Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

Skarby duchowe

Слово Просвіти, №52 за 2007 рік

Petro Budycz W tym roku mija 125 lat od urodzin I. Ohijenki i 63 lata od śmierci A. Szeptyckiego, wybitnych ukraińskich teologów, myślicieli, oświeciciela i działaczy społeczno-politycznych. Zarówno Ohijenko, jak i Szeptycki wiele zrobili dla ochrony i rozwoju ukraińskiej duchowości. Obaj dbali o podnoszenie świadomości narodowej ukraińskiego ludu. Nawiązali między sobą bliskie kontakty, wspierali się wzajemnie. Kiedy Ohijenko znalazł się w trudnej sytuacji, Szeptycki udzielał mu pomocy materialnej. Łączyła ich bezgraniczna miłość do Ukrainy. Iwan Ohijenko jako minister oświaty, a następnie minister wyznań (1918–1922) doprowadził do otwarcia Kamieniecko-Podolskiego Uniwersytetu Ukraińskiego, którego był rektorem, a także był współtwórcą w 1918 r. Ukraińskiej Akademii Nauk. W całej Ukrainie zaczęły działać kursy ukrainoznawstwa. Ohijenko uważał, że jednym ze strategicznych błędów Centralnej Rady było to, że dążyła do budowania Państwa Ukraińskiego bez pomocy Kościoła. Ostrzegał ukraińską wspólnotę, by „strzegła się poczucia niższości. Jest to niezwykle szkodliwe uczucie, które niszczy uczucia narodowe, a w końcu prowadzi do wynarodowienia”. Ohijenko, podobnie jak Szeptycki, troszczył się o szkoły, oświatę, kulturę, ukraińskie wydawnictwa i inne sprawy. Wprowadzał język ukraiński do zakładów edukacyjnych i do wszystkich sfer życia, stwierdzając: „Język ukraiński to odrębny język w rodzinie języków słowiańskich. Język literacko wypracowany, soborny dla wszystkich ziem”. Zarówno Ohijenko, jak i Szeptycki potępiali ludzi, którzy nie służą swojemu narodowi. Działalność oświatowa Szeptyckiego, podobnie jak Ohijenki, była ukierunkowana na podnoszenie moralności i duchowości narodu. Prowadził skromne życie zakonne, a dochody przeznaczał na potrzeby ludu. Założył muzeum kościelne, które z czasem stało się Ukraińskim Muzeum Narodowym. Metropolita A. Szeptycki pouczał duchownych, jak Kościół powinien wychowywać chrześcijańskie cnoty: „…chrześcijańskie Kościoły na Ukrainie mają spełnić zadanie: dać ukraińskiemu narodowi jedność, muszą wyzbyć się ducha rozłamu i nienawiści, który sprawia, że Ukrainiec Ukraińcowi jest wrogiem. Wszyscy, ilu nas jest, musimy zrobić wszystko, co możemy, aby się pojednać i w sobie samych pokonać rozłam i wrogość wobec braci”. Szeptycki wysunął koncepcję jednej ukraińskiej Cerkwi, ostro protestował przeciwko niszczeniu przez polski rząd cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie, Podlasiu i Wołyniu. Uważał, że moskalofilstwo jest głęboką raną na ciele narodu ukraińskiego, wywołuje niezgodę, dezintegruje wspólnotę ukraińską, działa na korzyść obcych. Niezwykle znamienne jest dzieło A. Szeptyckiego „Jak budować Rodzinny Dom”. Metropolita przeczuwał, że nadejdzie dzień wolności narodu ukraińskiego. I nadszedł, choć Ukraina w latach niepodległości tak i nie stała się ukraińska. Ale stanie się ukraińska dzięki mądrym i oddanym przywódcom, godnie zostaną uczczeni nasi prawdziwi bohaterowie. W testamencie-drogowskazie „Jak budować Rodzinny Dom” Szeptycki wskazuje, że za pomocą Ewangelii Cerkiew zaszczepia w duszach ludzi poczucie sprawiedliwości, oszczędność, moralność, pracowitość i inne cnoty. Cerkiew odgrywa bardzo ważną rolę także w budowie państwa. Pisze: „Jasne jak na dłoni, że Rodzinny Dom nie powstanie, jeśli ukraińscy samostijnicy nie zdołają, mimo wszystkich różnic, które ich dzielą, zaprowadzić między sobą największej jedności. Do jedności we wszystkich kierunkach, a zatem do jedności religijnej”. Bez takiej jedności nie zdołamy zbudować silnego i bogatego Państwa Ukraińskiego.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn