Сторінка · с. 11сторінка оригіналу ↗
PODRÓŻ W NIEZNANE OD REDAKCJI
Слово Просвіти, №02 за 2002 рік
Oczywiście nie wszyscy nasi czytelnicy dokładnie wiedzą, że wybitny ukraiński poeta, patriarcha naszej literatury Dmytro Hryhorowycz Biłous w latach 50.—60. ubiegłego wieku kierował kołem literackim przy wydawnictwie „Mołod’”. Stamtąd, jak wiadomo, do ukraińskiej literatury zgodnie szła kohorta szistdesiatnykiw (pokolenia lat sześćdziesiątych). O nich obiecuje nam opowiedzieć szanowny Dmytro Hryhorowycz w kolejnych numerach naszej gazety. A dzisiaj — swoisty poetycki reportaż.
Zespół pozostawał młody w latach sześćdziesiątych, kiedy płynęliśmy żaglową szkuną, w nieznane przyszłe płynęliśmy.
Kiedy wieczorami kudłatymi zbierali się twórcy i wydawcy, i między kurtkami i między busłatami jeszcze i bluzek były kołnierzyki.
My słowa szukaliśmy, posłusznego prawom i prawdy, i piękna. I wiatr porywu niezmiernego w tęgie łopotał żagle.
Zbieraliśmy się w poniedziałki, jeszcze do dziś pamiętam,
że to nie były posiedzenia — wyzwania na każdym zakręcie.
Spotykaliśmy się z generałami z Parnasu… Lekcja — niejedna… My słuchaliśmy ich, zamieraliśmy od obrazów, językowych pereł…
Uwieczniono nawet fotografią (niedawno było czy dawno): do metra schodziliśmy z Tychyną, kiedy budowano je…
Ciekawe: pisemną i ustną u nas forma nauki była.
Była nasza pracownia kuźnią i Litinstytutem była.
Ach, los łódeczki żaglowej! Kołysało. Jeszcze i grad nadlatywał. I wiatr porywu wszechsilnego tęgie żagle napinał…
Z rymami z przeklętymi radziliśmy sobie już wtedy. I razem z nami, kijowianami, i przyjezdni byli młodzi.
Był Hucało Żenia — z niżyńców, z Moskwy — orłoskrzydły Wingran*. Z Czerkas — Symonenko. Z Teliżyńców nasz Dracz, krutoczoły Iwan,
Olijnyk, Telniuk z Nemyrowyczem, z Odessy — Borys Neczerda, Pidpałyj, Tomenko z Onkowyczem I Som — młodzieńcze kroki.
I Stus, niepokorny Zoilosowi, Oracz, i Moruha, i Mowczan, Synhaj, Zabasztaha z Brajiłowa, Wasyl Sidarenka, Kapłan,
Chołodnyj, Łodźko, Kołomijec, jeszcze Kodru (rumun), Łytwyneć, i Warda Jewhen (asyryjczyk), i Żytnyk, i Berdnyk Ołeś.
Ołena Sazonowna** z „Mołodi”, i Czerednyczenko, i Łupij, Sirenko i Zasenko… Jak żołędzie, twardymi byli w gradobiciu.
Wtedy „zza bugra”, „z tamtego brzegu” usłyszeliśmy o Samczuku, Osmaczce i Juriju Szerechu, Bahrianym i Małaniuku…
Były u nas wtedy współmyślące, dziewczęta — jak pszczółki w roju, piękności nasze, mądre — jak język kochały swój! Za ojczyste wstydzić się nie ma czego, pielęgnowałyście każdy nasz dźwięk. Tamaroczko kwiat-Kołomijczycho, Prychodko, Hrynenko, Kaszczuk.
Młodsze dziewczątka, luboczki, co całkiem jeszcze młode były — Żyłenko, Jowenko i Czubaczka, i Skyrda — jak teraz rozkwitły!
A wszystko z wyzwań i zuchwałości.
wujka Szewę u naszej sąsiadki cioci Hannusi. Oto dlaczego proponuję wybrać naszą nianią milicjanta wujka Kostię. — A ja przeciw! — wrzeszczy z łóżka Signor Pomidor, który zamiast ręki podnosi długą i kościstą nogę. — Wujek Kostia to nieprawdziwy milicjant. On kiepski drogowiec — ten, któremu dają w łapę. A gwiżdże, jak słowik-rozbójnik. Niedawno ukarał mandatem mojego tatę tylko za to, że
z
Toż to nasz „Nóż w słońcu” sterczy! Rwie wiatr wzburzenie wichrzasty, i grzmot burzowo grzmi… Zajęcia trwają. Jak na ostrzu jestem, bo pracownię mogą zamknąć. Chruszczowa usunęli. I poezja już u nas o nowym brzmi.
Czyta Mozolewski: „Po-priżdiemu dieła po nakłonnoj pojdut, kogda i towariszcza Brieżniewa towariszczem nie nazowut…” —
I ledwo na hamulcach zjechaliśmy, ale nie było skruchy. Dla władzy staliśmy się niemili i sprawa szła do zamknięcia.
Jak radził Szewczenko — uczmy się, starajmy się myśleć, czytać. „Kochajmy się i rozejdźmy się!” — żegnałem się po zajęciach.
Wszyscy odznaczali się szlachetnością, a pracownia — dom nasz rodzinny. Jestem dumny ze swojej przynależności, że byłem dla nich mentorem.
I chcę powiedzieć jedno — że radości zaznałem ziemskich. Szczęśliwym czuję się człowiekiem: ja uczyłem ich, ja uczyłem się od nich.
Dmytro BIŁOUS
z
* Wingran, Synhaj, Zabasztaha, Kołomijczycha, Czubaczka — tak czule, po kumpelsku nazywali siebie nawzajem uczestnicy pracowni. ** Ołena Łukianczuk — kierownik działu masowego wydawnictwa.
mój tata przechodził ulicę nie w poprzek, a wzdłuż. — To niech naszą nianią będzie moja babcia Marusia, która umie grać na harmonijce ustnej, — nieśmiało sepleni jakieś nowe, zadarte stworzenie. — Cicho! — groźnie wykrzykuje Kuzia Nupohodi — wierny przyjaciel i sojusznik Lwy Szarego. — Ty nie z naszej ulicy. A twoja babcia — stara wiedźma. Ona obiecała oderwać mi uszy. Tutaj wszczął się taki hałas, że nie dało się usłyszeć demokratycznej jawności. W górę poleciały śpioszki i poduszki. — Walczcie-zwyciężycie! — Wszystko co najlepsze — dzieciom! — Śmierć kapitalistom! — Hańba reformatorom! — Sława Ukrainie! Nagle na korytarzu przedszkola usłyszano żołnierskie kroki jeszcze nieprzebranej niani. — Bracia moi! Przyjaciele! — zakrzyczał ze strachu Lew Szary. — A nuż zamrzyjcie. Jak mówi nasz znany demagog, telewizyjny dziadek Panas: wszyscy — do łóżeczek. Niech baba Jaga myśli, że my śpimy… A zebranie w sprawie wyboru nowej niani przeniesiemy na jutro. Przy okazji wybierzemy sobie najdroższych rotszyldów, morganów, fordów, tiessenów, co? A do zbiorowego żywienia — mcdonaldów. Może wreszcie nas szybko i jakościowo nakarmią… A dlaczego? Dawaj w każdą rodzinę po jednym rockefellerze! I my od razu staniemy się najbogatszymi. — I madame Chanel na dodatek. — Tfu! Ale ja mam swoją madame. Jak tylko co, tak i śpiewa: jak dam!.. To ja ją i nazywam: madame Jakdam. — Ale madame Chanel nie dla ciebie, a dla twojej połowy, bo to przecież perfumy i wszystko inne, co potrzebne kobiecie — na światowym poziomie! — To wtedy — biorę! — Biorę, dawaj!.. A ty potrudź się i wyhoduj sobie madame Chanel. Trzeba przecież choć czasem i nam popracować. Co one, obrażą się? No, madame Chanel, czy wszyscy ci rotszyldowie-rockefellerowie — co my ich hodujemy. — Tfu! Niech hodują naszego brata. I kwita. Ile zechcą — kto im nie daje. I różne tam Japonie od razu zwolnią tempo, bo tak się rozpędziły, że i zatrzymać się nie mogą. Im by radzieckiego narodu podrzucić, niechby wtedy spróbowali trafić do przodujących państw!
Wałentyn CZEŁERYS
Rysunki Jurija KOZIURENKI
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
