Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

Ogrzewaliśmy się muzyką

Слово Просвіти, №52 за 2012 рік

Olha KOŁOMIIEC, recenzentka muzyczna. W Sali Kolumnowej imienia Mykoły Łysenki Narodowej Filharmonii Ukrainy odbył się koncert muzyki ludowej, zapoczątkowany przez Mykołę Rizola, artystę ludowego Ukrainy. Mykoła Iwanowycz Rizol urodził się w dniu Świętego Mikołaja — 19 grudnia 1919 roku. Jest on bajanistą, pedagogiem, kompozytorem, artystą ludowym Ukrainy (1982), profesorem Narodowej Akademii Muzycznej Ukrainy im. Piotra Czajkowskiego. Jako pedagog wychował kilka pokoleń muzyków-bajanistów, wśród których są także artyści ludowi Ukrainy — Wołodymyr Besfamilnow i Serhij Hrinczenko, kompozytor i dyrygent Wołodymyr Runczak; założył kwartet bajanistów, który przetrwał ponad 50 lat i którego działalność twórcza trwa nadal. Mykoła Iwanowycz podniósł zespołową sztukę ludowo-instrumentalną na najwyższy poziom. Nasz koncert rozpoczął młody zespół studencki Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu Kultury i Sztuki „Harnohraj”, kierownik artystyczny Serhij Didok. Młodzi wykonawcy rozpoczęli koncert od Wianuszka ukraińskich melodii W. Popadjuka. Zespół muzyków składa się z dwóch skrzypiec, dwóch sopiłek, dwóch bajanów, akordeonu, kontrabasu oraz cymbałów. A do wykonania nokturnu Serhija Didoka „Ti a mo Mo-Ti-A” dołącza i soluje świryl. Trzeci utwór „Bukowynka”, gdzie solistą jest Nazarij Jaremczuk — bajan, jest wyrazisty dzięki swoim bukowińskim melodiom, podobnym do melodii huculskich. Lecz z czasem współczesna melodia wdziera się w utwór ze swoimi dość nieharmonicznymi akordami. Śladem za młodymi i żwawymi wykonawcami występuje trio „Kozaczka”, które uświęciło wieczór kolędami i szczedriwkami, które napełniają domy błogosławieństwem. Trio to Tetiana Szkolna, Inna Karzanowa oraz Anastasija Czumaczenko, a akompaniował im na cymbałach Wołodymyr Polowczyk. Głosy solistek prowadzą nas w pradawną historię, malując dźwięcznym śpiewem obraz narodzin Jezusa, a dzwoneczki w rękach śpiewaczek jakby zwiastują szybkie przyjście Chrystusa. Wykonywały: „A w koneć stoła sydyt Mykołaj”, „Szczo to za pre dywo”, „Oj w poli, poli wijśko stojało”, „Tam wysoko w synim nebi”. Koncert kontynuował dziecięcy zespół folklorystyczny „Rajhorodok” Ogólnoukraińskiego stowarzyszenia młodych badaczy folkloru pod kierownictwem Susanny Karpenko. Dzieci, ubrane w ukraińskie stroje ludowe, nikogo nie pozostawiły obojętnym. W ich wykonaniu zabrzmiały kolędy „Oj, chto, chto Mykołaja lubyt”, „A Bożaja maty”, „Pryjszły panyczi koljaduwaty”, szczedriwki „Diwko Halu, my do tebe pryjszły”, „Na horodi, na kurhani” oraz kilka ukraińskich piosenek żartobliwych. Jeszcze jedna ciekawostka koncertu — kawatina Figara z opery „Cyrulik sewilski” G. Rossiniego, temat znany na cały świat, został przełożony przez O. Dmytrijewa na instrumenty ludowe. Brzmienie jest niezwykłe, lecz niektóre momenty zachwycają, zwłaszcza szybkie tempo na końcu dzięki manierze gry na dombrze — ciągłe tremolo, brzmi nawet jeszcze bardziej żartobliwie. Wykonywał zespół „Dywohraj”, solo na bajanie — laureat międzynarodowych konkursów Roman Onyskiw. Zespół „Dywohraj” wykonał Fantazję na tematy huculskie P. Terpeluka, solo na skrzypcach — laureatka międzynarodowych konkursów Olha Czornokondratenko. Melodie huculskie wyróżniają się niezwykłą śpiewnością. Najczęściej partię solo wykonują skrzypce, flet lub cymbały. Melodii przyrodzona jest zmiana tematu z powolnego, przeciągłego, który wykonywany jest na skrzypcach, na żwawy i żartobliwy, gdzie solują cymbały. Utwór jest jaskrawym przykładem tego, skrzypce pani Olhy bardzo dobrze znają ludzką duszę, „szlochają”, przepełniając serca tęsknotą i obrazując dalekie rodzinne góry, gdzie echem trembita woła trembitę. Lecz zmiana tematu zmienia także nastrój. Charakterystyczne przyspieszenie melodii tanecznej na końcu i jaskrawy finałowy akord. Mykoła Iwanowycz Rizol zapoczątkował kwartet bajanistów.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn