Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

CZY IDEE SOBORNOŚCI ZJEDNOCZĄ NASZYCH DEMOKRATÓW?

Слово Просвіти, №03 за 2011 рік

Czas przygotowywać się do wyborów. Parlamentarnych, prezydenckich. Niezależnie od tego, kiedy się odbędą, gdyż zauważono: przygotowania do nowych wyborów zaczynają się dzień po przeprowadzeniu poprzednich. Wybory to cywilizowana droga, którą siły narodowo-demokratyczne mogą dojść do władzy. I jest to jedyna realna możliwość dla Ukrainy, by ugruntować się jako prawdziwie niepodległe, demokratyczne państwo typu europejskiego, a nie moskiewska kolonia. Do tego potrzeba niewiele: zjednoczenia demokratów. To proste. To najtrudniejsze. Petro ANTONENKO Mamy to, co jest oczywiste nawet dla ślepego. Zresztą, już w starożytności mawiano: “Siła wroga — w naszej słabości”. Siła tych, którzy doprowadzili państwo ukraińskie do takiego stanu, tkwi w słabości tych, którzy mieli temu przeciwdziałać: sił demokratycznych, elity narodowej. To diagnoza. Czas więc się leczyć! Każdemu wiadomo, że wyborów parlamentarnych nie będzie w marcu 2011 roku. Ta data wydaje się teraz po prostu niepoważna, choć, między innymi, właśnie ona wynika z Konstytucji Ukrainy z 1996 roku, która została “odnowiona” w kraju decyzją Sądu Konstytucyjnego. Alternatywna data — wrzesień 2012 roku, czyli po zakończeniu pełnej 5-letniej kadencji obecnej Rady Najwyższej VI kadencji. Pomiędzy nimi wymienia się jesień bieżącego i wiosnę przyszłego roku. Kiedy zaś będą wybory — tak naprawdę nie wie nikt, bo datę będą wyznaczać nie według słowa praworządności, demokracji, konstytucyjności, a według politycznej celowości dla władzy. Nie będziemy więc wróżyć. Zatem zacznijmy od gotowości do wyborów sił narodowo-demokratycznych — w aspekcie gotowości do zjednoczenia się w nich! Główne siły polityczne Majdanu, które były u władzy w poprzednich latach — BJuT i “Nasza Ukraina” (wymieniamy w kolejności miejsc, które zajęli w wyborach prezydenckich ich liderzy — Julia Tymoszenko (2 miejsce) i Wiktor Juszczenko (5 miejsce). Na pierwszy rzut oka, tutaj gotowość do zjednoczenia (nie mówiąc już o formacie jednej partii czy nawet bloku, a przynajmniej o nieprzeciwdziałaniu sobie) wydaje się niższa od zera. Swary trwają. Zarzuty od wyborców, że właśnie te swary “oddały” Majdan i Ukrainę regionałom, nie działają. “Największy mój błąd w polityce — to Tymoszenko” — to i dziś teza i stanowisko Juszczenki. Za swój największy błąd Julia Tymoszenko uważa to, że zaczęła demaskować otoczenie Juszczenki (czytaj — walkę z nim) dopiero jesienią, a nie latem 2005 roku, w pierwszym roku pomarańczowej władzy, kiedy premier “wszystko przejrzała i zrozumiała”. Iść BJuT i “NU” z tym na wybory? To przecież to, o czym tylko marzą regionałowie. Ukrainie pozostaje jedynie mieć nadzieję, że wewnątrz tych sił politycznych, za którymi stoją ideały Majdanu, wspaniałe idee państwowotwórcze, miliony wyborców, dojrzeje taka masa krytyczna, która powie swoim wodzom — “Dość!”. Przypomnijmy “stare” siły narodowo-demokratyczne. Pouczającym w aspekcie analizy porażek, gotowości do odnowy, do zjednoczenia stał się kolejny zjazd Ukraińskiej Partii Ludowej. Pouczającym niemal całkowitym brakiem i jednego, i drugiego, i trzeciego w tym większym odłamku niegdyś potężnego Ludowego Ruchu, w tej partii, która sili się, by przedstawić się jako prawdziwie państwowotwórcza w obozie demokracji. Mówią, że póki piorun nie uderzy, chłop się nie przeżegna. Nad tą partią uderzyło już tyle piorunów, ale… Pierwszy — żałosny wynik UPL w wyborach 2006 roku, kiedy przejechała się obok parlamentu. Zakończenie na str. 5 LAUREACI NAGRODY PROŚWITAŃSKIEJ PREMIERA RUBRYKI “POGODA” 14–15

с. 5 · сторінка оригіналу ↗

Sofii) w Kijowie w Dzień Niepodległości Ukrainy modlili się zwierzchnicy wszystkich uznanych wyznań religijnych (z wyjątkiem jednego) — ostatnia modlitwa została uświetniona tęczowym KRĘGIEM nad jej zwieńczoną krzyżem kopułą. I wielu powiedziało — “toż to cud!”. Lecz, być może, o cudzie świadczy też taka praktyczna obserwacja C. G. Junga — kiedy siły ciemności przebijały się na zewnątrz, niszcząc moralność i samokontrolę jednostki, kiedy nadchodził chaos myślenia i człowiek szukał wyjścia, w jego świadomości “jednocześnie pojawiały się nowe symbole, które mają charakter zbiorowy, ale które już odzwierciedlają siły porządku… To osiowe systemy symetryczne, znane jako mandala (krąg — I. K.)”. C. G. Jung zauważył, że pojawienie się takiego symbolu “daje przebłysk nadziei, a nadzieja jest nam potrzebna w obecnym czasie rozkładu i chaotycznego nieporządku”. Może blask kręgu nad soborem Mądrości Bożej — to dany nam wszystkim znak nadziei? Bo oto niedawno, na ostatnim Majdanie, protestując przeciwko samowolnemu Kodeksowi podatkowemu, spotkali się ludzie z różnych regionów Ukrainy i, szukając wyjścia, uwalniali się od “chaosu myślenia” — od narzuconej im przez bałwochwalców nieufności i wzajemnej wrogości, od podziału na “wschodniaków” i “zachodniaków”. Do nich zmuszeni byli wyjść rządzący, aby zapewnić, że poprawią “swoje prawo”. Ale zapewnienia przerodziły się w oskarżenia i represje, aby napędzić ludziom strachu i ciemności… Jednak na Boże Narodzenie, wbrew narzuconej ciemności, zadzwoniła po całej Ukrainie majestatyczna Kolęda. I tutaj znów pokazali swoją istotę nasi rządzący — znieważyli chrześcijańskie Kościoły Ukrainy (znów, poza jednym). I śpieszą oddać sobór Mądrości Bożej w ręce nowego idola… Chyba nadszedł czas, aby jednogłośnie wszyscy — wszyscy hierarchowie oraz Ogólnoukraińska Rada Kościołów, wszyscy księża i duchowni, wszyscy mnisi i mniszki, wszyscy świeccy wszystkich wyznań, wszyscy uczciwi ludzie ZASĄDZILI — zbrodniczy system komunistyczny, próby jego odnowienia i powrotu bałwochwalstwa, — zniewagę soboru Mądrości Bożej — św. Sofii oraz zabytków Ukrainy o unikalnej wartości, w szczególności fundamentów Cerkwi Dziesięcinnej, — poniżenie (zgodnie z wytycznymi imperialnego moskiewskiego kierownictwa) wszystkich wyznań religijnych Ukrainy na rzecz tylko jednego, — propagandę wrogości między narodami, — rozpasanie uzbrojonych prorosyjskich szowinistycznych band na Krymie, — zabójstwa i prześladowania dziennikarzy, studentów, — represje wobec naukowców, rektorów, zwykłych przedsiębiorców, — przywrócenie praktyk NKWD-KGB i donosicielstwa, — bicie ludzi za obronę zabytków kultury, parków, lasów i torturowanie zatrzymanych przez milicję, — zamykanie nieprzychylnych ukrainożercom ukraińskich szkół i ograniczanie praw ukraińskich uczelni wyższych, — otwartą rozpustę oligarchów i okradanie Ukrainy oraz plądrowanie jej zasobów naturalnych. Bo z nami wszystkimi — Jedyny Stwórca i Prawodawca! Zakończenie. Początek na str. 1 Drugi grom, ogłuszający, uderzył w UNA podczas ostatnich wyborów prezydenckich, kiedy przewodniczący partii Kostenko, kandydując wbrew woli większości członków partii (w tym można nie mieć wątpliwości), a decyzją partyjnego generalicji, zdobył żałosne 0,2 procenta głosów. Co jest 10 razy (!) mniej niż w poprzednim jego kandydowaniu po rozłamie Ruchu w 1999 roku. Trzeci grom uderzył podczas jesiennych wyborów samorządowych. Grudniowy zjazd partyjny — i nie tylko brak jakiejkolwiek skruchy czy choćby samokrytyki ze strony partyjnej generalicji, ale i całkowity brak samooceny: co w ogóle oznaczało owo obłudne kandydowanie w wyborach prezydenckich? A w środowisku szeregowych członków partii coraz natarczywiej rozbrzmiewa określenie — “zdrada”. Wybory samorządowe uznano niemal za sukces partii, która, jak stwierdzono w dokumentach zjazdu, zajęła 11. miejsce wśród ponad 120 partii, które kandydowały. Ciekawe, skąd taka statystyka, jeśli do tego trzeba by było policzyć mandaty wszystkich owych wirtualnych 120 partii we wszystkich ponad 30 tysiącach obwodów wyborczych kraju i we wszystkich rodzajach wyborów, od rad obwodowych po wiejskie. A co najważniejsze — cóż za wielki zaszczyt zająć 11. miejsce wśród 11 czy 12 realnych partii! Nic nie nauczyło i już nie nauczy niczego tej partii, która coraz bardziej przypomina jakiś specjalny projekt mający na celu zniszczenie sił demokratycznych. Po takich pogromach w kilku wyborach — żadnej dymisji na zjeździe: przewodniczącego partii, jego zastępców, Centralnego Zarządu. Zamiast tego — wycofanie zgłoszonych przez delegatów kandydatur przy wyborach przewodniczącego Maria KUCZERENKO Ukraina zawsze była bogata w Wasylów. Mówią, że Wasyl Stus żartował — że niby co czwarta ukraińska matka nazywa syna Wasylem. Wydaje się, że w tym królewskim imieniu przez całą ukraińską historię akumulowało się wrodzone poczucie własnej ludzkiej i narodowej godności, samowystarczalności, potężnego potencjału twórczego. A także zdolność do świętego poświęcenia — jakość, której w naszym społeczeństwie coraz bardziej brakuje (czy nie dlatego tak rzadkim staje się to dumne imię na Ukrainie?). Wasyl Czumak został rozstrzelany za udział w powstaniu przeciwko białogwardzistom w wieku 18 lat; Wasylowi Ellanowi-Błakytnemu pękło serce w wieku 31 lat — w ten sposób swoją śmiercią wyprzedził o dwa dni rozkaz Moskwy o rozstrzelaniu, Wasyl Symonenko zmarł “śmiercią naturalną” — po brutalnym pobiciu przez milicjantów — w wieku 28 lat, Wasyl Stus — “…drzewo z obciętym wierzchołkiem”, jak powiedziała o nim Mychajłyna Kociubynśka, — zginął w mordowskich łagrach w dziwnych okolicznościach w wieku 47 lat. Zadziwiający zbieg okoliczności — być może w tym zbiegu jest znak Boży — jakaś niebiańska wybrana: Wasyl Stus urodził się dokładnie w Boże Narodzenie, a Wasyl Symonenko zaraz po Bożym Narodzeniu — 8 stycznia. Dlatego pamięć o obu sławnych Wasylach czci się razem, w styczniu, w święto bożonarodzeniowych Wasyli. W tym dniu nagradza się nagrodą imienia Wasyla Stusa ludzi o aktywnej postawie obywatelskiej, którzy wnieśli znaczący wkład w budowanie życia narodowego: pisarzy, artystów, aktorów, naukowców, obrońców praw człowieka, działaczy Proświty. doświadczonymi partyjnymi “żubrami”, takimi jak Zajeć, Słobodian, Asadczew. Wygląda na to, że byli umiejętnie “odcięci” od kandydowania także tacy ciekawi młodzi liderzy, jak przewodnicząca Rówieńskiej UNA i “Proświty” Nikolina, której nie zdołano wybrać choćby na zastępcę przewodniczącego partii, przy tym, że zjazd wybrał ich aż siedmiu! Może choć na tym zjeździe chorej partii jej liderem zostałby wybrany Wasyl Czerwoni, ale tacy politycy z jakiegoś powodu wcześnie umierają. Jedynym mikroskopijnym pozytywem zjazdu była słaba decyzja o rozpoczęciu, zdaje się już dwudziesty raz, “procesu zjednoczenia” sił demokratycznych. Z kim — nie nazwano, chociaż w środowisku demokratycznym konkretnie wymienia się trzy partie, które rzekomo prowadzą negocjacje o połączeniu w jedną. To, oprócz UNA, “Nasza Ukraina” i oddzielony swego czasu jej odłam “Za Ukrainę!”, partia, której przewodzi Wiaczesław Kyryłenko. Młody, mądry polityk, którego dawno można było wybrać i na przewodniczącego UNA, i na spikera Rady Najwyższej, a dlaczego nie został wybrany, to też kwestia uczciwej analizy. Zresztą, o ile wiadomo, ani Kyryłenko, ani Kostenko nie powinni zostać przewodniczącymi tej zjednoczonej partii, podobnie jak liderzy “NU” — przewodniczący “Naszej Ukrainy” Wałentyn Naływajczenko i jej honorowy przewodniczący Wiktor Juszczenko. I jeszcze jedno założenie: nowa partia musi mieć nową nazwę, inaczej to będzie nie zjednoczenie, a przyłączenie do kogoś. Cóż, to realny spośród naszych mało realnych wariantów zjednoczenia. Opóźnienie wynika z drobnostki: trzeba poskromić honory samych członków partii, przede wszystkim UNA, gdzie nijak nie mogą sobie uświadomić, że nie są już pępkiem demokracji, oraz partyjnych wodzów. Słowo należy teraz do członków partii. Jakie są jeszcze perspektywy zjednoczenia? Warto przypomnieć pierwszą piątkę listy wyborczej Bloku „Nasza Ukraina – Ludowa Samoobrona” podczas ostatnich wyborów parlamentarnych jesienią 2007 roku: Łucenko, Kyryłenko, Jaceniuk, Hrycenko, Katerynczuk. Pięciu ciekawych polityków młodszego pokolenia, pięć partii – i każdy lider przy swoim. Pierwsza myśl, jaka przychodzi do głowy, to jak niełatwo ich zjednoczyć. Druga – jak błahe są te wszystkie „przeszkody”, gdy w grę wchodzi los Ukrainy! Czyż nie warto więc wspomnieć, że Łucenko, pomimo więziennych krat i półwirtualności jego „Ludowej Samoobrony”, pozostaje jej ideowym liderem. Katerynczuk również będzie musiał jasno określić się, na jakim krześle siedzieć. Hrycenko i jego partia „Pozycja Obywatelska” są gotowi do zjednoczenia w jedną partię – na tym stanowczo podkreśla sam polityk. I nawet Arsenij Jaceniuk, którego pospiesznie zapisują do „dworskiej opozycji” i który jest samowystarczalnym politykiem, całkowicie wpisuje się w takie zjednoczenie. Choćby w formacie demokratycznego Frontu wyborczego, jeśli jego partia „Front Zmian” nie będzie wlewać się do zjednoczonej partii. W tym Froncie znajdzie się

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин