Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

UWZGLĘDNIAJĄC WSPÓLNE INTERESY...

Слово Просвіти, №70 за 2000 рік

Do «Proświty» przyszedł list: «...Zwraca się do Was weteran ruchu demokratycznego, założyciel i przewodniczący pierwszych organizacji demokratycznych w rejonie charkowskim, ziomek Hnata i Hałyny Chotkewyczów z osady robotniczej Wysoke, Anatolij Jeroszenko. Pewnego ranka poszedłem na pocztę po gazety. Moją uwagę przyciągnęło wydanie z wielkim, czerwonym, rosyjskojęzycznym tytułem «Moja Rodina». Czytam dane wydawnicze: «Gazeta mniejszości narodowych Ukrainy. Założyciele: PP «Achtamar», «Wschodnio-Ukraińska Akademia Biznesu». Redaktor naczelny — Suren Chaczatrian. Nakład — 10 000 egz. Gazeta ukazuje się przy wsparciu informacyjnym Komitetu ds. Narodowości i Migracji Gabinetu Ministrów Ukrainy oraz Komitetu ds. Zjednoczenia Obywateli Rady Miejskiej Charkowa. Gazeta jest dostarczana do ministerstw, ambasad i towarzystw narodowo-kulturalnych Ukrainy...» Do rady redakcyjnej gazety należy, między innymi, zastępca przewodniczącego towarzystwa «Proświta» Bohdan Hik. Co w pierwszej kolejności rzuca się w oczy, gdy otwiera się tę gazetę, to jej wojowniczy antyukraiński, antypaństwowy kierunek...» Dalej autor listu wypisał na kilku arkuszach odrażające fragmenty z materiałów zamieszczonych w gazecie «Moja Rodina». Wszyscy ....można uczyć się w ukraińskich placówkach, byle tylko nauczanie prowadzone było w języku rosyjskim...» (nr 3, 2000 r.). «Dążenie do wysługiwania się przed USA i NATO stało się charakterystyczną cechą nowej ukraińskiej elity». «W Charkowie trwa dyskryminacja językowa...» — woła «Moja Rodina», czym przeczy surowemu oświadczeniu pana wicegubernatora obwodu Wałerija Meszczeriakowa o niedopuszczalności «przegięć w polityce językowej». «Bez rosyjskiej kultury inteligenci po prostu wyginą!» «Dla zapewnienia ochrony naszego wspólnego interesu sama nasuwa się idea utworzenia potężnej organizacji pod nazwą, powiedzmy, «Euroazjatycki Związek Duchowy...» Jakże cyniczne ...i wieczne są te «jęki» o kulturze i duchowości na tle banalnego, jaskiniowego w swojej istocie fizycznego niszczenia przez Rosjan całego narodu czeczeńskiego. Wysoka kultura, dalej już nie można. I to my, spokojny pokojowy naród, — «wieczne niedorostki» z «infantylną nienawiścią do starszego brata», jak traktuje nas ta gazeta, — mamy takiej kultury uczyć się od Rosjan? Gdyby Ukraińcy mieli choć dziesiątą część ich pychy, nieuzasadnionych ambicji, zachłannego zaborczego wirusa, — to istnienie takich «Rodin» na ukraińskiej * * * W Pawłohradzie zaczęła ukazywać się gazeta «Samarśka pałanka», której tematyka jest bliska nie tylko moim ziomkom. Wszyscy rozumiemy, że ukraińskie organizacje patriotyczne nie mają się o co dzielić — Ukraina dla wszystkich jest jedna. I wszyscy życzymy jej wzmocnienia i rozkwitu — więc trzeba odrzucić wszystkie nieporozumienia, aby w XXI wiek wejść odnowionymi przede wszystkim duchowo, pod jednolitym hasłem «Ukraina ponad wszystko!». Mykoła ZAREMBA, członek «Proświty», przewodniczący Pawłohradzkiej organizacji miejskiej Kongresu Ukraińskich Nacjonalistów * * * ...Kiedy organizm wykrwawia się, bardziej niż bezsensowne jest przykładanie kompresów i użalanie się nad niezdrowym kolorytem twarzy, zamiast solidnie opatrzyć rany. W obecnej sytuacji postępującej katastrofy siły narodowo-demokratyczne Ukrainy już dawno powinny były stanąć na pozycjach bliskich granicy między wojną a pokojem. Lecz zamiast tego my, nie z wielkiego rozumu, pocieszamy się tym, że grabieżcy mianują się demokratami, antykomunistami itp., a już zwykłą grabież narodu i państwa górnolotnie nazywamy reformami rynkowymi. Mamy jeszcze jedną pociechę, a dokładniej — głupiemu radość: integracja z Europą. Zauroczeni tamtejszym poziomem życia, nie uświadamiamy sobie, że sami możemy żyć o wiele lepiej od nich, ponieważ mamy własne przebogate zasoby naturalne, a Europejczycy muszą zdobywać je na całym świecie. I jest całkowicie oczywiste, że wszelka integracja przyniesie nam tylko straty. A sądząc po rozwoju wydarzeń, nas, dobrze ograbiwszy, zdemoralizowawszy, «sprywatyzują», że tak powiem, do swojego wspólnoty, aby już bez przeszkód i według własnego uznania wykorzystywać nasze bogactwa. Czy nie przeklną nas za to potomkowie? My wszyscy radośnie przysięgamy wierność testamentom Szewczenki, złożonym wyłącznie w imię godnego życia narodu ukraińskiego. Czyż nie zalecał nam mieć «swoją mądrość» oraz nie pchać się «na obczyznę szukać dobrego dobra»!? Petro KOŁOTIJ, delegat zjazdu założycielskiego Towarzystwa Języka Ukraińskiego, członek Połtawskiej organizacji RUCHu, bezpośredni potomek kozaków Pułku Połtawskiego sotni Reszetyliwskiej * * * Ze świadomością odpowiedzialności politycznej za przyszłość państwa ukraińskiego i narodu oraz uwzględnieniem pokrewieństwa głównych założeń programowych DemPU, RUCHu, KUNu oraz organizacji społecznej «Proświta» został podpisany Memorandum o współdziałaniu i współpracy, które realizowane są na zasadach wzajemnego szacunku i równouprawnienia i nie ograniczają swobody działań w ramach własnych dokumentów programowych i statutowych. Partie kontynuują swoją działalność otwarcie i jawnie, uwzględniając wspólne interesy, powstrzymując się od wzajemnego «obijania się» i nieporozumień. Memorandum podpisali: przewodnicząca organizacji rejonowej DemPU Tamara Szeremet, przewodnicząca organizacji rejonowej towarzystwa «Proświta» Switłana Bombyk, przewodniczący organizacji rejonowej RUCHu Wołodymyr Semysał, przewodniczący organizacji miejskiej KUNu Jurij Dekunenko. W. POWODON, przewodniczący centrum prasowego towarzystwa «Proświta», m. Wierchniodniprowsk * * * Z wielkim zainteresowaniem i niemałą przyjemnością czytałem Wasze «Rozmyślania z natury», a poszczególne wnioski i uogólnienia — po kilka razy. Na sercu lżej, gdy czytam podobne patriotyczne rozmyślania, mimowolnie wspominam słowa Szewczenki: «Jest z kim na świecie żyć». Mnie, przeciętnemu Ukraińcowi, któremu nie jest obojętny los Ukrainy i jej niepodległości, która wciąż pozostaje słaba, te rozmyślania są bardzo sympatyczne, bo w nich święta prawda teraźniejszości. Wy, jak to mówią, trafiliście w «samo jabłuszko» swoim wyrokiem o tym, że: «Dusza, która się zeszmaciła, ukradła, zanurzyła w błoto grzechów, już nie dusza, a cień grzechu». Albo: «My szybko do wszystkiego przyzwyczajamy się — od obnażonych pensji do obnażonej natury... do podpartej pieniędzmi ważności». W pełni podzielam Wasz ból i za «szpanę na chutorze», i myśl o tym, że «rytmy piosenek zaczęto szybko dopasowywać do rytmów trawienia»... Pouczające dla wielu przedstawicieli narodowej elity powinny stać się Wasze rozmyślania o «pomnikach naszej epoki». Nie wytrzymam, żeby nie dodać do tych pomników tych, które dotyczą Afganu, których namnożyło się, wybaczcie, jak pcheł, i na otwarciu których lubią bywać i byli, i obecni kierownicy państwa. Co symbolizują te pomniki? Pamięć o czym?! Znowuż potwierdza się Wasz wniosek, że «komuś bardzo zależy, abyśmy pozostawali trochę wczorajsi, nie spieszyli się pozbywać swojej radzieckiej mentalności». Dziękuję Wam za rozmyślania, które wywołują patriotyczne uczucia i skłaniają do zastanowienia. Ananij ZAKREWSKIJ, krajoznawca, przewodniczący komórki «Proświta», obwód kijowski * * * Problemy języka ojczystego bardzo mnie bolą. Teraz we Lwowie jest wiele rosyjskich wydawnictw periodycznych (gazety, czasopisma, książki). W kioskach nie tylko nie znajdziesz gazety «Szliach Peremohy», «Ukraińskiej gazety» — nie wychodzi lwowska «Proświta», gazeta Lwowskiego Związku Pisarzy «Literaturnyj Lwiw», a gazety „Memoriał”, „Pokłyk sumlinnia” nie wychodzą od 1995 roku. Zamykają się nasze wydawnictwa... Jest w mieście Lwowie mnóstwo zagranicznych reklam — jakby to było jakieś zagraniczne miasto, jakby Lwów przekształcano w prowincję Francji, Ameryki czy Anglii. Gorzko mi o tym mówić, wszak jestem proświtanką czwartego pokolenia. Bo w tym Towarzystwie byli pradziadek, dziadek, babcia, mama, a teraz i ja. Myrosława WESNIANKA, poetka * * * Tragiczne „wyzwolenie” przyniósł Ukraińcom Zachodniej Ukrainy „złoty” wrzesień 1939 roku. Na listopad 1940 roku z tego regionu bez sądu i śledztwa represjonowano z powodów politycznych 312 tysięcy rodzin, czyli 1 mln 173 tys. 170 osób. Ósmego dnia po wyzwoleniu odbyły się spotkania ukraińskiej inteligencji pod kierownictwem byłego prezydenta sekretariatu ZURL Kosta Łewyckiego z dowódcą frontu generałem Iwanowem, przedstawicielem Tymczasowego Zarządu m. Lwowa Miszczenką, pisarzem Kornijczukiem, dziennikarzem Czekaniukiem, na których zapewniono wszystkich o tym, że władza radziecka wymaga od wszystkich lojalności, gwarantuje nietykalność inteligencji, zachowanie organizacji społecznych i ich prasy. Sześć dni po spotkaniu zostali aresztowani i wysłani do Moskwy na „Łubiankę” dr Kost Łewycki, Hryhorij Terszakoweć, poseł z UNDO, dr I. Nimczuk, redaktor gazety „Diło”, W. Cełewycz, poseł, dr Dmytro Łewycki, senator Ostap Łuckyj, poseł W. Kuzmowycz — w sumie ponad 48 osób, a wszystkie towarzystwa rozwiązano i zakazano, prasę zamknięto. Aby przekonać chłopów o dobrych zamiarach władzy bolszewickiej, we wsiach tworzono komitety ds. nacjonalizacji i podziału ziem obszarniczych, cerkiewnych i kułackich. Ziemię oddawano chłopom w wieczne użytkowanie. Ale już w następnym, 1940 roku, tych samych chłopów zmuszano do oddawania otrzymanej ziemi do kołchozu, w dwunastu wsiach samborszczyzny pod naciskiem KPZR zorganizowano gospodarstwa zbiorowe, prowadzono zaciętą walkę przeciwko chłopom indywidualnym poprzez nakładanie na nich wysokich podatków, kontrybucji z tytułu oddawania państwu zboża, mięsa, mleka i innych produktów rolnych. Trudno było przeciwstawić się hipokrytycznej, zwodniczej polityce moskiewskich „dobroczyńców”, którzy podstępnie dążyli do realizacji dalekosiężnego celu: zmieniając strukturę gospodarki, mieszając narody, szowinistyczno-imperialne siły w ten sposób rozmywały i rozchwiały jedność narodową mieszkańców zachodu. W. TYMCZYSZYN, m. Sambor

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn