Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

BARWNY RĘCZNIK ARTYSTYCZNEGO LOSU JAROSŁAWA BABUNIAKA

Слово Просвіти, №70 за 2000 рік

Jarosław Ilarijowycz Babuniak urodził się 2 stycznia 1924 roku we wsi Werbiw w rejonie brzeżańskim na Tarnopolszczyźnie, w rodzinie o tradycjach proświtańskich. Matka, Olha — pochodząca ze Lwowa — swoimi kołysankami dała Jarosławowi pierwsze lekcje śpiewu. Ojciec, Ilarij — rodowity mieszkaniec wsi Trostianiec w tym samym rejonie, pracował jako dyrektor szkoły w Werbowie, stał u źródeł budownictwa kulturalnego na wsi, był dyrygentem znanego nie tylko w powiecie w latach 20. i 30. męskiego chóru cerkiewnego. Zauważywszy u syna zdolności muzyczne i zainteresowanie sprawami chóralnymi, ojciec często zabierał go oraz córkę Irynę na koncerty. Wykształcenie chłopiec zdobył w szkole w Werbowie, a naukę kontynuował wraz z siostrą Iryną w gimnazjum w Brzeżanach, dokąd w roku szkolnym 1939/1940 przeniesiono jego ojca na stanowisko profesora śpiewu. W gimnazjum w Brzeżanach panował wówczas kult sztuki. Tutaj swego czasu dyrygował chórem Denys Siczynski. Z murów gimnazjum w Brzeżanach wyszło wielu wybitnych przywódców duchowych, naukowców, dziennikarzy, pisarzy, polityków i działaczy społecznych. W gimnazjum w Brzeżanach ojciec Jarosława, Ilarij Babuniak, kierował chórem gimnazjalnym, który w każdą niedzielę śpiewał Mszę Świętą w cerkwi Świętej Trójcy. Tutaj Jarosław stawiał swoje pierwsze kroki jako dyrygent. O swoim debiucie nie bez ciepłego humoru Jarosław wspomina w artykule „Mój wspomnienie”, zamieszczonym w książce „Brzeżańszczyzna we wspomnieniach emigrantów” (1993). Pod kopułami cerkwi Świętej Trójcy w 1995 roku Jarosław Babuniak, jako już znany dyrygent, odśpiewał Mszę Świętą ze swoim światowej sławy chórem po ponad pół wieku, podczas pierwszej wizyty w niepodległej Ukrainie. Po ukończeniu gimnazjum i studiów muzycznych, które odebrał od ojca oraz kobziarza-bandurzysty Anatolija Bileckiego, Jarosław kontynuował studia we Lwowie. W 1942 roku Jarosław śpiewał w profesjonalnym chórze Ostapa Ostaszewskiego przy Instytucie Twórczości Ludowej we Lwowie. Kierownikiem artystycznym chóru był Mykoła Kołessa, który miał wielki wpływ na Jarosława i widział w nim przyszłego dyrygenta. Mając piękny głos (tenor), Jarosław brał udział w profesjonalnym chórze „Burłaka” Tarasa Łozyńskiego jako solista, śpiewak-bandurzysta. I kto wie, jak potoczyłyby się losy Jarosława Babuniaka, gdyby nie wojna. Z bronią w ręku i bandurą na plecach, wraz ze swoim przyjacielem bandurzystą Wołodymyrem Jurkewyczem, Jarosław Babuniak w 1943 roku wyruszył w świat, jak wielu młodzieńców z Zachodniej Ukrainy, w składzie Pierwszej Ukraińskiej Dywizji Ukraińskiej Armii Wyzwoleńczej pojechał na szkolenie i swoją niezwykłą bronią — dźwięczną, wielostrunową bandurą — podnosił na duchu żołnierzy. Z czasem, po zakończeniu wojny, znalazł się we Włoszech. Tutaj, we włoskiej niewoli, dusza artysty nie zaznała spoczynku. W obozie wkrótce zaczęło rozwijać się życie kulturalne. Już w maju 1945 roku z grupy zdolnych młodych śpiewaków-entuzjastów został utworzony chór „Burłaka”. Wśród pierwszych założycieli (Myron Łozyński, Wołodymyr Staszyszyn, Wołodymyr Domaszoweć, Stepan Huminiłowycz — który został dyrygentem chóru) był także Jarosław Babuniak. Swoją sztuką pragnęli podtrzymywać na duchu uwięzionych rodaków. Z czasem młoda para przeniosła się do Manchesteru, gdzie mieszkało więcej Ukraińców. Tutaj, w Manchesterze, kontynuuje wyszywanie się ręcznik artystycznego losu Jarosława Babuniaka. A podstawą, na której wielcy mistrzowie rodzą cud, pielęgnują wielki cud, dla maestro Jarosława była ukraińska ziemia, rodzima pieśń, kochająca żona-Ukrainka, dwie córki Romana i Roksana, syn Jarosław (uczestnik chóru „Homin”), a z czasem także pięcioro wnucząt i dwoje prawnucząt. Bóg dał Jarosławowi Babuniakowi nie tylko dar artystyczny, ale i wieczny niepokój duszy. W tym samym, 1949 roku młody emigrant organizuje chór mieszany, w którym śpiewała żona Tamara. „To było — wspomina nie bez dumy Tamara Babuniak — w sali koncertowej Albert Hall. Jarosław przeprowadził kilka prób chóru, którego repertuar składał się z dwóch pieśni: „Iz-za hory kamianoji” M. Łeontowycza oraz „Szczedryk” K. Stecenki. Występ był bardzo udany i uwieńczony pierwszym miejscem”. Chór mieszany wkrótce zastąpił chór męski, u którego kolebki stał jako kierownik artystyczny i wieloletni dyrygent Jarosław Babuniak. Urodzony w Wielkanoc 1949 roku, ten zespół jest znany na całym świecie jako chór „Homin”. Ukraińska pieśń mocno zjednoczyła wokół naszego rodaka emigrantów z wielu miast i wsi Wielkiej Brytanii. Przez pół wieku, bez żadnego wynagrodzenia, szlifował i szlifuje mistrzowskim ruchem swojej batuty, całym sercem, duszą i miłością do Ukrainy cudowne głosy uczestników chóru, którzy z odległości setek kilometrów z różnych miast zjeżdżają się do Manchesteru na próby — również na własny koszt. I również z miłości do Ukrainy. Z miłości do Ukrainy chór obdarowuje świat czarem ukraińskiej pieśni. O ukraińskim chórze „Homin” z podziwem wypowiada się brytyjska prasa: „To prawdziwie wspaniały dar chóru „Homin” na 10-lecie SUB-u (Związku Ukraińców w Wielkiej Brytanii. — Aut.). Każdy Ukrainiec może być śmiało dumny z naszego reprezentacyjnego chóru i jego błyskotliwego sukcesu”. swojego imienia na Międzynarodowym Festiwalu Walijskim w 1955 roku, w 1956 roku nauczyciel śpiewu solowego profesor Gindley Taylor rekomenduje Jarosława Babuniaka na próbę głosu do Opery Królewskiej „Covent Garden”. Nasz rodak, Ukrainiec, emigrant J. Babuniak pomyślnie przeszedł próbę. Jednak pozostał wierny ukraińskiej pieśni i chórowi. Od 1964 roku Jarosław Babuniak bierze chór „Homin” pod swoje stałe skrzydła i zaczyna intensywnie pracować, przygotowując się z nim do Międzynarodowego Festiwalu w Llangollen (Walia). 9 lipca tego samego roku, na oczach 30-tysięcznej publiczności, gdzie rywalizowały w swoim kunszcie dwadzieścia cztery chóry świata, „Homin” zdobywa pierwsze miejsce i otrzymuje Jedyne Międzynarodowe Trofeum z rąk księżniczki Małgorzaty — siostry królowej Anglii. Przez swoją półwieczną działalność chór „Homin” zdobył światową sławę, wiele trofeów, certyfikatów, dyplomów. Jest laureatem ośmiu słynnych międzynarodowych festiwali, w tym w Londynie, Edynburgu, Cambridge, Walii, Montreux (Szwajcaria). Z wielkim sukcesem śpiewał w największej sali Londynu w obecności rodziny królewskiej. Chór jest reprezentacyjną jednostką artystyczną Związku Ukraińców w Wielkiej Brytanii. Pod dyrygenturą Jarosława Babuniaka chór z powodzeniem koncertował, zbierając obfite oklaski wdzięcznych widzów i słuchaczy w wielu krajach świata. W 1995 roku wspólnie z lwowskim chórem „Homin” odbył tournée artystyczne po Ukrainie, gdzie w Kijowie dołączył do nich kijowski „Homin”. Za plecami chóru — systematyczne nabożeństwa cerkiewne, stałe występy na jubileuszach szewczenkowskich, w Paryżu — na cześć jubileuszu „Proświty”, koncert poświęcony ofiarom Wielkiego Głodu 1933 roku na Ukrainie, 80-leciu Strzelców Siczowych i inne; występ na III Światowym Kongresie Wolnych Ukraińców w najbardziej prestiżowej sali koncertowej Nowego Jorku „Carnegie Hall”, udział w uroczystym koncercie ukraińskiej muzyki duchowej w 1988 roku, poświęconym 1000-leciu Chrztu Ukrainy-Rusi, który odbył się w Londynie i który Rok 1999 stał się jubileuszowym zarówno dla chóru, jak i dla jego głównego dyrygenta Jarosława Babuniaka, śpiewaka i bandurzysty. Związek Ukraińców w Wielkiej Brytanii na przełomie tysiącleci świętował 50-lecie swojego reprezentacyjnego chóru „Homin”, a maestro Jarosław Babuniak, który wyprowadził chór na szczyt światowej sławy, — swoje 75-lecie. Całe życie i działalność Jarosława Babuniaka to przykład wiernej służby Ukrainie, ukraińskiej pieśni, ukraińskiej sztuce chóralnej, sztuce gry na narodowym instrumencie — bandurze.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn