Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 16strona oryginału ↗

Adres «Słowa Proświty»: 01001, Kijów-1, zaułek Muzealny, 8. Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, tel. 228-01-30.

Слово Просвіти, №75 за 2000 рік

Poszedł Głupiec na bazar. Kupił, za swoje pieniądze, dwa jajka. Wraca do domu, raduje się. Oto przyjdzie, ukręci dla swoich kotków koktajl Darela! Będą śpiewać! Dobra sprawa, dobra droga! Głupiec pokonywał ścieżkę obok torów tramwajowych. Nagle zauważył, że naprzeciwko jedzie tramwajowa polewaczka: dwa potężne snopy iskrzącej wody padały na podłoże między szynami, goniły przed sobą papierki, kamienie... «Poleje? Nie poleje?» Na wszelki wypadek stanął za krzakiem. Stoi, patrzy. Polewaczka podchodzi do przejazdu przez tory — droga, która w poprzek wyginała się tutaj pagórkiem, na którym samochody, żeby przejechać, zmniejszały prędkość, uginały się, jakby aż przykucały... Głupiec zauważa, jak na samym przejeździe tramwajowa polewaczka podchwytuje pękaty aktówkę, przez jakąś chwilę goni ją strumieniami wody... wreszcie, wykąpawszy, podchwytuje — i rzuca pod krzak. Mogło się wydawać, że polewaczka ukłoniła się Głupcowi. — Dziękuję! — powiedział uprzejmy Głupiec, wiodąc oczami za darczyńcą. Dopiero po tym, jak podziękował, uważniej spojrzał sobie pod nogi. Wreszcie: — Ty kto? Jaki ty... sprawny! Aktówka była z tych obecnych, nowych. Nie taka, jaką była teczka Głupca, żółta, ze świńskiej skóry, z którą przeżył i, póki mógł, jeździł oglądać góry — morze. Nowa rzecz czuła się niestosownie wykąpaną, obsypaną piaskiem, znieważoną. Dążyła się. — Milczysz... no, dobrze. Chodźmy do naszych kotów. Tam się zobaczy. Wziąwszy aktówkę za ucho, Głupiec poczuł niezwykły ciężar. Ale noga za nogą... obok kwietnika... oto i drzwi. — Kotki! Do nas gość. Ale nie ważcie się... — Jego futrzaki miały zwyczaj znaczyć teren. — Bądźcie grzeczne! Żeby odwrócić uwagę kotów od gościa, Głupiec wziął się do dzieła — rozbił jajeczka na dwa talerze i ukręcił kocią rozkosz życia. — Ucztujcie! Koty wzięły się do dzieła, a Głupiec przeniósł aktówkę do najlepszego z pokoi. — No, co tu u nas? — Rozpiąwszy zamek, przysiadł na krześle, wywalił na podłogę wszystko jak leci. — Ba, ba... a ty, Panie! To, co otworzyło się oczom Głupca, zaniepokoiło go. Obejrzał się na ikonę. Moja nieżyjąca babcia (królestwo jej niebieskie!) opowiadała taką historię. Jakoś jedna jej znajoma urodziła trojaczki. Za kilka dni w gazecie rejonowej pojawił się artykuł, gdzie informowano, że «rodzimy» kołchoz podarował szczęśliwej rodzinie dom i krowę, a także wydzielił po 100 rubli na każde dziecko. Mąż tej kobiety wysłał do gazety list, w którym z oburzeniem zaznaczał, że wszystko napisane — to nieprawda. Niedługo potem rozmawiał z nim przyjezdny dziennikarz. — Dlaczego jednak nie spodobał się panu artykuł? — Dlatego, że jest kłamliwy! — kipiał z gniewu mężczyzna. — Nikt nie darował nam ani krowy, ani domu. Nie widzieliśmy też pieniędzy. Co pomyślą we wsi!.. — Ależ pańska żona urodziła trojaczki? — nie ustępował dziennikarz. — No, urodziła... — Znaczy, wszystko poprawnie. Widzicie, u nas taka zasada: jeśli materiał zawiera dziesięć procent prawdy — podajemy go do druku!.. Dawna opowieść przypomniała się po tym, jak w gazecie «Stolicznyje nowosti» (nr 14 z br.) przeczytałem dużą, objętością na dwie strony, publikację pod tytułem «Fatalne osiemdziesiąte szóste...» W niej zaznaczano, że «znany (? — I. M.) pisarz i filozof Wasyl Kredo przeprowadził analizę wydarzeń, które działy się w odpowiednim okresie każdego stulecia. Wyniki porażają. Okazuje się, że w każdym 86. roku odpowiedniego stulecia działy się wydarzenia, które radykalnie wpływały na światową historię». Oto tak rosyjskojęzyczna gazeta pragnie zaintrygować ukraińskiego czytelnika, żeby potem «przekonać» go o nieuchronności katastrofy czarnobylskiej, rzekomo uwarunkowanej całym poprzednim biegiem historii. W tym celu poniżej podano zestawienie dat i wyjaśnień do nich, które wszystko to symbolizują. I rzeczywiście, mistyka. Na ile wiarygodna jest informacja? Już od pierwszych wierszy widać, że daty i wydarzenia — są dęte. Tak, na przykład, 586 rok p.n.e. podaje się jako rok zdobycia Jerozolimy przez Babilończyków. W rzeczywistości miasto to zostało zdobyte przez króla Nabuchodonozora w 587 roku p.n.e. Niezrozumiałe, dlaczego 86 rok n.e. ogłasza się datą początku rozpowszechniania chrześcijaństwa na Ukrainie i w Krymie. Przecież najczęściej początek tego procesu na półwyspie wiąże się z kazaniem rzymskiego papieża Klemensa, który został zesłany na Krym, ale stało się to w 98 roku. Apostoł Andrzej był na Ukrainie już w połowie pierwszego wieku. Gazeta bezpodstawnie ogłasza 286 rok «szczytem» prześladowań za wiarę chrześcijańską w Cesarstwie Rzymskim, chociaż w rzeczywistości miało to miejsce podczas prześladowań chrześcijan w latach 303—311, które zostały zapoczątkowane przez cesarza Dioklecjana (284—305). Założyciel — Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki. Świadectwo rejestracyjne nr 1007 z 16.03.1993 r. — No, dobrze! — Wstał i, zabrawszy aktówkę, poszedł do łazienki. Zmył piasek. Żeby czysta aktóweczka przeschła, powiesił ją na złotej, z gruszy, lasce. — Odpoczywaj! Znowu usadowiwszy się na krześle, zaczął rozbierać to, co przyniósł. To — tutaj. Inne — jeszcze oto gdzie... koty uporały się z Darelem, przyszły. Zaczęły obwąchiwać... pachniało lekami. A o kotach to znaczyło — miłością. Głupiec, przekładając wszystko na stoły, musiał się śpieszyć. Czego tam tylko nie było! Dokumenty lekarza, wykładowcy medinstytutu i biznesmena. Dwie wiązki skomplikowanych srebrnych kluczy z brelokami maski Melpomeny. Ale to, co najbardziej zasmuciło Głupca, po prostu wołało — otwórz! I on otworzył. Dolna połówka była maszyną do pisania, górna — zaświecił się ekran. — Komputer! — wniósł do domu dla kotów to, czego nie chciał ani widzieć, ani znać. Złączywszy skrzydła pudełka, zebrał z podłogi i położył obok z dziesięć to złotych, to srebrnych krążków — dyskietek. Mądry by się ucieszył. A Głupiec — on i jest Głupiec. Smucił się. Zadzwoniło do drzwi. Poszedł otworzyć... Głupiec miał dwóch przyjaciół. Jednego kochał. Drugiego nienawidził. Otworzywszy drzwi, Głupiec zdecydował, że lepiej będzie, jeśli ze wszystkim upora się bez nikogo. — Przyjdź za godzinę! Zamknąwszy drzwi, wrócił do najlepszego z pokoi i zaczął przeglądać wizytówki. Wreszcie: — Diabelstwo jakieś! Nie nauczeni nawet wpisać domowego telefonu! Biznesmeni! A że na stoliku leżały wszystkie dokumenty, wybrał informację. — Halo! — I po chwili zadzwonił do tego, kto zmącił spokój. — Mi Wiktora Michajłowicza. Na drugim końcu w kobiecym głosie słychać było rozpacz. — Jego nie ma! Głupiec zadzwonił drugi raz: — Nie odkładajcie słuchawki. Znalazłem aktówkę Wiktora Michajłowicza. Piszcie adres... przychodźcie... tak, jesteśmy sąsiadami. Czekam. Wreszcie, zadzwonili do drzwi. Otworzywszy, Głupiec wpuścił dwie kobiety. Żonę i mamę. — Tutaj. Oto wszystko... wszystko wasze! Akt- «Wiadomemu filozofowi» nie wiadomo nawet to, co wie każdy uczeń: Zachodnie Cesarstwo Rzymskie upadło w 476, a nie w 486 roku. Jeszcze bardziej dziwi interpretacja historii ojczystej w artykule. Tak oto rok 586 ogłasza się początkiem zasiedlenia przez Słowian Półwyspu Bałkańskiego. W tym samym roku, jakoby, Kijów otrzymał swoją współczesną nazwę. W rzeczywistości zaś zasiedlenie Bałkanów przez Słowian rozpoczęło się jeszcze pod koniec V wieku, a Kij żył pod koniec V — na początku VI wieku. Wtedy też Kijów stał się Kijowem. Dalej — nowe «arcydzieło». Widzicie, właśnie w 686 roku świat dowiedział się o istnieniu Rusi Kijowskiej. Jednak Ruś po raz pierwszy wspomniana jest w źródłach arabskich między 836—847 rokiem, w zachodnich — w 839 roku, w ojczystych — w 852 roku, a w bizantyjskich — w 866 roku. Autor zestawienia nadal demonstruje zdumiewającą nieznajomość historii ojczystej. Na przykład, nawet powszechnie znaną pierwszą wzmiankę w dokumentach o Ukrainie przenosi z 1187 na 1186 rok, aby uzasadnić swoją «koncepcję». Jeszcze bardziej dziwna jest data 1286 roku jako «szczyt» jarzma mongolskiego na Rusi. W czym się to przejawiło? Ponieważ autor zachowuje w tej kwestii milczenie, przypomnijmy, że w wymienionym roku nie było żadnych wydarzeń, które dawałyby podstawy do takich gołosłownych «oświadczeń». Może autor chce nas «wpisać» w Rosję, której poświęca nadmierną uwagę w swoim zestawieniu? Prawda, i tutaj są same błędy — zarówno co do początku rosyjsko-tu- Zam. nr 33012010. Nakład 3000. Redaktor naczelna Lubow Hołota

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn