Strona · s. 8strona oryginału ↗
KRONIKI «PROŚWITY»
Слово Просвіти, №52 за 2008 рік
Ołeksij ROWENKO, nauczyciel-emeryt, wieś Horocholina, rejon bohorodczański, obwód iwanofrankiwski. Na trasie Iwano-Frankiwsk — Worochta, na lewym brzegu rzeki Bystrzycy Nadwórniańskiej, na prawo od Cucyłowa w rejonie nadwórniańskim, rozłożyła się podgórska wieś. To Hrabowiec w rejonie bohorodczańskim. Według danych z wykopalisk, które prowadził w latach 1934—1936 profesor Jarosław Pasternak, okolice Hrabowca były zasiedlone już 1500 lat temu. Świadczą o tym odkryte przez doktora Pasternaka karpackie kurhany i groby z IV—V w. Profesor twierdzi, że te groby to pierwsze słowiańskie pochówki na ziemiach zachodnioukraińskich. O bogatej historii Hrabowca świadczą pozostałości dwóch grodzisk: jednego z czasów książęcych, a drugiego — kozackich, a także monety z IX—XI w., znalezione przez miejscowego wieśniaka. W literaturze historycznej pierwsza pisemna wzmianka o Hrabowcu datowana jest na 1451 rok. W 1650 roku mieszkańcy wsi brali udział w walce z polską szlachtą. Prawdopodobnie wieś założyli ukraińscy szlachcice. Zbudowali oni cerkiew, którą nazywano „szlachecką”. Później wzniesiono drugą cerkiew, którą nazywano „chłopską”. Nabożeństwa odprawiano naprzemiennie — w jedną niedzielę w jednej cerkwi, a w następną — w drugiej. We wsi ilościowo przeważali chłopi o szlacheckich nazwiskach (Hrabowieccy, Jasińscy, Holińscy itd.). Ludzie ci to potomkowie rodów, które nie wyrzekły się ojczystej ziemi, rozproszyli się wśród ludu. W Hrabowcu był kiedyś klasztor, w którym mieszkał założyciel Skitu Maniawskiego, Hiob Kiahnycki, bywał jako jego gość ukraiński kaznodzieja i polemista Iwan Wyszeński. Zachowała się nazwa jednego ze wzgórz za wsią — Czernecze oraz twierdzenia miejscowych mieszkańców, że czereśnie, które rosną w lesie za wsią, to pozostałości dawnych ogrodów klasztornych. W 1873 roku w Hrabowcu urodził się ukraiński uczony, profesor Uniwersytetu Lwowskiego Karl Hadaczek — badacz pradawnej kultury Podola i Opola. Za czasów Polski ukraińska społeczność wsi doświadczyła ucisku narodowego i społecznego. Zaczynało się wszystko od spolszczania nazwisk, na przykład Hrabowiecki przekręcano na Hrabowiecki, Jasiński na Jasiński. Ale to nie pomogło zmienić Ukraińca w Polaka. Dobrze znane z tamtych czasów są prześladowania ukraińskich księży, którzy prowadzili księgi metrykalne w języku ukraińskim. Tak oto proboszcza Hrabowca, ks. Wołodymyra Łuczkiwa, za odmowę prowadzenia tych ksiąg w języku polskim skazano na kilka lat więzienia. Od kary uratowała go wojna. Żeński skład kółka teatralnego. Kółko teatralne «Proświty». 1927 r.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
