Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 16strona oryginału ↗

Opowiadanie

Слово Просвіти, №74 за 2000 рік

Tego lata porzuciła mnie żona, sprzedałem ostatni przyzwoity garnitur i przeszedłem na ostatnie zapasy jeszcze kolonialnych, imperialnych sucharów. Do tego mój nieświadomy naród nie wybrał mnie na prezydenta. Właściwie nie bardzo mi się chciało, sprawa, sami wiecie, kłopotliwa. A jednak... mimo wszystko... Gdyby chociaż jakiś pies zaszczekał moje szlachetne imię podczas wyborów. Zresztą, o psach. Nigdy nie darzyłem ich szczególną sympatią, a zwłaszcza teraz. Tutaj z dnia na dzień nudzisz się światem — zimny, głodny, samotny. W pracy płacą tak, że i z głodu nie wykitujesz, i syty nigdy nie będziesz. Kobiety-wiedźmy, usłyszawszy, że pracuję jako docent w instytucie naukowo-badawczym, zadzierają nosa i pogardliwie pokazują plecy. No, oczywiście, im biznesmena podawaj, firmowca z volvo albo mercedesem, a co weźmiesz z nieszczęsnego kandydata nauk filologicznych? Naciągniesz byle jakie odzienie podczas mrozów, wrzucisz do ust swojego suchara i skomlisz, obserwując tłuste rasowe psiska, które grzeją się pod swoją gęstą, zadbaną sierścią. A dziewczyny, ujrzawszy takiego wypieszczonego leniwego zwierzaka, zmieniają się na twarzy i zaczynają ćwierkać: „Ach, piesek.., ach, cudo... Daj łapkę”. Moja łapa, czy raczej ręka, im, widzicie, nie pasuje. Dlatego mówię: nienawidzę psów — wszystkich na świecie, a zwłaszcza tych, które chodzą w kagancach za swoimi właścicielami na sznurku. Takie wyczesane, zarozumiałe, odchowane na swoim „chappi” i „alpo”. Tfu! Psiska, najwyraźniej węchem wyczuwają mój stosunek do siebie. Im ode mnie, w sekrecie powiem, jednak czasem się obrywa. To zgniłej kiełbasy podrzucę, to puszkę z farbą wyleję z balkonu na ich wypieszczone grzbiety. Kiedy wychodzę na podwórko, wszystkie te kundle — collie, bernardyny, foksteriery, pudle zgodnie zbijają się w stado i rzucają się na mnie. Mnie to co? Ja zawsze mam pod ręką solidny kij i z rozkoszą okładam je po grzbietach — właściciele rzucają się prosto w ten zwierzęcy wir, odciągają swoich pieszczochów, wściekają się, ale jakie mają do mnie pretensje? Ich bezcenne pieski same przecież pierwsze zaczynają. O mojej podziemnej wojnie z psiskami nikt nawet nie podejrzewa, nie jestem taki głupi, żeby demonstrować im swoje pułapki. Ale w naszym mieście, widać, ten psi naród jakoś przegaduje się w swoim psim języku, bo ujrzawszy mnie, od razu zaczynają kłapać zębami i próbują uczepić się nogawki. Mój kolega w nieszczęściu, Sławko, z którym pracuję w swoim instytucie nad problemami kultury ontologicznej, a ściślej mówiąc, regularnie urządzam najazdy na działy spożywcze delikatesów, pewnego razu, obserwując moją psią wojnę, radośnie zaszczekał i rzucił mi się na szyję: — Człowieku, tobie nie ma ceny. Jesteś czyste złoto. Myślę: pora do domu, bo jeśli go tak rozebrało po pół butelki, to co będzie, kiedy tę butelkę skończymy? Łapię się za teczkę, a on mnie nie puszcza, uczepił się rękawów mojej kurtki, której, nawiasem mówiąc, już z piętnaście lat, oczy zamglone, twarz zaczerwieniona. Czyli przyjechał. Mówię mu: — Ciszej, głupcze, tam milicjanci na progu, obserwują nas. Próbuję się wyrwać, a on przyciska mnie do serca i szaleńczo się śmieje. I jeszcze wrzeszczy na całą knajpę: — Andrijku, przecież ty jesteś potencjalny milioner, tobie nie ma ceny. Teraz my z tobą pożyjemy! — Pożyjemy, — odpowiadam mu ponuro, — jak te psy... Tutaj u niego już całkiem klepki się poprzestawiały, bełkocze: „Psy... Pieski moje drogie...” I Natalia DZIUBENKO Założyciel — Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Świadectwo rejestracji nr 1007 z 16.03.1993 r. to z taką czułością i drżeniem, jakby o beczkę z piwem. A potem nagle uspokoił się i mówi tak poważnie i prawie trzeźwym głosem: — Słuchaj, Andriju, słyszałeś o takim stanie w Ameryce — Connecticut? — No? — mruczę, a sam rozpaczliwie próbuję uratować rękaw swojej kurtki, czyli to, co z niego zostało. — Tak więc, drogi przyjacielu, kombinuj, tam istnieje prawo, — jeśli przechodnia ugryzie pies, to jego właściciel płaci poszkodowanemu 2000 dolarów. Przestaję się szarpać, i przede mną płynie ziemia. — Tyś, — szepczę zaschniętymi wargami, — zwariował? — Dokładnie, — mówi Sławko, — studiowałem prawa stanów i ich różnice między sobą. Jeśli Sławko mówi: „Dokładnie”, — znaczy, że tak właśnie jest. Kieszenie ma puste, tak jak i u mnie, za to głowa napchana wszelkiego rodzaju rupieciami, pamięta nawet daty urodzin rzymskich papieży. Długo rozmyślam, nie zauważając, że naszą niedopitą butelkę sprzątnął jakiś smarkacz sprzed samego naszego nosa. — Słuchaj, Sławku, gdzie by pożyczyć pieniądze na bilety do twojego Kone... ktykutu. W jedną stronę... Ja tam się wzbogacę i wrócę... — Dwa bilety, — pobłażliwie klepie mnie nowoobjawiony geniusz po ramieniu. — Dwa, Andrzeju. Za pomysł trzeba płacić. Pomysł drogo kosztuje... tak, na przykład, pięćdziesiąt procent zarobku. Marszczy czoło tak, że na nim nabrzmiewają żyły: — Słuchaj, a ty jesteś pewny, że one... Wszyscy ci psy... Pieski... — Nie może znaleźć słów od uczucia, które go przepełnia. — Ci dżentelmeni..., no, słowem, że one będą cię gryźć? Milcząc wychodzę z kawiarni i kieruję się do drobnego kundelka, który właśnie drobi za korpulentną damulką. Kundelek nagle szarpie się, wyrywa z rąk damulki smycz i pędzi prosto do mnie. Klap — i już tańczę na jednej nodze i szczęśliwie chichoczę w twarz zmieszanej właścicielce kundelka, która bełkocze błagalnym głosem słowa przeprosin. Jeszcze głośniej się śmieję, potem obejmuję ją za ramiona, które falują jak czarnomorskie fale, grubymi fałdami, i nagle całuję prosto w jej wysmarowane brązową szminką olbrzymie usta. Damulka ze strachu pluska się prosto w kałużę, a spod jej bezrozmiarowej spódnicy słychać wściekłe wrzeszczenie oszalałego kundelka. Mój przyjaciel, wyskoczywszy z kawiarni, rzuca mi się na szyję i wrzeszczy: — Sprzedaję! Sprzedaję, człowieku, swoje żyguli! Po miesiącu staliśmy już przed trapem samolotu, który wylatywał do Nowego Jorku. Oczy Sławka zamglone chorobliwą czułością. Dumnie kroczy w swoim znoszonym garniturku i wymachuje teczką, w której jest para czystych koszul, brzytwa i szczoteczka do zębów. Mój „dżentelmeński zestaw” jest mniej więcej taki sam. Co prawda, jest tam jeszcze jedna rzecz — bezcenna — laska naszej rodzimej kiełbasy „Szachtiorskiej”, kupionej w naszym kijowskim sklepie spożywczym i przetrzymanej parę dni na naszym kijowskim słoneczku. Kiełbasa — pierwsza klasa. Amerykańskie szczeniaki za nic w świecie niczego podobnego nie wąchały i nieprędko powąchają. Tego możecie być pewni. — Szto wieziotie? — zapytali mnie na cle, przeczytawszy deklarację, w której wszędzie stały kreski. — Nic nie wiozę. Starszy lejtnant zmrużył oko i podejrzliwie obmacał mnie wzrokiem od stóp do głów: — A poczemu eto wy niczego nie wieziotie? — Mam prawo, u nas od niedawna wolność, prawa człowieka i demokracja, może słyszeliście? — dumnie wbijam do głowy proste prawdy nieświadomemu celnikowi. — Szto? Szto? — wybałuszył oczy i zarządził: — Prowiesti licznyj obysk etim diemokratam. I co myślicie? Tak, przeprowadzili. Rozebrali do naga, obmacali każdy szew, moją teczkę prześwietlali rentgenem, przeszukali, oczywiście, natrafili na laskę „Szachtiorskiej”. Starszy lejtnant podskoczył, powąchał i nagle jak warknie, dokładnie jak bulterier z naszego podwórka: — Szto eto?! — Kiełbasa, — świecę niewinnymi oczami. — Dla czago? — Jeść, — mówię, — droga długa, trzeba coś do ust wrzucić. A celnikowi już zęby szczękają z wściekłości: — Jeszte! — rozkazuje. — Ja nie chcę, ja jeszcze nie jestem głodny, — aż mi w brzuchu zaburczało ze strachu. — Niet, — krzyczy już na całe gardło. — Ty u mienia siejczas wsio eto słopajesz! Ja tiebie eto siłoj zapichnu. Kawałek jednak przełknąłem ze strachu, w oczach mi pociemniało, i runąłem prosto na podłogę. — Chwatit! — słyszę głos. — Puszczaj lietit, poslie takowo zawtraka puszczaj im zanimajutsia amierikancy! Odzyskałem przytomność już w samolocie. Po paru godzinach stewardesa zrobiła mi płukanie żołądka, bo inaczej do USA bym nie doleciał. O, co to był za lot! Wam tego wiedzieć nie trzeba... Do Connecticut dotarliśmy po dwóch tygodniach, całkiem goli, trzeba było, oczywiście, opłacić usługi medyczne tym gnijącym burżujom, bo inaczej z lotniska by nie wypuścili. Ale jakoś dotarliśmy. Niewielkie, czyściutkie miasteczko. Neony, markety, supermarkety. Jak w bajce, a raczej w telewizorze. Na ulicach chmary porządnych Amerykanów ze swoimi szczeniakami-pieskami. Dumnie kroczymy my ze Sławkiem, wymachujemy swoimi teczkami, rozmyślamy, czy wystarczy ich skąpe wnętrze na pieniądze, które teraz szeroką rzeką popłyną do nas, przyglądamy się. Coś nie tak. Idą obok nas burżuazyjne krótkie ogonki, takie same utuczone jak i u nas na Ukrainie, takie same pyszne i rozpieszczone, ale, dziwne, na mnie — zero uwagi. Usiedliśmy na ławeczce w niewielkim parku, biegają moje pieski, o, ile ich jest, no ugryźcie mnie choć jeden raz, skomle mi w duszy, ugryźcie, przeklęte, a to ja was wszystkich pogryzę! Ale ukraińskie psy, widać, i przez ocean zdołały jednak się dogadać ze swoimi krewniakami, żeby mi dokuczyć. Merdają ogonami, ale milczą jak partyzanci, żeby choć któryś szczeknął czy zapiszczał... Jednym słowem, prawie miesiąc my z wychudzonym Sławkiem włóczyliśmy się po Connecticut. Trochę przy wyrobach gipsowych popracowaliśmy, trochę jako zmywacze naczyń, trochę w pizzerii jako pomocnicy. Póki skrobaliśmy na bilet, chodziliśmy wściekli jak psy, i warczeliśmy oraz ryczeliśmy na wszystkie napotkane psy, ja nawet raz rzuciłem kijem w jakiegoś uczesanego pudla, tak on, przeklęty, zamiast rzucić się na mnie, starannie ten kij schwycił i zaniósł do swojego właściciela. Trzeba było brać nogi za pas. Umęczyliśmy się, nie daj Boże. Mój rodzinny instytut zaczął wydawać mi się rajem. Wreszcie wsiadamy do autobusu, który wiezie nas do Nowego Jorku. Bilety w kieszeni, jak mara roztopiły się moje miliony, a tuż przed samym odjazdem autobusu widzę, i na sercu mi cieplej, — pędzi prosto przez drogę coś kudłatego, zębatego i szczeka!!! No szybciej, psisko, dawaj! Dawa-a-a-j! Na mnie już krzyczą pasażerowie, pogania kierowca. Jeszcze chwila... Aż tu zza rogu wyskoczył jakiś przyćmiony pikapik. Psina machnęła ogonem i skręciła prosto na policjanta, który stał przy przystanku autobusowym. Sławek wepchnął mnie prawie siłą, autobus ruszył, a ja wciąż rwę się do okna i krzyczę: „Dajcie zobaczyć!”. Ugryzł! Przeklęta skorumpowana kreatura — policjanta ugryzł! Zam. nr 3301209. Nakład 3000. Redaktor naczelny Lubow Hołota. Adres „Słowa Proświty”: 01001, Kijów-1, zaułek Muzealny, 8. Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, tel. 228-01-30.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn