Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Modlę się za nasze Zwycięstwo

Слово Просвіти, №52 за 2017 рік

Marharyta DOWHAN Zdjęcia Stefanii DOWHAN Bohater Afganistanu, Czarnobyla, ATO Już miesiąc leży w piątej sali neurochirurgii z ciężkim uszkodzeniem kręgosłupa starszy chorąży pierwszej samodzielnej brygady pancernej, saper wojsk inżynieryjno-technicznych Wiktor Mykołajowycz Mahan. Bohater Afganistanu, likwidator skutków katastrofy w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, a teraz — obrońca Ojczyzny przed moskiewskim agresorem. Kawaler odznaczeń państwowych. Na tej wojnie rozminowywał pola minowe, a to jest jak chodzenie po ostrzu. I sam za kierownicą KAMAZ-a. Sam dbał o ładunek — skrzynie z amunicją i minami, łomy, inny oprzyrządowanie. Autodźwigu nie ma. Pomocników również. KAMAZ stale w pracy, wymaga opieki… Wszystko sam. Dlaczego?! Niepełny skład plutonu. Nie uniknął nieszczęścia: leżał pod KAMAZ-em, naprawiał. Wielkie napięcie. Nagle w plecach coś chrupnęło... Od 18 września neurochirurdzy Kijowskiego szpitala próbują przywrócić sprawność kręgosłupa dzielnego wojownika. Dopóki tata w szpitalu, na froncie — syn Ihor. Skąd taka silna duchem rodzina? Z Iwan-Horodu w rejonie aleksandryjskim obwodu kirowohradzkiego. Wiktor zna historię swojej wsi. Kiedy kozacy się osiedlali, jeden z nich o imieniu Iwan zasadził ogród porządny, urodzajny i zaczęto osadę ich nazywać Iwanowym Horodem. Modlę się za zdrowie swoich potomków i za nasze Zwycięstwo. Pod ochroną Świętego Michała Spotkaliśmy się w korytarzu traumatologii. Młody wojak z Ługańszczyzny Jaryk, z którym dawno jestem zaznajomiona, podprowadził mnie do sławnego chłopaka o kulach. Młodzieniec uśmiecha się i chętnie opowiada, że jest z kozackiego rodu, pradziadowie z Zaporoża, a sam urodził się w Workucie!.. Ukończył Żytomierski Instytut Wojskowy. Był dowódcą kompanii, plutonu. W 2014 roku wychodził z Krymu, z Sewastopola. Trzeci dzień jest w szpitalu. Wroga kula okaleczyła udo. Stało się to pod Mariupolem. Za udział w działaniach bojowych Prezydent w 2016 roku nagrodził go medalem. Filaret wręczył medal „Za męstwo i miłość do Ukrainy”. Szczególnie poruszyło go odznaczenie od Witalija Kliczki — medal „Ukraina. Honor. Państwo” z wizerunkiem Świętego Michała. „To mój niezawodny obrońca”, — zaznaczył rozmówca. Jego praca na wojnie jest tajna i szczególnie niebezpieczna, dlatego nie może podać swojego imienia i nazwiska. Wyzdrowieje — znowu na linię frontu. Niech strzeże Ciebie, tatę i wojownika, twój niezawodny patron Archanioł Michał! Chirurg polowy Rusłan Kambułow Rana w barku — to drobnostka. Podleczyli. Zagoiło się. Ale kontuzja i uszkodzony kręgosłup — wielki problem. I teraz chirurga-frontowca, starszego porucznika Rusłana Kambułowa ratują chirurdzy Kijowskiego Szpitala Wojskowego. 643 uratowanych i zoperowanych w warunkach frontowych żołnierzy! Taka bojowa arytmetyka chirurga polowego. W 5 sali neurochirurgii przy Rusłanie uważny, cichy mężczyzna w starszym wieku: „To ojczym, ale on dla mnie jak tata rodowity. Bałt, urodził się w Oświęcimiu i numer zachował… Wszystkie zęby — żelazne. Tata mój — inżynier-konstruktor, a mama — położnik-ginekolog. My z Berdiańska. Wyższe wykształcenie zdobyłem w Zaporożu. 9 miesięcy na froncie. Ratowałem życie rannym. Jest taki stopień w armii — starszy ordynator bloku operacyjno-opatrunkowego. Na froncie nie ma czegoś takiego: ten — chirurg, ten — żołnierz. Zwykłe namioty, gdzie trwają operacje, opatrunki i zwykłe kozy, a jeszcze — ciężkie maszyny „Bogdan”, dokąd trzeba dostarczyć rannego. A do kozy trzeba naciągnąć węgla, prasowanego torfu…” „Chirurg-tragarz” ciągnął (pod Baszkirowką sprawa była) do maszyny jednego rannego, a drugi, również ciężko ranny chłopak o wadze 110 kg, nie chciał czekać… Jako tako sam się poruszał, a przy maszynie, póki jednego podnosił, drugi, wycieńczony, upadł na Rusłana, oto kręgosłup lekarza nie wytrzymał… Z każdym dniem stawało się coraz gorzej. Artroza pourazowa 3-4 stopnia, przepuklina, powikłana paraliżem prawej stopy, kontuzja… Jesteśmy wdzięczni Jemu, chirurgowi Rusłanowi Kambułowowi, za uratowane w ekstremalnych warunkach życie naszych synów. P. S. Minęło kilka dni i odezwałam się do Rusłana. Radośnie było usłyszeć, że dwa dni temu pozwolono mu poruszać się z chodzikiem. Lecz nie daje spokoju pytanie: gdyby chirurg Rusłan (i inni lekarze!) w warunkach polowych zajmował się tylko swoją sprawą, a nie musiał wykonywać jeszcze prac przeładunkowych, ilu rannych uratowałby on przez te tygodnie, które leży w szpitalu? Może w armii przy każdej kompanii medycznej powinna być grupa żołnierzy-tragarzy, a chirurdzy, terapeuci, neurolodzy wykonywaliby w warunkach polowych tylko swoją pracę. Rusłan jest tego samego zdania! Ochotnik Wasyl Papisz Wasyl Papisz — najmłodszy z pięciorga dzieci w rodzinie. Tata — kolejarz. Wasyl obronił we Lwowie dyplom z tego samego zawodu. Prawie przy ich domu był niewielki, a oto całkiem niedawno zbudowano według ostatniego słowa nauki i techniki, ogromny tunel kolejowy w górach. Zatem specjaliści-kolejarze są tutaj potrzebni. Romantycznie patrzy na ten fach Wasyl: „Śnieg, deszcz, dzień, noc, a ty stale jesteś częścią wielkiego Ruchu…” Rusłan Kambułow Wojna odłożyła pokojowe plany. W 2014 roku pojechał młody patriota z Wołowca na Majdan do Lwowa. A jak wróg ruszył na rodzimą ziemię, razem z przyjaciółmi-majdanowcami jako ochotnik na front. „Już trzy lata na wojnie i wszyscy żywi!” — radośnie oznajmił mi. Niech i dalej strzeże ich Niebo. Poznałam starszego żołnierza, starszego mechanika-kierowcę trzeciej kompanii pierwszego batalionu górsko-piechotnego Papisza w 7 sali traumatologii, 18 września tego roku pod Toreckiem kula trafiła w prawą nogę. Odłamana część pięty. Wojna skorygowała plany Wasyla na przyszłość. Po wojnie planuje uczyć się we Lwowskiej Akademii Piechoty. Poruszyliśmy w rozmowie jeszcze jeden aktualny temat. Dom Wasyla jest tam, gdzie obok Ukraińców mieszkają i Węgrzy, i Rumuni. Zwykli ludzie, sąsiedzi, nie kłócą się na tle narodowościowym. Tym bardziej dotknęły go agresywne głosy z Węgier, Rumunii w sprawie niedawno Wasyl Papisz z dziewczyną Inną dawno uchwalonej przez Radę Najwyższą Ustawy „O oświacie”, całkowicie adekwatnej i rozsądnej w jego opinii. Chcesz żyć i pracować na Ukrainie — musisz władać językiem państwowym. Jak wszędzie na całym świecie. Dlatego będziemy bronić swoich praw, swojej Wolności. Z rozmów telefonicznych Znowu w szeregu! W neurochirurgii poznałam starszego żołnierza rodem z Charkowszczyzny Wałerija Tkaczowa (Tkaczenkę). Minęły miesiące. Odzywam się do niego, a on, dziękując za pozdrowienia, oznajmia: „Zdrowie się poprawiło, wróg nie ustaje, zatem miejsce moje w rodzimym batalionie! Jestem znowu w szeregu!” Przyślij mi tatę! Wiktor Ołeksijowycz Honczaruk jest na froncie (z przerwami) od 2014 roku. Był ranny, kontuzjowany. Poznaliśmy się w kijowskim szpitalu. Obecnie — zadzwoniła. Dowiaduję się — Wiktor Honczaruk — znowu w wojsku. Na razie przebywa na poligonie szkoleniowym pod Chmielnickim. Jest zadowolony z miejscowego dowództwa. Zaznaczył, że zaczęli lepiej i smaczniej karmić żołnierzy. W końcu zbliżają się do standardów NATO. Nie może się nachwalić życzliwym, ciepłym stosunkiem mieszkańców Podola do nich, wojskowych. — Ludzie tutaj — mówi Wiktor — są pozytywni, nie są zafiksowani na codziennych kłopotach. Dusza staje się cieplejsza od rozmów z miejscowymi. Umacnia się przekonanie, że nie, nie na darmo los dał w ręce broń i powiedział tobie: “Broń!..” Zamyślił się na chwilę mój rozmówca i nagle… przypomniał sobie córeczkę Jewheniję. W szkole, na lekcji literatury nauczycielka zaproponowała dzieciom napisanie wypracowania: kto jaki prezent chce dostać od Dziadka Mroza. Jego mała córeczka napisała: “Przyślij mi tatę, bo ja dawno z nim Nowego Roku nie witałam!” Róże od Anatolija Lecą lata. Wcześniej rozmawialiśmy. Teraz komórka Anatolija milczy. Wracam do domu, a naprzeciw mnie… bukiet czerwonych róż i radosny uśmiech Anatolija Chmary, mojego szpitalnego bohatera — kozaka Mamaja! Ściskamy się. Cieszę się z niespodziewanego spotkania. Obserwuję i raduję się, że chłopak zmężniał, nabrał zdrowia w porównaniu z tym szpitalnym. Rozmawiamy aż do wieczora! Pociąg zawiezie Anatolija do domu, do Starobielska w obwodzie ługańskim dopiero o godzinie 23. Dzisiaj był w Kijowie na naradzie w sprawach ochrony środowiska naturalnego. Idzie na awans. Pracował jako inspektor, a teraz został w administracji naczelnikiem wydziału do spraw ekologii. Docenili koledzy-ekolodzy także jego czyn bojowy: nagrodzili odznaką “Za obronę ojczystego Państwa”. Wybrano kozaka Chmarę atamanem pułku Starobielskiej Siczy Akademii Ukraińskiego Kozactwa. Marzycielsko zanurzył się w dalekie dzieciństwo. Opowiedział, jak jako trzecioklasista przy swojej szkole w Wierchniej Pokrowce (w pobliżu Starobielska) posadził 5 brzózek. Dzięki Bogu — teraz już zagajnik rozrósł się z tych sadzonek. A lasy kłusownicy wycinają i żeby to szaleństwo zatrzymać, trzeba mieć wojsko specjalne, a nie jednego czy dwóch inspektorów. A z rybami co się dzieje! Starsi ludzie opowiadają, że w miejscowej rzece Ajdar na goły haczyk szybko można było nałowić wiadro ryb, a teraz godzinami trzeba siedzieć, żeby coś złowić. To samo ze światem zwierząt. Babcia opowiadała kiedyś, jak łosica przychodziła, bywało, pod dom i nie bała się ludzi, obejrzała wszystko, poszła do lasu. Teraz tak nie bywa. Łosie, dziki, zające wystrzelali myśliwi-mordercy. I nie zatrzymasz, bo oni — są w zmowie z policją, z przełożonymi! Nie są chronieni u nas ekolodzy. Ustawodawstwo warto zmieniać. Popracuje i Anatolij nad propozycjami. Wszystko o realiach, o praktyce. I nagle słyszę: “Ja w ogóle lubię myślami zanurzać się we wszechświat. Interesują mnie książki naukowe, programy telewizyjne na ten temat. Czasami mówię żonie: poleciałbym na jakąś gwiazdę poznać, co to jest, a ona mi: ciebie nie żal nas zostawiać?” Z humorem dodaje: “Tylko to mnie powstrzymuje!” I dalej poważnie: “Może tam, na tych gwiazdach, planetach jest cząstka naszej przyszłości?” Zaimponował mi rozmach myśli tego nieprzeciętnego Człowieka… …On już w domu, w kozackim Starobielsku. A ja wspominam — piszę. A róże od Anatolija pysznią się na moim stole — radują serce. Od redakcji. Drodzy czytelnicy! Nasza stała autorka, sześćdziesiątnica Marharyta Dowhan stała się prawdziwym pełnomocnikiem Proświty wśród personelu medycznego i rannych bojowników, którzy leczą się w Kijowskim Szpitalu Wojskowym. Inaczej niż miłością do ukraińskich wojowników i wiernością Ukrainie tego nie nazwiesz. Dziękujemy Pani, droga i niestrudzona pani Marharyto! Długich i dobrych lat Pani i Pani rodzinie — mężowi Borysowi, córce Katerynie, wnuczce Stefanii — prawdziwym ukraińskim wolontariuszom!

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn