Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

W Prawie Bożym znaleźć...

Слово Просвіти, №72 за 2000 рік

Naród ukraiński od wieków był i jest wysoce moralny. Okoliczności, w których musiał i musi przetrwać, są jednak niezwykle trudne. Przez stulecia język ukraiński, pieśń, teatr i książkę prześladowano, zakazywano ich, lekceważono je i nie uznawano ich za samodzielne. Podobne tortury przeszedł także Kościół ukraiński, ukrzyżowany przez wszystkich „władców” Ukrainy. Dlatego dziś proświtianie, zmieniając jedynie formy i metody swojej działalności w odniesieniu do dzisiejszych wymogów, nadal odradzają tradycje, historię i obyczaje wielkiego, miłującego wolność, mądrego narodu ukraińskiego. Uznawali to nawet rosyjscy satrapowie. Sam Piotr I przed senatem twierdził: „Naród małoruski jest bardzo mądry i bardzo chytry: jak pszczoła pracowita daje państwu rosyjskiemu i najlepszy miód umysłowy, i najlepszy wosk na świece rosyjskiego oświecenia, lecz ma też i żądło. Będzie wołem jarzmowym i świecznikiem państwa rosyjskiego, ale gdy tylko zamierzą się na jego wolność i język, wtedy z niego wyrosną smocze zęby!..” Zwróćcie uwagę: „najlepszy miód umysłowy i najlepszy wosk na świece”! Według Iwana Ohijenki wpływ kultury ukraińskiej odbił się w Moskwie „na architekturze, na malarstwie, na ubiorze, na śpiewie, na muzyce, na obyczajach, na prawie, na literaturze i nawet na samym języku moskiewskim”. Tak więc Moskale przywłaszczyli sobie ukraińskie arcydzieła: Ławrę Kijowsko-Peczerską, Ławrę Poczajowską, „Kijowsko-Peczerski Paterik”, sztuki F. Prokopowycza, światową sławę Gogola, Czechowa, Wernadskiego, kompozytorów Bortniańskiego, Berezowskiego, Wedla, architekta Zarudnego i wielu innych Ukraińców. Po przyłączeniu Metropolii Kijowskiej do patriarchatu moskiewskiego „wszelkim sprawom oświatowym ukraińskiego duchowieństwa nastał kres”. I dziś, niestety, choć nasza „Proświta” skierowała apele do Rządu i Wierchownej Rady, ukraińskie ławry nadal należą do patriarchatu moskiewskiego, a cerkwie UPC MP, świątynie protestanckie i katolickie wyrastają jak grzyby po deszczu na Ukrainie. Dlatego też jesteśmy zmuszeni przypominać sobie: „kim jesteśmy, dziećmi czyich ojców”, o własnej godności i dumie z ojczyzny. Statut Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. T. Szewczenki – następcy „Hromady” (1860 r. – początek XX w.), „Proświty” (1868 – 1939), Towarzystwa Języka Ukraińskiego im. T. Szewczenki (1989 — 1991) — wśród szeregu zadań ma ono właśnie na celu podnoszenie duchowości narodu ukraińskiego, utrwalanie w społeczeństwie zgody religijnej i obywatelskiej. W wypełnianiu swoich statutowych zadań proświtianie Tarnopola z pewnością przewidują udział duchownych, którzy błogosławią każdą imprezę. Wspólnie z kościołami miasta organizujemy ciekawe i treściwe wieczory literacko-artystyczne: „Boże Narodzenie”, „Wielkanocna rodzina”, „Wesele na Ukrainie”, święta Andrzeja, Malanki, Mikołaja, Michała, „Ukraińskie wieczornice”, „Wielki Post”, „Radość Zielonych Świąt” oraz inne. Wystawy o następujących nazwach poruszają proświtian swoją jaskrawością, niepowtarzalnością i wysokim kunsztem: „Cudowna nić starożytności” — hafty własnej rodziny; „Wielkanoc stoi na straży duszy” — pisanki, krasranki z mojego rodowodu; „Paska gotowa, odpukać” — upieczona samodzielnie, z mamą, z babcią; „Kalita” — przaśna i wesoła oraz wiele innych. Wieczory pytań i odpowiedzi: „Miłość, jak śmierć, jest wielką siłą, ponad nią jest tylko Bóg”, „Prawo do życia i śmierci”, „Spowiedź — zbawienie duszy”, „Nie samym chlebem żyje człowiek”, „Moje miasteczko — Boży raj”, „Nie szukaj drzazgi w oku brata swego” oraz inne przebiegają ożywiająco i wzbogacają obecnych wiedzą. Owocnie współpracujemy z miejskimi dziecięcymi chórami kościelnymi, Dружynami Maryjnymi, organizacją młodzieżową „Młodzież ukraińska — Chrystusowi”. Z nimi co roku jeździmy do Zarwanicy lub Hoszowa. Bierzemy udział w czuwaniach kościelnych. Niesiemy do ludzi w pierwotnych ogniskach, parafiach Słowo Boże w pieśniach, wierszach, jasełkach, scenkach teatralnych. Wzorowy dziecięcy teatr „Dywosvit” Szkoły Ogólnokształcącej nr 22 ma w repertuarze „Matkę-służącą” Tarasa Szewczenki, „Faraonów” oraz program koncertowy „Ukrainо, ty moje życie i miłości”. Konferencje naukowo-praktyczne, poświęcone duchownym-oświatowcom Andrzejowi Szeptyckiemu, Josyfowi Slipomu z udziałem ich krewnych, pozwalają zapoznać się z szlachetnością i wielkością ducha samoofiarnych duszpasterzy, wzbudzają pewność siebie, miłość, wiarę i nadzieję — trójjedność najwspanialszej formy współistnienia na Ziemi, skłaniają do twórczych i owocnych rozważań, czynów. Niezapomnianą była konferencja na temat „Historia Kościoła greckokatolickiego na Ziemi Tarnopolskiej”, którą przeprowadziliśmy wspólnie z inteligencją, Archiwum Obwodowym, z udziałem zrehabilitowanych ojców Mykoły Szawaryna, Michaiła Szewczyszyna, zilustrowaną materiałami archiwalnymi, fotografiami, które zachowały tarnopolskie rodziny. Jedynie fragmentarycznie można zatrzymać się na współpracy z harcerzami-plastunami, biurem wycieczkowym, szkołami sportowymi, dziecięcym centrum twórczości ludowej, organizacjami ekologicznymi, partiami, bibliotekami, środkami masowego przekazu. Tak więc wspólnie z Obwodowym Stowarzyszeniem Kobiet zorganizowano dobroczynne spotkanie z inwalidami, którzy odnaleźli swoje miejsce w życiu. Pierwotne ogniwa bibliotek miejskich organizują wystawy książek „Ścieżkami Bożych przykazań”, tematyczne spotkania z pisarzami, poetami, malarzami, kompozytorami „Bóg — sędzia nas wszystkich”. Proświtianie Marta Czopik i Wasyl Derij wydali książeczki dla dzieci, Nadija Opałko — „Metropolita Andrzej: mecenas, oświatowiec”, Daria Czubata — „Trójjedność”. W gazecie „Tarnopol Wieczorny” co miesiąc drukujemy rubrykę „Medyczne abecadło” (prowadząca D. Czubata), w której poruszamy kwestie duchowości, publikujemy wywiady z kapłanami. Rubryki „Berehynia”, „Kalina”, „Młodość”, „Prawo i porządek” oraz inne w miejskich i obwodowych gazetach drukują artykuły proświtian. Wspieramy rozpowszechnianie czasopisma „Boży siewca”. Muzea etnografii Wyższej Szkoły Zawodowej nr 11, Szkoły Ogólnokształcącej nr 14 „Chwała Kozaczyzny” oraz Szkoły Ogólnokształcącej nr 17 im. B. Lepkiego wspólnie z „Plastem” organizują spotkania poznawczo-oświatowe, które wzbogacają wiedzą z historii Ukrainy, piśmiennictwa, obyczajów. Przez radio i telewizję występujemy z okazji świąt religijnych, z okazji Dni Tarasa Szewczenki, Łesi Ukrainki, Iwana Franki. Corocznie organizujemy „Godziny pamięci” przy pomniku Tarasa Szewczenki. Z okazji 2000-lecia Narodzenia Chrystusowego planujemy uporządkować cmentarze, zorganizować wędrowną wystawę literatury teologicznej i historycznej, konkursy „Szopek”, festiwale zgodnie ze wspólnymi z miejscowymi władzami przedsięwzięciami. Daria Czubata, przewodnicząca Miejskiego Zrzeszenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. T. Szewczenki w Tarnopolu

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn