Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Dziennikarze to nie drobne na wymianę

Слово Просвіти, №01 за 2014 рік

Brutalnie pobito znaną dziennikarkę i aktywistkę Majdanu Tetianę Czornowoł. Wszyscy słyszeli wersje ogłoszone zaraz po zbrodni. Wersja opozycji — to zbrodnia władzy, która w ten sposób próbuje zastraszyć Majdan. Wersja władzy — to prowokacja opozycji, która dążąc do zrzucenia wszystkiego na władzę, podsyca nastroje protestacyjne ludzi. Można by wypowiedzieć się banalnie, że, powiedzmy, prawdę ustalą śledztwo i sąd. Ale czy wielu w to wierzy? Ta zbrodnia stała się skrajnym przejawem niebezpiecznego zjawiska w społeczeństwie — wciągania dziennikarzy, środków informacji w polityczną awanturę. Media nie mogą być odpolitycznione choćby dlatego, że polityką jest wszystko, zaczynając od cen w sklepie. Ale odpartyjnić się media mogą i powinny. Zwykłe, czyli ogólnospołeczne media, których u nas jest zdecydowana większość. Są media partyjne, one ze statusu są partyjne. I to już problem partii, że te gazety są tak samo nędzne, jak one same. Ostatnio brałem udział w akcji protestacyjnej dziennikarzy w związku z pobiciem Tetiany Czornowoł. Był to pikiet obwodowej milicji. Dziennikarze i politycy wygłaszali poprawne przemówienia o wolności słowa, rozbrzmiewały gniewne tyrady o prześladowcach tej wolności, żądania ukarania winnych, dymisji ministra spraw wewnętrznych Zacharczenki, jako minimum — za bezczynność w ochronie dziennikarzy, a najbardziej — za udział milicji w tłumieniu akcji protestacyjnych obywateli. Wszystko tak. Oto tylko jak można, na przykład, odnosić się do poprawnych słów i gniewnych tyrad dziennikarza jednego z mediów, kiedy prawdziwy właściciel tego medium dwukrotnie przeważył w Radzie Najwyższej głosowanie za dymisją tegoż właśnie Zacharczenki. Po raz pierwszy — kiedy 3 grudnia głosowano za dymisją całego rządu, po raz drugi — kiedy na kilka dni przed pobiciem dziennikarki głosowano kwestię dymisji już personalnie ministra. Jak można odnosić się do gniewnych wystąpień dziennikarzy, wiedząc, że z półtora tuzina gazet, które realnie wychodzą w mieście, tylko nieliczne wydania poinformowały o takich głosowaniach. To pytanie także do partii politycznych opozycji, których przedstawiciele wygłaszali takie same poprawne słowa na akcji pod milicją — po 22 dniach od pierwszego głosowania w Radzie. Przez trzy tygodnie te partie nie zdobyły się na przygotowanie choćby prostej ulotki o owym głosowaniu, żeby rozdać ludziom, opowiedzieć, że z sześciu większościowców obwodu tylko dwóch głosowało za dymisją rządu w ogóle, i tylko jeden — za dymisją właśnie tego ministra. A chodzi przecież o społecznie ważną informację, którą mass media i partie są zobowiązane donieść do obywateli obwodu: jak właśnie głosują wybrani przez nich deputowani. I oto zamiast tego — banalne biadolenie na wiecach i pikietach. Oczywiście, nie należy winić samych tylko dziennikarzy. Mówić trzeba o strukturze naszych mediów, o tym, kto nimi włada i jak wykorzystuje, znowuż w wąskopolitycznych, partyjnych celach. …Powróćmy do zbrodni przeciwko Tetianie Czornowoł. Popularna gazeta internetowa “Ukraińska Prawda” z dumą poinformowała, że Tetiana — jej stały autor i doznała ataku właśnie za publikacje tutaj. I to nie tylko ostatnie blogi dziennikarki o posiadłościach wyższych przedstawicieli władzy. To jeszcze niezwykle ostre publikacje o korupcji w wyższych szczeblach władzy. Publikacje tak nasycone cyframi i faktami, że trudno uwierzyć, jakoby przygotowała je jedna dziennikarka. Tak samo w odniesieniu do publikacji innych znanych dziennikarzy, kiedy opowiada się o luksusowych apartamentach możnowładców i ilustruje się to licznymi dokumentami, gdzie i za jakie pieniądze nabyto wyposażenie “carskich posiadłości”. Oczywiste jest, że u władzy są poważni oponenci, którzy mają supertajną informację i “przeciekają” ją przez znanych dziennikarzy. Jakaż rola tutaj przypada dziennikarzom, mass mediom? Drobnych na wymianę? A czemu by samym opozycyjnym partiom nie upubliczniać wszystkiego tego narodowi? Nie ma możliwości, rozumu czy zaufania u ludzi do polityków? Jakie najbardziej rezonansowe polityczne zabójstwo przez ponad 20 lat niepodległości na Ukrainie? Śmierć dziennikarza, tak i nie zbadana należycie przez 13 lat. Czym najbardziej zapamiętała się akcja opozycji 18 maja w centrum stolicy? O niej ludzie już i zapomnieli, ale jedno zapamiętało się — pobicie dziennikarzy Snisarczuk i Sodelia. A nazwisko jednego z bojówkarzy weszło nawet do leksykonu, choć wpisuj do słowników to “tituszki”. I wreszcie, co posłużyło za katalizator zwołania kolejnego niedzielnego wiecu w centrum stolicy, już piątego na Majdanie — pod nazwą wiec? Brutalne pobicie dziennikarki. Dlaczego bez wielkiego społecznego rezonansu pozostało bodaj najmasowe w Europie w minionym roku pobicie dziennikarzy? Ono zdarzyło się u nas, na Ukrainie, 1 grudnia, pod Administracją Prezydenta. I jeśli pobicie przez “Berkut” w przeddzień studentów na Majdanie jeszcze jakoś jest badane, to pobicie ponad 30 dziennikarzy, w tym zagranicznych, — nie. Zamiast tego funkcjonariusze organów ścigania, którzy świadomie bili właśnie dziennikarzy, nałapali kogo popadnie i jako “napastników” na AP oddają ich pod sąd. Ogółem za 2013 rok (właśnie opublikowano dane Instytutu Masowej Informacji) na Ukrainie odnotowano 101 przypadków fizycznej przemocy przeciwko dziennikarzom. Z nich 64 ucierpiało z rąk mili-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин