Strona · s. 8strona oryginału ↗
«O NASZA PAMIĘCI, WSZYSCY W TOBIE ŻYWI!»
Слово Просвіти, №52 за 2010 рік
Taras SYLENKO, kobziarz. Wielka ziemia bogusławska owiana jest aureolą sławy i działalności takich Ukraińców, jak S. Samuś, M. Soszenko, I. Neczuj-Łewycki, A. Petiuch, O. Iwanczenko, A. Lulka i wielu innych. Napełnia naszą pamięć dumą i patriotyzmem „Duma o Marusi Bohusławce”, ballada „O Bondariwnie”, legendy o Kolijwszczyźnie, opowieści o bohaterskiej walce mieszkańców Medwina przeciwko moskiewsko-bolszewickim najeźdźcom, o ruchu wyzwoleńczym atamana Cwitkowskiego, atamana Zełenego. Wiedzą na Bogusławszczyźnie, że pielęgnując potęgę swoich historycznych korzeni, pielęgnuje się potęgę ducha potomków, dlatego szacunek dla wybitnych postaci lub wydarzeń jest tutaj tradycyjny. Szanują na Bogusławszczyźnie poetkę Łesię Syłenko (03.01.50—12.01.91) — delikatny, dobry kwiat z naddroskiej wsi Lutari, gdzie minęło dzieciństwo Łesi, gdzie do dziś rośnie kasztan, który zasadziła. W muzeum krajoznawczym sąsiedniej wsi Sawarky w ekspozycji poświęconej Łesi Syłenko, pośród książek, czasopism i innych materiałów drukowanych, znajduje się schemat drzewa rodu Syłenków, opracowany przez bratanicę Łesi Sawiwnej — Tetianę Syłenko — porządną, skromną dziewczynę, która w 2006 roku ukończyła naukę w szkole w Sawarkach ze złotym medalem. Nie na darmo w ludzie mówią: „jaki ród, taki i płód”. Krewni poetki opowiadają, że Łesia od dzieciństwa kochała i szanowała rodzinę, ludzi, przyrodę. Chciała wstąpić na uniwersytet na dziennikarstwo, ale jej zabroniono, bo ojciec — Sawa Dmytrowycz — był w Niemczech jako ostarbeiter. Na wydział filologiczny trzykrotnie składała egzaminy, bo z zasady nie chciała dawać łapówki, a do czasu studiów, żeby nie tracić czasu, pracowała jako sprzedawczyni, potem w Pałacu Szkolnym. Brat Wasyl Sawowycz opowiada, że siostra, starsza o 5 lat, była i jak niania, i jak matka, bo rodzice cały dzień byli w pracy. Zapamiętało się, jak chodzili dziecięcą gromadą do lasu i zobaczyli mrowisko. Łesia wszystkich zatrzymała i kazała szukać ścieżki mrówek, żeby nikt nie nadepnął, bo mrówkom będzie bolało. Kiedy ktoś kaprysił, zaraz wymyślała dla niego zabawkę z kory sosnowej, podobną do konika. Tak zaciekawiła dzieci, że wszystkie zaczęły szukać „zabawek” i fantazjować. W Kijowie Wasyl Sawowycz przez pewien czas mieszkał u siostry. Ona bardzo lubiła czytać, a brat nie. Łesia nie zmuszała, ale chciała zachęcić go do książki. Często zapraszała w gości pisarzy, ciekawych ludzi, którzy umieli tak poprowadzić rozmowę, że brat nigdy nie czuł dyskomfortu. Po wizycie Serhija Płaczyndy siostra zdołała tak zaproponować książkę tego pisarza „Noc przed startem”, że brat po tym stał się miłośnikiem książek. W szkole w Sawarkach im. A. Lulki uczniowie nierzadko czytają i recytują wiersze sławnej rodaczki. Jej słowo jest różnobarwne i pachnące, jak letnie bujne zioła. Dziecięca nieśmiałość i bezpośredniość bardzo pasuje do tych wierszy, które odpowiadają wiekowi recytatorów. Chociaż, wnikając za każdym razem w głębię choćby tych samych dziecięcych wierszyków, rozumiesz — poetyckie odczucie zawarte w nich zbiega się z naukowymi, ezoterycznymi, folklorystyczno-symbolicznymi wyobrażeniami o człowieku i Galaktyce, o harmonii naszej duszy i Wszechświata… Przeanalizujmy nasycenie dziecięcej poezji słonecznymi motywami: „słońcem złocona cisza”, „ranek zbiera jagody i pokazuje słońcu”, „zachodzi słoneczko do domu”, „nas wita słońce złote”, „ile w nim (kwiecie) słoneczka i ciepła”, „witało słońce ich z dala” itd. i porównajmy z tymi procesami wzrostu słonecznej aktywności, które teraz zachodzą i skłaniają ludzkość do przeorientowania się z materialistycznego światopoglądu na duchowy. A wszyscy, którzy są pozytywnie nastawieni, muszą nadążać za nowymi słonecznymi i kosmicznymi wibracjami. Słyszysz, jak każdy listek, Jak każda trawka dyszy? A usłyszeć w oddechu trawy oddech Wszechświata może tylko jasny, nasycony Słońcem, głęboko duchowy Człowiek. Właśnie na to, aby mali i dorośli Ukraińcy kształtowali światopogląd zgodnie z wyższymi prawami, skierowana jest poezja Łesi Syłenko. Aby od dzieciństwa budzili w sobie (na świadomym i podświadomym poziomie) pociąg do czystych źródeł wiedzy, informacji, pamięci przodków. Symbolem tego u nas, Ukraińców, jest woda. I właśnie ten model duchowej drogi możemy poczuć w wierszu „Nad rzeką”, gdzie do wody przyszły (!) wierzba z wierzbinką (symbol afirmacji życia i nieśmiertelności), kalina z kalinką (symbol odrodzenia puli genowej i pierwiastka żeńskiego), topola (symbol wierności), aby potem rozrosnąć się w wielki święty gaj — oto gdzie jest gwarancja wielkości i jedności naszego narodu i jego, powiedzmy tutaj — bogusławności! A to, „jak przybywa woda…” — potężnie czy powoli — zależy od czystości lub zanieczyszczenia naszych myśli, naszego kompleksu energetycznego, elementarnego zdrowia i wielu innych czynników, dla realizacji których przychodzimy na ten świat. Oto jest sprawiedliwa, niełatwa praca — powrót do siebie prawdziwego, i właśnie tę istotę można prześledzić w poezji „Z wyry”, gdzie jest i „niełatwe wspomnienie o obczyźnie” (czyli wszystko destrukcyjne i niepotrzebne), i radość jednoczenia się ze wszystkim, co rodzime (potrzebne, harmonijne). A we współczesnych realiach jest to główny niewidzialny front walki z naszym narodem na wszystkich poziomach (państwowym, społecznym, ideologicznym, religijnym, kulturowym itd.), i gdzie my w końcu musimy uświadomić sobie swoją wyraźną radykalną pozycję. Łesia Syłenko z synem Tarasem. Wiersze Ł. Syłenko nasycone są kolorem. I niebo, i kałuże, i dusza, i nastrój — wszystko ma swój kolor. Powszechnie wiadomo, że i nasze czakry mają każda swój kolor i że nie tylko aura każdego człowieka ma kolory, ale także, powiedzmy, ziarna czy struktura wody. I jeśli obok nich brzmią pozytywne słowa, to zmienia się i kolor aury, i siła życiowa. W kolorystykę i słoneczność otaczającego świata Łesia Syłenko często dodaje złotą substancję, która jest współbrzmiąca z folklorystycznymi wyobrażeniami przodków o celu naszego wcielenia — w ciągu życia osiągnąć samorealizację, aby pisanka naszej duszy (naszego kompleksu energetycznego) stała się nie zwykłą, a złotą. Aby świat stał się jaśniejszy, „a zza lasu wytoczyło się słoneczko i wszystkich pozłociło!”. Te nie dziecięce rozważania nad dziecięcymi wierszykami warto przeanalizować głębiej w osobnym badaniu. Z szacunkiem wspomina o Łesi Syłenko dziennikarka, pisarka, laureatka nagrody im. Łesi Ukrainki Zirka Menzatiuk: „Najdroższe, co było w Łesi — to wrażliwość, dobroć, zrozumienie. W sowieckich czasach razem chodziliśmy na ukraińskie wydarzenia, szukaliśmy książek. Wierzyliśmy, że Ukraina będzie żyła. Łesia marzyła, żeby ludzie żyli inaczej, żeby kraj był inny. Mówią, że Sowieci wspierali kulturę, ale w przypadku Łesi przekonujemy się o przeciwnym. Ona jest przykładem niezrealizowanego talentu. Proponowano jej napisać „parowozik” o Leninie czy partii, bo za „parowozikiem” można przeciągnąć do zbioru i inne wiersze, ale ona odmawiała, bo nie umiała krzywić duszą. Była zbyt porządna. W tym jej niepowtarzalność. Uważam, że trzeba przywrócić sprawiedliwość i przyjąć Łesię do Związku Pisarzy przynajmniej pośmiertnie. Ona na to zasługuje”. Rodzina Syłenków: Łesia, Wasyl, matka Sofija Fedoriwna, Luda, ojciec Sawa Dmytrowycz.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
