Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 15сторінка оригіналу ↗

Ukrainiec zgłębił tajemnicę belcanta…

Слово Просвіти, №03 за 2012 рік

Tetiana NETUDYCHATA Makiejewkę na Ukrainie zazwyczaj postrzega się jako wielkie miasto przemysłowe z jego niezmiennymi atrybutami: kopalniami, hałdami, często z mocnym górniczym słownictwem… Jednak prawdziwe oblicze Makiejewki jest inne — na luksusowo szerokich przestrzeniach żyją wolni i szczodrzy duchem ludzie; w ostatnim czasie dzięki zamknięciu niektórych obiektów przemysłowych powietrze tutaj się oczyściło, a wiosną słowicze pieśni brzmią dźwięczniej… Właśnie w tym mieście, w dalekim już 1952 roku, niedaleko kopalni Sofia (miejscowi mieszkańcy z jakiegoś powodu akcent w tej nazwie kładą na pierwszej sylabie) urodził się potomek sławnego rodu atamana Tiutiunnyka — Pawło. Obecnie jest dobrze znany w Donbasie: zarówno on, jak i jego uczniowie wielokrotnie zostawali zwycięzcami wielu konkursów muzycznych i festiwali. Pawło Tiutiunnyk jest także oryginalnym kompozytorem. Do działalności kompozytorskiej zainspirowała go poezja Liny Kostenko. Do wierszy poetki napisał ponad sto pieśni i romansów… Pawło Tiutiunnyk nie tylko marzy, aby Ukraina odrodziła swoją śpiewną duszę, którą pochłonęła współczesna cywilizacja, ale też wie, jak można to zrobić. “Śpiewajcie, jak ptaki!” Przez trzydzieści lat Tiutiunnyk zgłębia tajemnicę ludzkiego głosu. Aby ją pojąć, zanurzał się w twórcze laboratoria wybitnych śpiewaków, z wieloma z nich oraz ich nauczycielami rozmawiał osobiście. Z niezwykłą wdzięcznością przyjmował opowieści Ołeksandra Korobejczenki — byłego nauczyciela Anatolija Sołowjanenki. A także — wsłuchiwał się w dźwięki przyrody, w śpiew ptaków. Na zajęciach Pawło Wasylowycz nieodmiennie pokazuje schemat organów oddechowych ptaka. Właściwie analogia z ptakiem dała mu możliwość jak najbliższego podejścia do zgłębienia tajemnicy ludzkiego głosu. — U ptaków klatka piersiowa z natury jest nieruchoma — opowiada on. — Nie ma ona przepony, a płuca ptaków składają się z… oskrzeli. Kiedy ptak śpiewa, to pracują właśnie oskrzela: jak serce rozprowadza krew, tak oskrzela rozprowadzają powietrze. Można twierdzić, że śpiew o szczególnym brzmieniu rodzi się w piersiach ptaków dzięki całemu “organowi”. I wiodącą rolę w tym “cud-organie” odgrywa membrana, umiejscowiona u podstawy tchawicy. Z tym opisem, który pomógł mu pojąć tajemnicę belcanta, Pawło Wasylowycz w swoim czasie zapoznał się w pracy rosyjskiego badacza Gruzinowa, wydanej jeszcze w 1814 roku. Aby ustalić, jak i gdzie rodzi się brzmienie ludzkiego głosu, ten naukowiec przeprowadził dużą liczbę badań patomorfologicznych. Te dane oraz badania drugiego rosyjskiego uczonego Rabotnowa, który udowodnił, że właśnie oskrzelowe paradoksalne oddychanie odkrywa niewiarygodne możliwości ludzkiego głosu, pozwoliły Pawłowi Tiutiunnykowi wysunąć hipotezę o tym, że właśnie to jest sekretem włoskiego belcanta — tego najmelodyjniejszego, najpotężniejszego, najbardziej kolorowego głosu duszy każdego człowieka. Okazuje się, że każdy z nas ten głos demonstruje w pierwszych miesiącach i latach życia: swoim najpiękniejszym, najpełniejszym głosem obwieszczamy przyjście na świat. Lecz z latami on gdzieś znika, jakby ukrywała się przed nami nasza prawdziwa istota. Maestro zaznacza: — Jeśli przywrócić swój naturalny głos, to jest to jak powtórne narodzenie, czyli stanie się prawdziwą osobowością. Nasze społeczeństwo, niestety, nie daje możliwości dzieciom naturalnie się otwierać, stawać sobą. Są zastraszane, nabawiają się kompleksów… Mieszkaniec Makiejewki interesował się metodyką ustawiania najlepszych głosów planety, którą tradycyjnie posiadają Włosi. — Włosi mówią: do swojego głosu trzeba się dokrzyczeć! A także: “Czas czyni śpiewaka”. Trzeba widzieć, jak oni krzyczą, pracują. Opowiadają, że uczniowie La Scali, oparłszy ręce o ścianę, piszczą jak prosięta. A Caruso szczekał codziennie, Gigli Beniamino kukał jak kukułka, Mario del Monaco krzyczał jak osioł: “Ia, ia!”. A jeszcze Włosi mówią: “Śpiewać trzeba jak głupiec”, z wyrazem wiejskiego prostaczka. Trzeba myśleć, to nie bez powodu — tak wybitni śpiewacy osiągają stan najwyższej prostoty i naturalności, i właśnie w takim stanie swobody i szczerości otwierał się najpiękniejszy głos każdej osobowości. Tak oto myśli i obserwacje wylały się w oryginalny system poglądów, który Pawło Tiutiunnyk nazwał “Szkołą ukraińskiego belcanta”. Już przez piętnaście lat działa ona w Donbasie. Przychodzą tutaj i małe dzieci, i ludzie starszego wieku. Tak, obecnie najmłodszy uczestnik szkoły skończył siedem lat, a najstarszy niedawno świętował 75-lecie. Zatem nigdy nie jest za późno, by odkrywać każdemu z nas tajemnicę własnego głosu. Nawiasem mówiąc, uczniowie szkoły zostają studentami najbardziej prestiżowych uczelni muzycznych świata: dwie uczennice Pawła Wasylowycza za pierwszym podejściem dostały się do Konserwatorium Wiedeńskiego. Pieśń powróci do raju na ziemi Miniony rok podarował stołecznym mieszkańcom możliwość “przymierzenia” na siebie niezwykłej metodyki Pawła Tiutiunnyka. Jego warsztaty odbyły się w pomieszczeniu Ukraińskiego Funduszu Kultury. Przed publicznością, która tworzyła żywe (śpiewające) koło, stał nie tylko pedagog, a oryginalny myśliciel. Nie tylko próbował komuś przywrócić prawdziwy głos duszy, komuś (już profesjonalnym śpiewakom) dotrzeć do głębi i szczytów swojego głosu, a także szczodrze dzielił się poglądami na życie. — Kiedyś był świat bytu — opowiedział on, — a obecnie stworzyliśmy sobie problematyczne życie, więc chce się powtórzyć za Tarasem Szewczenką: “My w raju piekło roznieciliśmy!” Dlaczego tak się stało? Najwyraźniej dlatego, że żyjemy nie swoim życiem, nie służymy temu, co kochamy. Jak Lina Kostenko mówi: “Jestem drzewem, jestem śniegiem, jestem wszystkim, co kocham i, może, to jest moja najwyższa istota?” — Naszym zadaniem jest dojść do swojej najwyższej istoty — zwracał się on do obecnych. — Jeśli robić to od duszy, przebywając w żywiole dobrych uczuć, to ten szczególny błogosławiony stan pozwoli waszym duszom sięgnąć nieoczekiwanych dla siebie wysokości. Aby zaśpiewać, trzeba stworzyć szczególny nastrój, postarać się, aby na świecie stało się więcej ciepła i światła. Trzeba spalać siebie całkowicie, spłonąć w całości, nie oszczędzać, nie rozdzielać sił. Ani Mario Lanza, ani Gigli, dając koncert za koncertem, nie męczyli się, oni mogli śpiewać godzinami, oni spłonęli jak ptak Feniks… …Pojawienie się Pawła Tiutiunnyka na duchowym nieboskłonie Ukrainy jest znaczące. Ten nieprzeciętny artysta i pedagog kopie studnię dla spragnionych, buduje swoistą arkę dla tych, którzy pragną ratować swoją duszę. Dużo miejsca w rozmyślaniach Pawło Tiutiunnyk poświęca realiom współczesnego życia. W szczególności analizuje nowomodne powiewy Zachodu, które mają nazwę “indywidualizmu”, a wraz z nim dotykają pojęcia wolności osobowości. On zdecydowanie protestuje przeciwko współczesnym spekulacjom na tym pojęciu. — Obecnie wielu lubi podkreślać, że wolność to najwyższe dobro. Zewsząd słychać: “Ja sobie w niczym nie odmawiam”, “Robię wszystko dla siebie, kochanej”. To nienormalne, przecież prawdziwy człowiek musi sobie w wielu rzeczach odmawiać — dla innych, dla służby, dla wypełnienia swojej misji. Po to jesteśmy ludźmi, żeby być moralnie zależnymi — od Piękna, Dobra, Światła, Harmonii. …Jego boli nasz czas. Najpierw tym, że ludzie odzwyczajają się śpiewać, przerzucając to na profesjonalnych śpiewaków. A kim my jesteśmy bez śpiewu? Niezrealizowanymi osobowościami, a razem — niezrealizowanym narodem.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин