Strona · s. 5strona oryginału ↗
WOŁODYMYR SZOŁKOSZYTNYJ: „DOTRZEĆ DO KAŻDEJ KOMÓRKI KRWI”
Слово Просвіти, №52 за 2010 рік
Rozmawiała Natalia ANTONIUK
— Wołodymyrze Fiodorowiczu, zajmuje się Pan polityką, literaturą, działalnością społeczną. Co jest dla Pana najważniejsze? — Osobowość musi być wszechstronna. Jeśli Bóg obdarzył człowieka w czymś jednym, to dał mu jeszcze jakieś talenty. Całe życie uprawiałem sport — jestem trzykrotnym mistrzem Ukrainy w lekkiej atletyce wśród weteranów. Jestem przekonany, że gdybym teraz pojechał na mistrzostwa (a nie byłem na nich obecny od kilku lat), to w swojej kategorii wiekowej zwyciężyłbym lub byłbym w gronie medalistów. Być może gdzieś to nawet szkodzi, że interesuję się wszystkim: polityką, literaturą, nauką, sportem i wszystkim innym. Jednak kiedy daje się pierwszeństwo czemuś jednemu, to ogranicza, a chce się wypróbować swoje siły. Ciekawie jest żyć — żyć pełnokrwistym życiem. Polityką zajmuję się z przymusu, bo bez nas, romantyków, nie byłoby niepodległego państwa ukraińskiego. Gdyby do Rady Najwyższej w 1991 roku nie przyszło 18 pisarzy, dla których Ukraina jest sensem życia, kwestia niepodległości Ukrainy odłożyłaby się na długo. „Boże, jeśli jesteś, serce weź moje, daj Ukrainie, daj, daj Ukrainie wolność” — to słowa z mojej piosenki „Daj Ukrainie wolność”, która codziennie brzmiała w radiu i telewizji przed referendum. Pamiętam, że po nim podchodzili do mnie nawet ludzie z obcego obozu, z większości, i mówili: „10% w referendum — to twoje, za tę piosenkę”. Wkład, jaki w rozwój Ukrainy wnieśli Pawło Mowczan, Wołodymyr Jaworiwski, Roman Iwanyczuk, Roman Łubkiwski, Mychajło Kosiw, jest po prostu nieoceniony. W polityce nie można być długo, jeśli nie idzie się na kompromisy z własnym sumieniem. To jednoznaczne. Albo pozostawaj sobą, a wtedy agresywne środowisko wypchnie cię z polityki, albo idź na kompromisy. Przy czym: robisz maksimum — wszystko, co możesz dla Ukrainy, być może nawet więcej, niż kiedy nie jesteś w polityce, ale gdzieś — z jakiegoś powodu — kiedyś ustąpiłeś ze swoich zasad, i koniec. Mnie Bóg przed tym uchronił, nie ustąpiłem z zasad i nie jest to pycha, a wierność własnym przekonaniom. To, że moje wykształcenie składa się z kierunków przyrodniczych, technicznych, literackich i politologicznych, czyni moją pracę literacką ciekawszą. Jeśli piszę o energetyce jądrowej — piszę jako specjalista od energetyki jądrowej. Jako geolog — według moich wierszy pejzażowych można prowadzić prace terenowe. W mojej powieści „Migotanie znikań” jest rozdział „Tajga”, w którym w formie artystycznej wyłożona jest cała metodyka prac terenowych. Jeśli piszę o filozoficznych wizjach świata, to mój bohater myśli kategoriami filozoficznymi. Najważniejsze, kim chciałbym pozostać — osobowością, która nazywa się Wołodymyr Szołkoszytnyj. Polityka przeminie, a to, co napisałem, daj Boże, pozostanie. — Jaki powinien być bohater naszych czasów? — Powinien odpowiadać wyzwaniom tego czasu. Moim zdaniem bohater naszych czasów to człowiek patriotyczny, bezkompromisowy wobec wartości narodowych. Są wartości i są interesy. Niestety, dzisiaj ci, którzy tworzą politykę, w tym ludzie patriotyczni — nie na pokaz — zamienili wartości na interesy. Myślą: „Cichaczem się urządzę. Coś tam dla siebie uszczknę, ale i dla Ukrainy zrobię”. Tak nie można. Bohater naszych czasów to ten, kto ma jasną i wyraźną skalę priorytetów: wartości ogólnonarodowe, wartości korporacyjne i wartości osobiste. Właśnie w takiej kolejności. Jeśli wszyscy będziemy tak postępować, to wszystkim będzie dobrze. W Biblii napisano: nie gromadź skarbów, bo gdzie skarb twój, tam i serce twoje. Bohater naszych czasów to Ukrainiec na Ukrainie. Człowiek świadomy narodowo, ale jednocześnie człowiek — obywatel Wszechświata. Tylko będąc głęboko narodowym, można szanować dorobek innych kultur. Bo jeśli nie kochasz swojego, to jak możesz cenić cudze? Bohater naszych czasów to człowiek gotowy ofiarnie służyć własnemu narodowi. To człowiek, który ma wysokie duchowe marzenie, pieniądze dla którego nigdy nie są celem, a jedynie środkiem do osiągnięcia celu. Bohater naszych czasów to człowiek zarówno oddany, jak i wierny przyjaźni. Stosunek do przyjaciół to papierek lakmusowy. Jeśli człowiek dla przyjaciela, ukochanej osoby nie jest zdolny do poświęcenia, nigdy nie będzie dla mnie bohaterem. Bo w każdej trudnej sytuacji taki człowiek zawsze sprzeda, zdradzi, dla niego nie istnieją wartości. I samo słowo „bohater” — męstwo, odwaga, gotowość do czynu. Mnie, jako siwego Ukraińca, jako człowieka, który zajmował się wychowaniem narodowo-patriotycznym, szokują dane sondaży, kiedy na pytanie: „Czy jesteście gotowi z bronią w ręku bronić suwerenności, integralności terytorialnej Ukrainy?” ponad 50% odpowiada „nie”. Jestem gotowy bronić swojego państwa i chcę być głęboko przekonany, że połowa ze stu powołanych do armii nie będzie strzelać mi w plecy. Kiedyś pisarz Pawło Wowcz napisał: „A wy spróbujcie żyć wśród tej cielęciny ponurych też-Ukraińców w podziemiu marzeń i nadziei”. Ludzie, którym wstrętne jest wszystko, co ukraińskie, szczęścia Ukrainie nie przyniosą. Bohater naszych czasów to człowiek, który żyje tak, aby każdy obcokrajowiec, spojrzawszy na niego, powiedział: „Ukraińcy — to jest super!”. — A kto z historii Ukrainy jest dla Pana bohaterem? — Dla mnie bohaterem na wszystkie czasy pozostaje Iwan Bohun. Ukrainie zawsze potrzebni są tacy bohunowie. Jest zawzięty, bezkompromisowy w walce z wrogami, jego życie przekonuje, że dla Ukrainy był zdolny do wszystkiego. Bohaterowie, którzy mogą położyć głowę na szynach po tym, jak pociąg przejedzie, mnie nie interesują. Kto będzie bliżej władzy, napisze o swoich wyczynach. Dzisiaj w bohaterów Czarnobyla zapisali się ludzie, którzy nawet w przybliżeniu nie mieli związku z heroizmem 1986 roku. Ja przecież znam wszystkich, którzy byli bohaterami. Każde wielkie wydarzenie rodzi masę oportunistów, którzy próbują na nim pasożytować. Dlatego minie jeszcze dwadzieścia-trzydzieści lat i kiedy zabraknie tych, którzy walczyli o niepodległość, pojawi się masa nowych bohaterów-bojowników o wolną Ukrainę: komuniści „kościami kładli się za wolność Ukraińców”, a regiony „mocno ucierpiały za nasze państwo”. — Jaki jest Pana stosunek do obecnej ukraińskiej elity? — Duchowo-krewne pokrewieństwo wyznacza świadomość i pamięć etnosu. Jeśli połowa narodu pod wodzą swoich przywódców ciągnie Ukrainę w azjatyckie bagno, a najlepsze umysły widzą nas w Europie, to my depczemy w miejscu. Bohater naszych czasów… Dzielny wojownik czy tolerancyjny dyplomata? Rycerz bez strachu i odstępstwa czy rozsądny i spokojny kierownik? O tym, jacy bohaterowie są dziś potrzebni Ukrainie, czytelnikom „Słowa Proświty” opowiada pisarz, uczestnik wszystkich wydarzeń, które rozegrały się po awarii w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, działacz społeczny Wołodymyr SZOŁKOSZYTNYJ. Opowiada on również szczerze o trzech wybuchach w swoim życiu, które rozerwały, niczym czarnobylskie reaktory, jego duszę, mówi o polityce i kompromisach, o oportunistach i ukraińskiej elicie, o współczesnych „markowych” poetach i prawdziwych klasykach. A także pisarz prognozuje, kiedy wreszcie obcokrajowcy powiedzą: „Ukraińcy — to jest super!”
się w miejscu. W punkcie przyłożenia sił wektory znoszą się wzajemnie. Będziemy dreptać w miejscu, dopóki rządząca elita w jakikolwiek sposób nie zacznie przypominać elity duchowej. A elita to najlepsi ludzie narodu, którzy dzięki swoim zdolnościom intelektualnym, cechom moralno-wolicjonalnym, świadomości narodowej i patriotyzmowi, gotowości do ofiarnej służby własnemu narodowi, biorą na siebie odpowiedzialność za przyszły postęp narodu. — Czy może dojść obecnie do ogólnonarodowego wybuchu protestu? I czy Ukraińcy są gotowi ofiarnie służyć Ukrainie? Z żoną na Howerli. 2009 r. — Ukraińcy ze względu na swoją mentalność są wołami. Czyż ryczą woły, gdy żłoby pełne? Trzeba, żeby żłoby opustoszały, żeby nastała całkowita beznadzieja, i wtedy wydarzy się to, co u nas zawsze się dzieje — wybuch pasjonarny. Wtedy nagle pojawia się Bohdan i Bohun, Żeleźniak i Gonta, podnosi się Chołodny Jar, powstaje UPA. Obecna władza przepełni czarę, to zrozumiałe. Ustala ona haniebne zasady, niszczy język ukraiński. W niepodległej Ukrainie wyrosło nowe
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
