Сторінка · с. 1сторінка оригіналу ↗
TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA «PROŚWITA» imienia TARASA SZEWCZENKI
Слово Просвіти, №02 за 2002 рік
Głębokie przedświąteczne śniegi jakby spowiły samo życie, zatrzymały czas. Choinka, ścięta w pohrebśkim lesie, przywiązana do sanek, zostawia na sinawym puchu śniegu swoje ślady. Trzeba jak najszybciej przekroczyć pohrebśkie pole, zejść w jar, który nosi nazwę odstraszającą, ale nie straszniejszą od samego leśnika: Czortycha. Tutaj schodzą się do szerokiego brzegu trzy góry, pośrodku między nimi — Czortowa góra. Mówią ludzie, że kiedy diabeł kradł ziemię, to ostatnią czapkę chwycił najurodzajniejszej, ale nie zdążył ukraść, bo zapiały w Wilszance koguty. Oto ona, ta czapka ziemi — wznosi się okrągło, szpiczasto — z trzech stron opasują ją strumienie. To biegnie woda z Wielkiego Wieremia. Rozgałęzia się, wchłania w siebie jeszcze jeden potoczek i śpieszy, by wpaść do rzeki Stuhny. Jeśli w tej późnej porze odłączyłeś się od grupy, to niechybnie będzie cię doganiał zmierzchowy jeździec. Sztywnieje ci szyja, boisz się obejrzeć za siebie. Ale słyszysz, jak koń tuż za tobą szura kopytami w śniegu… Obejrzeć się trzeba, po prostu koniecznie, kiedy pokonasz strach, gwałtownie szarpnąwszy głową do tyłu, niechybnie zobaczysz białego jeźdźca na białym koniu. I przerażenie popchnie cię do przodu, i będziesz biegł przez cały jar, przez wilszańskie pole, a zobaczywszy słupki dymów nad chatami, odetchniesz i usłyszysz niechybnie: Dobry wieczór, Szczodry wieczór, Dobrym ludziom Na zdrowie… Skąd ten głos?.. Nie, nie głos, a narastająca do crescendo symfonia?.. Serce kołacze, dusza się otwiera, aby chłonąć radosne i zawsze ratujące słowa. Śpiewa ziemia… Białosiność śniegów przechodzi w sinobiałość nieba, tworząc nierozerwalność ziemia-niebo, niebo-ziemia… A pomiędzy nimi ty: cały jak śnieżny słup, który przemienił się w nieustanny słuch i wzrok. A jeszcze w tobie otworzyły się dodatkowe źródła wzroku. Jesteś już zdolny widzieć to, czego wcześniej w zgiełku nie mogłeś dostrzec: nad tobą i przed tobą szybują aniołki… Ale przecież wiesz, że za tobą — biały jeździec, przy spotkaniu z którym robi się przerażająco-mdło… Z perspektywy czasu myślisz, jak niezwykła jest nasza, nasycona różnymi energiami ziemia, którą tylko my jesteśmy zdolni postrzegać w jej pełni samoprzejawu? Ona, ziemia, przechowuje tajemnice, przechowuje informacje, których przybysze-najeźdźcy nigdy nie wyczytali i nie wyczytają ani ze śniegów, ani z marnych zjaw, ani z rozlanych w powietrzu głosów… I ja wyznaję miłość do niej. Chociaż zdarzało się widzieć też inne ziemie. Na lodowcu Fedczenki wydawało się, że można ręką sięgnąć samego Najwyższego, ale takich ech nie słyszałem; na wyspie Spitsbergen słyszałem nieustanne wycie śnieżnych zamieci, jednak nie słyszałem tych świątecznych kolęd i szczedriwek, które towarzyszą przelewaniu się kryształowych dzwoneczków… W piaskach pustyni Kara-kum słyszałem cienki śpiew piasków, przypominający dotknięcie dutaru… Ale to wszystko obce ziemie… I z wiekiem zaczynasz rozumieć tę tęskną potrzebę naszych emigrantów, którzy woleliby umrzeć na ojczystej ziemi. Albo przynajmniej, żeby ich doczesne szczątki zostały przeniesione kiedyś na łono ojczystej ziemi. Tak, właśnie tutaj jest odwieczny kosmiczny związek człowieka ze swoją Ojczyzną… Obywatel wszechświata nigdy tego nie zrozumie. Dla niego każdy kraj jest po prostu terytorium. A dla nas, Ukraińców, ziemia jest ojczyzną, ziemią rodzinną, ziemią świętą, ziemią przodków… I staje się zrozumiałe, dlaczego przybysze są tak okrutnie obojętni na nasze zwyczaje, na naszą wiarę, na naszą kulturę, na nasz język, na naszą ziemię. Dlaczego wycinali święte dąbrowy, niszczyli ołtarze naszych świątyń, rujnując je, zamieniając na pomieszczenia magazynowe, więzienia i miejsca rozrywki. Tak samo staje się zrozumiała ta gorliwość niektórych naukowców, którzy pozbawiali nas prawa do naszej własnej historii, do naszych duchowych źródeł. Znany „językoznawca” (w cudzysłowie) N. Marr jeszcze w 1924 r., badając legendy o pochodzeniu Kuara w Armenii i Kijowa na Rusi, zaznaczał: „Czystość składu etnicznego słowiańszczyzny — to mit, ale mit nie ludowy, a stworzony w gabinetach, książkowy postulat lingwistycznej teorii roboczej, zbudowany na pokrewieństwie zjawisk językowych, które funkcjonują, nie są wyjaśnialne genetycznie, ale nie mogą być wyjaśnione martwą hipotetyczną schematem”. Zakończenie na s. 6. Dzisiaj w numerze: Co napisałby dzisiaj Pawło Czubynski? — str. 4. Olha Herasymjuk: „Obowiązek bycia adekwatnym do swojej popularności” — str. 7. Serhij Kwit: „Nasz czas — na tworzenie tekstów” — str. 8. Dobry czarodziej Wołodymyr Nerodenko — str. 14.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
