Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

PIERWOPROKOPNICY WIELKICH SPRAW

Слово Просвіти, №52 за 2007 рік

Występuje przewodniczący obwodowej „Proświty” Mykoła Fedoryszyn: ukraińskojęzyczna książka — „Ewangelia Peresopnicka”, i pierwsza wyższa uczelnia — słowiańsko-grecko-łacińska Akademia Ostrogska z drukarnią, i pierwszy pełny tekst „Biblii”, i pierwsza „Gramatyka słoweńska”, i pierwsza Kronika Ostrogska w języku ukraińskim, i pierwszy autorski ukraińskojęzyczny wiersz Iwana Żurawnyckiego z Tesługowa. Tutaj także nieśmiertelna sława bohaterów bitwy pod Beresteczkiem i nie mniej heroiczna dziesięcioletnia walka Ukraińskiej Powstańczej Armii z niemieckimi okupantami i bolszewickimi katami. To najbardziej wymowne podsumowanie twórczej działalności wielu pokoleń prośwician. Mykoła NESTERCZUK, zastępca przewodniczącego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Zdjęcie Witalija MOROZA. Odbyły się uroczystości poświęcone 90-leciu utworzenia Towarzystwa „Proświta” na Rówieńszczyźnie. Na święto w pomieszczeniu Rówieńskiego Państwowego Teatru Muzyczno-Dramatycznego przybyły delegacje prośwician ze wszystkich zjednoczeń „Proświty” w obwodzie. Wśród nich siwowłosi weterani ruchu proświciańskiego i wspaniała młodzież. W foyer teatru została rozwinięta wystawa fotograficzna o ważnych wydarzeniach z działalności Rówieńskiej „Proświty” oraz wystawa wydawnictw książkowych. Teatr rozkwitł ciepłymi uśmiechami przyjaciół, szczerością spotkania pobratymców-prośwician. W uroczystościach wzięli udział kierownicy władz obwodowych i miejskich, przedstawiciele organizacji społecznych o kierunku narodowo-demokratycznym oraz duchowieństwo. Święto otworzył przewodniczący Rówieńskiej Obwodowej „Proświty” Mykoła Fedoryszyn. W szczególności podkreślił, że wśród ukraińskich ziem Rówieńszczyzna zajmowała bodaj najważniejsze miejsce w sprawie budownictwa państwowego i kulturalnego. Przecież w aktywach regionu są dziesiątki spraw oznaczonych słowem „pierwszy”. W Równem w 1988 roku utworzono pierwszą na Ukrainie komórkę Towarzystwa Języka Ukraińskiego przy zjednoczeniu produkcyjnym „Azot”, której przewodniczącym został przyszły deputowany ludowy Ukrainy Wasyl Czerwonij. To właśnie proświcianie jako pierwsi wystąpili w obronie języka ukraińskiego jako państwowego, zainicjowali ustawę „O językach”. Z Rówieńszczyzny napływało najwięcej propozycji i uzupełnień do niej. Znaczący wkład w dalszy rozwój oświaty i nauki wniósł profesor Borys Stepanyszyn — pierwszy przewodniczący Towarzystwa. Napisał około tuzina podręczników dla szkół i uczelni wyższych, które odpowiadają poziomowi współczesnej historiografii europejskiej i teorii kultury. Ważną rolę w wychowaniu patriotyzmu, poczucia dumy z rodzinnego kraju odgrywają świętości kulturalne w Peresopnicy w rejonie rówieńskim, coroczne obwodowe święto duchowości i kultury przy pomniku ukraińskiej pierwoksięgi „Ewangelia Peresopnicka” oraz w Dermaniu w rejonie zdołbunowskim — święto Światłych w muzeum Ułasa Samczuka, a od niedawna — także w muzeum Borysa Tena; Święto sławy kozackiej w Plaszewie w rejonie radziwiłłowskim, Reduta Kozacka w rejonie dubieńskim; Memoriał UPA w Hutwinie w rejonie kostopolskim. Swoją sztukę zaprezentowały zespoły proświciańskie. Uroczyste zebranie ciepło powitał i pobłogosławił metropolita rówieński i ostrogski Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego Jewsewij. Najwyższymi nagrodami Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki — medalem „Budowniczy Ukrainy” nagrodzono pisarza, członka zarządu obwodowego, zasłużonego dziennikarza Ukrainy Jewhena Szmorhuna; weterankę ruchu proświciańskiego na Rówieńszczyźnie, członkinię zarządu Rówieńskiego Zjednoczenia Miejskiego Jewheniję Hładunową-Borejko; przewodniczącą Rówieńskiego Zjednoczenia Miejskiego, zastępcę naczelnika Zarządu Oświaty Rówieńskiego Komitetu Wykonawczego Katerynę Syczyk. Kohortę orędowników ruchu narodowo-oświatowego na Rówieńszczyźnie wyróżniono dyplomami honorowymi i podziękowaniami Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, a także dyplomami zjednoczenia obwodowego. Uczestników świątecznego zebrania od władz obwodu rówieńskiego powitał i wręczył nagrody p.o. przewodniczącego Rówieńskiej Obwodowej Administracji Państwowej Stepan Pawluk. Praca Rówieńskiej „Proświty” przynosi swoje rezultaty. W mieście jeden z placów nosi imię „Proświty”, zasadzono park o tej samej nazwie, ustawiono pomniki Symona Petlury, Kłyma Sawura, poległym za Ukrainę. Za najważniejsze osiągnięcie proświcianie uważają to, że w systemie oświaty miasta nie ma ani jednej klasy z rosyjskim językiem nauczania. W wystąpieniach prośwician brzmiała głęboka troska z powodu braku państwowej narodowej polityki językowo-kulturowej. Niszczony jest świat duchowy Ukraińców, prawa moralne, system zwyczajów i tradycji. „Proświta” ma bardzo dużo pracy: nieść swojemu narodowi Światło i Prawdę. Proświcianie przy pomniku T. Szewczenki. Na pierwszym planie — S. Wasylczuk, M. Nesterczuk, M. Fedoryszyn

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn