narodowego. Analogia najjaskrawsza — typy z powieści Płatonowa „Wykop”, wytworzone przez mitologię określonego typu, która absolutnie nie nakładała się na życiowe realia. „Jasna przyszłość” istnieje gdzieś daleko, a w otaczającym życiu — tylko małymi wtrętami w strefy bezduchowości. Jak tam człowiek urządzał siebie, wiemy. To strefy ryzyka życiowego, z nim związana jest działalność zawodowa. I dlatego tam proces bezkorzenności i zdenacjonalizowania wylał się obecnie w jedną formę: „Nieakceptowalne, nie przyjmujemy!”. Nie przyjmują wszystkiego, co narodowe, wszystkiego, co historyczne, wszystkiego, co europejskie. Tam istnieje „swój” standard, oni wspierają „swoje” i „swojego”. Wytworzono mit lokalnego chowu: „oto on, — zbiedniały, wyrósł, zdołał zdobyć władzę i miejsce w życiu. Orientujemy się na niego!”. Na głos jeszcze nikt nie powiedział o tym, że na SZCZERYM SŁOWEM Po raz pierwszy do naszego kraju w roli męża stanu — prezesa zarządu Narodowego Banku Wiktor Andrijowycz zawitał wraz z grupą ukraińskich bankierów wkrótce po objęciu tego wysokiego stanowiska w styczniu 1993 roku. Miał wtedy zaledwie 40 lat, ale wyważenie charakteru, profesjonalizm, nieprzeciętne zdolności analityczne, wysoka kultura stały się decydujące w decyzji Rady Najwyższej w sprawie nominacji Juszczenki. Oczywiście, nie ominął wtedy Wiktor Andrijowycz także Tarasowej Góry, ze szczerym zainteresowaniem oglądając zabytki rezerwatu. Wszyscy dobrze pamiętamy, jaki to był ekonomicznie trudny czas. Nawet emeryci i studenci stawali się „milionerami”, a wywołane hiperinflacją problemy społeczno-ekonomiczne wyłaziły ze wszystkich szczelin i wydawało się, że nie będzie im końca. Muzeum Szewczenki, które także cierpiało z powodu braku pieniędzy i biedy, przy udziale Juszczenki otrzymało wtedy miliard kupono-karbowańców na uzupełnienie ekspozycji muzealnej — zakup obrazów światowej sławy artysty Iwana Marczuka, którymi właśnie zilustrowano nowy „Kobziarz” Tarasa Szewczenki. Właśnie na tej książce zostawił swój autograf: „Z nadzieją i nowymi oczekiwaniami na odrodzenie świętości Szewczenki. W. Juszczenko”, mając na myśli odrodzenie nie tylko memoriału poety, ale i największej świętości Szewczenki — Ukrainy. W maju 1999 roku, podczas Międzynarodowego święta literacko-artystycznego „W rodzinie wolnej, nowej…”, które wtedy odbywało się na Czerkaszyźnie, liczni kaniowianie i goście ze wszystkich regionów Ukrainy oraz zagranicy przyjaźnie i szczerze witali Wiktora Juszczenkę jako narodowego ulubieńca i ojca nowej ukraińskiej hrywny, lidera, który gwałtownie rósł na oczach współczesnych i korzystnie wyróżniał się od ówczesnych sterników Ukrainy jeszcze komunistycznego chowu. Kaniów nieustannie wzywał do siebie Wiktora Juszczenkę, wabił jako Ukraińca i patriotę, człowieka, który nie myśli
Na Wschodzie wytworzyła się własna, regionalna mitologia. I oto dlaczego tak zaciekle bronią dziś Janukowycza mieszkańcy Doniecka. To jak amerykański filmowy mit „o swoim, prostym, ale silnym chłopaku”. — „Żelazny gospodarz” — tak, zdaje się, nazwała Hanna Herman-Steciw W. Janukowycza. Ale ten wizerunek jest obecnie przekształcony: wczoraj Janukowycz nie był już żelazny, choć nazywał siebie opozycjonistą, ale z natchnieniem grał „ojca narodu”… — Najbardziej nieudana rola ze wszystkich mu narzuconych! Pierwsza — była od rosyjskich politologów, obecna — od krajowych. I cała ta politotechnologia gra na wizerunek wczorajszy, radziecki. Pamiętacie, — i w literaturze, i w kinie, — „silny mężczyzna”: gospodarz, sekretarz komitetu obwodowego, czerwony dyrektor itd. To wszystko — stereotypy minionej epoki i dziś one nie działają. Demokratyczne zasady i europejskie wzorce go zrujnowały, więc wszystko to, co proponował ideologicznie Janukowycz — to wczorajszy dzień. Wielu było u nas premierów, byłych kierowników regionów — Pustowojtenko, Łazarenko, Janukowycz. Oni, kierując rządem, pozostawali regionalnymi liderami, bo nie mogli być ogólnonarodowymi gospodarzami, nawet „żelaznymi”. Byli i pozostawali regionalnymi liderami, dlatego wiązali własny biznes z regionalnym, własne interesy — z interesami regionalnymi. Z takimi zasadami Janukowycz przyszedł do ogólnonarodowej polityki, do gospodarki i zarządzania. Nic dziwnego, że ściągał do Kijowa swój własny zespół — od kucharki, kierowcy i sekretarza, całą swoją infrastrukturę. To — sowieckie zasady, zasady lidera i jego zespołu z prowincji. — Obecnie parlament rozpatruje budżet na 2005 rok, który ma rozwiązać problemy stworzone przez W. Janukowycza. Przecież nie jest tajemnicą, że tysiące głosowały za dodatkiem do emerytury… — To była polityczna łapówka! Nadużywając budżetu, urzędnicy zrujnowali jego strukturę. Juszczence i sformowanemu przez niego rządowi przypadnie w spadku bardzo wiele problemów, które stworzył Janukowycz w płaszczyźnie socjalnej. Bo to nie były wyliczenia, nie wykorzystanie wzrostu PKB, który jest fikcją. Budżet to zawsze rzeczywistość, — mamy to, co zarobiliśmy, a jeśli nie ma, to skąd brać? To poważny sprawdzian dla budżetu w tym roku i w przyszłym. I właśnie o tym wczoraj powiedział Wiktor Andrijowycz, — ile niedobrano, ile niedodano! Ale Juszczenko będzie te dodatki płacił, wychodząc z ogólnonarodowych interesów, budując nowy budżet, przezwyciężając syndrom janukowszczyzny, która rozchwiała gospodarkę. Na stabilizację budżetu potrzeba będzie z pół roku, i dlatego cyfra 11 miliardów długów, które zrobił Janukowycz, jest realna, ona odbije się też na przyszłym budżecie. Juszczenko wczoraj właśnie nakreślił te problemy bardzo wyraźnie. Jeśli przyrost wynosi 12 procent, a do budżetu trafiają dwa procent, w jakim „cieniu” pieniądze pracują? Sprostowanie: te dziesięć procent obsługuje owe kilka rodzin, które ukrywają swoje realne dochody przed urzędem skarbowym. Wyprowadzić je z cienia, żeby środki pracowały na państwo, na potrzeby socjalne, — to zadanie Wiktora Juszczenki. — Teraz dużo mówi się o rozłamie Ukrainy, o separatystycznych nastrojach gubernatorów, którzy zamachnęli się na jedność państwa… — Moja opinia w żaden sposób nie różni się od opinii wyrażonych przez lidera narodu oraz wielu polityków i politologów. To — moskiewski atut, schematy opracowane przez ich politologów, ale za późno je wdrażać w nasze życie. Spóźnili się o dziesięć lat, — przyjęliśmy Konstytucję w 1996 roku, a więc zabezpieczyliśmy się przed separatyzmem i regionalizmem, przed wieloma procesami, które przed przyjęciem Ustawy Zasadniczej mogły zagrażać Ukrainie. Teraz mamy wszystkie konstytucyjne struktury, które powinny zapewnić integralność państwa, — zaczynając od Prezydenta, a kończąc na strukturach siłowych: SBU, wojsku itd. Tak więc ta „straszak” jest dziś wirtualny. Kto pójdzie za Kusznariowem? Kto chce położyć swoją głowę za Janukowycza? Chyba że zombie… U nas brakuje czynnika etnicznego, — tak by rzec, podstawy separatyzmu. Ukraina — jest unitarna, jest to zapisane w Konstytucji. Jeśli mowa o Rosjanach, to są oni rozsiani wszędzie, nie mogą pretendować do odrębnego terytorium. Nie mamy różnoetnicznych pasów, mamy różnojęzyczne. — A jak Panu podoba się odnowienie Janukowycza, robi wrażenie? — Tak, pojawił się z nową fryzurą, z nowymi intonacjami, — taki sobie puszysty i delikatny Janukowycz, z krzyżykiem i ikonką… To wszystko — dość niezdarna praca tych politologów, którzy chcieli go zmienić i przytłumili nawet to, co kogoś przyciągało w Wiktorze Fedorowyczu: jego naturę i rodowód takiego sobie silnego górnika, który demonstrował: „Ja jestem taki i nikogo się nie boję!” — Wygląda na to, że jego zespół zaczął flirtować z inteligencją i z Ukraińcami… — Zaczęli rozumieć, co spowodowało Pomarańczową Rewolucję. Te czynniki: socjalne, polityczne i narodowe, które były odrzucane przez władzę, bo byliśmy upokorzeni w swoim państwie za czasów Kuczmy. Na Ukrainie panowały erzace kultury; czuliśmy się prowincjonalnie, tutaj spławiano cały odpad z Rosji. I to wylało się w protest: ja — jestem Ukraińcem, ja — jestem Obywatelem, ja — jestem Europejczykiem! Chcę żyć według uczciwych porządków i zasad, być pełnowartościowym obywatelem XXI wieku. Postawiliśmy kreskę pod przeszłością, — teraz trzeba sformalizować te rzeczy. Poprzez wybory, poprzez inaugurację, poprzez formowanie nowego rządu. I chciałbym, żeby u nas nie powstawały wątpliwości co do tego, że tak właśnie będzie. Trzeba odnawiać cały narodowy organizm władzy. To taki wielki układ nerwowy, który potrzebuje absolutnie nowych obiegów krwi, aby zaczął funkcjonować pełnowartościowo. Kiedy tak będzie, powiemy, że postawiliśmy ostateczną kreskę pod poradzieckim okresem i zaczynamy żyć na Ukrainie europejskiej. — Jest Pan pewien, że W. Juszczenko zwycięży? — Tak, bo zdobył mandat moralnego zaufania od własnego narodu.
spowodowało obniżkę cen chleba do 1 hrywny oraz wzrost hodowli zwierząt i, w konsekwencji, spadek cen — słoniny do 3—4 hrywien oraz mięsa do 10 hrywien. Wszyscy przekonali się, że z ukraińskimi czarnoziemami można żyć nie w głodzie, lecz zamożnie i stabilnie, jeśli stale i fachowo dba się o ziemię i ludzi. Jednak tym razem zasiali jedni, a plony przyszło zbierać innym. W kwietniu 2001 roku prezydencka większość i komuniści wysłali rząd Juszczenki na wymuszoną dymisję. Wtedy powiedział on na odchodnym: “Ja i moi koledzy opuszczamy Gabinet Ministrów przez główne wejście i jeszcze wrócimy. Rząd odchodzi, pozostawiając po sobie dobre uczynki i dając nowy impuls rozwojowi gospodarki”. Nasz kraj spotkał się z Wiktorem Juszczenką następnym razem już w czerwcu 2002 roku, podczas drugiej tury wyborów do Rady Najwyższej. W bieżącym roku, 22 maja, Wiktor Andrijowycz ponownie przyjechał do Kaniowa z żoną Kateryną i trojgiem ich dzieci. Najmłodszy z Juszczenków — Taras — miał wtedy zaledwie 3 miesiące. Wizyty na Tarasowej Górze stały się dla Wiktora Juszczenki życiowym drogowskazem, który wyznacza sens służby swojemu narodowi. Całym sercem Kaniowszczyzna przyjęła program Wiktora Juszczenki, oddając na niego 74% swoich głosów — niemal jednogłośnie, jak nigdy dotąd na nikogo nie głosowała. A podczas Pomarańczowej Rewolucji setki ludzi z Kaniowszczyzny — młodzież i osoby starsze — poświęcając swój wolny czas, dobrobyt, ryzykując zdrowiem, byli przez te wszystkie 17 dni na Majdanie Niepodległości w Kijowie, wywalczając swoje prawo do wolnego wyboru niezależnie od poglądów politycznych czy religijnych. I w śnieżny dzień 24 listopada liczni kaniowianie, którzy zebrali się na wiecu protestacyjnym przeciwko fałszerstwom wyborczym, zanieśli na grób Tarasa Szewczenki kosz kwiatów z pomarańczową wstążką “Juszczenko — Tak!” oraz pomodlili się na grobie Ojca narodu za Ukrainę i jej Prezydenta. Ihor LICHOWYJ
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
