Strona · s. 6strona oryginału ↗
POSTACIE
Слово Просвіти, №52 за 2008 рік
Nadia KYRIAN Niedawno w Narodowej Filharmonii Ukrainy odbył się wieczór twórczy Jewhena Swerstiuka „Na święcie nadziei”. Sala witała jubilata na stojąco, z wielkim szacunkiem — wszak jest on, bez przesady, „sumieniem narodu”. Ponad pół wieku wyznaczał moralne drogowskazy. Obrońca praw człowieka Wasyl Owsijenko pisze o jego roli w latach 1960—1970: „Dla mnie, wczorajszego studenta, początkującego nauczyciela, Wasyl Stus był jednym z niemal niebian poziomu Iwana Switłycznego, Iwana Dziuby, Jewhena Swerstiuka, Wiaczesława Czornowoła, Wałentyna Moroza, Łewka Łukjanenki, Mychajła Horynia, Iwana Kandyby”. Jewhen Ołeksandrowycz podzielił się radosną nowiną — rodacy niedawno uznali go za honorowego obywatela Wołynia. „80 lat temu — rozpoczął — w wołyńskiej wsi Silce powiatu horochowskiego, w chłopskiej rodzinie, gdzie było już czworo dzieci, urodził się chłopiec. Warunki mieszkaniowe — niemal jak w znanej zagadce: „bez okien, bez drzwi, pełna chata ludzi”. I nie było problemów. Problemy pojawiły się później”. Łesia Matwijczuk, Mykoła Kosycki, Wasyl Owsijenko oraz sam autor czytali wiersze Jewhena Swerstiuka, laureatki nagrody im. W. Stusa Ołena Hołub oraz Olha Stupak wykonywały jego poezje śpiewane: Przewracam żółte strony, Jak późna jesień liście opadłe… Przewróćmy i my strony życia Jewhena. Wtedy tak bywało: starsi mieli gospodarować, a najmłodszy powinien iść się uczyć. Było w tym coś świątecznego: „Czekanie na święto, pragnienie ożywiania, chronienia i tworzenia święta wyznacza mój styl życia. W dżungli uniwersyteckiej filozofii z trzeciej ręki, w labiryncie codziennej rutyny wyrabiał się religijny indyferentyzm. I dopiero w więziennej celi naprzeciw św. Zofii ostatecznie się obudziłem i zrozumiałem, że dusza tęskni do Wiecznego Nieba. Chylę czoło przed pamięcią moich niepiśmiennych rodziców: od dzieciństwa sięgałem po książkę, gdzie było „o Bogu”, nieprzyzwoitością była książka przeciw Bogu. Tylko że nie było łatwo to Nina HNATIUK W przedmowie do książki epistolarnej Iwana Switłycznego znana literaturoznawczyni, laureatka Narodowej Nagrody Ukrainy imienia Tarasa Szewczenki Mychajłyna Kociubynśka tak napisała o tej wyrazistej osobowości, wyjątkowych cechach jego charakteru: „Umiejętność stanięcia ponad okolicznościami. Wierność prawdziwym, nieprzemijającym wartościom duchowym”. Listy dla Iwana Switłycznego, więźnia sumienia, były „duchowym oparciem i ochronnym pancerzem, narzędziem twórczej realizacji i życiodajnego komunikowania się duchowo pokrewnych ludzi”. I choć jak bardzo gnębiła go obczyzna, oderwanie od rodzinnej ziemi, języka, kultury, te listy są niezwykle jasne, przesiąknięte humorem, niepodrobioną szczerością i wiarą w tę sprawę, której oddano życie. „Cierpiętnikiem nie czułem się nigdy, i w podsycaniu strachów jest coś fałszywego”. Nawet w warunkach obozu, zesłania Iwan Switłyczny intensywnie pracował, dużo czytał. W jego listach — dziesiątki imion wybitnych filozofów, pisarzy różnych epok. Przebywając na zesłaniu, zamawia u żony i przyjaciół słowniki, klasykę, utwory współczesnych pisarzy. Krąg jego zainteresowań jest ogromny: W. Faulkner, T. Mann, A. Błok, M. Montaigne, M. Proust, A. Achmatowa, A. Płatonow, I. Żyłen
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
